- HS giải thích được nguyên nhân gây ra của những hiện tượng xảy ra trong tự nhiên ( như xói mòn, hạn hán, lũ lụt ) từ đó thấy được vai trò của thực vật trong việc giữ đất, bảo vệ nguồn [r]
Trang 1Tuần: 30
Tiết: 57
Chương IX :VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT.
BÀI 46: THỰC VẬT GÓP PHẦN ĐIỀU HÒA KHÍ HẬU.
I.Mục tiêu:
- Giải thích được vì sao thực vật, nhất là thực vật rừng có vai trò quan trọng trong việc giữ cân bằng lượng khí CO2 và O2 trong không khí và do đó góp phần điều hòa khí hậu, giảm ô nhiễm môi trường
- Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích, khái quát
- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường, biết yêu quí cây xanh
II.Chuẩn bị
-GV: Tranh hình 46.1, 46.2
-HS: Ôn lại bài cũ + soạn bài
III.Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận nhóm, trực quan,…
IV Tiến trình tiết dạy:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ
-Treo bảng phụ: hãy trình
bày các hiện tượng, thời
gian xảy ra và vai trò của
quá trình quang hợp
Hiện tượng: Nước +khí cacbonic tinh bột +khí oxi
-thời gian xảy ra: Ban ngày, khi có ánh sáng mặt trời
-Vai trò: +Tạo chất hữu cơ nuôi cây
+Giảm lượng khí cacbonic trong không khí do hoạt động sống của các sinh vật thải ra
+Cung cấp khí oxi cần cho hô hấp của các sinh vật
3.Bài mới:
Ta đã biết thực vật nhờ quá trình quang hợp mà có vai trò quan trọng trong việc tổng hợp thức ăn nươi sống các sinh vật khác Nhưng vai trò của thực vật không chỉ có thế, chúng còn
có ý nghĩa to lớn trong việc điều hòa khí hậu, bảo vệ môi trường.Vậy thực vật góp phần điều hòa khí hậu như thế nào? Bài học hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu
-Treo hình 46.1 chú ý mũi
tên chỉ khí CO2 và O2
?Hàm lượng khí CO2 và O2 có
trong môi trường nào ?
?việc điều hòa lượng khí CO2
và O2 đã được thực hiện như
thế nào ?
Giải thích sơ đồ
-Thông qua sơ đồ trao đổi khí
các em thấy được thực vật
góp phần trong việc ổn định
hàm lượng khí cacbonic và
oxi
?Nếu không có thực vật thì
điều gì sẽ xảy ra ?
-Chú ý
Môi trường không khí
Lượng oxi sinh ra trong quá trình quang hợp được sử dụng trong quá trình hô hấp của thực vật và động vật
Ngược lại khí cacbonic thải
ra trong quá trình hô hấp và đốt cháy được thực vật sử dung cho quá trình quang hợp
Chỉ có hô hấp của động vật và các sinh vật kháclượng
1.Nhờ đâu hàm lượng khí cacbonic và oxi trong không khí được ổn định
Trong quá trình quang hợp thực vật lấy vào khí cacbonic
và thải ra khí oxi nên đã góp phần giữ cân bằng các khí này trong không khí
Trang 2?Nhờ đâu hàm lượng khí
cacbonic và oxi trong không
khí được ổn định ?
Cho học sinh đọc thông tin
sgk
-Làm việc theo nhóm với nội
dung sau:
?Tại sao trong rừng râm mát
còn ở bãi trống nóng và nắng
gắt ?
?Tại sao bãi trống khô, gió
mạnh còn trong rừng ẩm gió
yếu ?
-Yêu cầu học sinh làm bài
tập sgk cuối mục 2
+ Lượng mưa giữa hai nơi A
và B khác nhau như thế nào ?
+Nguyên nhân nào khiến khí
hậu giữa hai nơi A và B khác
nhau ?
+Từ đó rút ra kết luận gì ?
-GV nêu các ví dụ về hiện
tượng ô nhiễm môi trường
?Nêu những nguyên nhân gây
ô nhiễm môi trường không
khí ?
?Hiện tượng ô nhiễm môi
trường là do đâu ?
?Em hãy so sánh giữa hai
vùng là thành thị và nông
thôn khí hậu ở hai vùng có gì
khác nhau ? vì sao?
?Vậy em cần làm gì để góp
phần bảo vệ thực vật ?
?Tại sao người ta lại nói rừng
cây như một lá phổi xanh của
con người ?
cacbonic tăng lên và lượng oxi giảm đi các sinh vật sẽ không tồn tại được
Thực vật ổn định lượng khí
CO2 và O2
-Thảo luận nhóm (3 phút) -Đại diện nhóm trình bày
Trong rừng tán lá râm
Ánh sang khó lọt xuống dưới
râm mát còn bãi trông không
có đặc điểm này
Trong rừng cây thoát hơi nước và cản gió rừng ẫm và gió yếu còn bãi trống thì ngược lại
Lượng mưa cao hơn so với rừng
Sự có mặt của thực vật ảnh hưởng đến khí hậu
Thực vật điều hòa khí hậu
Khói, bụi
Do hoạt động sống của con người
Thành thị nóng hơn, ôi bức hơn nông thôn.Vì dân số đông, nhiều các nhà máy, xí nghiệp, khu vực công nghiệp
Nông thôn đất rộng người thưa, có nhiều cây xanh
Trồng rừng, bảo vệ rừng
Tuyên truyền vận động người thân cùng tham gia trồng rừng
và bảo vệ rừng
Làm không khí trong lành (ngăn bụi, diệt vi khuẩn, giảm
ô nhiễm môi trường.)
2.Thực vật giúp điều hòa khí hâu
Nhờ tác dụng cản bớt ánh sáng và giảm tốc độ gió, thực vật có vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu tăng lượng mưa của khu vực
3.Thực vật làm giảm ô nhiễm môi trường
Những nơi có nhiều cây cối như ở vùng rừng núi thường
có không khí trong lành vì lá cây có tác dụng ngăn bụi, diệt một số vi khuẩn, giảm ô nhiễm môi trường
4.Củng cố:
-Thực vật có vai trò gì đối việc điều hòa khí hậu ?
-Vì sao cần phải tích cực trồng cây, gây rừng ?
5.Dặn dò: -Học bài,làm các bài tập của bài học
-Đọc mục em có biết
-Xem và soạn bài trước ở nhà bài tiếp theo
Trang 3Tiết: 58 Bài 47: THỰC VẬT BẢO VỆ ĐẤT VÀ NGUỒN NƯỚC.
I.Mục tiêu:
- HS giải thích được nguyên nhân gây ra của những hiện tượng xảy ra trong tự nhiên ( như xói mòn, hạn hán, lũ lụt ) từ đó thấy được vai trò của thực vật trong việc giữ đất, bảo vệ nguồn nước
- rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích
- Xác định trách nhiệm bảo vệ thực vật bằng hành động cụ thể phù hợp với lứa tuổi
II.Chuẩn bị
-GV: tranh hình 47.1 hình 47.3
-HS: Ôn lại kiến thức cũ +soạn bài, sưu tầm tranh ảnh
III III.Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận nhóm, trực quan,…
IV Tiến trình tiết dạy:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ
-Nhờ đâu thực vật có khả
năng điều hòa lượng khí
cacbonic và oxi trong
không khí ? điều này có ý
nghĩa gì?
-Vai trò của thực vật ?
Nhờ tác dụng cản bớt ánh sáng và giảm tốc độ gió, thực vật có vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu tăng lượng mưa của khu vực
Những nơi có nhiều cây cối như ở vùng rừng núi thường có không khí trong lành vì lá cây có tác dụng ngăn bụi, diệt một số
vi khuẩn, giảm ô nhiễm môi trường
3.Bài mới: giới thiệu bài
-Hãy kể một số thiên tai trong thời gian gần đây ?
Nguyên nhân xảy ra hiện tượng đó là gì
Vậy thực vật cũng góp phần bảo vệ đất và nguồn nước
-Yêu cầu học sinh quan sát
hình 47.1trả lời
?Vì sao khi có mưa lượng
mưa giữa hai nơi khác nhau?
?Điều gì sẽ xảy ra đối với
đất ở trên đồi trọc khi có
mưa, tại sao ?
?Ở các bờ biển, sông để hạn
chê chóng xói mòn ta phải
làm gì ?
-Cung cấp thêm thông tin về
hiện tượng xói mòn ở sông
biển
-Ở đồi trọc một năm trôi 173
tấn đất
*Hoạt động 2: Tìm hiểu vai
trò của thực vật đối với việc
hạn chế lũ lụt, hạn hán
-Nghiên cứu hình 47.3
?Nếu đất bị xói mòn ở vùng
-Học sinh quan sát
Lượng chảy của dòng nước mưa ở nơi có rừng yếu hơn vì tán lá giử nước lại một phần
Đất bị sói mòn vì không có cây cản bớt tốc độ nước chảy
và giữ đất
Trồng cây có rễ dài
Tìm hiểu phần 2
-Tìm hiểu hình 47.3 -Làm việc theo nhóm (4 phút)
1.Thực vật giúp giữ đất, chống xói mòn
Thực vật, đặc biệt là thực vật rừng, nhờ có hệ rễ giữ đất, tán cây cản sức nước chảy do mưa lớn gây ra nên có vai trò quan trọng trong việc chống xói mòn
Trang 4đồi trọc thì điều gì sẽ xảy ra?
?Kể tên một số địa phương
bị ngập úng và hạn hán ở
Việt Nam?
?Tại sao có hiện tượng ngập
úng và hạn hán ở nhiều nơi?
-Chuyển ý sang phần 3
*Hoạt động 3: Thực vật góp
phần bảo vệ nguồn nước
ngầm (10 phút)
-Yêu cầu học sinh đọc thông
tin sgk
?Thực vật có vai trò như thế
nào ?
?Cần làm gì để hạn chế
những thiên tai xảy ra ?
-Liên hệ đến việc bảo vệ
rừng trồng cây gây rừng
Hậu quả: nạn lụt ở vùng thấp, hạn hán tại chỗ
-Các nhóm trình bày qua tranh ảnh, sự hiểu biết của mình
Miền trung lũ lụt, hạn hán
Không có thực vật sau khi mưa lớn đất bị xói lấp dòng sông, suối
Nước không thoát kiệp, tràn lên các vùng thấplụtkhông giữ được nước hạn hán
Tìm hiểu phần 3
-Đọc thông tin sgk
Điều hòa lượng khí cac bonic
và oxi, giảm ô nhiễm môi trường, chống xói mòn, hạn chế hạn hán, lũ lụt…
Trồng rừng, trồng nhiều cây xanh…
2.Thực vật góp phần hạn chế ngập lụt, hạn hán
Thực vật đã góp phần hạn chế sụp lỡ đất, lũ lụt tránh hạn hán
3.Thực vật góp phần giữ được nguồn nước ngầm
Thực vật góp phần giữ được nguồn nước ngầm
4.Củng cố:
-Tại sao ở vùng bờ biển người ta phải trồng rừng ở phía ngoài đê
-Vai trò của rừng trong việc hạn chế lũ lụt, hạn hán thế nào ?
5.Dặn dò:
-Học bài, làm các câu hỏi bài tập sgk
-xem và soạn bài trước ở nhà bài tiếp theo
Kí duyệt, ngày tháng năm
TTCM