- Vua quan ăn chơi sa đoạ là nguyên nhân chính dẫn đến phong trào khởi nghĩa của nông dân - Vậy nguyên nhân chính dẫn đến sự xung đột giữa các tập đoàn PK thống trị là do đâu. (tiết sau[r]
Trang 1Tuần 24 NS: 21/2/2013
Chương V: ĐẠI VIỆT Ở CÁC THẾ KỈ XVI – XVIII Bài 22: SỰ SUY YẾU CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TẬP QUYỀN
(Thế kỉ XVI – XVIII) (Tiết 1)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: HS biết:
- Biết được tình hình triều đình nhà Lê
- Biết được nguyên nhân, trình bày được diễn biến, kết quả các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài trên lược đồ
2 Tư tưởng: Giáo dục HS:
- Tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của nhân dân
- Thấy được nhà nước thịnh trị hay suy vong là do ở lòng dân
3 Kỹ năng: HS biết đánh giá nguyên nhân suy yếu của triều đình phong kiến nhà Lê TK XVI.
II CHUẨN BỊ :
1 GV: Lược đồ phong trào nông dân khởi nghĩa TK XVI.
2 HS: Tư liệu về các cuộc khởi nghĩa có trong bài học.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Kiểm tra bài cũ:
GV kiểm tra vở soạn của 3 HS
2 Giới thiệu bài:
Thế kỷ XV – nhà Lê Sơ đã đạt nhiều thành tựu nổi bật về mọi mặt, do đó đây được coi là thời kì thịnh trị của nhà nước phong kiến tập quyền Nhưng từ TK XVI trở đi, nhà Lê dần suy yếu Vậy nguyên nhân là do đâu và sự suy yếu dẫn đến hậu quả gì? (vào bài)
3 Bài mới
I- TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu sự suy yếu của triều đình nhà
Lê
*GV sơ lược nhà Lê trải qua các triều đại:
-Lê Thái Tổ: triều đình PK vững vàng và kinh tế ổn định
-Lê Thánh Tông: chế độ phong kiến đạt cực thịnh
-TK XVI – Lê Uy Mục và Lê Tương Dực lên ngôi
=> nhà Lê suy yếu
H: Nguyên nhân nào dẫn đến nhà Lê suy yếu?
=>HS rút ra và trả lời theo thông tin đầu mục 1/105, sau đó
GV chuẩn kiến thức - gọi HS đọc đoạn trích /105 và giảng:
Uy Mục bị giết và Lê Tương Dực lên ngôi lại bắt nhân dân
xây dựng Đại Điện và Cửu Trùng Đài to lớn - chỉ mải ăn
chơi nên gọi vua Lợn
H: Sự thoái hoá của các tầng lớp thống trị khiến triều đình
phong kiến phân hoá như thế nào?
HS: Các phe phái đánh giết lẫn nhau, gây phe phái và
nắm hết quyền lực
1 Triều đình nhà Lê
* Từ TK XVI:
- Vua quan ăn chơi xa xỉ
- Xây dựng cung điện, lâu đài tốn kém
- Nội bộ chia bè, kéo cánh và tranh giành quyền lực
Trang 2*GV chuẩn kiến thức và cho HS trao đổi bàn (2’): Em
nhận xét gì về các vua Lê ở TK XVI so với Lê Thánh
Tông?
HS: Kém về năng lực và nhân cách -> đẩy chính quyền
đất nước vào thế tự suy
=>GV chuẩn kiến thức và chuyển ý: Đó là nguyên nhân
chính dẫn đến phong trào nổi dậy đấu tranh của nhân dân
Hoạt động 2: Tìm hiểu các phong trào đấu tranh của
nông dân đầu TK XVI.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 2 /105 đàm thoại:
H: Sự suy yếu của triều đình nhà Lê dẫn đến hậu quả gì?
HS: Nhân dân khốn khổ.
H: Vì sao đời sống nhân dân ta cực khổ?
HS: Quan lại địa phương mặc sức tung hoành và đục
khoét của dân “dùng của như bùn đất – coi dân như cỏ
rác”
=>GV chuẩn kiến thức và nhấn mạnh: Nạn đói xảy ra
(gọi HS đọc thông tin đoạn in nghiêng /105)
H: Thái độ của nhân dân với tầng lớp thống trị ntn?
HS: Nông dân >< địa chủ, nhân dân >< nhà nước PK
=>GV khẳng định: Đó là nguyên nhân làm bùng nổ các
cuộc khởi nghĩa của nhân dân
*GV treo lược đồ phong trào nông dân khởi nghĩa ở TK
XVI cho HS quan sát, yêu cầu HS kể tên và xác định địa
điểm nổ ra của các cuộc khởi nghĩa, GV chuẩn kiến thức
và giảng kĩ về cuộc khởi nghĩa của Trần Cảo đã làm cho
vua quan nhà Lê phải chạy vào Thanh Hoá
*GV chia nhóm (2 bàn / nhóm) yêu cầu HS thảo luận (3’):
Nhận xét gì về phong trào đấu tranh của nông dân TK
XVI?
=>Đại diện nhóm HS trả lời – các nhóm bổ sung, GV nhận
xét và chốt lại: Quy mô rộng lớn nhưng nổ ra lẻ tẻ và
chưa đồng loạt nên bị dập tắt.
H: Tuy thất bại nhưng phong trào khởi nghĩa có ý nghĩa
gì?
=>HS trả lời, GV chuẩn kiến thức và chốt lại: Làm triều
đình nhà Lê mau chóng sụp đổ
=> Triều đình lục đục, rối loạn.
2 Phong trào khởi nghĩa của nông dân ở đầu TK XVI
a Nguyên nhân:
- Đời sống nhân dân cực khổ
- Mâu thuẫn giai cấp lên cao
b Diễn biến:
- Từ năm 1511, nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra
- 1516: khởi nghĩa Trần Cảo ở Đông Triều (Quảng Ninh)
c Kết quả:
- Bị đàn áp và thất bại
d Ý nghĩa:
- Góp phần làm cho triều đình nhà
Lê mau chóng sụp đổ
4 Củng cố:
*HS trả lời các câu hỏi cuối bài
*GV chốt lại tiết 1:
- Vua quan ăn chơi sa đoạ là nguyên nhân chính dẫn đến phong trào khởi nghĩa của nông dân
- Vậy nguyên nhân chính dẫn đến sự xung đột giữa các tập đoàn PK thống trị là do đâu? (tiết sau)
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo nội dung bài học
Trang 3- Tìm hiểu về chiến tranh Nam - Bắc triều và Trịnh - Nguyễn.
- Chuẩn bị tiết sau học bài 22 - mục II
* Rút kinh nghiệm: