Bài mới: Sau khi đánh vào các căn cứ của quân Tống ở dọc biên giới, rút quân về nớc Lý Thờng Kiệt biết đợc những âm mu của nhà Tống không phải đã đợc dập tắt chuÈn bÞ kh¸ng chiÕn … Hoạ[r]
Trang 1Ngày soạn : 13/10/2012
Ngày giảng : 17/10/2012
Bài 11 Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Tống
(1075 - 1077)
Tiết 16: II Giai đoạn thứ hai (1076 - 1077)
I Mục tiêu bài dạy
1 Kiến thức : Học sinh nắm đợc diễn biến sơ lợc cuộc kháng chiến chống Tống ở giai
đoạn hai và thắng lợi to lớn của nhân dân Đại Việt
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng lợc đồ để trình bày diễn biến.
3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào về truyền thống đánh giặc của nhân dân ta.
II Đồ dùng dạy học
* Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ: “ chống xâm lợc Tống lần II (1075 – 1077)”.
* Học sinh: - SGK, su tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.
III Hoạt động dạy học
1
ổ n định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Trình bày âm mu xâm lợc Đại Việt của nhà Tống? Trứoc âm mu
đó, Lý Thờng Kiệt đã làm gi?
3 Bài mới: Sau khi đánh vào các căn cứ của quân Tống ở dọc biên giới, rút quân về
nớc Lý Thờng Kiệt biết đợc những âm mu của nhà Tống không phải đã đợc dập tắt chuẩn bị kháng chiến …
Hoạt động 1 : cá nhân, cả lớp
- GV: Sau khi đánh bại quân Tống ở Ung
Châu Lý Thờng Kiệt biết quân Tống sẽ
phục thù do đó nhanh chóng rút quân về
n-ớc
GV:Về nớc Lý Thờng Kiệt đã chuẩn bị
những gì để đối phó với nhà Tống?
- GV: Sử dụng lợc đồ nói rõ cách bố phòng
của ta: Đoán biết giặc sẽ đi theo 2 đờng, Lý
Thờng Kiệt đã bố trí: - một đạo quân do Lý
Kế Nguyên chỉ huy chặn ở Đông Kênh –
phía đông Biển Đông (Quảng Ninh) chặn
thuỷ quân địch
- Quân bộ đi qua sông Nh Nguyệt xây
dựng phòng tuyến Nh Nguyệt
GV: Vì sao, Lý Thờng Kiệt chọn sông Nh
Nguyệt làm phòng tuyến chống giặc?
HS: Đoạn sông có vị trí quan trọng, án ngữ
mọi con đờng từ phơng Bắc -> Thăng Long
GV: Phòng tuyến Nh Nguyệt đợc xây dựng
nh thế nào?
+ Dài 100km đắp đất cao, vững chắc, bên
ngoài có lớp giậu tre dày đặc Bộ, thuỷ
binh ở đây do Lý Thờng Kiệt chỉ huy
GV: Em có nhân xét gì về sự chuổn bị đối
phó của Lý Thờng Kiệt?
HS: Hết sức chu đáo…
GV: Sau khi thất bại ở Ung Châu, nhà Tống
đã làm gì? ( thái độ)
HS: Tấn công nớc ta với lợng đông đảo…
1.Kháng chiến bùng nổ
* Lý Thờng Kiệt hạ lệnh:
+ Chuẩn bị bố phòng
+ Mai phục vị trí quan trọng
+ Xây dựng phòng tuyến Nh Nguyệt kiên cố
* Diễn biến:
+ Cuối 1076: quân Tống tấn công vào nớc ta: 10 vạn bộ + 1 vạn ngựa + 20 vạn dân phu
+ 1077, Ta đánh nhiều trận nhỏ cản
địch cả ở trên bộ và thuỷ
* Kết quả: Quân Tống đóng quân ở
Trang 2_ Quân bộ do Quách Quỳ và Triệu Tiết chỉ
huy…
_ Quân thuỷ do Hoà Mâu dẫn đầu
GV: dùng bản đồ trình bày diễn biến
+ Cuối 1076: Quân Tống do Quách Quỳ,
Triệu Tiết chỉ huy nớc ta
Một đạo quân đờng biển để tiếp ứng
-> Tháng 1/1077 Vợt ải Nam Quan qua
Lạng Sơn tiến vào nớc ta
- Quân Thuỷ bị chặn đánh 10 trận ở Quảng
Ninh không đến hỗ trợ quân bộ đợc
Hoạt động 2 : Cá nhân, nhóm
- GV dùng lợc đồ trình bày trận đầu trên
phòng tuyến Nh Nguyệt HS trình bày lại
- Để động viên quân sỹ, làm tăng thêm sức
mạnh chiến đấu, Lý Thờng Kiệt bí mật cho
ngời vào đền Trơng Hống, Trơng Hán ngân
vang bài thơ ‘‘Sông núi nớc Nam ’’ (HS
đọc nội dung bài thơ thần- Bản tuyên ngôn
độc lập đầu tiên của nớc ta),
Giặc
sợ hãi chán nản, lơng thảo cạn kiệt
T-ớng giặc ra lệnh “Ai bàn đánh ta sẽ chém!”
- Lý Thờng Kiệt giam chân mãi nh thế đến
cuối xuân 1077, đang đêm Lý Thờng Kiệt
cho quân lặng lẽ đánh úp vào doanh trại
địch Địch thua to Lý Thờng Kiệt kết
thúc chiến tranh bằng biện pháp “giảng
hoà” Quách Quỳ rút quân về nớc
GV: Tại sao đang ở thế thắng mà Lý Thờng
Kiệt lại “giảng hoà”? (Giặc rút lui trong
danh dự không làm tổn thơng đến danh
dự nớc lớn Đảm bảo mối quan hệ giao bang
hoà hiếu.)
GV: Chiến thắng ở phòng tuyến Nh Nguyệt
có ý nghĩa gì?
HS: …Chủ dộng, sáng tạo, tài chỉ huy của
Lý Thờng kiệt…
GV: Trận chiến trên sông Nh Nguyệt thắng
lợi là do những nguyên nhân nào ?
* Thảo luận nhóm
- Tinh thần đoàn kết, quyết chiến, quyết
thắng
- Chủ động phòng bị
- Tiến công để phòng vệ
- Chủ động ‘‘giảng hoà’’ ( Tinh thần nhân
nghĩa, biết mình biết ta…)
GV: Liên hệ bài học ngoại giao trên với các
giai đoạn lịch sử sau này Ví dụ: Trong
kháng chiến chống quân Minh, chống Pháp,
chống Mỹ…
bờ Bắc sông Nh Nguyệt, chờ thuỷ quân đến
2.Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến
Nh Nguyệt.
* Diễn biến:
+ Quách Quỳ cho quân vợt đánh phòng tuyến ta phản công quyết liệt, đẩy lùi chúng về phía bờ Bắc
+ Một đêm cuối xuân 1077, Lý Thờng Kiệt cho quân đánh bất ngờ vào đồn giặc
* Kết quả:
+ Giặc ‘ời phần chết năm, sáu phần” + Địch chấp nhận “giảng hoà” rút về nớc
* ý nghĩa:
+ Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sử chống ngoại xâm
+ Nền độc lập, tự chủ đợc củng cố + Nhà Tống từ bỏ âm mu xâm lợc Đại Việt
* Nguyên nhân thắng lợi:
+ Tinh thần đoàn kết chiến đấu của nhân dân ta
+Tài chỉ huy của Lý Thờng Kiệt
Trang 34 Luyện tập, củng cố * Nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý Thờng Kiệt thể
hiện ntn?- Cách tấn công – Cách phòng thủ – Cách kết thúc chiến tranh
- Gọi 1 học sinh lên bảng trình bày diễn biến trận chiến trên phòng tuyến Nh Nguyệt
* ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống lần 2
5 Hớng dẫn học tập ở nhà:
- Học kĩ bài theo vở ghi, SGK
- Về đọc lại những nôi dung đã học để chuổn bị cho tiết làm Bài tập lịch sử