Được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp hóa học, sinh học, công nghệ thực phẩm, đồ uống cũng như môi trường, đặc biệt là việc ứng dụng trong ngành đồ uống để xác định thành phần vi[r]
Trang 1Chào mừng cô và các bạn đến với bài báo cáo của nhóm 4 – chủ đề 7
Trang 2Phương pháp phân tích
quang phổ Quan
Trang 3Danh sách nhóm :
1, Nguyễn Thanh Huyền
2, Cao Hoàng Bảo Trâm
Trang 4THỰC PHẨM CÓ GÌ???
Trang 5Phân tích thực phâẩm bằng phương pháp quang phổẩ
=
Trang 6Theo nguyên lý chung, để xác định một chất bất kì, ta
có thể tìm cách đo một tín hiệu bất kì có quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với chất đó.Phương pháp phân tích quang phổ có nhiệm vụ phân tích những hiệu ứng sinh ra từ sự tương tác của bức xạ và vật chất (mẫu) Kết quả của sự tương tác thu được ở dạng tín hiệu hay đại lượng đo, từ
đó định tính hay định lượng mẫu đo
Có nhiều loại quang phổ tùy thuộc vào bước sóng
tương ứng trên các bức xạ điện từ
I, NGUYÊN LÝ
CHUNG
I, NGUYÊN LÝ
CHUNG
Trang 7Các phương pháp phân tích quang phổ
II, ĐẠI CƯƠNG VỀ PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH QUANG PHỔ
Trang 8- Phổ nguyên tử : Phổ phát xạ, Phổ hấp thụ, Phổ huỳnh quang
- Phổ phân tử : Phổ phát xạ, Phổ hấp thụ vùng UV-VIS, Phổ hấp thụ hồng ngoại, Phổ tán xạ
Raman
- Phổ tia X : Phổ phát xạ, Phổ tán xạ, Phổ huỳnh quang
- Phổ cộng hưởng từ điện tử và Phổ cộng hưởng
từ proton
Trang 11Phương pháp phổ hấp thụ hồng ngoại
Nguyên lý :
Phương pháp quang học hấp thụ dưa trên cơ sở xác định
nồng độ-dựa vào sự hấp thụ một số bước sóng ánh sáng đặc biệt bởi glucose hoặc một số hợp chất khác
Dải hấp thụ trong vùng hồng ngoại được giải thích là do sự cộng hưởng của những nhóm chức đặc biệt và những liên kết nội phân tử, và dải này có xu hướng thu hẹp lại.
1
Trang 12Phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử ( Atomic
Absorption Spectrometry )
Là phương pháp dựa trên nguyên lý hấp thu của hơi
nguyên tử Người ta cho chiếu vào đám hơi nguyên tử một năng lượng bức xạ đặc trưng của riêng nguyên tử đó Sau
đó đo cường độ còn lại của bức xạ đặc trưng này sau khi
đã bị đám hơi nguyên tử hấp thụ, sẽ tính ra được nồng độ nguyên tố có trong mẫu đem phân tích.
2
Trang 13Phương pháp khối phổ :
Nguyên lý : phương pháp nghiên cứu các chất,
bằng cách đo chính xác khối lượng phân tử chất
đó, dựa trên điện tích của ion; dùng thiết bị chuyên dụng là khối phổ kế
Kĩ thuật này có nhiều ứng dụng, thường được kết hợp với một số sinh học phân tử khác như:
- Khối phổ kết hợp với sắc ký khí.
- Khối phổ kết hợp với sắc ký lỏng.
- Khối phổ kết hợp điện di
3
Trang 14Một khối phổ kế thông thường gồm 3 phần:
• phần nguồn ion
• phần phân tích khối lượng
• phần đo đạc
Trang 16Prope Sample: mẫu Accelerator plate: tăng tốc tấm
slits : khe Ions that are too light bend to much :ion là quá nhẹ uốn cong nhiều
to vacuum pump: Bơm hút chân không
Recorder: máy ghi âm Detector: phát hiện only ions of the right mass can enter the detector: ion duy nhất của khối
lượng phải có thể nhập vào các máy dò
flight tube: chuyến bay ống ions that are too heavy bend too little: ion là quá nặng uốn cong quá ít
Magnet: nam châm Ion beam: bằng chùm tia ion Insulator : chất cách điện Electron beam: bằng chùm tia e
ion source: ion nguồn
Trang 17Nguyên lý hoạt động của máy khối phổ
Trang 18Ứng dụng của máy khối phổ trong phân tích protein
• protein được tinh chế rồi cắt bằng enzyme pepsin Enzyme pepsin cắt polypeptide tại
những điểm nhất định trên chuỗi
(giống enzyme giới hạn ở acid nucleic)
• Ta có thể dự đoán được các mảnh (fragments) polypeptide sau khi bị cắt
Trang 19• Đưa mẫu đã xử lý pepsin vào đĩa và cho máy chạy
Laser ion hoá các fragments làm cho chúng tích điện
dương và bật ra bay vào ống
• Ống này có chiều dài nhất định, 4 phía gắn 2 loại điện
cực (+) và (-)
• ống có thể xoay tròn, do đó các cực điện đổi chiều liên
tục làm cho các mảnh polypeptide không bám được vào thành mà bay theo chiều xoắn ốc
Trang 20• Vận tốc bay của 1fragment phụ thuộc 2 yếu tố
• điện tích (z)
• khối lượng (m)
• Máy khối phổ đo được thời gian, biết trước quãng đường => tính được vận tốc => xác định được chỉ số m/z của fragment.
• Các tín hiệu được phát hiện bởi detector và khuếch đại, cuối cùng biểu diễn trên đồ thị
ở dạng các đỉnh (peak) Mỗi đỉnh tương
ứng 1 fragment.
Trang 21• Với máy MS/MS (tandem MS) thì đây mới
là lần MS thứ nhất, cho phép hiển thị các fragment của một polypeptide bị cắt bằng pepsin Lần MS thứ 2 cho phép khẳng định chắc chắn 1 fragment nhất định nhờ hệ
thống lọc
Trang 22Hình: Sơ đồ của một khối phổ MALDI-TOF
Trang 23Vacuum: chân không voltage potential: điện áp tiềm năng
deflection plates: lệch tấm amplifier: bộ khuếch đại oscilloscope: dao động detector: phát hiện data analysis: phân tích dữ liệu
trigger: kích hoạt ultraviolet: tia cực tím
optics: quang học sample prope: mẫu prope
Trang 24Phân tích kết quả:
• Vì protein bao gồm 20 amino acid có
khối lượng khác nhau do đó khối
lượng của một trình tự đủ nhỏ cũng nói lên được trình tự của nó (Giả sử Valin có khối lượng là 3, methionin là
5 thì một fragment có khối lượng là 8
sẽ có trình tự Valin – Methionin hoặc Methionin – Valin).
Trang 25PP hấp thụ Phân tử UV-VIS
PP hấp thụ Phân tử UV-VIS
Hiện nay,phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử UV-Vis
được ứng dụng rộng rãi trong phân tích thực phẩm
4
Trang 26Nguyên lý :
(định luật Lambert-Beer)
Khi chiếu 1 chùm bức xạ đơn sắc có bước sóng thích hợp và cường độ I đi qua 1 môi trường đồng nhất có bề dày b chứa các phân tử vật chất, sẽ xaỷ
ra hiện tượng hấp thụ phân tử
Trang 27Máy quang phổ UV-Vis là thiết bị cho phép sử dụng các loại hóa chất và thuốc thử thông dụng và sẵn có ở Việt Nam
Đặc biệt hiện nay trên thế giới cũng như ở Việt Nam đang sử dụng máy quang phổ UV-Vis model U-2900/2910 và U-
5100 Đây là thiết bị hoạt động có độ ổn định cao, giá thành hợp lí giao diện phần mềm dễ sử dụng
Trang 28Sơ đồ máy quang phổ hấp thụ phân tử UV-VIS
Trang 29* nguyên liệu và thiết bị :
-Dd protein để đo
- đệm hòa tan protein
- máy quang phổ UV có cuvet thạch anh 1cm
* tiến hành :
1, ly tâm mẫu (nếu cần thiết) để loại bỏ các phần tử hoặc phức hợp khác có trong thể huyền phù
2, đặt bước sóng 280 nm ở máy quang phổ và điều chỉnh hấp phụ về 0 với cuvet chứa đệm
3, đọc độ hấp thụ của mẫu hoặc trong cùng 1 cuvet hoặc cuvet khác cùng cặp Nếu giá trị thu được > 2,0 thì pha loãng mẫu (1/5 hoặc 1/10) hoặc đường sáng truyền ngắn hơn (2mm) cho đến khi số đọc nằm trong khoảng 0,1-1,5
4, lặp lại bước 2 , bước 3 ở 360 nm
5, tính tỉ số độ hấp thụ 260-280 nm Tỉ số này nên < 0,6 Nếu tỉ số cao hơn cho biết protein không sạch, có lẫn các tạp chất đặc biệt với axit nuleic
*Nồng độ mẫu = {(độ hấp thụ 280nm) x 10mg/l } / (hệ số tắt ở 280 nm)
Với 1 hỗn hợp các protein hoặc với bất cứ 1 loại protein nào mà không biết hệ số tắt thì tính như sau :
* Nồng độ protein = 1,5 x Độ hấp thụ ở 280 nm – 0,77 x Độ hấp thụ ở 260 nm
Trang 30* Ưu – Nhược điểm của phương pháp quang phổ hấp
thụ phân tử UV-Vis
Phương pháp này đòi hỏi phải sử dụng các thiết bị phân tích chuyên dụng đôi khi rất đắt tiền và đòi hỏi người
sử dụng phải có trình độ cao Tuy nhiên nó có những
ưu điêm sau:
• Cho phép định lượng đa số các ion vô cơ và hợp chất hữu cơ nhờ phản ứng tạo phức màu thích hợp
• Độ nhạy khá cao, thích hợp cho phân tích các cấu tử
Trang 31Chính những ưu điểm như trên mà pp này được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu khoa học, kiểm tra chất lượng nguyên liệu
và sản phẩm ở các cơ sở sản xuất để phân tích các cấu tử vi lượng và vết; phân biệt với các phương pháp phân tích hóa học
trước đó
* PP phân tích khối lượng
• Có ưu điểm là độ chính xác
cao, dụng cụ rẻ tiền Tuy
nhiên là pp thủ công nên:
• Đòi hỏi nhiều thời gian
• Thao tác hết sức cẩn thận
nên không thích hợp trong
kiểm tra sản xuất hay phân
mà không phẩn ứng với bất
kì chất nào khác
• Mắc phải sai số (phải có chất chỉ thị để sai số ở mức chấp nhận được
Trang 32* Đặc điểm - ứng dụng của máy quang phổ UV-Vis
• Máy quang phổ UV-Vis vận hành trên cơ sở đo độ hấp thụ ánh sáng đặc trưng cũng như độ truyền
quang ở các bước sóng khác nhau, nhờ đó kết quả thu được nhanh và chính xác Được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp hóa học, sinh học, công
nghệ thực phẩm, đồ uống cũng như môi trường, đặc biệt là việc ứng dụng trong ngành đồ uống để xác
định thành phần vi lượng cũng như các chỉ tieu an toàn thực phẩm
• Trong công nghê sản xuất bia, máy quang phổ được ứng dụng để xác định độ màu của nguyên liệu cũng như bia thành phẩm, thành phần đạm amin, đường khử, hàm lượng polyphenol, hàm lượng chất đắng và diacecyl…Ngoài ra, người ta còn sử dụng phương pháp so màu trong phân tích các kim lọai nặng như
Cr, As, Zn…
Trang 33THE END !!!
Trang 34Thanks
you Cảm ơn
vì đã lắng nghe Xin chào