do nhu cầu của nhân dân, tìm đội ngũ tri thức cho đất nước -> nhà nước rất quan tâm đến giáo dục - Trình bày một vài nét về tình hình khoa học , kỷ thuật thời Trần.. * Giáo viên cho học[r]
Trang 1TUẦN : 14 Ngày soạn: 24 / 11 / 2012
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp học sinh :
- Đời sống văn hóa của nhân dân ta dưới thời Trần rất phong phú, đa dạng
- Một nền văn học phong phú, mang đậm bản sắc dân tộc làm rạng rỡ cho nền văn hóa Đại Việt
- Giáo dục, khoa học kỷ thuật thời Trần đạt tới trình độ cao, nhiều công trình nghệ thuật tiêu biểu
2 Thái độ.
- Bồi dưỡng ý thức dân tộc và niềm tự hào về một thời lịch sử có nền văn hóa riêng mang đậm bản sắc dân tộc
3 Kỹ năng.
- Giúp học sinh nhìn nhận sự phát triển về xã hội và văn hóa qua phương pháp so sánh với thời kỳ trước
- Phân tích , đánh giá những thành tựu văn hóa đặc sắc
II CHUẨN Bị :
1 Giáo viên : - Phấn, thước kẻ,giáo án ,sgk
- Tranh ảnh các thành tựu văn hóa thời Trần.Hình 35, 36, 37 Sgk.
2 Học sinh: Bút, thước kẻ, vở ghi lịch sử, SGK Lịch sử
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Kiểm tra bài cũ.
- Nêu đặc điểm của kinh tế thời Trần sau chiến tranh ?
- Trình bày một vài nét về tình hình xã hội thời Trần ?
2 Giới thiệu bài mới :
Ở bài học trước, chúng ta thấy dưới thời Trần mặc dù phải trải qua cuộc kháng chiến nhưng nền kinh tế rất phát triển Vậy! Trên các lĩnh vực văn hóa , giáo dục như thế nào ? bài hôm nay
3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN – HỌC SINH NỘI DUNG BÀI HỌC
Hoạt động 1 : Tìm hiểu đời sống văn hóa
- Về văn hóa dưới thời Trần có đặc điểm gì ?
- Kể tên một vài tín ngưỡng cổ truyền trong nhân dân ?
( thờ tổ tiên, các anh hùng dân tộc… -> ngày nay trở
thành phong tục tập quán của nhân dân ta )
- Đạo phật thời Trần so với thời Lý ntn ?
- Nêu những dẫn chứng chứng tỏ đạo phật phát triển ?
II SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA.
1 Đời sống văn hóa
- Tín ngưỡng cổ truyền phổ biến trong nhân dân
- Đạo phật phát triển nhưng không bằng thới Lý
- Nho giáo phát triển mạnh do nhu cầu
BÀI 15: SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA THỜI TRẦN
II SỰ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
Trang 2( Nhiều người đi tu kể cả giai cấp thống trị, chùa chiền
mọc lên nhiều nơi ) => học sinh đọc phần chữ in nghiêng
Sgk trang 71
- So với đạo phật, nho giáo phát triển như thế
nào ? Vì sao ?
- Sinh họat văn hóa thời Trần được thể hiện như thế nào ?
* Giáo viên giảng : Ngòai ra nhân dân ta sống rất giản dị
như đi chân đất, quần áo đơn giản…
=> Thể hiện tinh thần thượng võ, lòng yêu quê hương đất
nước
Hoạt động 2:Tìm hiểu văn học
- Văn học thời Trần có đặc điểm gì ?
- Tại sao văn học nước ta thời kỳ này phát triển mạnh,
mang đậm lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc ?( Vừa
trải qua cuộc kháng chiến hào hùng, anh dũng…)
- Kể tên một số tác phẩm văn học thời kỳ này mà em
biết ? ( Hịch tướng sĩ, phò giá về kinh Phú sông Bạch
Đằng )
Hoạt động 3:Tìm hiểu Giáo dục và khoa học kỹ thuật
- Em hãy trình bày một vài nét về tình hình giáo dục
thời Trần ?
* Gọi học sinh đọc phần chữ in nghiêng Sgk trang 72
- Em có nhận xét gì về tình hình giáo dục thời đó ? ( do
nhu cầu của nhân dân, tìm đội ngũ tri thức cho đất nước
-> nhà nước rất quan tâm đến giáo dục )
- Trình bày một vài nét về tình hình khoa học , kỷ thuật
thời Trần ?
* Giáo viên cho học sinh nhắc lại người chỉ huy cuộc
kháng chiến lần 2, 3 chống quân Mông – Nguyên ?
- Em có nhận xét gì về giáo dục, khoa học kỹ thuật thời
Trần ? ( phát triển mạnh, đóng góp nhiều cho nền văn
hóa )
Hoạt Động 4:Tìm hiểu nghệ thuật kiến trúc và điêu
khắc
- Về nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc có đặc điểm gì ?
* Học sinh quan sát hình 38 Sgk trang 73 ( đối chiếu với
hình 26 ở bài 12 ) – nhận xét gì ?( tinh xảo, rõ nét hơn,
trình độ càng cao hơn )
xây dựng bộ máy nhà nước
- Các hình thức sinh họat văn hóa đa dạng, phổ biến : Ca hát, nhảy múa, đấu vật…
2 Văn học
- Bao gồm cả chữ Hán và chữ Nôm
- Nội dung phong phú, mang đậm bản sắc dân tộc ( lòng yêu nước, tự hào dân tộc)
3 Giáo dục và khoa học kỹ thuật
a Giáo dục
- Quốc Tử Giám được mở rộng
- Trường học có nhiều lọai : trường công, tư…
- Các khoa thi tuyển chọn nhân tài được tổ chức thường xuyên
b Khoa học, kỹ thuật
- Sử học : Lập cơ quan chuyên viết sử, năm 1272 bộ “ Đại Việt sử ký ” ra đời
- Quân sự : Tác phẩm Binh Tthư yếu lược của Trần Hưng Đạo
- Y học : Tuệ Tĩnh là danh y nỗi tiếng chữa bệnh bằng thuốc nam
- Kỹ thuật : chế tạo súng thần cơ, thuyền lớn
4 Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc
- Nhiều công trình kiến trúc có giá trị
ra đời “ Tháp Phổ Minh, Thành Tây Đô…
- Nghệ thuật chạm khắc tinh tế
4 Củng cố:
- Sau chiến tranh tình hình kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học kỹ thuật, kiến trúc và điêu khắc đạt được nhiều thành tựu rực rỡ
- Khoanh tròn vào câu mà em cho là đúng ?
Trang 3* Theo em nguyên nhân nào dẫn tới việc văn học nhà Trần phát triển rất phong phú, để lại nhiều thành tựu rực rỡ ?
A Đây là thời kỳ có nhiều nhà nho nổi tiếng
B Truyền thống yêu nước, tự hào dân tộc được phát huy cao độ trong các cuộc kháng chiến chống ngọai xâm
C Tiếp thu được tinh hoa của văn học dân gian và văn học nước ngòai
5 Hướng dẫn học tập ở nhà
- Học bài theo các câu hỏi 1, 2 Sgk trang 73.
- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về các thành tựu khoa học, kỹ thuật thời Trần, Chuẩn bị bài
16 : Phần I
IV RÚT KINH NGHIỆM: