Vai trß, vÞ trÝ, t¸c dông cña biÖn ph¸p nghÖ thuËt vµ yÕu tè miªu t¶: - C¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt: Gióp cho v¨n b¶n thuyết minh đỡ khô khan làm cho ngời đọc, ngời nghe thÝch thó, tiÕp thu[r]
Trang 1TiÕt 82
Trang 2*Nội dung ôn tập
Kì I lớp 9:
Văn thuyết minh:
Văn Tự sự có kết hợp:
Luyện tập kết hợp giữa thuyết minh với các biện pháp nghệ thuật và các yếu tố miêu tả
Yếu tố biểu cảm và miêu tả nội tâm, nghị luận
Đối thoại, độc thoại nội tâm, ng
ời kể chuyện, vai trò của ng ời kể chuyện trong văn tự sự
Trang 3I Văn thuyết minh
1 Khái niệm: Là văn bản thông dụng trong mọi
lĩnh vực đời sống, nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân…Các hiện t ợng trong tự nhiên,
nhân…Các hiện t ợng trong tự nhiên,
xã hội bằng ph ơng thức trình bày, giới thiệu và giải thích
2 Vai trò, vị trí, tác dụng của biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh.
Đi khắp Việt Nam, nơi đâu ta cũng gặp những cây chuối thân mềm v ơn lên nh những trụ cột nhẵn bóng, tỏa
ra vòm tán lá xanh m ớt che rợp từ v ờn t ợc đến núi rừng Hầu nh ở nông thôn nhà nào cũng trồng chuối Cây chuối rất a n ớc nên ng ời ta th ờng trồng bên ao hồ để nhanh t ơi tốt, còn bên những khe suối hay thung lũng, chuối mọc thành rừng bạt ngàn vô tận Chuối phát triển rất nhanh, chuối mẹ đẻ chuối con, chuối con đẻ chuối cháu, cứ phải gọi là “con đàn cháu lũ”.
(Theo Nguyễn Trọng Tạo, Tạp chí Tia sáng)
Trang 5I Văn thuyết minh
1 Khái niệm:
2 Vai trò, vị trí, tác dụng của biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả:
- Các biện pháp nghệ thuật: Giúp cho văn bản thuyết minh đỡ khô khan làm cho ng ời đọc, ng ời nghe thích thú, tiếp thu dễ dàng hơn.
- Yếu tố miêu tả làm cho đối t ợng thuyết minh hiện lên cụ thể, gần gũi, sinh động, hấp dẫn
Trang 6Th¶o luËn nhãm: So s¸nh ®iÓm kh¸c nhau gi÷a v¨n
thuyÕt minh vµ v¨n miªu t¶?
Ph ¬ng
ph¸p
TÝnh
chÊt
Vai trß
H×nh
thøc
Néi
dung
Trang 7Miêu tả Thuyết minh
Ph ơng
pháp
- Có h cấu t ởng t ợng
-Dùng nhiều so sánh, liên t ởng
- ít dùng số liệu cụ thể, chi tiết
- Trung thành với đặc điểm của
đối t ợng
- ít dùng t ởng t ợng, so sánh
- Dùng nhiều số liệu cụ thể, chi tiết.
Tính
chất
- Mang nhiều cảm xúc chủ quan của ng ời viết. - Đảm bảo khách quan, khoa học.
Vai trò - Dùng nhiều trong sáng tác văn
ch ơng, nghệ thuật. - Dùng nhiều trong cuộc sống, văn hóa, khoa học…
Hình
thức - ít tính khuôn mẫu - Th ờng theo yêu cầu, quy định.
Nội
dung - Đa nghĩa - Đơn nghĩa.
Trang 8I Văn thuyết minh
II Văn tự sự
1 Khái niệm: Tự sự là ph ơng thức trình bày một
chuỗi sự việc, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa
2 Yêu cầu nội dung văn bản tự sự ở lớp 9 tập một:
- Nhận đ ợc diện các yếu tố kết hợp: Miêu tả nội
tâm, nghị luận…
tâm, nghị luận…
- Kỹ năng kết hợp các ph ơng thức trong một văn
bản
- Thấy đ ợc vai trò, vị trí, tác dụng của các yếu tố
miêu tả nội tâm, nghị luận… trong văn bản tự sự
miêu tả nội tâm, nghị luận… trong văn bản tự sự
Trang 9I V¨n thuyÕt minh
II V¨n tù sù
1 Kh¸i niÖm:
3 Vai trß vÞ trÝ vµ t¸c dông cña c¸c yÕu tè miªu t¶ néi t©m
vµ nghÞ luËn trong v¨n b¶n tù sù:
a YÕu tè miªu t¶ néi t©m :
2 Néi dung v¨n b¶n tù sù ë líp 9 tËp mét:
Trang 10Nçi m×nh thªm tøc nçi nhµ,
ThÒm hoa mét b íc lÖ hoa mÊy hµng!
Ng¹i ngïng dîn giã e s ¬ng,
Ngõng hoa bãng thÑn tr«ng g ¬ng mÆt dµy (TruyÖn KiÒu – NguyÔn Du)
Trang 11I Văn thuyết minh
II Văn tự sự
1 Khái niệm:
3 Vai trò vị trí và tác dụng của các yếu tố miêu tả nội tâm
và nghị luận trong văn bản tự sự:
a Yếu tố miêu tả nội tâm :
2 Nội dung văn bản tự sự ở lớp 9 tập một:
Giúp ng ời đọc thấy rõ những suy nghĩ, tình cảm, diễn biến tâm trạng của nhân vật, góp phần thể hiện chân dung nhân vật.
b Yếu tố nghị luận :
Trang 12Thoắt trông nàng đã chào th a:
“Tiểu th cũng có bây giờ đến đây!
Đàn bà dễ có mấy tay,
Đời x a mấy mặt đời này mấy gan!
Dễ dàng là thói hồng nhan,
Càng cay nghiệt lắm càng oan trái nhiều”.
Hoạn Th hồn lạc phách xiêu,
Khấu đầu d ới tr ớng liệu điều kêu ca.
Rằng: “Tôi chút phận đàn bà,
Ghen tuông thì cũng ng ời ta th ờng tình.
Nghĩ cho khi gác viết kinh,
Với khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo.
Lòng riêng riêng những kính yêu,
Chồng chung ai dễ ai chiều cho ai.
Trót lòng gây việc chông gai,
Còn nhờ l ợng bể th ơng bài nào chăng”
Khen cho : “Thật đã nên rằng,
Khôn ngoan đến mực nói năng phải lời.
Tha ra thì cũng may đời,
Làm ra thì cũng ra ng ời nhỏ nhen”.
(Nguyễn Du – Truyện Kiều)
Thuý Kiều
Hoạn Th
Trang 13I V¨n thuyÕt minh
II V¨n tù sù
1 Kh¸i niÖm:
3 Vai trß vÞ trÝ vµ t¸c dông cña c¸c yÕu tè miªu t¶ néi t©m
vµ nghÞ luËn trong v¨n b¶n tù sù:
a YÕu tè miªu t¶ néi t©m :
2 Néi dung v¨n b¶n tù sù ë líp 9 tËp mét:
b YÕu tè nghÞ luËn :
Lµm cho c©u chuyÖn thªm chÆt chÏ vµ cã tÝnh triÕt lÝ
Trang 14I V¨n thuyÕt minh
II V¨n tù sù
1 Kh¸i niÖm:
3 Vai trß vÞ trÝ vµ t¸c dông cña c¸c yÕu tè miªu t¶ néi t©m
vµ nghÞ luËn trong v¨n b¶n tù sù:
a YÕu tè miªu t¶ néi t©m :
2 Néi dung v¨n b¶n tù sù ë líp 9 tËp mét:
b YÕu tè nghÞ luËn :
Trang 15I V¨n thuyÕt minh
II V¨n tù sù
1 Kh¸i niÖm:
3 Vai trß vÞ trÝ vµ t¸c dông cña c¸c yÕu tè miªu t¶ néi t©m
vµ nghÞ luËn trong v¨n b¶n tù sù:
2 Néi dung v¨n b¶n tù sù ë líp 9 tËp mét:
4 So s¸nh v¨n b¶n thuyÕt minh cã yÕu tè miªu t¶, tù sù víi v¨n b¶n tù sù, miªu t¶:
* Gièng nhau: VÉn lµ nh÷ng c©u v¨n miªu t¶, tù sù
* Kh¸c nhau:
- YÕu tè miªu t¶,
tù sù lµ thø yÕu,
®an xen
- YÕu tè miªu t¶
lµ chñ yÕu - YÕu tè tù sù lµ chñ yÕu
Trang 16I V¨n thuyÕt minh
II V¨n tù sù
III LuyÖn tËp
Trang 17Hãy khoanh tròn vào chữ cái đầu dòng mỗi
đáp án em cho là đúng:
Câu 1: Khi nào cần thuyết minh một cách hình t ợng, bóng bẩy?
A - Thuyết minh các đặc điểm cụ thể, dễ thấy của đối t ợng
B – Khi thuyết minh các đặc điểm trừu t ợng, không dễ thấy của đối t ợng
C – Khi muốn cho văn bản thuyết minh đ ợc sinh động, hấp dẫn
D – Khi muốn trình bày rõ diễn biến của sự việc
Trang 18Hãy khoanh tròn vào chữ cái đầu dòng đáp án
em cho là đúng:
Câu 2: Trong văn bản tự sự, yếu tố miêu tả và biểu cảm
có vai trò gì?
A – Làm cho sự việc đ ợc kể sinh động và hiện lên nh thật
B – Làm cho sự việc đ ợc kể đầy đủ
C – Giúp ng ời viết thể hiện đ ợc thái độ của mình với sự việc đ ợc kể
Trang 19Hãy khoanh tròn vào chữ cái đầu dòng đáp án
em cho là đúng:
Câu 3: Nghị luận trong văn bản tự sự là gì?
A – Diễn đạt bằng hình thức lập luận làm cho câu chuyện thêm phần triết lí
B – Đ a ra nhận xét, phán đoán về một vấn đề, một quan điểm, t t ởng nào đó
C – Cả A và B đều đúng
D – Cả A và B đều sai
Trang 20I Văn thuyết minh
II Văn tự sự
III Luyện tập
IV H ớng dẫn về nhà
1 Tiếp tục chuẩn bị các câu hỏi trong bài Ôn tập tập làm văn phần còn lại
2 Ghi lại tâm trạng của em sau khi để xảy ra một chuyện có lỗi với bạn (có yếu tố miêu tả nội tâm).