- đọc truyện để tìm xem mỗi nhân vật đã làm những hành động gì : gạch dưới những cụm từ chủ chồt rồi viết cụm từ ấy xung quanh hình nhân vật - Vẽ các đường thể hiện mối quan hệ giữa các [r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ SOẠN GIẢNG THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC SINH
Người thực hiện: Vũ Thị Chiến
1 Các xu hướng dạy học hiện nay
-Trong dạy – học hiện nay ở trường TH , Có các phương pháp sau :
* Dạy – học theo kiểu đặt và giải quyết vấn đề : là kiểu dạy học mà ở đó người gv tạo ra những tình
huống có vấn đề rồi điều khiển hs phát hiện vấn đề họat động tự giác và tích cực để giải quyết vấn đề thông qua đó đạt được mục tiêu học tập
- các cách có thể tạo ra tình huống có v/đề : +Bước 1: gv nêu v/đề hoặc đưa ra 1 tình huống có v/đề để hs tìm hiểu và phát hiện v/đề Bước 2: gv h/dẫn hs tìm cách để g/quyết v/đề Bước 3: hs thảo luận suy nghĩ để đưa ra các cách có thể Bước 4: gv theo dõi giúp đỡ hs có thể điều chỉnh khi cần thiết .Bước 5 : hs trình bày cách giải quyết Bước 6: gv hợp thức hóa cách giải quyết
* PPDhtích cực : là nói tới 1 nhóm ppdh theo hướng phát huy tính tích cực ,chủ động sáng tạo của
người học chống lại thói quen học tập thụ động
- Đặc trưng cơ bản : Dh thông qua tổ chức các hoạt động học tập của hs ; dh chú trọng rèn luyện pp tự học ; tăng cường học tập cá nhân kết hợp với học tập hợp tác ;cần phải kết hợp sự đánh giá của thầy với sự tự đánh giá của trò
* Từ 4 đặc trưng này là căn cứ để đánh giá một giờ dạy –học hiệu quả (phần này ko thuộc nội dung CH)
- Mọi học sinh đều được hoạt động học tập
- Tự hs sản sinh ra tri thức cần học
- Học sinh có được học vui vẻ thỏai mái không
Lưu ý : khi chơi là tất cả hs đều được chơi ,vui không có nghĩa là bắt buộc phải tổ chức trò chơi
2 một số bài soạn minh họa nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ học
2.1 Minh họa bài : CÁC SỐ 1,2,3 (PHẦN Số 2 ) SGK TÓAN 1 – TRANG 11
Họat động của GV mong đợi từ hs
GV treo tranh
Bức tranh vẽ gì ? 2 bông hoa, 2 chấm tròn , 2 ngôi sao
Ai có ý kiến khác bạn ?
GV chốt (nhấn mạnh ở số 2 )
Hãy xem trong bộ đồ dùng tóan của các em
có đồ vật nào thể hiện số 2 hs lấy số 2
-Số 2 viết như thế nào ?Đố các em viết được số 2
Vào bảng con 2
-Em hãy đọc tên số em vừa viết Hai -Hãy tiếp sức cùng bạn viết số 2 vào các ô trong
dòng kẻ trên bảng 2 2 2 2 2 2
- Hãy quan sát tranh bài tập 2 đố em viết được
Số thể hiện các vật trong tranh bóng (2) , đồng hồ(3) ; …
- Bài 3: Hãy quan sát hình vẽ ,đố các em biết các
em phải làm gì? Gắn số ,tranh tương ứng
Hãy cùng các bạn chơi trò chơi nhận biết số lượng
2.2 MINH HỌA BÀI : SỐ 6 – SGK TÓAN LỚP 1 – TRANG 26
Họat động của GV Mong đợi từ hs
-Hãy quan sát tranh và cho nhận xét có 5 bạn đang chơi và có thêm 1 bạn
Trang 2ñang ñi tôùi
-Haõy cho bieât soâ bán trong tranh 6 bán
-Laøm caùch naøo em bieât coù 6 bán ? 5 bán theđm 1 bán laø 6 bán
- haõy laây 5 chaâm troøn 5 chaâm troøn
- Haõy laây theđm 1 chaâm troøn 1 chaâm troøn
- Em haõy cho bieđt soâ chaâm troøn maø em vöøa laây ra? 6 chaẫm troøn
- Em haõy cho bieât soâ bán trong tranh vaø soâ chaâm troøn
Em vöøa laây ra ? 6 bán ; 6 chaâm troøn
- Caùc nhoùm naøy ñeău coù soâ löôïng nhö theâ naøo ? laø 6
-Soâ 6 ñóc nhö theâ naøo ? saùu
- Em haõy laây ra soâ 6 trong boô ñoă duøng toùan cụa em hóc sinh laây ñöôïc soâ 6
- Soâ 6 vieât nhö theâ naøo ? Ñoâ em vieât ñöôïc soâ 6 vaøo
bạng con cụa mình
- Ñoâ em ñeâm ñöôïc töø 1 ñeân 6 moôt ,hai ,ba ,boân ,naím ,saùu
-Haõy vieât caùc soâ töø 1 ñeân 6 vaøo bạng con 1,2,3,4,5,6
- Haõy ñóc töø soâ moôt ñeân soâ saùu vaø töø saùu ñeân moôt moôt ,hai ,ba ,boân ,naím ,saùu
saùu ,naím ,boân ,ba, hai ,moôt
- Ñoâ em bieât soâ saùu ñöùng ngay sau soâ naøo ? soâ 5
- Haõy tieâp söùc cuøng bán vieât soâ saùu vaøo caùc ođ
Ôû doøng kẹ tređn bạng 6 6 6 6 6
Haõy quan saùt tranh veõ ôû baøi taôp 2 vaø cho bieât tranh
Veõ gì? 5 chuøm nho xanh ,1 chuøm nho ñen ; 4 con kieân ,hai con kieân ; 3 buùt chì Xanh vaø 3 buùt chì ñen
- Haõy cho bieât soâ 6 goăm coù nhöõng soâ naøo goôp lái ? 5 vaø 1 ; 1 vaø 5; 2 vaø 4, 4 vaø 2; 3 vaø 3
- Haõy ñieăn keât quạ ñeâm ñöôïc vaøo ođ troâng ?
- Haõy cuøng caùc bán trong nhoùm vieât caùc soâ thích
hôïp vaøo ođ troâng
- ñoâ em bieât soâ naøo trong caùc soâ 1,2,3,4,5 beù hôn soâ 6 ? 5,4,3,2,1 beù hôn soâ 6
- Vì sao em bieât caùc soâ ñoù beù hôn soâ 6 khi ñeâm em thaây coù nhieău que tính
- hôn caùc soâ 1,2,3,4,5
2.3 MINH HÓA BAØI : PHEÙP TRÖØ TRONG PHÁM VI 3
HÓAT ÑOÔNG CỤA GV MONG ÑÔÏI TÖØ HS
Böùc tranh x x x veõ gì? Coù 3 con ong ñang ñaôu tređn bođng hoa vaø 1 con
x bay ñi
Ñoâ em haõy noùi cađu “coù 3con ong ñang ñaôu tređn bođng
Hoa vaø 1 con bay ñi ” baỉng caùch noùi ngaĩn hôn ? 3 con bay ñi 1 con coøn 2 con
-“3 con bay ñi 1 con coøn 2 con” coù theơ thay bôûi kyù
hieôu naøo ? em haõy ghi vaøo bạng con cụa mình 3 1 = 2
-Töø “bay ñi ” vaø töø “coøn ” seõ ñöôïc thay bôûi kyù hieôu
naøo? Ñoâ em bieât _ , =
- Sau khi thay ta ñóc nhö theâ naøo ? ñoâ em bieât Ba tröø moôt baỉng hai
- Ba tröø moôt baỉng hai ñöôïc ghi nhö theâ naøo ? 3 - 1 = 2
- quan saùt x x x
x x roăi ghi pheùp tính 3 - 2 = 1
Em haõy ñóc pheùp tính mình vöøa ghi Ba tröø hai baỉng moôt
- Quan saùt roăi ghi caùc pheùp tính 2 +1 = 3 3- 1= 2
Trang 31 + 2= 3 3 – 2 =1
- Em hãy viết một phép tính tùy ý 9-5 = 4
-Ở phép trừ này 9,5, 4 còn được gọi là gì?
Đố em biết Số bị trừ , số trừ , hiệu
2.4 MINH HỌA BÀI : PHÉP NHÂN - SGK TÓAN –LỚP 2 trang 92
Hoạt động của GV Mong đợi từ HS
- hãy quan sát x x x x x x x x x x
Hai chấm tròn được cô lấy như thế nào ? 5 lần
- Quan sát những tấm bìa hãy ghi phép tính phù hợp
Vơiù các chấm tròn ? và ghi phép tính vào bảng con 2+2+2+2+2
- Phép tính này có gì đặc biệt ? Có 5 số hạng đều bằng 2
- phép tính này rất dài và trình bày trên bảng rất xấu Chúng ta có thể ghi phép tính này dưới dạng gọn hơn
Không ? đố các em làm được 2 x 5 = 10
- Em hãy đọc phép tính này ? Hai nhân năm bằng mười
- 2 x5 nghĩa là gì? 2 được lấy 5 lần
- Khi 2 được lấy 5 lần ta có thể ghi được phép tính gì? 2 x 5
- Bài tập này ta làm như thế nào? Chuyển tổng các số hạng bằng nhau
thành phép nhân (theo mẫu ) -Hãy viết phép tính và kết quả ra bảng con 5+5+5 = 15
5 x 3 = 15
-Quan sát tranh cho biết tranh vẽ gì? 2 đội bóng ,mỗi đội có 5 bạn
- Bài tập này chúng ta phải làm gì? Viết phép nhân
- Hãy ghi phép tính và kết quả vào bảng con
- Đố em biết 2 , 5 , 10 và 2 x5 còn gọi là gì ? thừa số ,thừa số ,tích ; 2x5 cũng gọi Tích
2.5 MINNH HỌA BÀI : MỘT PHẦN HAI - SGK TÓAN LỚP 2 – TRANG…………
Họat động GV Mong đợi từ hS
- Em hãy chia hình vuông thành 2 hình bằng nhau
-Ai chia khác bạn ?
- Hãy chọn lấy 1 phần tùy ý ?
- Sau khi chọn các em được gì? Một nửa hình vuông ; ½ hình vuông
- Một nửa hình vuông còn gọi là gì ? 1/ 2
- ½ đọc như thế nào ? Một phần hai
- một phần hai ghi như thế nào ? -Ghi số 1 trước sau đó gạch 1 gạch Ngang dưới số 1 và sau cùng viết số 2
-
2.6 MINH HỌA : BÀI NHÂN MỘT SỐ THẬP PHÂN VỚI MỘT SỐ THẬP PHÂN –SGK TÓAN 5 TRANG 58,59
Họat động của GV Mong đợi từ học sinh
-Em hãy đọc bài tóan : HCN có CD: 6,4m
CR : 4,8m S= ? m2
Rồi ghi phép tính giải vào bảng con 6,4 x 4,8 = ? (m2 )
Trang 4Làm thế nào em lại tìm được kết quả đó ? Hs giải thích cách tìm K1(30,72) K2 ( 3072) ……
- Lớp mình đưa ra 3 lựa chọn khác nhau vậy ta sẽ chọn
cách nào?
- hãy giải thích cách tìm ra kết quả của em nhân như nhân số tự nhiên ,dấu phẩy Đặt thẳng dấu phẩy
- Em hãy thực hiện phép tính sau vào bảng con
4,75 4,75
-Chúng ta lựa chọn kết quả nào ? vì sao ? 1,3 x 1,3
- Vậy muốn muốn nhân một số thập phân với một số thập
Ta làm như thế nào? Nêu quy tắc
- Em hãy nghĩa ra số thập phân tùy ý và thực hiện phép
tính của mình 5,26 x 4,3 , ……
2.7 MINH HỌA BÀI : BIỂU THỨC CÓ CHỨA HAI CHỮ - SGK TÓAN LỚP 4 – TRANG 41-42
Họat động của GV Mong đợi từ học sinh
- em Hãy đọc bài tóan :em có 3 quyển vở ,em muốn
Có … Quyển vở nữa ? đã có muốn thêm biểu thức của em
-Hãy viết biểu thức thể hiện số vở sau khi em muốn 3 1 3+1
mẹ cho thêm vào cột trên bảng 3 2 3 + 2
3 a 3 + a
………… ………… ……….
-Em có nhận xét gì về các biểu thức trong bảng
-Biểu thức 3 + a có gì đặc biệt có chứa chữ
- Nếu cho a= 10 hãy tính giá trị của biểu thức ? 3 + 10 = 13
- Em hãy thay chữ số bằng số của em nghĩ ra và tìm
giá trị biểu thức a= ……
-Mỗi lần thay chữ a bằng số ta tìm được gì? 1 giá trị của biểu thức
-Hãy thay số và tính giá trị biểu thức vào bảng con hs tính được giá trị biểu thức theo yêu cầu của đề bài
2.8 MINH HỌA BÀI : BIỂU ĐỒ –SGK TÓAN LỚP 4 – TRANG 28
Hoạt động của GV Mong đợi từ hs
-Hãy quan sát tranh (trang 28)
Và cho biết tranh vẽ gì , viết gì? Vẽ hình bé trai ,bé gái , viết tên các gia đình Bức tranh này còn gọi là gì? Đố em biết Biểu đồ
- Em hãy cho biết nội dung của biểu đồ nói về vấn Số con trong từng gia đình
đề gì?
- Biểu đồ trên được chia như thế nào ? cách trình
bày ra sao ? chia làm hai cột ,bên trái ghi tên các
gia đình ,bên phải nói về số con trai ,gái của mỗi gia đình
- Nhìn vào biểu đồ em có thể nói được điềi gì ? nhìn vào hàng thứ nhất ta biết gia đình cô Mai có 2 con gái , gia đình cô Lan có 1 con trai …
- Các tranh khác thực hiện tương tự
- Hãy quan sát biểu đồ trong sgk trang 30 và cho biết :
Trang 5+ tên của bốn thôn được nêu trên biểu đồ Đông ,Đòai ,Trung ,Thượng
…
3 Phương pháp dạy tập làm văn
* nhiệm vụ : Chủ yếu của môn TLV là rèn luyện kĩ năng tạo lập ngôn bản (nói và viết )
3 phương pháp dạy kể chuyện
3.1 các dạng bài học kể chuyện trong sách giáo khoa:
- Nghe - kể lại : lớp 1 và 1số ít ở lớp 4
+ lớp một :Tập 1: nghe kể ở phần luyện nghe - nói ,được thực hành bằng hình thức kể chuyện theo tranh , hình thức gv kể ,hs nghe và kể lại theo tranh
tập 2 lớp 1: Mỗi tuần có 1 bài kể chuyện ,mỗi tiết kể laiï 1 câu chuyện trong SGK bài kể chuyện s/dụng các tranh minh họa như các điểm tựa để hs kể lại
- Đọc – kể lại (truyện vừa đọc trong giờ tập đọc ): lớp 2-3
+ Lớp 2: có 31 tiết ,nội dung kể lại những câu chuyện đã học trong các bài tập đọc 2 tiết (hình thức kể theo tranh ,kể theo dàn ý cho sẵn ,phân vai ,diễn lại một đọan hoặc cả câu chuyện
+lỚp 3: khác với lớp 2 ,lớp 3 ko có tiết kể chuyện riêng mà bố trí trong bài tập đọc 2 tiết ở đầu mỗi tuần HS luyện đọc và tìm hiểu bài tập đọc trong khỏang 1,.5 tiết rồi chuyển sang làm các bài tập kể cbuyện (0,5 tiết ); Hình thức kể chuyện theo tranh minh họa ,kể chuyện theo gợi ý bằng lời , tự đặt tên cho các đọan rồi kể chuyện , phân vai dựng lại câu chuyện
- Kể lại chuyện đã nghe hay đã đọc trước đây : lớp 4- 5
- Kể lại việc /chuyện đã tham gia hay chứng kiến : lớp 4-5
3.2 Các PP(biện pháp ) tổ chức cho hs họat động tìm hiểu và nắm nội dung truyện
a) Sử dụng câu hỏi : Biện pháp chủ đạo
-* Kiểu câu hỏi khơi gợi thảo luận
* Kiểu câu hỏi hướng dẫn hiểu truyện
- CH tìm chi tiết , sự kiện của truyện
- CH đóan trước chi tiết kế tiếp
- CH phỏng đóan ,suy luận để nhận ra suy nghĩ ,cảm xúc của nhân vật qua hành động của họ
- CH liên hệ bản thân
*Kiểu CH liên hệ đến t/phẩm văn chương khác
* Kiểu CH đánh giá
* Kiểu Ch t/hiểu hình thức nghệ thuật và ngôn ngữ
* Kiểu CH giải thích thắc mắc hay hiểu lầm của hs
b) Sử dụng tranh ảnh
- Nhìn tranh động não ghi ra 1 số chi tiết (ghi cụm từ trên bảng làm việc nhóm )
- Xáo trộn tranh ,xếp lại đúng trình tự truyện ,sau đó nghe hay đọc kiểm ta lại trình tự
- trong tranh đề nghị hs x/định đâu là tranh thể hiện n/dung chính của truyện
- hs nhìn tranh rồi đặt CH cho bạn và bạn trả lời
- Che tranh và mở dần dần kết hợp cho hs đóan những phần được che
- thêm vào trong tranh những chi tiết ko có trong truyện và đề nghị hs phát hiện ra các chi tiết ấy
- Xóa hoặc che bớt 1 vài chi tiết quan trọng trong tranh và đề nghị hs tìm và nêu chi tiết thiếu ấy
- ghép tranh với ý chính của truyện ,hoặc với sự kiện ,nơi chốn trong truyện
- đưa ra 2 bộ tranh : 1 đúng ,1 sai : đề nghị so sánh ,tìm ra tranh thể hiện nội dung đúng
- Ghép các h/ ảnh rời thàùnh chuỗi s/kiện của truyện ghi vài cụm từ thể hiện ý quan trọng của mỗi tranh
c) Sử dụng SGKtích cực
d) Lập dàn ý chi tiết ,nắm cốt truệyn
e) Dùng đọan tóm tắt ý dưới dạng điền từ giúp hs nắm hệ thống ý truyện
g) Tóm ý truyện dưới dạng 1 cái thang
h) Sử dụng mạng kể truyện :
- Xác định nhân vật chính và vẽ các nhânvật của truyện
Trang 6- đọc truyện để tìm xem mỗi nhân vật đã làm những hành động gì : gạch dưới những cụm từ chủ chồt rồi viết cụm từ ấy xung quanh hình nhân vật
- Vẽ các đường thể hiện mối quan hệ giữa các nhân vật chính trong truyện
- tìm ra các từ thể hiện ý nghĩ của người kể truyện về mối quan hệ đó
- Nhìn mạng kể lại truyện
Ví dụ: Mạng kể chuyện bài đọc “Nhà phát minh và bà cụ ” (lớp 3- Tuần 22)
Nhà bác học Mĩ
Chế ra đèn điện
Hỏi chuyện bà cụ và nảy Đi bộ 12 cây số để xem đèn điện Miệt mài chế tạo xe Trò chuyện với E- đi – Xơn Ê-đi xơn mong ước có 1 xe chạy nhanh Mời bà cụ đi xe điện
Bà cụ ngạc nhiên vì Bà cụ Được đi xe điện đầu tiên Nhà bác học b/thường như bao ngườikhác
i) Sử dụng sơ đồ trình tự kết hợp câu hỏi
* Cách thực hiện :
- GV đọc chuyện cho hs nhge ,hoặc để hs đọc cả truyện trong vài phút
- Sau khi đọc xong , gv đặt CH “Các em có thể nhớ được các chi tiết quan trọng nhất xảy ra trong câu chuyện không ?”
- Nếu hs trả lời có gv tiếp tục đặt CH “Điều gì xảy ra trước tiên ?” gv vẽ các vòng tròn và viết vào đó những gì hs kể ra
- -Sau đó gvhỏi tiếp “và điều gì xảy ra kế tiếp ?” gv viết vào vòng tròn những gì hs kể ra
- gv tiếp tục đặt CH như vừa rồi cho đến khi tất cả các sự kiện chính của câu chuyện được viết hết vào các vòng tròn
- Sau đó gv hoặc hs đọc tất cả các sự kiện trong các vòng tròn ấy Hỏi hs “Các sự kiện này có được nêu theo đúng thứ tự chưa ?” và “có đúng là các sự kiện đã xảy ra như vậy không ?”
- Điều chỉnh các điều đã viết theo yêu cầu tahy đổi của hs(nếu có)
- hs dựa vào sơ đồ trình tự và kể lại
Ví dụ: Truyện “Đi tìm bạn ” lớp 1
Thỏ Xám và Nhím Xù Nhím Xù bỗng Thỏ Xám đi
nơi
Thỏ và Nhím Xù Nhím Xù Mùa xuân đến và giá
Nhím lại Giải Bỗng rét tan đi
Cùng thích vì nhiên
Nhau sao mình xuất
Múa hát biến mất hiện
Vui vẻ
Trang 7k) Sử dụng bản đồ truyện kết hợp câu hỏi
* Tiến trình hướng dẫn hs làm bản đồ truyện :
Bước 1: s/dụng CH để giúp hs liệt kê ra được tất cả các nơi chốn được giới thiệu trong truyện Bước 2: Gv hỏi để giúp hs xác định các nhânvật và đặt mỗi nhân vật ấy vào một nơi chốn thích hợp
Bước 3: gv hỏi để giúp hs tìm ra xem từng nơi ,mỗi nhân vật đã làm những việc gì
Ví dụ: Truyện Người mẹ – lớp 3 –tập 2
Trước cửa nhà bà mẹ Thần đên tối ,bà mẹ Chỉ đường cho bà mẹ đi tìm con
chồi ,chỉ đường cho bà mẹ đi tiếp
hồ hồ chỉ đường cho mẹ đi tiếp Nơi thần chết ở Bà mẹ, thần chết Thần chết ngạc nhiên hỏi Mẹ trả lời :
vì tôi là mẹ và đòi trả lại con
Bước 4: gv hỏi hs xem đã cảm thấy sẵn sàng vẽ 1 bản đồ chưa Khi hs đã sẵn sàng ,gv h/dẫn
hs chuyển dịch chi tiết về nơi chốn ,hành động và nhân vật đã được tìm thấy 1 bản đồ
Trên đây là một số cách thức soạn và dạy theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ học Đề nghị giáo viên nghiên cứu và áp dụng vào soạn giảng 2 mơn tốn và tiếng việt trong năm học 2012- 2013 Muốn soạn – giảng cĩ hiệu quả tốt giáo viên cần nghiên cứu kĩ tài liệu và sách giáo khoa, dựa trên trình độ của học sinh trong lớp đẻ thực hiện