van 9 tuan 23

+ Câu đầu là hình ảnh tả thực, câu dưới là hình ảnh sáng tạo, một sự liên tưởng độc đáo và cảm động mỗi người đến viếng Bác là một bông hoa tạo thành những tràng hoa kính dâng lên Bác + [r]

Trang 1

1 Kiến thức: Thông qua bài hs cảm nhận được những cảm xúc của tác giả trước

mùa xuân tươi đẹp và khát vong dâng hiến cho đời của nhà thơ

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng cảm thụ và phân tích tác phẩm thơ hiện đại, trình bày

những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ

Kĩ năng sống: giao tiếp trình bày, trao đổi về vẻ đẹp của thiên nhiênvà khát vọng

của nhà thơ

Kĩ năng suy nghĩ sáng tạo bày tỏ nhận thức cá nhân để đongá góp vào cuộc sống

3 Thái độ: Giáo dục tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước.

4 Năng lực cần phát triển

- Tự học - Tư duy sáng tạo - Sử dụng ngôn ngữ

- Cảm thụ văn học, phân tích tác phẩm - Giao tiếp Tiếng Việt

II CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN/ HỌC LIỆU

-Tư liệu về Thanh Hải Soạn bài theo câu hỏi sgk

-Sưu tầm 1 số tranh ảnh về mùa xuân đất nước, sông Hương,

III.PHƯƠNG PHÁP/ KỸ THUẬT DẠY HỌC

- Động não: suy nghĩ bộc lộ ý kiến cá nhân về đóng góp cá nhân vào cuộc sống

- Thảo luận, trình bày một phút: về giá trị nội dung, nghệ thuật bài thơ

IV.TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định lớp

Trang 2

2 Bài mới

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Mùa xuân là mùa cây cối đâm chồi nảy lộc, là mùa của những điều may mắn tốt lành Có lẽ vì vậy mà từ lâu mùa xuân đã là đề tài quen thuộc của thơ ca Nhỏ nhẹ, khiêm nhường, nhà thơ Thanh Hải cũng góp cho thơ và cho đời một mùa xuân nho nhỏ.

Thanh Hải là 1 nhà thơ Cách mạng, tham gia

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả: Thanh Hải (1930-1980)+ Tên khai sinh là Phạm Bá Ngoãn + Quê quán: Phong Điền- ThừaThiên Huế

+ Nhà thơ trưởng thành trongkháng chiến chống Pháp, chốngMỹ

+ Là cây bút có công trong việc xâydựng nền văn học Cách mạng miềnNam ngay từ những ngày đầu

Trang 3

2 cuộc kháng chiến, bám trụ - vùng Thừa

Thiên Huế cả trong những năm tháng khó

khăn nhất của Cách mạng ở miền Nam Cũng

chính trong thời gian ấy, những bài thơ của

Thanh Hải đã cùng với những tiếng thơ khác

của văn học cách mạng miền Nam vượt lên

sự khủng bố tàn bạo của kẻ thù, khẳng định

niềm tin vào chiến thắng của cách mạng và

nhân dân Sau giải phóng Thanh Hải vẫn gắn

bó với quê hương xứ Huế, sống và sáng tác ở

đó cho đến lúc qua đời Các tập thơ đã xuất

bản: Những đồng chí trung kiên ( 1962) Huế

mùa này ( 1970 và tập II viết 1975) Dấu võng

* Giáo viên hướng dẫn cách đọc: Giọng ở

từng đoạn: Đọc với giọng vui tươi và suy

ngẫm, nhịp thơ lúc nhanh bừng bừng phấn

khởi, lúc chậm khoan thai

+ Khổ 1: Giọng say sưa, trìu mến

xa

+ Đồng thời thể hiện khát vọngdâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” củamình vào “mùa xuân lớn” của cuộcđời chung

->Hiểu hoàn cảnh sáng tác của bàithơ người đọc càng hiểu và trântrọng tưởng, tình cảm của nhà thơ

II Đọc-Hiểu văn bản:

1 Đọc-Hiểu chú thích

2 Thể loại, bố cục

Trang 4

+ Khổ 2, 3: Giọng phấn chấn, hối hả, nhịp

nhanh hơn

+Khổ 4, 5: Giọng trầm lắng, thiết tha

* Giáo viên cùng 2-3 học sinh đọc toàn bài từ

? Bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” được viết

bằng thể loại thơ nào? Phương thức biểu đạt

chính của bài thơ là phương thức nào?

? Bài thơ được viết theo mạch cảm xúc nào

? Trên cơ sở mạch cảm xúc đó em hãy tìm bố

cục bài thơ, nêu nội dung chính của mỗi

? Có người cho rằng khổ thơ đầu là một bức

tranh xứ Huế vào xuân em có đồng ý không?

Vì Sao ?

+ Tín hiệu mùa xuân rất Huế: Dòng sông

xanh, màu hoa tím biếc, tiếng chim chiền

chiện hót

=> Chỉ có ở mùa xuân

? Bức tranh ấy cũng đầy chất hoạ,và nhạc,

Cảm nhận ban đầu của em về bức tranh đó?

- Thể thơ: năm chữ với nhịp điệu

luân chuyển tự nhiên, sôi nổi, thiếttha, trầm lắng có lúc lại hối hả,phấn chấn

- PTBĐ: biểu cảm

- Mạch cảm xúc : bắt nguồn từ mùa

xuân của thiên nhiên đất trời xứHuế đến mùa xuân cách mạng vàmùa xuân trong lòng người

- Bố cục : 3 phần

+ Phần 1- khổ1: Cảm xúc của tácgiả trước mùa xuân thiên nhiên+ Phần 2- Khổ 2 & 3: Cảm xúc củatác giả trước mùa xuân đất nước+Phần 3- Khổ 4,5& 6: Khát vọngđược dâng hiến “mùa xuân nhonhỏ” của mình vào mùa xuân lớncủa cuộc đời chung

3 Phân tích:

3.1 Cảm xúc của tác giả trước vẻđẹp mùa xuân thiên nhiên:

* Tín hiệu mùa xuân:

+ Dòng sông xanh, hoa tím biếc-> Màu sắc: Tinh tế, hài hoà, trànđầy sức sống

+ Chim chiền chiện hót-> Âm thanhvang vọng, vui tươi

=> Hình ảnh quen thuộc, gần gũi

Trang 5

(? Nhận xét về màu sắc? âm thanh? Trong

bức tranh này?) Chiếu

+ Trên dòng sông xanh có bông hoa tím biếc

Màu sắc hài hoà đượm sắc xuân, có chim

chiền chiện hót vang trời, đó là những hình

ảnh quen thuộc, gần gũi với cuộc sống

? Tại sao tác giả lại chọn bông hoa tím biếc

mà không phải là màu khác ?

+ Nhà thơ không tô điểm cho bức tranh những

cành mai, cành đào mà chỉ đơn sơ bông hoa

tím biếc Màu tím của hy vọng, thuỷ chung

mang ý nghĩa tượng trưng khơi dạy bao khát

khao huy vọng được tác giả hình tượng hoá

trên nền dịu mát của con sông Hương

? Theo em tại sao tác giả lại không cụ thể

hoá tên gọi loài hoa, bông hoa kia, dòng

sông kia ?

+ Dụng ý của tác giả cho thấy loài hoa nào,

dòng sông nào không quan trọng Vì tác giả

muốn gợi ra cho người đọc thấy cái linh hồn

của cảnh vật, cái hài hoà tự nhiên của màu

sắc Và nó là vẻ đẹp chung của xứ Huế khi

mùa xuân đến

? Nét NT tiêu biểu và cấu tạo ngữ pháp của

2 câu thơ đầu có đặc biệt ? Cấu tạo đặc biệt

Trang 6

Tưởng như bông hoa tím biếc kia đang từ từ

mọc lên, vươn lên xoè nở trên mặt nước

xanh, dòng sông xanh

? Cảm nhận của em về bức tranh xuân xứ

Huế?

*H giỏi bình – mở rộng:

Nhà thơ Thanh Hải chọn những màu

sắc, hình ảnh rất đặc trưng của xứ Huế vào

xuân: hoa tím, sông xanh, chim chiền chiện.

Mùa xuân trải dài êm trôi trên một dòng

xanh dịu mát, bỗng mọc lên ở giữa “ Một

bông hoa tím biếc” Cũng một gam màu

lạnh, nhưng sắc tím biếc của bông hoa nổi

trội, đậm đà, nồng ấm cả dòng sông xanh.

Phải chăng đó là những hình ảnh, sắc màu

thân quen của xứ Huế mà đôi mắt nhà thơ

từng bắt gặp, ngòi bút của nhà thơ từng ghi

chép ? Nhà thơ đã đón nhận mùa xuân với

tất cả sự tài hoa của ngòi bút, sự thăng hoa

của tâm hồn Ông dùng từ cảm thán “ Ơi”

để gọi chú chim xinh nhỏ bé và lanh lợi, rồi

hỏi “hót chi” như ngỡ ngàng, thích thú, như

đùa vui, níu kéo Từ đó ông lắng nghe tiếng

chim hót Nghe bằng tai chưa đã, ông nghe

bằng cả trái tim xao động, bằng trí tưởng

tượng, liên tưởng độc đáo.

? Trước cảnh trời đất vào xuân đó, cảm xúc

của tác giả được diễn tả tập trung ở chi tiết

nào?

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng

* Học sinh thảo luận nhóm bàn

? Em hiểu “giọt long lanh” là giọt gì ? Có

mấy cách hiểu ở đây ?

- Có 2 cách hiểu:

+ Cách hiểu 1: Từng giọt ở đây là giọt mưa

xuân long lanh trong ánh sáng của trời xuân

+ Cách hiểu 2: Nhà thơ đưa tay hứng từng

giọt âm thanh tiếng chim

? Hiểu theo cách thứ 2 thì ở đây tác giả đã

mộng với vẻ đẹp trong trẻo đầy sứcsống của thiên nhiên đất trời mùaxuân

* Cảm xúc của nhà thơ:

Giọt long lanh:

+ Cách hiểu 1: giọt mưa xuân longlanh trong ánh sáng của trời xuân.+ Cách hiểu 2: giọt âm thanh cóhình khối

Sự chuyển đổi cảm giác,(tiếng chimnhư có hình khối để tác giả có thể

Trang 7

có sự chuyển đổi cảm giác như thế nào?

* Giáo viên: Qua cụm từ “Tôi đưa tay tôi

hứng” tiếng chim đang vang xa bỗng gần lại,

rõ ràng tròn trịa như kết thành những giọt

sương óng ánh sắc màu, rơi rơi, rơi mãi

tưởng chừng không dứt Nghệ thuật ẩn dụ

chuyển đổi cảm giác quả đã đạt đến mức tinh

tế đáng khâm phục Nhà thơ đang hướng về

cuộc sống, sự sống, trong lòng đang dào dạt

tình yêu quê hương, đất nước, yêu cuộc đời.

Có hiểu như thế ta mới thấy tình yêu cuộc

sống của nhà thơ, trân trọng vẻ đẹp của tâm

hồn trước nhà thơ biết nhường nào.

? Qua cách miêu tả em cảm nhận được cảm

xúc của tác giả ra sao ?

+ Huy động nhiều giác quan để tiếp cận với

thiên nhiên tươi đẹp thể hiện được cảm xúc

của nhà thơ

* Giáo viên: Cảm xúc của tác giả được diễn

tả tập trung qua chi tiết rất tạo hình, ẩn dụ

chuyển đổi cảm giác ( thính giác, thị giác->

xúc giác) -> Biểu hiện niềm say xưa ngây

ngất của nhà thơ trước vẻ đẹp của thiên

nhiên, đất trời lúc vào xuân

? Qua khổ thơ thứ nhất, em cảm nhận được

điều gì về con người, tâm hồn nhà thơ Thanh

Hải ?

* Giáo viên chốt ý chính của khổ thơ 1: TJH

có một tấm lòng yêu đời, khát khao được sống,

được chứng kiến vẻ đẹp của quê hương khi

đất trời vào xuân Một tâm hồn biết rung động

và cảm nhận vẻ đẹp đó không chỉ bằng đôi

mắt mà bằng cả tâm hồn, sự liên tưởng, tưởng

tượng tài tình Điều đó đã tạo ra nét tài hoa,

tinh tế trong cảm nhận và thể hiện cảnh sắc

thiên nhiên vào xuân Làm hiện lên bức tranh

xuân thiên nhiên đặc trưng của xứ Huế: trong

sáng, mộng mơ, vui tươi, rộn ràng, náo nức

đưa tay ra hứng( cách hiểu NT)

- Niềm say sưa, ngây ngất của tácgiả trước vẻ đẹp của thiên nhiên,đất nước vào xuân

Trang 8

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- GV chiếu, hs làm bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Bài thơ mùa xuân nho nhỏ được sáng tác trong giai đoạn nào?

 A Viết tháng 11- 1980, trong những ngày nhà thơ vận lộn với bệnh tật trước khi qua đời

 B Viết tháng 11- 1981, trong những ngày nhà thơ vận lộn với bệnh tật trướckhi qua đời

 C Viết tháng 11- 1982, trong những ngày nhà thơ vận lộn với bệnh tật trướckhi qua đời

 D Viết tháng 11- 1979, trong những ngày nhà thơ vận lộn với bệnh tật trướckhi qua đời

Câu 2: Mùa xuân nho nhỏ được viết giống thể thơ của tác phẩm nào?

 A Đêm nay Bác không ngủ

 B Bài thơ về tiểu đội xe không kính

 C Đồng chí

 D Đoàn thuyền đánh cá

Câu 3: Mùa xuân của đất trời đã được tác giả phác họa bằng những hình ảnh, chi

tiết nào ?

 A Màu sắc, hình ảnh, âm thanh

 B Bông hoa, dòng sông, tiếng chim hót

 C Bông hoa, dòng sông, tiếng chim hót giọt âm thanh

 D Cảnh sắc của xứ Huế

Câu 4: Viết Mùa xuân nho nhỏ, Thanh Hải đã thể hiện được :

Trang 9

 A Một tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên say đắm của mình.

 B Niềm tha thiết yêu cuộc sống, khát vọng được dâng hiến cho đời của nhà thơ

 C Tình yêu đất nước- một đất nước đang hối hả chiến đấu và dựng xây

 D Niềm say sưa ngây ngất của mình trước mùa xuân của đất trời

Câu 5: Mùa xuân nho nhỏ bắt nguồn từ cảm xúc nào?

 A Cảm xúc về vẻ đẹp và truyền thống của đất nước

 B Cảm xúc về vẻ đẹp của mùa xuân xứ Huế

 C Cảm xúc về vẻ đẹp của mùa xuân Hà Nội

 D Cảm xúc về thời điểm lịch sử đáng nhớ của dân tộc

Câu 6: Ý nào nêu đúng nhất về giọng điệu của bài thơ?

 A Hào hùng, mạnh mẽ

 B Bâng khuâng, tiếc nuối

 C Trong sáng, thiết tha

 D Nghiêm trang, thành kính

Câu 7: Những hình ảnh nào đã thể hiện ước nguyện khiêm nhương mà cao đẹp của

nhà thơ ?

 A Cành hoa, con chim hót

 B Cành hoa, con chim hót, dòng sông xanh

 C Cành hoa, con chim hót, nốt trầm xao xuyến

 D Cành hoa, con chim hót, giọt sương mai

Câu 8: Tác giả đã sử dụng phép tu từ nào là chính trong đoạn thơ sau?

Ơi con chim chiền chiện

Hót chi mà vang trời

Trang 10

Từng giọt long lanh rơi

Tôi đưa tay tôi hứng

 A So sánh

 B Ẩn dụ

 C Hoán dụ

 D Nhân hóa

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG/SÁNG TẠO

1.So sánh bức tranh xuân của khổ thơ đầu bài “ Mùa xuân nho nhỏ” và 4 câu đầu

bài “ Cảnh ngày xuân”?

Khổ đầu “ Mùa xuân nho nhỏ”

Bốn câu đầu “ cảnh ngày xuân”

Hình ảnh Dòng sông/ bông hoa Chim én/cỏ non/hoa lê

Âm thanh Tiếng chiền chiện

Nhậ

n xét

Bút pháp Phác họa-BP tu từ Phác họa-BPTT

Thiên nhiên Trong trẻo, rộn rã, đầy sức

sống

Mới mẻ, tinh khôi, đầy sức sống Tình cảm TG Tha thiết, trìu mến, say sưa Yêu quí, trân trọng D.HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG 1 Học thuộc lòng bài thơ 2 Nghe/Tập hát theo băng hình bài Một mùa xuân nho nhỏ của nhạc sĩ Trần Hoàn V.RKN ………

………

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Tiết 112 Tiết 111

MÙA XUÂN NHO NHỎ

( Thanh Hải )

Trang 11

I MỤC TIÊU

của nhà thơ

Trang 12

? Nhận xét về cách chuyển ý từ K 1 -> K 2,3 ?

(K1 mùa xuân TN-đất nước-CM): chuyển đổi

khéo léo, tự nhiên, phù hợp với sức xuân

? Nhận xét về cách chuyển ý từ K 1 -> K 2,3 ?

(K1 mùa xuân TN-đất nước-CM): chuyển đổi

khéo léo, tự nhiên, phù hợp với sức xuân

?Tìm hình ảnh thơ thể hiện sự nối tiếp tự

nhiên, khéo léo đó?(K 2 tác giả nhắc đến con

người, hình ảnh nào)

Mùa xuân người cầm súng- lộc giắt đầy

Người ra đồng- lộc trải dài

? Tại sao tác giả lại chọn hai hình ảnh trên để

miêu tả đất nước vào xuân?(Quan hệ của họ

với mùa xuân như thế nào?)

->hai lực lượng tiêu biểu: Sản xuất và chiến

đấu: gieo mùa xuân cho đất nước

-? Lộc- cách sử dụng từ ngữ có gì đặc biệt?

- Chồi xanh non tơ, cành lá non - biểu tượng

của sức sống mùa xuân-> là sự bắt đầu, khởi

đầu đầy hứa hẹn

* Sức trẻ, sức xuân của người LĐ, chiến đấu->

mùa xuân theo người cầm súng trận, theo

người xã viên ra đồng và chính họ đem lại mùa

xuân cho đất nước Tất cả nhiệt tình, hối hả,

xôn xao trong không khí náo nức, sôi động của

mùa xuân.

? Nhận xét cấu trúc 2 câu thơ và phép tu từ mà

tác giả sử dụng?

- Cấu trúc giống nhau, điệp, ẩn

=> Nổi bật vẻ đẹp của mùa xuân, nhấn mạnh 2

nhiệm vụ của đất nước trong giai đoạn mới

? Cảm nhận của tác giả khi đất nước vào

xuân?

- Ta không chỉ thấy có mùa xuân theo về mà

mùa cuân còn sinh sôi, nảy nở, phát triển

theo bước chân của họ – những con người

tiêu biểu cho đất nước Mang sức sống bất

diệt của mùa xuân, mang lộc xuân, gieo lộc

xuân trên khắp mọi miền của đất nước, góp

vẻ đẹp tươi tắn trẻ trung với mùa xuân của

mùa xuân đất nước:

- Người cầm súng- lộc giắt đầy

- Người ra đồng- lộc trải dài

-> hai lực lượng tiờu biểu: chiếnđấu- Sản xuất: gieo mùa xuâncho đất nước

- Cấu trỳc giống nhau, điệp, ẩn

=> Nổi bật vẻ đẹp của mựa xuõn,nhấn mạnh 2 nhiệm vụ của đấtnước trong giai đoạn mới

=> Mựa xuân của lao động , chiến đấu nhiệt tỡnh hăng say.

Trang 13

đất trời rộng lớn.

? Nhịp điệu mựa xuõn của đất trời, của con

người, đất nước được thể hiện như thế nào?

+ Tất cả: Hối hả, xụn xao

? Tỏc giả sử dụng biện phỏp nghệ thuật nào?

Tỏc dụng của biện phỏp nghệ thuật đú?

+ Điệp ngữ, từ lỏy, so sỏnh

=> Nhịp điệu khẩn trương, nỏo nức trong chiến

đấu và lao động sản xuất

? Khổ thơ 3 cú gỡ đặc biệt trong cỏch sử dụng

từ ngữ hỡnh ảnh của tỏc giả ? ý nghĩa như thế

nào? Nhúm bàn- 3 phỳt

+ Vẫn chúi ngời như vỡ sao, khụng ngừng…

đầy tự hào Đú là nhịp điệu của lịch sử, của

thời đại, của đất nước đi lờn phớa trước khụng

ngừng, khụng nghỉ

Bài thơ ra đời trong những năm đất nớc ta

vừa thắng Mĩ, chiến tranh biên giới Tây

Nam tạm dừng Chiến tranh biên giới phía

Bắc vừa kết thúc Đây là giai đoạn khó khăn

nhất của đất nớc trong năm đầu xây dựng

XHCN Bài thơ ra đời thể hiện niềm tin

yêu mãnh liệt vào đờng lối của Đảng, tiếp

thêm sức sống bất diệt của mùa xuân vào

mỗi con ngời.

 Giỏo viờn trỡnh chiếu khổ thơ 4

& 5-> gọi học sinh đọc khổ 4,5

? Trước mựa xuõn bao la của đất trời, nhà thơ

- Làm con chim hút: gọi xuõn về, đem niềm

vui cho mọi người

- Làm một cành hoa: tụ điểm cuộc sống, đem

+ Cả nước đang hối hả, xụn xao,khẩn trương, nỏo nức trong nhiệm

vụ mới, cụng việc mới

-> Điệp ngữ, từ lỏy, so sỏnh+ NTkết cấu đối xứng, so sỏnh, ẩn dụ,điệp từ, nhịp thơ dồn dập

-> Diễn tả sức sống của mựa xuõnđất nước Niềm tin, niềm lạc quanvào đất nước : trong gian lao đấtnước vẫn vững vàng tiến nhanh

về phớa trước

=> Vẻ đẹp và sức sống của đấtnước qua mấy nghỡn năm lịch sử

3.3 Suy nghĩ và ước nguyện củatỏc giả trước mựa xuõn đất nước:

Trang 14

lại hương thơm cho đời, làm đẹp thiên nhiên

sông núi

- Làm một nốt trầm để bản nhạc ấy có cung

trầm cung bổng, êm ái du dương, xao xuyến

cổ vũ nhân dân

? Nét nghệ thuật đặc sắc nào được dùng chỉ

ước nguyện đó?( ? con chim, cành hoa, nốt

trầm tượng trưng cho những gì?->cái đẹp,

niềm tin, tài trí của đất nước, con người

VN-ẩn dụ)

(Từ nào được lặp lại) - Điệp từ – nhẫn mạnh

sự cống hiến tình nguyện

? Em có cảm nhận như thế nào về những ước

nguyện của tác giả? Vì sao?

- Thanh Hải ý thức được đóng góp nhỏ bé của

mình trong sự nghiệp chung của đất nước Thể

hiện nhân sinh quan cao đẹp Là người phải

sống đẹp, Sống có ích là phải cống hiến, hy

sinh cho đời Giống như nhà thơ Tố Hữu –

người con của xứ Huế cũng có những suy

ngẫm tương tự:

“Nếu là con chim, chiếc lá

Thì con chim phải hót

Chiếc lá phải xanh.

Lẽ nào vay mà không có trả

Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình”

? Cách xưng hô ở K 1 có gì khác với K 4 ? Điều

đó có ý nghĩa gì? (Học sinh thảo luận nhúm

3 phút)

K1: tôI : đại từ ngôi 1 số ít

K4: TA: đại từ thứ nhất số nhiều: là ước nguyện

của tác giả đồng thời là ước nguyện chung

cao đẹp của mọi người

TÔI  TA: Sự chuyển đổi khéo léo, không lên

gân, không gượng ép mà nhẹ nhàng, ý vị

Khúc ca của nhà thơ là khúc ca của muôn

người Cái TÔI hoà trong cái TA bao la, rộng

lớn

? Cách ngắt nhịp K 4 và biện pháp tu từ có tác

dụng gì?

->Mỗi người phải sống đẹp, sống

có ích, góp phần vào mùa xuân chung của đất nước.

là khúc ca của muôn người CáiTÔI hoà trong cái TA bao la,rộng lớn ước nguyện của tác giảđồng thời là ước nguyện chungcao đẹp của mọi người

-> Khát vọng sống có ích, cống

Trang 15

- Nhịp thơ đều, điệp ngữ Lặp cấu trỳc tạo õm

hưởng tha thiết

?Ước nguyện cống hiến của nhà thơ cú gỡ khỏc

lạ?

Dự là tuổi 20

Dự là khi túc bạc

? Biện phỏp nghệ thuật nào được sử dụng?

- Từ lỏy, điệp từ, phộp đối lập

? Từ đú em cảm nhận thờm một quan niệm

cống hiến như thế nào?

=> Sự chõn thành, khiờm tốn, dặn dũ mỡnh

trong thử thỏch, gian lao, bệnh tật Sự cống

hiến, hi sinh cả cuộc đời vẫn chưa đủ => muốn

làm mựa xuõn nhỏ bộ trong một mựa xuõn

lớn

? Đọc thơ gợi cho em suy nghĩ gỡ về ý nghĩa

cuộc sống của mỗi con người?Nhỳm bàn- 3

phỳt

- Trong sức xuõn mạnh mẽ của đất trời, trong

khớ thế bừng bừng sức sống cả đất nước vào

xuõn, tỏc giả đó cảm nhận được mựa xuõn trỗi

dậy từ tõm hồn của mỡnh Mựa xuõn ở lũng

người, mựa xuõn của cống hiến và hi sinh Cả

tuổi trẻ của mỡnh ụng đó dành trọn cho đất

nước Những giờ phỳt cuối cựng ụng vẫn khỏt

khao, ước nguyện được cống hiến cho đời Đú

là điều hiếm thấy, đỏng quý, đỏng trõn trọng

Sự tõm niệm cống hiến trong suốt cuộc đời dự

là “tuổi 20”, túc bạc Điệp ngữ dự là khẳng

định, dặn dũ lũng mỡnh như thế

? Lời tõm niệm của nhà thơ gợi cho em cảm

nghĩ gỡ về ý nghĩa của cuộc sống con người với

mựa xuõn đất nước?

H thảo luận nhỳm 3 phỳt

Đỏp ỏn:

- Cuộc sống của mỗi con ngời nằm trong cuộc

sống chung của mọi ngời Muốn cuộc sống ấy

tốt đẹp, mỗi ngời phải biết cống hiến cho

cuộc sống chung

hiến cho đời, cho đất nước

- Từ lỏy, điệp từ, phộp đối lập:Khỏt vọng, mong ước được sống

cú ý nghĩa, được cống hiến chođất nước, cho cuộc đời của tỏc giả

Trang 16

C.HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- Mục tiêu: Học sinh vận dụng những kiến thức mới đã học ở phần hình thành kiến thức vào các tình huống cụ thể thông qua hệ thống bài tập

* Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu trả lời mà em cho là đúng:

1 Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ” được bắt nguồn từ cảm xúc nào?

A Cảm xúc về vẻ đẹp và truyền thống của đất nước

B Cảm xúc về vẻ đẹp của mùa xuân xứ Huế.

C Cảm xúc về vẻ đẹp của mùa xuân Hà Nội

D Cảm xúc về thời điểm lịch sử đáng ghi nhớ của dân tộc

2 Dòng nào sau đây nói đúng nhất về hình ảnh “con chim hót”, “cành hoa”,

“nốt trầm xao xuyến”?

A Là những gì đẹp nhất của mùa xuân.

B Là những gì nhỏ bé trong cuộc sống

C Là những gì đẹp nhất mà mỗi người muốn có

D Là mong muốn khiêm nhường và tha thiết của nhà thơ

Bài thơ có nhan đề "Mùa xuân nho nhỏ" Em

hiểu thế nào về nhan đề đó? Hãy nêu chủ đề

của bài thơ?

+ HS suy nghĩ, tr

2 Bài 2.

Nhan đề: "Mùa xuân nho nhỏ" Một phát hiện mới mẻ, độc đáo.Nhà thơ nguyện làm một mùaxuân nho nhỏ nghĩa là sống đẹp,sống với tất cả sức sống tươi trẻcủa mình nhưng là một mùa xuânnho nhỏ góp phần vào mùa xuânlớn của đất nước, của cuộc đời

-THAM KHẢO

Nhan đề bài thơ là một hình ảnh độc đáo, là cách nói ẩn dụ thể hiện khát vọng, lẽ sống và ý thức đúng đắn về mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng Cuộc đời mỗi con ngời như một mùa xuân nhỏ, như tiếng chim hót, như một cành hoa, nhạc nốt nhạc trầm Mùa xuân lớn là mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, mùa xuân cách mạng.Mỗi cá nhân đơn lẻ không thể làm nên mùa xuân lớn, mùa xuân lớn được nhiều cá nhân, nhiều mùa xuân nho nhỏ gom góp tạo thành Ngược lại mùa xuân lớn lại giúp mùa xuân nhỏ được tô diểm, được khoe sắc toả hương Nhan đề thể hiện chủ đề tư tưởng của bài thơ: Hãy sống đẹp, sống có ích như mùa xuân, hãy hoà nhập, dâng hiến để làm nên những mùa xuân cách mạng, mùa xuân đất nước bất tận Nói như nhà thơ Tố Hữu:

Trang 17

Một ngôi sao chẳng sáng đêm Một thân lúa chín chẳng nên mùa vàng Một người đâu gọi nhân gian Sống chăng, chỉ đốm lửa tàn mà thôi

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP

1 Qua tiết học, bài thơ cho em hiểu gì về ý

nghĩa cuộc sống mỗi con người

1 Cuộc sống của mỗi con người nằm trong cuộc sống chung của mọi người

Muốn cuộc sống ấy tốt đẹp, mỗi người phải biết cống hiến cho cuộc đời

.

E.HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG

1.Từ cảm nhận về hai câu thơ:

Một mùa xuân nhi nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời (Thanh Hải - “ Mùa xuân nho nhỏ”) Hãy trao đổi với bạn để viết bài văn nghị luận về sự cống hiến

2 Tìm hiểu những tấm gương cống hiến, hy sinh vì tập thể ở địa phương em?

3 Tìm hiểu về nhà thơ Viễn Phương và bài thơ “ Viếng lăng Bác”

V.RKN

………

Ngày soạn :

Ngày dạy :

Tiết 113 Tiết 111

MÙA XUÂN NHO NHỎ

( Thanh Hải )

I MỤC TIÊU

Trang 18

của nhà thơ

1 Ổn định lớp

2 Bài mới

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

1.Từ cảm nhận về hai câu thơ:

Một mùa xuân nhi nhỏLặng lẽ dâng cho đời(Thanh Hải - “ Mùa xuân nho nhỏ”) Hãy trao đổi với bạn để viết bài văn nghị luận về sự cống hiến

- HS trao đổi, GV dẫn dắt vào bài

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

H đọc đoạn cuối

? Xứ Huế thân thương được nhắc lại

qua hình ảnh nào?

Ta xin hát khúc Nam ai Nam bình

? Cảm xúc của nhà thơ ở đây là gì?

- Niềm tin yêu của tác giả vào cuộc

đời, đất nước qua giá trị bền vững của

truyền thống dân tộc Khúc ca huế

mênh mang, tha thiết => Cái hồn của

quê hương, đất nước

3.4Lời tạ từ mùa xuân:

- Khúc ca huế mênh mang, tha thiết->Niềm tin yêu của tác giả vào cuộc đời,đất nước

4 Tổng kết:

4.1 Nội dung- Ý nghĩa:

Tiêu đề	Mùa xuân nho nhỏ
Tác giả	Thanh Hải
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	bài giảng
Năm xuất bản	1980
Thành phố	Thừa Thiên Huế

Định dạng
Số trang	37
Dung lượng	695,21 KB