Đó là nội dung mà ta cần tìm hiểu trong bài “ Thiên nhiên Bắc Mĩ ” HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ 1.Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm địa hình, xác định được các con sông và hồ lớn của Bắc Mĩ [r]
Trang 1Tuần 21: Ngày
soạn:12/01/2013
Tiết 39: Ngày
dạy: 15/01/2013
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học, HS phải:
1 Kiến thức: - Nắm vững sự khác biệt trong thu nhập bình quân đầu người giữa
các quốc gia châu Phi, giữa ba khu vực châu Phi
- Nắm vững sự khác biệt trong nền kinh tế của ba khu vực châuPhi
2 Kỹ năng:- Đọc và phân tích lược đồ để rút ra nhận xét về sự phân hoá thu nhập
bình quân đầu người của các khu vực và các nước châu Phi
3 Thái độ : Thấy được sự phân hoá trong thu nhập của các nước và so sánh với
thu nhập ở Việt Nam
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1 Giáo viên: - Lược đồ thu nhập bình quân đầu người của các nước châu Phi.
- Tư liệu về nền kinh tế của ba khu vực
2 Học sinh: Ôn tập lại kiến thức về nền kinh tế của 3 khu vực châu Phi.
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định: Sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ :
3 Bài mới:
Khởi động: “ Giáo viên nêu ý ngh a c a ti t th c hành.” ĩ ủ ế ự
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự phân hóa về thu nhập của châu Phi:
* Bước 1:
- GV: Giới thiệu lược đồ hình 34.1 SGK
- HS: Quan sát thảo luận theo nhóm hoàn thành các nội dung sau:
Nhóm 1: Tên các quốc gia có bình quân thu nhập đầu người trên 2500 USD/người/năm?
? Các quốc gia này chủ yếu nằm ở khu vực nào? Xác định trên bản đồ các quốc gia châu Phi?
Nhóm 2 : Các quốc gia có bình quân thu nhập từ 1000 USD -2500 USD/ người /năm ? Các quốc gia
này chủ yếu nằm ở khu vực nào? Xác định trên bản đồ các quốc gia châu Phi?
Nhóm 3 : Các quốc gia có bình quân thu nhập từ 200 USD -1000 USD/ người /năm? Các quốc gia
này chủ yếu nằm ở khu vực nào? Xác định trên bản đồ các quốc gia châu Phi?
Nhóm 4 : Các quốc gia có bình quân thu nhập đầu người dưới 200 USD/ người /năm? Các quốc gia
này chủ yếu nằm ở khu vực nào? Xác định trên bản đồ các quốc gia châu Phi?
* Bước 2:
- Các nhóm thảo luận, cử đại diện trình bày kết quả, nhóm khác nhận xét, bổ sung
- GV: Chu n xác l i ẩ ạ
BÀI 34 : SO SÁNH NỀN KINH TẾ CỦA BA KHU VỰC CHÂU PHI
Trang 2USD/ người /năm Ni-Giê, Sát Buốc-ki-na, Pha-xô,E ti ô pi a, Xô ma li Dăm bi a, Ma la uy
? Nêu nhận xét về sự phân hoá thu nhập bình quân đầu người giữa các khu vực châu Phi?
- Trình độ phát triển kinh tế giữa các quốc gia không đều, với mức chênh lệch khoảng 12 lần
- Các quốc gia ở Nam Phi và Ven Địa Trung Hải có thu nhập khá cao => nền kinh tế khá phát triển, trong khi phần lớn các quốc gia ở Trung Phi có thu nhập và mức sống thấp
Hoạt động 2 : So sánh kinh tế 3 khu vực:
* Bước 1:
- Dựa vào các kiến thức đã học trong các bài 32, 33 thảo luận nhóm để hoàn thành bảng so sánh đặcđiểm kinh tế của ba khu vực châu Phi sau:
Bắc Phi Kinh tế khá phát triển, chủ yếu dựa vào: khai thác dầu khí, phát triển du
lịch, trồng cây ăn quả
Trung phi Kinh tế chậm phát triển, chủ yếu dựa vào : sản xuất cây công nghiệp,
khai thác khoáng sản, chăn nuôi theo hình thức cổ truyền => xuất khẩuNam Phi Kinh tế phát triển nhưng không đồng đều, chủ yếu dựa vào: sản xuất cây
công nghiệp, khai thác khoáng sản => xuất khẩuĐặc điểm chung Kinh tế chậm phát triển, chủ yếu dựa vào: sản xuất cây công nghiệp, khai
thác khoáng sản => xuất khẩu
* Bước 2:
- Các nhóm thảo luận, hoàn thành bảng, báo cáo, GV chuẩn xác bảng
? Cho biết nguyên nhân của sự chênh lệch trên?
? Sự chênh lệch về thu nhập giữa các quốc gia phản ánh vấn đề gì?
4 Đánh giá:
So sánh đ c đi m kinh t c a ba khu v c châu Phi: ặ ể ế ủ ự
Trang 3Trên 2500 USD/người/năm
Từ 1000 -2500 USD/ người /năm
Từ 200 USD -1000 USD/ người /năm
CHƯƠNG VII : CHÂU MỸ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học, HS phải:
1 Kiến thức :
- Biết vị trí, giới hạn lãnh thổ của châu Mĩ trên bản đồ
- Trình bày được những khái quát về lãnh thổ và dân cư, chủng tộc của châu Mĩ
2 Kỹ năng:
- Xác định trên bản đồ vị trí, giới hạn lãnh thổ của châu Mĩ
- Đọc và phân tích lược đồ các luồng nhập cư vào Châu Mĩ
3 Thái độ : Giáo dục ý thức chống lại chủ nghĩa thực dân.
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1 Giáo viên:
- Bản đồ tự nhiên thế giới và Châu Mỹ
BÀI 35 : KHÁI QUÁT CHÂU MỸ
Trang 4- Lược đồ các luồng nhập cư vào Châu My.
2 Học sinh: SGK và các tài liệu tham khảo khác.
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 On định: Sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ : GV kiểm tra vở thực hành của học sinh.
3 Bài mới:
Khởi động: “Ngày 12/10/1492 đoàn th y th do Cris ủ ủ
T p Cô Lôm Bô d n đ u đã đ t chân đ n Châu M – ố ẫ ầ ặ ế ỹ
châu l c th 4 c a th gi i i u này có ý ngh a to ụ ứ ủ ế ớ Đ ề ĩ
l n v i s phát tri n kinh t xã h i c a th gi i” ớ ớ ự ể ế ộ ủ ế ớ
Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm lãnh thổ châu Mĩ:
* Bước 1:
- GV: Treo bản đđồ tự nhiên thế giới
? Hãy xác định vị trí của châu Mĩ trên bản đồ?
? Người đầu tiên đặt chân đến châu Mĩ là ai?
- GV: Giới thiệu thêm về lịch sử khám phá ra châu Mĩ
* Bước 2: Tìm hiểu giới hạn lãnh thổ châu Mĩ:
- GV: Treo bản đồ tự nhiên châu Mỹ
? Xác định giới hạn lãnh thổ của châu Mỹ trên bản đồ?
? Diện tích Châu Mĩ là bao nhiêu?
- Dựa vào bản đồ tự nhiên Châu Mỹ hãy:
? Xác định vị trí các điểm cực của Châu Mỹ?
? Vị trí địa lí của Châu Mỹ có đặc điểm gì?
? Châu Mĩ tiếp giáp với những biển và đại dương nào?
Xác định trên bản đồ?
- HS trả lời, GV: chuẩn xác
* Bước 3:Tìm hiểu kênh đào Panama:
? Nơi hẹp nhất trên lãnh tổ châu Mỹ là bộ phận nào? Xác
định trên bản đồ?
? Cho biết ý nghĩa kinh tế của kênh đào Panama?
- GV: Chiếu các bức tranh về kênh đào Panama và giới
thiệu thêm về vai trò của nó
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm dân cư, chủng tộc của
châu Mĩ:
* Bước 1:
- Dựa vào thông tin SGK hãy thảo luận théo nhóm và cho
biết:
? Đặc điểm dân cư Châu Mĩ trước thế kỷ XV?
? Đặc điểm dân cư Châu Mĩ từ đầu thế kỷ XVI?
I CHÂU MĨ MỘT LÃNH THỔ RỘNG LỚN:
- Châu Mỹ rộng 42 triệu km2
- Nằm hoàn toàn ở nửa cầu Tây
- Trải dài từ vòng cực Bắc đến gầnvòng cực Nam
- Tiếp giáp :+ Phía bắc giáp Bắc Băng Dương.+ Phía đông giáp Đại Tây Dương.+ Phía tây giáp Thái Bình Dương
- Kênh đào PaNaMa nối liền TháiBình Dương với Đại Tây Dương
II VÙNG ĐẤT CỦA DÂN NHẬP
CƯ THÀNH PHẦN CHỦNG TỘC ĐA DẠNG:
- Đại bộ phận dân cư có nguồn gốc
từ người nhập cư do có các luồng nhập cư từ thế kỉ XVI nên thành
Trang 5? Đặc điểm xã hội Châu Mĩ ngày nay?
- Quan sát lược đồ hình 35.2 hãy:
? Kể tên các luồng nhập cư vào châu Mĩ?
? Các luồng di cư có ảnh hưởng như thế nào đến thành
phần chủng tộc, ngôn ngữ, văn hóa ở châu Mĩ?
? Giải thích tại sao có sự khác nhau về ngôn ngữ giữa dân
cư khu vực Bắc Mĩ và dân cư khu vực Trung Nam Mĩ
(khu vực phân bố của dân nhập cư)
Môn-gô Sau nhiều năm cùng chung sống họ
đã hòa huyết tạo nên thành phần người lai
4 Đánh giá:
? Xác định vị trí, giới hạn lãnh thổ của châu Mĩ trên bản đồ?
? Châu Mĩ có thành phần dân tộc như thế nào? Vì sao?
5 Hoạt động nối tiếp:
- Học bài và trả lời 2 câu hỏi cuối bài
- Tìm hiểu về địa hình và khí hậu Bắc Mỹ
IV PHỤ LỤC:
Trang 6- Biết được vị trí, giới hạn Bắc Mĩ.
- Trình bày một số đặc điểm địa hình Bắc Mĩ: cấu trúc địa hình đơn giản, chia
thành ba khu vực kéo dài theo chiều kinh tuyến
- Trình bày được đặc điểm của các sông và hồ lớn của Bắc Mĩ
- Trình bày và giải thích ở mức độ đơn giản đặc điểm khí hậu Bắc Mĩ
2 Kĩ năng:
Đọc, phân tích lát cắt địa hình Bắc Mĩ, rút ra mối liên hệ địa hình và khí hậu
3 Thái độ:
Giúp HS hiểu biết thêm về thực tế
II Phương tiện dạy học:
1.Giáo viên: Bản đồ tự nhiên Bắc Mĩ
2.Học sinh: sgk, tập bản đồ
III Hoạt động dạy và học:
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ:
- Nêu vị trí, giới hạn của lảnh thổ Châu Mĩ ?
- Các luồng nhập cư có vai trò quan trọng như thế nào đến sự hình thành cộng
đồng dân cư Châu Mĩ ?
3 Bài mới:
Khởi động: Bắc Mĩ trải dài từ 150 B – 800 B là lục địa có tự nhiên phân hóa rất
đa dạng, thể hiện qua cấu trúc địa hình, đặc điểm khí hậu, đặc biệt là qua mối quan
hệ giữa địa hình và khí hậu Bắc Mĩ Đó là nội dung mà ta cần tìm hiểu trong bài “
Thiên nhiên Bắc Mĩ ”
1.Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm địa hình, xác
định được các con sông và hồ lớn của Bắc Mĩ
( Cá nhân)
*Bước1: GV xác định vị trí, giới hạn của Bắc Mĩ
trên bản đồ tự nhiên châu mĩ
* Bắc mĩ nằm từ vòng cực bắc đến vĩtuyến 150 B
Trang 7*Bước2: Hs quan sát H36.1 trả lời:
- Địa hình Bắc mĩ chia làm mấy bộ phận HS lên xác
định 3 khu vực địa hình đó trên bản đồ tự nhiên?
- Xác định độ cao, hướng núi, sự phân bố các dãy
núi và cao nguyên?
*Bước3: Gv đây là hệ thống núi trẻ hình thành từ
giai đoạn Trung sinh, nâng lên mạnh vào giai đoạn
Tân sinh
*Bước4: Hãy xác định các CN, SN xen giữa các dãy
núi trên bản đồ tự nhiên?
- Quan sát bản đồ và H36.2 nêu đặc điểm miền đồng
bằng trung tâm?
a Hệ thống Coocđie ở phía tây
- Núi trẻ cao, đồ sộ, hiểm trở trung bình
3000 – 4000m, dài 9000km
- Gồm nhiều dãy núi chạy song song, xen
kẽ giữa các dãy núi là các cao nguyên, sơn nguyên, bồn địa
b Miền đồng bằng ở giữa
- Rộng lớn như một lòng máng khổng lồ,
*Bước5: - Quan sát bản đồ -> Nhận xét gì về đặc
điểm sông, hồ ở đồng bằng trung tâm?
- Giá trị của sông, hồ? ( tưới tiêu nông nghiệp )
- Hs lên xác định trên bản đồ hệ thống sông, hồ?
*Bước 6: Dựa vào bản đồ nêu đặc điểm phía đông?
- Hướng núi có ảnh hưởng như thế nào đến KH?
- Đọc và chỉ trên bản đồ các loại khoáng sản?
- Phía đông của BM còn có bộ phận địa hình nào
khác ngoài vùng núi Át lát?
( SN trên bán đảo Labrađo )
2.Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm khí hậu của
Bắc Mĩ
*Bước1: Quan sát lược đồ và lát cắt cho biết các khu
vực địa hình ảnh hưởng như thế nào đến khí hậu?
Quan sát H 36.3 bắc mĩ có các kiểu khí hậu nào?
*Bước2: Dựa vào màu sắc trên H36.3 Cho biết đi từ
B-N BM có những đới KH nào?
- Đới KH nào chiếm diện tích lớn nhất?
- Nguyên nhân của sự phân hóa?
*Bước3: Quan sát H36.3 có nhận xét gì về đặc điểm
KH giữa phần Đ và phần T kinh tuyến 1000 T?
- Sự khác nhau đó do yếu tố nào chi phối ? giải thích
cao ở phía bắc và TB, thấp dần ở phía N
Gồm sơn nguyên trên bán đảo La-bra-đo
và dãy núi A-pa-lat
Trang 8- Ngoài 2 sự phân hóa còn có sự phân hóa nào
không? Thể hiện rõ ở đâu?
( chân núi lên đỉnh núi)
* Ngoài ra còn có sự phân hóa theo độ cao
4 Đánh giá:
- Nêu cấu trúc địa hình của Bắc Mĩ, xác định trên lược đồ 3 miền địa hình
chính?
- Trình bày sự phân hóa khí hậu của Bắc Mĩ ?
5 Hoạt động nối tiếp:
- Ôn lại phần 2 của bài: Khái quát châu Mĩ
- Tìm hiểu địa hình và khí hậu ảnh hưởng tới sự phân bố dân cư ở Bắc Mĩ
Trang 9Giúp HS hiểu biết hơn về thực tế
II Phương tiện dạy học:
1.Giáo viên : Bản đồ phân bố dân cư và đô thị Bắc Mĩ
2.Học sinh: sgk, tập bản đồ
III Hoạt động dạy và học:
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ :
- Nêu đặc điểm cấu trúc địa hình Bắc Mĩ ?
- Trình bày sự phân hóa khí hậu ở Bắc Mĩ ?
3.Bài mới:
Khởi động: Ở bài trước các em đã tìm hiểu thiên nhiên Bắc Mĩ rồi Vậy những
điều kiện tự nhiên ấy có ảnh hưởng gì đến sự phân bố dân cư, đến quá trình đô thị
hóa ở BM Thì qua bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này
1.Hoạt động 1: Trình bày và giải thích ở mức độ
đơn giản một số đặc điểm của dân cư
*Bước1: GV cung cấp số liệu năm 2009, giải thích gia
tăng cơ giới
*Bước2: Quan sát H37.1 cho biết dân cư BM phân bố
ntn?
- Hãy chứng minh sự phân bố không đều đó?
- Quan sát H37.1 nếu lấy KT 1000 T làm giới hạn thì
có nhận xét gì về sự phân bố dân cư giữa phía T và
phía Đ?
Tại sao BM phía T dân cư thưa thớt ?
- Tại sao dân cư tập trung đông đúc ở phía Đ và N?
1 Sự phân bố dân cư
- Dân số 518 triệu người (2009)
- Dân số tăng chậm, chủ yếu là giatăng cơ giới
- Mật độ TB khoảng 21 người/km2
- Phân bố không đều
+ Tập trung ít nhất ở MB + Tập trung đông MN + Thưa thớt phía tây + Đông đúc phía đông
* Nguyên nhân:
Do điều kiện tự nhiên
Do lịch sử khai thác lảnh thổ
( PĐ:là khu vực nằm quanh vùng hồ lớn và DH ĐB có
nhiều đktn thuận lợi, nhiều thành phố lớn, khu CN,
đầu mối giao thông quan trọng, cảng lớn,
Trang 10người châu âu sang khai thác lảnh thổ sớm )
*Bước3: Hiện nay dân cư BM đang có sự chuyển biến
- Tại sao vào sâu nội địa mạng lưới đô thị thưa thớt
*Bước2: Quan sát H37.2 em thấy quá trình đô thị hóa
ở đây ntn? Phát triển hay không? Vì sao
*Bước3: Gv ngoài Sicagô ra thì Mêhicô cũng là một
trong những trung tâm KT phát triển nên tốc độ đô thị
hóa cao
*Bước4: Dân cư tập trung đông thì vấn đề nảy sinh?
- Để giảm bớt tình trạng dân cư tập trung đông ở một
- Các tp tập trung ở phía nam Hồ Lớn
và DH ĐTD Vào sâu nội địa mạnglưới đô thị thưa thớt
- 3 siêu thị > 10 triệu dân là: Niuooc, Lốt An-giơ-lét, Mê-hi-cô-xi-ti
4 Đánh giá:
- Trình bày lại sự phân bố dân cư bắc mĩ ?
- Đặc điểm đô thị hóa bắc mĩ ?
- Cho HS làm bài tập 1 sgk
5 Hoạt động nối tiếp:
- Ôn phần tự nhiên bắc mĩ thuận lợi cho phát triển nông nghiệp như thế
nào ?
- Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về nông nghiệp các nước bắc mĩ
IV PHỤ LỤC:
Trang 11Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp
II Phương tiện dạy học:
1 Giáo viên: Lược đồ nông nghiệp Bắc Mĩ
2 Học sinh: sgk, tập bản đồ
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Trình bày sự thay đổi trong phân bố dân cư Bắc Mĩ ?
Thiện nhiên BM có thuận lợi và khó khăn gì cho nông nghiệp phát triển ?
3 Bài mới:
Khởi động: Bắc Mĩ có thiên nhiên phong phú, phân hóa đa dạng, có nguồn tài
nguyên khoáng sản giàu có, dân cư năng động Tuy nhiên BM cũng bị nhiều thiêntai ảnh hưởng xấu tới NN Nền NN BM có những thuận lợi và khó khăn ntn ? Sựphân bố sản xuất NN ra sao ? Chúng ta tìm câu trả lời trong bài học hôm nay
1 Hoạt động 1: Trình bày được một số nét cơ
bản về điều kiện, đặc điểm, hạn chế trong
nông nghiệp Bắc Mĩ
*Bước1: Cho biết BM có những điều kiện tự
nhiên thuận lợi, khó khăn gì để phát triển nông
nghiệp?
1 Nông nghiệp
a Đặc điểm:
BÀI 38: KINH TẾ BẮC MĨ
Trang 12- Việc sử dụng KHKT trong NN như thế nào?
- Do có các điều kiện tốt cho NN phát triển, nên
nền NN BM có gì nổi bật ?
- Quan sát bảng số liệu cho thấy tỉ lệ lao động
trong NN của các nước BM ra sao, hiệu quả sản
xuất ntn ?
GV Liên hệtới Việt Nam
- Vậy nông nghiệp của Bắc Mĩ có đặc điểm gì nổi
bật ?
*Bước2: Những hạn chế và khó khăn trong NN ở
BM?
( Liên hệ )
Vn bị Hoa kì đánh thuế chống phá giá làm giảm
lượng xuất khẩu cá Basa 2003 sang thị trường
mĩ
2.Hoạt động 2: Tìm hiểu sự phân bố các vùng
nông nghiệp
*Bước1: Quan sát H38.2 cho biết có mấy sự phân
hóa sản xuất nông nghiệp?
*Bước2: Hoạt động nhóm
N1: Sự phân hóa từ B - N
N2: Sự phân hóa từ T - Đ
( Lưu ý: Sự phân hóa từ B- N phụ thuộc vào KH,
sự phân hóa từ T - Đ phụ thuộc vào địa hình là
chủ yếu)
*Bước3: Hs trình bày kết quả thảo luận, lớp nhận
xét bổ sung, gv chuẩn xác lại
- Đồng bằng Canađa rừng lá kim được khai thác
cung cấp gỗ cho CN gỗ và giấy
- Nền nông nghiệp tiên tiến, hiệu quả cao do
tự nhiên thuận lơị
- Áp dụng tiến bộ khoa học-kĩ thuật
- Sản xuất nônghiệp của Hoa Kì và
Ca-na-đa chiếm vị trí hàng đầu trên thế giới
b Sự phân hóa các vùng sản xuất NN
b Sự phân hóa Tây - Đông
- Phía tây: chăn nuôi trên các vùng núi và cao nguyên
- Phía đông: cây công nghiệp, chăn nuôi
4 Đánh giá:
- Trình bày và giải thích một số đặc điểm của nền kinh tế Bắc Mĩ ?
5 Hoạt động nối tiếp:
- Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh về CN Bắc Mĩ, chủ yếu CN Hoa kì
- Khu CN vành đai mặt trời
IV PHỤ LỤC:
Trang 13- Trình bày và giải thích ( ở mức độ đơn giản ) một số đặc điểm về kinh tế Bắc Mĩ.
- Trình bày được hiệp định mậu dịch tự do Bắc Mĩ ( NAFTA ) : các thành viên,mục đích, vai trò của Hoa Kì
Có tinh thần hợp tác nhóm, nghiên cứu tìm hiểu ý kiến
II Phương tiện dạy học:
1 Giáo viên: Bản đồ CN bắc mĩ
BÀI 39: KINH TẾ BẮC MĨ (tiếp theo)