Trung Tâm KTTH - Hướng Nghiệp Thị Xã Phú Thọ - Phú Thọ S¸ng kiÕn kinh nghiÖm Lựa chọn phương pháp dạy học NghÒ ®iÖn d©n dông theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh.. đặt vấn đề..[r]
Trang 1Sở GD&ĐT Phú thọ Trung tâm KTTH _ Hướng nghiệp Thị xã phú thọ
Sáng kiến kinh nghiệm
Lựa chọn phương pháp dạy học Nghề điện dân dụng theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh
Tổ : chuyên môn.
GV: Nguyễn Hùng Cường Dạy nghề : Điện dân dụng
Trang 2Sáng kiến kinh nghiệm Lựa chọn phương pháp dạy học
Nghề điện dân dụng theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh
I đặt vấn đề.
Theo nghị quyết TW IV khoá VIII đã nêu ra nhiệm vụ “Đổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các cấp học, bậc học’’ Nghị quyết nhận định “Phương pháp GDĐT chậm được đổi mới, chưa phát huy tính chủ động sáng tạo của người học’’
Tuy rằng trong các trường học đã xuất hiện ngày càng nhiều tiết dạy tốt,
có nhiều GV dạy giỏi theo hướng tổ chức cho học sinh hoạt động tích cực tự lực chiếm lĩnh tri thức mới nhưng tình trạng phổ biến đặc biệt là những trường ở vùng nông thôn, miền núi vẫn là thầy đọc trò chép, thậm chí thầy đọc, chép lên bảng, trò chép theo hoặc khá hơn là giảng xen kẽ với vấn đáp, giải thích minh hoạ bằng tranh
Vì thế học sinh thụ động tiếp thu kiến thức máy móc, lý thuyết xuông, không vận dụng được và triệt tiêu tính sáng tạo của học sinh
Ví dụ 1: Khi học về đặc điểm của mạng điện sinh hoạt lớp 9 học sinh không phân biệt được đâu là mạch chính, đâu là mạch nhánh
Ví dụ 2: Khi học sinh học về động cơ không đồng bộ 1 pha học sinh không phân biệt được các bộ phận ngoài thực tế
Đặc biệt là việc học nghề nói chung, nghề điện dân dụng nói riêng việc trang bị cho học sinh tri thức là cần song việc học sinh biết gì và làm điều gì, làm như thế nào thì lại rất quan trọng, qua môn học, hình thành được kỹ năng và rèn luyện được kỹ xảo gắn với thực tiễn, thực hành Vì vậy việc cải tiến, thay đổi phương pháp dạy học nói chung và đặc biệt là việc dạy nghề nói riêng hiện đang rất bức xúc Vì vậy, không thể không đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực của riêng mình
Trang 3II Giải quyết vấn đề
1 Cơ sở :
a.Cơ sở lý luận
- NQTW IV khoá VII dã xác định phải ‘Khuyến khích tự học’ phải ‘áp dụng những phương pháp GD hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề’
- NQ TW II khoá VIII tiếp tục khẳng định ‘’Đổi mới phương pháp GD-ĐT, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương pháp hiện đại vào quá trình dạy học đảm bảo điều kiện và thời gian tự học …’’
- Trong luật GD Điều 24.2 “phương pháp GDPT, phát huy tính tích cực tự giác, chủ
động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với dặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác
động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh
b cơ sở thực tiễn.
phần trên đã đề cập đến tính cấp thiết phải thay đổi phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh và thực tế hiện nay ở các trường THCS vẫn lối mòn
đi theo phương pháp truyền thụ thụ động một chiều tại sao vậy? Ta thấy các trường chậm đổi mới phương pháp dạy học do các nguyên nhân sau:
+ đời sống GV vẫn còn khó khăn, chưa thể tập trung thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học
+ Nhiều GV còn lúng túng vì thiếu những mẫu cụ thể về phương pháp dạy học mớ.i + Việc kiểm tra đánh giá học sinh vẫn theo lối cũ chưa khuyến khích học sinh theo cách học thông minh
+ Điều kiện CSVC trường lớp – phương tiện dạy học còn thiếu thực ra lớn nhất là nguyên nhân GV thực sự có một số GV lạc hậu, tuổi cao hệ đào tạo chắp nối năng lực
về trí thức thiếu – phương pháp lạc hậu – thêm vào đó tuổi cao bảo thủ không cải
Trang 4+ về học sinh: Chất lượng học sinh đại trà thấp, vẫn chỉ tiêu kế hoạch hóa chất lượng thực và chất lượng đánh giá còn chênh lệch từ đó động cơ học sinh chưa đúng, chưa lao vào học và tiến tới sáng tạo Lười nghĩ không động não tự mình thủ tiêu sáng tạo với những cơ sở trên việc cải tiến phưong pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh phải bắt đầu từ đâu? đây là vấn đề phải lựa chọn rồi bắt đầu như thế nào để đạt được hiệu quả Tôi đã tiến hành như sau:
2 Nội dung.
Thứ nhất: Là nhận thức của bản thân vấn đề đổi mới phương pháp dạy học hướng nghiệp theo hướng phát huy tính tích cực độc lập của học sinh là sống còn cuả nghề dạy học để có hiệu quả, để học sinh có trình độ – học sinh vận dụng được và xã hội chấp nhận được buộc người dạy phải đổi mới
Thứ hai: đổi mới từ đầu
a Bắt đầu từ bài soạn.
Trước đây bài soạn theo phương pháp thụ thụ động, thuyết trình học sinh nắm bài ở dạng học vẹt học gì biết vậy không biết vận dụng được, chưa nói đến sáng tạo Cụ thể:
chuơng I : an toàn điện.
bài số 1: an toàn điện.
thời lượng: 3 tiết (từ tiết 4 đến tiết 6).
(phương pháp cũ).
I Mục đích - yêu cầu:
1 Mục đích:
- Hiểu rõ các nguyên nhân gây tại nạn điện, tác hại của dòng điện đối với cơ thể người
- Nắm vững các qui tắc an toàn
2 Yêu cầu:
- Sử dụng được một số dụng cụ và thiết bị bảo vệ an toàn điện, biết cách sơ cứu người
bị tai nạn điện
Trang 5- Thực hiện công việc cẩn thận, chính xác.
II Trọng tâm bài dạy - chuẩn bị dạy học.
1 Trọng tâm
- Nguyên nhân gây tai nạn điện – quy tắc an toàn
- Sơ cứu người bị tai nạn
3 Chuẩn bị dạy học:
- Tranh vẽ hình 1:1
- Một số dụng cụ đảm bảo an toàn: Kìm, tuavít
III Tiến trình bài dạy :
Kế hoạch lên lớp:
1
2
1 Tổ chức lớp: 2’
Kiểm tra sĩ số của học sinh
2 kiểm tra bài cũ: 6’
Câu 1: Hãy cho biết vai trò của điện năng đối với đời sống sinh hoạt – sản xuất?
Câu 2: Kể tên các nghề trong nghành điện - yêu cầu của các nghề đó?
3 Nghiên cứu bài mới.
Nội dung Thời
gian Phương pháp dạy học
I Tác hại của dòng điện đối với cơ thể con
người - điện áp an toàn.
1 Điện giật tác động tới con người như thế
nào?
- điện giật tác động đến hệ thần kinh, cơ bắp của
22’
- giáo viên nêu những biểu hiện của con người khi bị
Trang 6con người.
- Dòng điện tác động vào hệ thần kinh trung
ương gây rối loạn hoạt động của hệ hô hấp, hệ
tuần hoàn
- Trường hợp bị điện giật nhẹ tim đập nhanh và
thở gấp, chân tay run rẩy
- Trường hợp nặng: Trước tiên phổi sau đó tim
ngừng hoạt động, nạn nhân có thể bị chết trong
tình trạng ngạt thở
2 Tác hại của hồ quang điện.
- Hồ quang điện sinh ra khi có sự cố điện
- Có thể gây bỏng hoặc cháy cho người
- Thường gây thương tích ngoài da
3 Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện.
a Cường độ dòng điện chạy qua cơ thể người:
- Phụ thuộc vào trị số của dòng điện, nguồn điện
- Dòng điện càng cao thì mức độ nguy hiểm càng
lớn
- Dòng điện xoay chiều nguy hiểm hơn dòng
điện một chiều
b Đường đi của dòng điện qua cơ thể
- Phụ thuộc vào điểm chạm của cơ thể vào vật
mang điện, nguy hiểm thất là dòng điện đi qua
các cơ quan chức năng quan trọng của cơ thể
Nghĩa là dòng điện truyền trực tiếp vào đầu từ
tay qua tay hoặc tay qua chân dọc cơ thể
c.Thời gian dòng điện qua cơ thể.
- Thời gian càng lâu thì mức độ nguy hiểm càng
3’
12’
điện giật
- giải thích
- giáo viên giải thích khái niệm của hồ quang điện, tác hại của nó
- qua thực tế lấy VD về hồ quang điện
- trực quan
- hình vẽ minh hoạ, giải thích
- gọi HS phân tích đường đi của dòng điện
Trang 7tăng và bộ phận cơ thể tiếp xúc trực tiếp càng bị
phá huỷ trở nên dẫn điện rất tốt
4 Điện áp an toàn.
- Điện trở người luôn thay đổi phụ thuộc vào sức
khoẻ, độ ẩm bề mặt da, môi trường làm việc đặc
biệt nguy hiểm khi da bị ẩm, bẩn, tổn thương,
diện tích tiếp xúc lớn
- ở điều kiện bìng thường
- Bề mặt da khô sạch điện áp <40v được coi là
điện áp an toàn
- ở nơi ẩm ướt có nhiều bụi kim loại điện áp an
toàn <=12v
II Nguyên nhân của các tai nạn điện.
1 Chạm vào vật mang điện:
- Chạm trực tiếp vào vật mang điện: Khi sửa chữa
đường dây và thiết bị điện đang nối mạch mà
không cắt ngồn điện
- Gián tiếp chạm vào vật mang điện: Khi sử dụng
các dụng cụ bằng kim loại bị hư hỏng bộ phận
cách điện mà người sử dụng không biết
2 Tai nạn do phóng điện:
- Vi phạm khoảng cách an toàn khi ở gần điện
cao áp do bị phóng điện qua không khí gây đốt
cháy cơ thể hoặc giật ngã, vi phạm hành lang an
toàn lưới điện như xây nhà sát đường cao áp, lấy
sào ngoắc dây điện vào đường dây cao thế
3 Do điện áp bước :
25’
5’
15’
- Giáo viên giải thích tại sao phải quy định điện áp
an toàn
- điện áp an toàn phụ thuộc vào yếu tố nào? tại sao?
- Khi nào xảy ra tai nạn
điện?
- giải thích điện áp bước
Trang 8- Là sự chênh lệch điện áp giữa 2 chân người khi
đứng gần điểm có điện cao thế như: Cọc tiếp đất
làm việc của máy biến áp, cọc chống sét khi bị
sét đánh hoặc dây cao áp bị đứt rơi xuống đất
III An toàn điện trong sản xuất và sinh hoạt.
1 Chống chạm vào các bộ phận mang điện
- Cách điện tốt giữa các phần tử mang điện và
các phẩn tử không mang điện như: trần nhà, bộ
phận dẫn điện, vỏ máy
- Che chắn các bộ phận dễ nguy hiểm như cầu
dao, cầu chì các mối nối dây dẫn
- Chấp hành nghiêm chỉnh qui định về hành lang
an toàn lưới điện
2 Sử dụng dụng cụ, thiết bị bảo vệ an toàn
điện:
- Vật lót cách điện, các đồ dùng trong nghề điện
có chuôi cách điện
- Sử dụng các dụng cụ trong nghề điện như kìm,
tua vít
3 Nối đất bảo vệ và nối trung tính bảo vệ.
a Nối đất bảo vệ.
- Nhằm đảm bảo an toàn cho người sử dụng khi
xảy ra hiện tượng rò điện ra vỏ máy
- Cách làm (hình vẽ)
15’
5,
18’
- phương pháp đàm thoại
- tại sao phải cách điện giữa các phần tử mang điện
và phần tử không mang
điện?
Trang 9Ing
2,5 3 m 0,5 1 m
- Tác dụng bảo vệ :
Khi có hiện tượng dò điện ra vỏ dòng điện theo
hai đường xuống đất
b Nối trung tính bảo vệ
- Dùng một dây dẫn tốt đường kính > 0,7 đường
kính dây pha để nối vỏ máy của thiết bị với dây
trung tính của nguồn
- Tác dụng bảo vệ: Khi điện chạm vỏ dây nối
trung tính tạo thành mạnh R<<, I >> gây cháy nổ
cầu chì, thiết bị và con người được bảo vệ
4 Củngcố-luyệntập:(5’)
- Hệ thống lại bài
- Các nguyên nhân gây tai nạn điện
5 Hướng dẫn và giao nhiệm vụ về nhà: (2’)
- Học bài và liên hệ thực tế sử dụng điện trong sinh hoạt
-Sau khi đổi mới phương pháp phục vụ cho cách dạy phát huy tính tích cực của học sinh thì học sinh nhận thức bài sâu sắc hơn, vận dụng tốt để nắm phần lý thuyết cũng chắc chắn và bản chất hơn Từ đó học a đến cả b, c Học sinh biết tư
Trang 10duy và sáng tạo, gắn được lý thuyết với thực tiễn.
Ví dụ: bài soạn phát huy tính tích cực của học sinh
Chương I: an toàn điện
Bài số 2: an toàn điện
Thời lượng: 3 tiết (từ tiết 4 đến tiết 6)
Ngày soạn 20-09-2010 Ngày dạy: ………… Lớp :
A Mục tiêu
- Hiểu rõ các nguyên nhân gây tại nạn điện, tác hại của dòng điện đối với cơ thể người
- Biết cách sử dụng các thết bị, dụng cụ bảo vẹ an toàn điện
- Rèn luyện tính cẩn thận, chính xác, nghiêm túc trong học tập
B Trọng tâm bài dạy.
- Tác hại của dòng điện đối với cơ thể con người
- Nguyên nhân của các tai nạn điện và biện pháp phòng tránh
C Chuẩn bị.
2 Thầy: Các tranh vẽ nguyên nhân của các tai nạn điện
1 Trò: Vở ghi chép bài.
D Các hoạt động dạy học.
Stt Nội dung và kỹ năng cơ bản Tgian Hoạt động
của thầy
Hoạt động của
trò I
II
III
I
ổn định tổ chức.
kiểm tra bài cũ:
Nêu vai trò của điện năng đối với sản
xuất và đời sống?
bài mới: an toàn điện
Tác hại của dòng điện đối với cơ thể
2’
5’
Kiểm tra sĩ số
Thuyết trình
Báo cáo
- Lắng nghe, ghi chép
Trang 112
3
a
b
điện giật tác động tời con người
như thế nào?.
- Điện giật tác động đến hệ thần kinh,
cơ bắp của con người
- Dòng điện tác động vào hệ thần kinh
trung ương gây rối loạn hoạt động của
hệ hô hấp, tuần hoàn
- Trường hợp nhẹ tim đập mạnh và thở
gấp
- Trường hợp nặng: Trước tiên phổi sau
đó tim ngừng hoạt động, nạn nhân tử
vong trong tình trạng ngạt thở
Tác hại của hồ quang điện:
- Hồ quang điện sinh ra khi có sự cố
điện
- Có thể gây bỏng hoặc cháy cho người
- Thường gây thương tích ngoài da
Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện:
Cường độ dòng điện chạy qua cơ thể
người:
- Phụ thuộc vào trị số của dồng điện ,
nguồn điện
- Dòng điện càng cao thì mức độ nguy
hiểm càng lớn
- Dòng điện xoay chiều nguy hiểm hơn
dòng điện một chiều
Đường đi của dòng điện qua cơ thể :
- Phụ thuộc vào điểm chạm của cơ thể
15’
3’
15’
- Điện giật tác
động tới những cơ quan nào trong cơ
thể?
- giải thích
- Kết luận
- Xảy ra khi nào? tác hại của nó ?
- qua thực tế lấy VD về hồ quang điện
- Mức độ nguy hiểm của tai nạn
điện phụ thuộc vào các yếu tố nào?
- trực quan
- Nhóm thảo luận, nhóm trưởng báo cáo
- Cá nhân suy nghĩ và trả lời
- Lấy VD?
- Nhóm thảo luận, nhóm trưởng báo cáo
- Quan sát và
Trang 124
II
1
vào vật mang điện, nguy hiểm thất là
dòng điện đi qua các cơ quan chức năng
quan trọng của cơ thể Nghĩa là dòng
điện truyền trực tiếp vào đầu từ tay qua
tay hoặc tay qua chân dọc cơ thể
Thời gian dòng điện qua cơ thể
- Thời gian càng lớn thì mức độ nguy
hiểm càng tăng và bộ phận cơ thể tiếp
xúc trực tiếp càng bị phá huỷ trở nên
dẫn điện rất tốt
Điện áp an toàn:
- Điện trở người luôn thay đổi phụ thuộc
vào sức khoẻ, độ ẩm bề mặt da, môi
trường làm việc đặc biệt nguy hiểm khi
da bị ẩm, bẩn, tổn thương, diện tích tiếp
xúc lớn
- ở điều kiện bìng thường
- bề mặt da khô sạch điện áp <40v được
coi là điện áp an toàn
- ở nơi ẩm ướt có nhiều bụi kim loại, dễ
cháy, nổ điện áp an toàn <=12v
Nguyên nhân của các tai nạn điện:
Chạm vào vật mang điện:
- Chạm trực tiếp vào vật mang điện: Khi
sửa chữa đường dây và thiết bị điện
đang nối mạch mà không cắt nguồn
điện
- Gián tiếp chạm vào vật mang điện: Khi
5’
20’
- hình vẽ minh hoạ, giải thích
- Giải thích tại sao phải quy định điện
áp an toàn
-điện áp an toàn phụ thuộc vào yếu tố nào? tại sao?
- Khi nào xảy
ra tai nạn
điện?
chỉ ra các
đường đi nguy hiểm nhất
- Cá nhân suy nghĩ và trả lời
Nhóm thảo luận, nhóm trưởng báo cáo
Trang 133
III
1
2
sử dụng các dụng cụ bằng kim loại bị hư
hỏng bộ phận cách điện không biết
Tai nạn do phóng điện.
- Vi phạm khoảng cách an toàn khi ở
gần điện cao áp do bị phóng điện qua
không khí gây đốt cháy cơ thể như xây
nhà sát đường cao áp, lấy sào ngoắc dây
điện vào đường dây coa thế
Do điện áp bước.
- Là sự chênh lệch điện áp giữa 2 chân
người khi đứng gần điểm có điện cao
thế như: Cọc tiếp đất làm việc của máy
biến áp, cọc chống sét khi bị sét đánh
hoặc dây cao áp bị đứt rơi xuống đất
An toàn điện trong sản xuất và sinh
hoạt.
Chống chạm vào các bộ phận mang
điện.
- Cách điện tốt giữa các phần tử mang
điện và các phần tử không mang điện
như: Trần nhà, bộ phận dẫn điện, vỏ
máy
- Che chắn các bộ phận dễ nguy hiểm
như cầu dao, cầu chì các mối nối dây
dẫn
- Chấp hành nghiêm chỉnh qui định về
hành lang an toàn lưới điện
Sử dụng dụng cụ, thiết bị bảo vệ an
toàn điện.
- Vật lót cách điện, các đồ dùng trong
5’
15’
15’
3’
Giải thích về hiện tượng phóng điện
- giải thích
điện áp bước
- phương pháp
đàm thoại
tại sao phải cách điện giữa các phần tử mang điện và phần tử không mang điện?
- Chú ý lắng nghe và tham gia ý kiến
- Chú ý lắng nghe, ghi chép
và tham gia
đóng góp ý kiến
- Đàm thoại
- Cá nhân suy nghĩ và trả lời
- Quan sát vật