Rut gon cau

Việc lược bỏ một số thành phần nhằm mục đích sau: - Ngụ ý hành động , đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người lược bỏ chủ ngữ - Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh , vừa [r]

Trang 1

Tiết 77 : RÚT GỌN CÂU

a) Học ăn, học nói, học gói, học mở.

b) Chúng ta học ăn, học nói, học gói, học mở.

 Lược bỏ chủ ngữ

Mục đích : Ngụ ý hành động nói trong câu là chung của mọi người.

C

CN

VN

I Thế nào là rút gọn câu ?

a Học ăn, học nói, học gói, học mở.

b1.Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba bốn người, sáu bảy người

b2.Hai ba người đuổi theo nó Rồi ba người, sáu bảy người đuổi theo nó

V

C

b.Rồi ba bốn người, năm sáu người lược bỏ vị ngữ

c 2 Bao giờ cậu đi Hà Nội?

- Ngày mai, mình đi Hà Nội.

c 1 Bao giờ cậu đi Hà Nội?

- Ngày mai. lược bỏ cả chủ ngữ lẫn vị ngữ

C V

c.- Ngày mai.

Làm cho câu văn ngắn gọn, thông tin nhanh hơn và tránh lặp lại.

1.Ví dụ:

Đây là câu rút gọn

Trang 2

2.Ghi nhớ:

Khi nói hoặc viết có thể lược bỏ một số thành phần của câu, tạo thành câu rút gọn Việc lược bỏ một số thành phần nhằm mục đích sau:

- Ngụ ý hành động , đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người (lược bỏ chủ ngữ)

- Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh , vừa tránh lặp lại từ ngữ đã xuất hiện trong câu đứng trước

1.Ví dụ:

Trang 3

1 Ví dụ:

a) Người ta là hoa đất.

b) Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

c) Tấc đất tấc vàng.

 Rút gọn chủ ngữ

 Tác dụng: Câu tục ngữ nêu lên một quy tắc ứng xử cho mọi người, nên rút gọn chủ ngữ làm cho câu trở nên gọn hơn.

d) Nuôi lợn ăn cơm nằm, nuôi tằm ăn cơm đứng.

3 Ghi nhớ:

3 Bài tập vận dung(bài tập 1 sgk ):

Trang 4

II Cách dùng câu rút gọn.

a Sáng chủ nhật, trường em tổ chức các trò chơi dân gian Sân trường thật đông vui Chạy loăng quăng Nhảy dây Chơi kéo co.

a Chạy loăng quăng Nhảy dây Chơi kéo co.

1 Tìm hiểu cách dùng câu rút gọn:

b 2 - Mẹ ơi , hôm nay con được điểm 10.

- Con ngoan quá! Bài nào được điểm 10 thế

- Dạ thưa mẹ bài kiểm tra môn toán ạ!

Rút gọn làm cho câu nói thiếu lễ phép, khiếm nhã.

b 1 - Mẹ ơi , hôm nay con được điểm 10.

- Con ngoan quá! Bài nào được điểm 10 thế?

- Bài kiểm tra toán.

Rút gọn làm cho câu không đầy đủ, khó hiểu

b - Bài kiểm tra toán.

Thiếu chủ ngữ

Thiếu thủ tục giao tiếp

Trang 5

II Cách dùng câu rút gọn.

2.Ghi nhớ:

Khi rút gọn câu, cần chú ý:

- Không làm cho người nghe, người đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói.

- Không biến câu nói thành một câu cộc lốc, khiếm nhã.

1 Ví dụ:

Trang 6

Trang 7

-Tìm câu rút gọn.

-Khôi phục lại thành phần đã được rút gọn

-Vì sao trong thơ, ca dao thường dùng câu rút gọn?

III Luyện tập

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa

Lom khom dưới núi tiều vài chú, Lác đác bên sông, chợ mấy nhà

Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc, Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia

Dừng chân đứng lại, trời, non, nước

Một mảnh tình riêng, ta với ta

Bà huyện Thanh Quan

+ Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà + Dừng chân đứng lại, trời, non, nước

Trong thơ ca có nhiều câu rút gọn bởi thơ ca,ca dao chuộng lối diễn đạt súc tích,vả lại số chữ trong một dòng thơ được qui định rất chặt chẽ

- Câu rút gọn:

- Giải thích:

Bài tập 2:

- Khôi phục câu :

+ Bà huyện thanh Quan Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà + Nhà thơ dừng chân đứng lại, trời, non, nước

Trang 8

*Cậu bé và người khách hiểu làm nhau, vì cậu bé khi trả lời vị khách

đã dùng ba câu rút gọn khiến cho vị khách hiểu sai ý nghĩa

III Luyện tập

-Vì sao cậu bé và vị khách hiểu nhầm nhau?

-Qua câu chuyện này em rút ra bài học gì?

Bài tập 3:

- Mất rồi: Ý cậu bé là tờ giấy mất

Vị khách hiểu là bố cậu bế mất

- Thưa … tối hôm qua: Ý cậu bé là tờ giấy mất tối hôm qua

Vị khách hiểu là bố cậu bế mất tối hôm qua

- Cháy ạ.: - Ý cậu bé là tờ giấy mất vì cháy

- Người khách hiểu bố cậu bé mất vì cháy

*Qua câu chuyện này, cần rút ra bài học: Phải cẩn thận khi dùng câu rút gọn, vì dùng câu rút gọn không đúng có thể gây ra hiểu lầm

Trang 9

Bạn thích hoa mai không?

Trang 10

Bạn đi tham quan vịnh Hạ Long bao giờ chưa?

Trang 11

Củng cố

a Lược bỏ thành phần chủ ngữ

b Lược bỏ thành phần vị ngữ

c Lược bỏ cả chủ ngữ lẫn vị ngữ

d Cả ba ý trên

2 Việc lược bỏ một số thành phần cảu câu nhằm mục

đích gì?

a Ngụ ý hành động , đặc điểm nói trong câu là của chung mọi

người

b Làm cho câu ngắn gọn hơn, thông tin nhanh hơn, tránh lặp lại

c Ngụ ý hành động , đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người Làm cho câu ngắn gọn hơn, thông tin nhanh hơn, tránh lặp lại

d Cả a, b, c đều đúng

Trang 12

Trang 13

Dặn dò

- Học thuộc lịng phần ghi nhớ, làm bài tập 2.b, câu 4 cịn lại

- Soạn bài “Đặc điểm của văn bản nghị luận”:

-Thế nào là luận cứ?

-Thế nào là luận điểm?

-Thế nào là lập luận?

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	2,65 MB