- Về nhà học bài biết thuật diễn biến 3 cuộc khởi nghĩa, nắm được nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của 3 cuộc khởi nghĩa, Bài học khởi nghĩa của 3 cuộc khởi nghĩa.. - Đọc và tìm hiể[r]
Trang 1TUẦN :21 Ngày soạn: 12 / 01 / 2013 TIẾT : 22 Ngày dạy : 19 / 01 / 2013
CHƯƠNG III
CUỘC VẬN ĐỘNG TIẾN TỚI CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Giúp H/s nắm được những kiến thức cơ bản sau.
- Khi chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ, thực dân Pháp đã thoả hiệp với Nhật, rồi đầu hàng và câu kết với Nhật áp bức bóc lột nhân dân ta, làm cho đời sống của các tầng lớp, giai cấp vô cùng cực khổ
- Những nét chính về diễn biến của 3 cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kì, Đô Lương và ý nghĩa nghĩa lịch sử của 3 cuộc khởi nghĩa
2 Thái độ
- Giáo dục cho học sinh lòng căm thù thực dân Pháp, phát xít - Nhật và lòng kính yêu, khâm phục tinh thần dũng cảm của nhân dân ta
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện cho học sinh biết phân tích các thủ đoạn thâm độc của Nhật - Pháp, biết đánh giá ý nghĩa của 3 cuộc nổi dậy đầu tiên và biết sử dụng bản đồ
II CHUẨN BỊ
1.Giáo viên:
- Lược đồ 3 cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kì, Đô Lương
- Một số tài lệu về 3 cuộc khởi nghĩa
2 Học sinh: SGK, vở ghi lịch sử, đọc trước bài và tìm tài liệu về Việt Nam trong những
năm 1939 - 1945
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Kiểm tra bài cũ:
? Kể tên các cuộc đấu tranh tiêu biểu trong cuộc vận động dân chủ 1936-1939 ?
2 Giới thiệu bài mới
Sau khi chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ, Phát Xít Nhật nhảy vào Đông Dương, cấu kết chặt chẽ với TDP để thống trị và bóc lột nhân dân ta Nhân dân Đông Dương phải sống trong tình trạng " 1 cổ đôi tròng" rất cực khổ Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã bùng lên đấu tranh, mở đầu thời kì mới, thời kì khởi nghĩa vũ trang Đó là 3 cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kì và binh biến Đô Lương
3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN - HỌC SINH NỘI DUNG CẦN ĐẠT Hoạt động 1 : Tìm hiểu tình hình thế giới và Đông
Dương.
? Điểm lại những nét chính của tình hình thế giới
sau khi chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ.
I Tình hình thế giới và Đông Dương.
1 Thế giới.
- 1/9/1939 chiến tranh thế giới thứ
2 bùng nổ
- 8/1940 Pháp đầu hàng Đức
BÀI 21 : VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM 1939 -1945
Trang 2? Cho biết tỡnh hỡnh Đụng Dương sau khi chiến tranh
thế giới thứ 2 bựng nổ
? Cho biết tỡnh hỡnh Đụng Dương từ khi Nhật nhảy vào
chiếm đúng
+ Phỏp đầu hàng Nhật, mở cửa cho chỳng vào
Đụng Dương à TDP suy yếu rừ rệt
+ Nhật tỡm mọi cỏch lấn ỏp Phỏp, biến Đụng
Dương thành thuộc địa và căn cứ quõn sự của chỳng
+ Ngày 23/7/1941 hiệp ước "phũng thủ chung
Đụng Dương" đó được kớ kết giữa Nhật và Phỏp (Tại
HN)
? Em cú nhận xột gỡ về hiệp ước phong thủ chung
Đụng Dương giữa Nhật và Phỏp
? Vỡ sao TDP và Phỏt xớt Nhật thoả hiệp với nhau để
cựng thống trị Đụng Dương ( vỡ Đụng Dương cú đặc
điểm gỡ)
? Cho biết những việc làm của TDP ở Đụng Dương
trong thời gian 1939 - 1945
- Giỏo viờn giải thớch "kinh tế chỉ huy": thực chất là lợi
dụng thời chiến để nắm độc quyền kinh tế Đụng
Dương, búc lột nhiều hơn
+ VD: Thuế rượu, muối, thuốc phiện từ 1939
-1945 tăng 3 lần
? Nờu những thủ đoạn của Nhật
? Những thủ đoạn đú đó gõy hậu quả gỡ cho nhõn dõn
VN
- Hơn 2 triệu dõn ta bị chết đúi vào cuối 1944 - 1945
=> Nhõn dõn ta chịu 2 đường ỏp bức Phỏp - Nhật ->
điờu đứng, khốn cựng
Hoạt động 2: Tỡm hiểu Những cuộc nổi dậy đầu tiờn
? Nguyờn nhõn nào => cỏc cuộc khởi nghĩa bựng nổ
+ Chớnh sỏch phản động của Phỏp với Nhật ở
Đụng Dương
=> Mõu thuẫn giữa DT Đụng Dương với Nhật
-Phỏp sõu sắc Điều đú đó => phong trào đấu tranh
bựng lờn mạnh mẽ
- Giỏo viờn sử dụng lược đồ H34: Lược đồ khởi
- Ở Viễn Đụng: Nhật đẩy mạnh xõm lược Trung Quốc, tiến sỏt biờn giới Việt Trung
2 Đụng Dương.
- Thực dõn Phỏp đứng trước 2 nguy cơ:
+ Cỏch mạng Đụng Dương sắp bựng nổ
+ Nhật hất cẳng Phỏp
=> Thực dõn Phỏp bắt tay với Nhật cựng thống trị Đụng Dương
- Phỏp thi hành chớnh sỏch “kinh tế chỉ huy” để búc lột nhiều hơn và tăng cỏc loại thuế
- Nhật thu mua gạo theo lối cưỡng bức với giỏ rẻ
II Những cuộc nổi dậy đầu tiờn.
1 Khởi nghĩa Bắc Sơn (27/9/1940)
Trang 3nghĩa Bắc Sơn.
? Em hãy trình bày những nét chính về cuộc khởi
nghĩa Bắc Sơn
*GV: kết hợp tường thuật diễn biến cuộc khởi
nghĩa
? Trước tinh thần đấu tranh của nhân dân Bắc Sơn
Nhật, Pháp có hành động gì
? Cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn tại sao nhanh chóng thất
bại (Điều kiện thuận lợi cho cuộc khởi nghĩa chỉ mới
xuất hiện tại địa phương chứ không phải trên cả nước
Kẻ địch có điều kiện tập trung lực lượng đàn áp)
? Tuy thất bại song cuộc khởi nghĩa có ý nghĩa gì
? Hoàn cảnh nào => cuộc khởi nghĩa Nam Kì
=> Trước tình hình đó xứ uỷ Nam Kì quyết định
khởi nghĩa (chưa có sự đồng ý của Trung ương)
? Trình bày những nét cơ bản của cuộc khởi nghĩa
( Giáo viên dùng lược đồ khởi nghĩa Nam Kì để thuật
diễn biến.)
VD: Mĩ Tho, Gia Định…
? Cuộc khởi nghĩa thu được kết quả gì
? Theo em nguyên nhân nào => cuộc khởi nghĩa Nam
Kì bị thất bại ( Giáo viên dẫn chứng chứng minh )
- Giáo viên giải thích: "Binh biến" Là phong trào phản
kháng mệnh lệnh cấp trên của quân đội mà hình thức
cao nhất là nổi dậy chống chính quyền có thể => thay
đổi về chính trị ở trong nước
? Cho biết hoàn cảnh => cuộc binh biến
- Giáo viên dùng lược đồ H36: Lược đồ binh biến Đô
Lương
+ Thuật diễn biến
- Giáo viên trình bày sự hy sinh dũng cảm của đội
- 27/9/1940 Đảng bộ Bắc Sơn lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa -> chính quyền cách mạng được thành lập
- Đội du kích Bắc Sơn được thành lập phát triển thành cứu quốc quân (1941)
2 Khởi nghĩa Nam Kì (23/11/1940)
* Hoàn cảnh.
+ Pháp thua trận ở Châu Âu, yếu thế ở Đông Dương
+ Nhật xúi giục bọn quân phiệt Thái Lan gây chiến tranh ở biên giới Lào - CPC
+ TDP bắt binh lính Nam Kì
đi làm bia đỡ đạn cho chúng, binh lính căm phÉn
* Diễn biến:
- Đêm 22 rạng sáng 23/1/1940 cuộc khởi nghĩa bùng nổ lan ra khắp các tỉnh Nam Kì
- Chính quyền nhân dân và toà án cách mạng được thành lập ở nhiều nơi
3 Binh biến Đô Lương (13/ 1/1941)
* Hoàn cảnh:
Binh lính Nghệ An bị đưa làm bia
đỡ đạn ở Lào à Căm phẫn vùng dậy đấu tranh
* Diễn biến:
- Ngày 13/ 1/ 1941 khởi nghĩa bùng nổ, dưới sự lãnh đạo của độ
Trang 4Cung và các đồng chí của ông.
? Nguyên nhân nào => cuộc binh biến bị thất bại
(Là cuộc nổi dậy tự phát của binh lính, không có
sự lãnh đạo của Đảng và không có sự phối hợp của
quần chúng)
=> Nhưng nó chứng tỏ tinh thần yêu nước của
binh lính người Việt trong quân đội Pháp và khả năng
cách mạng của họ nếu được giác ngộ
? Em có đánh giá, nhận xét gì về các cuộc khởi
nghĩa trong thời gian này
Nguyên nhân chính là thời cơ khởi nghĩa chưa
chín muồi, kẻ thù còn mạnh, lực lượng khởi nghĩa
chưa được tổ chức và chuẩn bị đầy đủ
? Hai cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam Kì và binh
biến Đô Lương đã để lại cho cách mạng Việt Nam
những bài học kinh nghiệm gì
=> Chuẩn bị trực tiếp cho tổng khởi nghĩa tháng
8 /1945
đánh chiếm đồn Đô Lương
- TDP đàn áp cuộc khởi nghĩa
* Bài học kinh nghiệm
- Về khởi nghĩa vũ trang
- Xây dựng lực lượng vũ trang
- Chiến tranh du kích
4 Củng cố
- Gv sơ kết bài học
Bài 1: Hãy đánh dấu X vào đầu câu về thủ đoạn bóc lột tàn ác nhất của TDP.
A Thi hành chính sách "kinh tế chỉ huy"
B Tăng thuế
C Thu mua lương thực, thực phẩm theo lối cưỡng bức với giá rẻ
Bài 2: Điền chữ Đ (đúng) hoặc S(sai)vàng các ô trống dưới đây:
- Cơ hội của cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn là quân Pháp tan rã
- Khởi nghĩa Bắc Sơn Giành thắng lợi ngay khi nổ ra
- Nhật, Pháp thoả hiệp với nhau đàn áp khởi nghĩa Bắc Sơn
- Khởi nghĩa Bắc Sơn thất bại nhưng lực lượng vẫn còn : đội du kích Bắc Sơn
5 Hướng dẫn học tập ở nhà
- Về nhà học bài biết thuật diễn biến 3 cuộc khởi nghĩa, nắm được nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của 3 cuộc khởi nghĩa, Bài học khởi nghĩa của 3 cuộc khởi nghĩa
- Đọc và tìm hiểu nội dung bài mới
Bài 22: Cao trào CM tiến tới tổng khởi nghĩa tháng 8/1945 (Tiết 1)
IV RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………