Địa 9-tiết 33 34

1.Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên của vùng và những thuận lợi, khó khăn đối với phát triển kinh tế- xã hội.. Phương pháp: đàm thoại, giải quyết vấn đ[r]

Trang 1

Ngày soạn:

Ngày dạy:

CHỦ ĐỀ 1: VÙNG TÂY NGUYÊN Thời gian: 2 tiết ( tiết 33,34) I.XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT

Tây nguyên là vùng đất giàu tiềm năng của đất nước lại có ý nghĩa rất lớn về

an ninh quốc phòng, cần được khai thác và phát triển

II XÂY DỰNG NỘI DUNG CHỦ ĐỀ

1.Đặc điểm vị trí địa lí , tài nguyên thiên nhiên, dân cư xã hội của vùng Tây Nguyên

2.Tình hình phát triển kinh tế của vùng Tây Nguyên

III MỤC TIÊU CHỦ ĐỀ

1 Kiến thức

- Nhận biết vị trí địa lí, giới hạn lãnh thổ và nêu ý nghĩa của chúng đối với sự phát triển kinh tế- xã hội

- Trình bày được đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên của vùng và những thuận lợi, khó khăn đối với phát triển kinh tế- xã hội

- Trình bày được đặc điểm dân cư- xã hội và những thuận lợi, khó khăn đối với

sự phát triển của vùng

- Trình bày được thế mạnh kinh tế của vùng, thể hiện ở một số ngành công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp; sự phân bố của các ngành đó

- Nêu được tên các trung tâm kinh tế và các ngành kinh tế của từng trung tâm

- Củng cố các kiến thức về đặc điểm tự nhiên, kinh tế- xã hội của vùng Tây Nguyên

2 Kĩ năng

- Xác định trên bản đồ, lược đồ vị trí, giới hạn của vùng

- Phân tích bản đồ và các bảng số liệu thống kê để biết được đặc điểm tự nhiên, dân cư của vùng

- Phân tích bản đồ để hiểu và trình bày đặc điểm phân bố của các ngành kinh tế của vùng

- Phân tích bảng số liệu để trình bày được tình hình phát triển kinh tế của vùng

- Rèn luyện kĩ năng vẽ biểu đồ trên cơ sở xử lí bảng số liệu thống kê

- GD các KNS cơ bản:

+ Tư duy: Thu thập, xử lí thông tin; phân tích, đánh giá ý nghĩa của vị trí địa lí, những thuận lợi, khó khăn của dân cư với sự phát triển kinh tế- xã hội của Tây Nguyên

+ Kĩ năng giáo tiếp và làm chủ bản thân

3 Giáo dục đạo đức, thái độ

- Giáo dục HS tình yêu quê hương đất nước, ý thức bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ chủ quyền của đất nước

- Biết suy nghĩ về các giải pháp phát triển bền vững

4 Phát triển năng lực

Trang 2

4.1 Năng lực chung

- Năng lực tự học;

- Năng lực giải quyết vấn đề;

- Năng lực giao tiếp;

- Năng lực hợp tác

4.2 Năng lực bộ môn

- Năng lực sử dụng bản đồ, số liệu thống kê

- Năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ

IV XÁC ĐỊNH VÀ MÔ TẢ MỨC ĐỘ YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng

cao

Bài 28:

Vùng Tây

Nguyên

( dạy tiết

1)

- Nhận biết vị trí địa lí, giới hạn lãnh thổ và nêu ý nghĩa của chúng đối với

sự phát triển kinh tế- xã hội

Hiểu được ý nghĩa của vị trí, giới hạn lãnh thổ đối với sự phát triển kinh tế- xã hội

- Trình bày được đặc điểm tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên vàđặc điểm dân cư- xã hội của vùng

- Thấy được những thuận lợi, khó khăn

về đặc điểm

tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và đặc điểm dân cư-

xã hội đối với phát triển kinh tế- xã hội

Bài 29:

Vùng Tây

Nguyên

( dạy tiết

2)

Nêu được tên các trung tâm kinh tế và các ngành kinh tế

sự phân bố của các ngành đó

Trình bày được thế mạnh kinh tế của vùng, thể hiện ở một số ngành công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp; sự phân

bố của các ngành đó

- Phân tích biểu đồ, bảng

số liệu để trình bày được tình hình phát triển kinh tế của vùng

Phân tích bản

đồ để hiểu và trình bày đặc điểm phân bố của các ngành kinh tế của vùng

V XÂY DỰNG CÂU HỎI, BÀI TẬP THEO CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC

1 Câu hỏi nhận biết:

Câu 1:HS dựa vào H28.1 và kiến thức đã học:

? Xác định vị trí, giới hạn lãnh thổ vùng Tây Nguyên?

Trang 3

? Tìm các dòng sông bắt nguồn từ Tây Nguyên chảy về các vùng ĐNB, duyên hải NTB và về ĐB CPC? Nêu ý nghĩa của việc bảo vệ rừng đầu nguồn với các dòng sông này?

Câu 2: Dựa vào bảng 28.2 kết hợp kênh chữ mục 3:

? Cho biết Tây Nguyên có những dân tộc nào?

2 Câu hỏi thông hiểu

Câu 1: So với các vùng khác vị trí của vùng có gì đặc biệt? Nêu ý nghĩa vị trí địa lí của vùng?

Câu 2:Đặc điểm, thuận lợi, khó khăn về địa hình, khí hậu, sông ngòi?

Câu 3: Đặc điểm, sự phân bố, thuận lợi, khó khăn của các tài nguyên thiên nhiên?

Câu 4: Quan sát H28.1 Hãy nhận xét sự phân bố các vùng đất ba dan, các mỏ

bô xít? Cho biết Tây Nguyên có thể phát triển những ngành kinh tế gì?

3 Câu hỏi vận dụng:

Câu 1:

HS dựa vào H29.1 và 29.2, bảng 29.1 trả lời các câu hỏi sau:

- Nhận xét tỷ lệ diện tích và sản lượng cà phê của T.Nguyên so với cả nước?

- Xác định các vùng trồng cà phê, cao su, chè ở T.Nguyên?

- Nhận xét tình hình phát triển nông nghiệp ở Tây nguyên?

Câu 2:

HS dựa vào bảng 29.2, H29.2:

? Tính tốc độ phát triển công nghiệp của Tây Nguyên và cả nước? (Lấy năm

1995 = 100%)

? Nhận xét tình hình phát triển công nghiệp ở Tây Nguyên?

Xác định vị trí của nhà máy thuỷ điện Yaly trên sông Xê xan? Nêu ý nghĩa của việc phát triển thuỷ điện ở Tây Nguyên?

Câu 3:

Cho biết tình hình phát triển của ngành dịch vụ? Kể tên các địa điểm du lịch nổi tiến của vùng?

Câu 4:

HS dựa vào các hình 29.2 và 14.1 hãy xác định:

- Vị trí của các thành phố: Plâycu, Buôn ma Thuột, Đà Lạt?

- Những quốc lộ nối các thành phố này với TPHCM và các cảng biển của duyên hải NTB?

4 Câu hỏi vận dụng mức độ cao

Câu 1: So sánh một số chỉ tiêu phát triển dân cư xã hội của T.Nguyên với cả nước và đề ra các giải pháp quan trọng để nâng cao mức sống của ND?

Câu 2: Vì sao cà phê được trồng nhiều nhất ở vùng này? -Tại sao 2 tỉnh Đắc lắc

và Lâm Đồng dẫn đầu vùng về giá trị SXNN?

VI THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

* Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

GV: - Bản đồ tự nhiên vùng Tây Nguyên.

- Máy tính, máy chiếu

Trang 4

HS: SGK, vở bài tập

* Hoạt động học tập:

A.Khởi động:5’

1 Mục tiêu

* Kiến thức:

- HS biết được vị trí đặc biệt quan trọng của vùng

- Biết được đây là vùng kinh tế giàu tiềm năng

* Kỹ năng:

- Xác định trên bản đồ, lược đồ vị trí, giới hạn của vùng

- GD các KNS cơ bản:

+ Tư duy: Thu thập, xử lí thông tin; phân tích, đánh giá ý nghĩa của vị trí địa lí, những thuận lợi, khó khăn của dân cư với sự phát triển kinh tế- xã hội của Tây Nguyên

+ Kĩ năng giáo tiếp và làm chủ bản thân

* Giáo dục đạo đức, thái độ

- Giáo dục HS tình yêu quê hương đất nước, ý thức bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ chủ quyền của đất nước

- Biết suy nghĩ về các giải pháp phát triển bền vững

2 Phương thức:

2.1 Phương pháp kỹ thuật:

- Động não, đàm thoại, giải quyết vấn đề Kĩ thuật dạy học (học tập hợp tác)

2.2 Phương tiện:

- Bản đồ tự nhiên vùng Tây Nguyên

- Máy tính, máy chiếu

2.3 Hình thức:

- Hoạt động cá nhân, cặp đôi chia sẻ

3 Tiến trình hoạt động

Bước 1: Giao nhiệm vụ: HS thảo luận nhóm trả lời câu hỏi:

Câu 1: Khi sâm lược Việt Nam và 3 nước bán đảo Đông dương Đế quốc Pháp

và Mỹ đều lấy tây nguyên làm điểm tấn công đầu tiên Em có biết vì sao?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo kết quả.

Bước 4: Đánh giá và chốt kiến thức

GV quan sát, nhận xét đánh giá hoạt động học của HS

Từ câu hỏi thảo luận trên, giáo viên dẫn dắt vào bài: Tây nguyên có vị trí chiến lược về an ninh quốc phòng Vì sao lại như vậy chúng ta cùng tìm hiểu về vùng đất chiến lược này

B Hoạt động hình thành kiến thức

NỘI DUNG 1: VÙNG TÂY NGUYÊN ( TIẾT 1)

HĐ 1: Vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ

1.Mục tiêu: Nhận biết vị trí địa lí, giới

I Vị trí địa lí và giới hạn lãnh thổ

Trang 5

hạn lãnh thổ và nêu ý nghĩa của chúng

đối với sự phát triển kinh tế- xã hội

2 Phương pháp: đàm thoại, giải quyết

vấn đề

3 Kĩ thuật dạy học : học tập hợp tác

4 Hình thức: nhóm

5 Thời gian: 10p

6 Cách thức tiến hành

Bước 1: Giao nhiệm vụ hs thảo luận

nhóm trả lời câu hỏi

HS dựa vào H28.1 và kiến thức đã học:

Câu 1: Xác định vị trí, giới hạn lãnh thổ

vùng Tây Nguyên?

Câu 2: So với các vùng khác vị trí của

vùng có gì đặc biệt? Nêu ý nghĩa vị trí

địa lí của vùng?

Học sinh thảo luận theo cặp đôi Gv

hướng dẫn, theo dõi hs làm việc

Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo

kết quả

, học sinh các nhóm khác nhận xét bổ

sung

Gv nhận xét, đánh giá thái độ và kết quả

làm việc của các nhóm

………

HĐ2: Điều kiện tự nhiên và tài nguyên

thiên nhiên

1.Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm tự

nhiên, tài nguyên thiên nhiên của vùng và

những thuận lợi, khó khăn đối với phát

triển kinh tế- xã hội

2 Phương pháp: đàm thoại, giải quyết

vấn đề

3.Kĩ thuật dạy học (học tập hợp tác)

4 Hình thức: nhóm

5 Thời gian: 20p

6 Cách thức tiến hành

Bước 1: Giao nhiệm vụ

HS dựa vào H28.1, tranh ảnh, kết hợp

- Vị trí ngã 3 biên giới giữa VN-Lào- CPC

- Vùng có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế và quốc phòng

II.Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên

Trang 6

kênh chữ thảo luận theo nhóm trả lời các

câu hỏi sau:

Câu 1: Đặc điểm, sự phân bố, thuận lợi,

khó khăn của các tài nguyên thiên nhiên?

Câu 2: Quan sát H28.1 Hãy nhận xét sự

phân bố các vùng đất ba dan, các mỏ bô

xít? Cho biết Tây Nguyên có thể phát

triển những ngành kinh tế gì?

Câu 3: Tìm các dòng sông bắt nguồn từ

Tây Nguyên chảy về các vùng ĐNB,

duyên hải NTB và về ĐB CPC? Nêu ý

nghĩa của việc bảo vệ rừng đầu nguồn với

các dòng sông này?

Học sinh thảo luận theo cặp đôi Gv

hướng dẫn, theo dõi hs làm việc

Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo

kết quả

, học sinh các nhóm khác nhận xét bổ

sung

làm việc của các nhóm

+ Sông Đồng Nai chảy về ĐNB, S.Ba

chảy về DHNTB; S.Xrêpôc, Xê San chảy

về ĐBCPC => Bảo vệ rừng đầu nguồn là

bảo vệ nguồn năng lượng, nguồn nước

chính cho Tây Nguyên, cho các vùng lân

cận để phát triển cây lương thực, cây CN

và nước sinh hoạt cho dân cư, bảo vệ môi

trường sinh thái cho vùng lãnh thổ rộng

lớn phía N đất nước và một phần lưu vực

S.Mê Kông

- Khí hậu: Do chịu ảnh hưởng của gió

mùa TN => Mùa hè thu mưa nhiều, thời

tiết dễ chịu, mùa đông xuân khô hạn gay

gắt

………

HĐ 2: Tìm hiểu các nhân tố kinh tế- xã

hội

- Địa hình: Cao nguyên xếp tầng

- Khí hậu: Mát mẻ, có một mùa khô kéo dài khốc liệt

- Tài nguyên:

+ Đất ba dan: Chiếm 66% S đất

ba dan cả nước => Trồng cây CN dài ngày

+ Rừng: Có S và trữ lượng lớn nhất ( Chiếm 29,2% S rừng tự nhiên cả nước)

+ Nguồn nước và tiềm năng thuỷ điện lớn (Chiếm 21% trữ năng thuỷ điện cả nước)

+ Khoáng sản: Bô xít có trữ lượng lớn: Khoảng 3 tỷ tấn

+ Tiềm năng du lịch: Có nhiều phong cảnh đẹp: TP Đà Lạt, hồ

Trang 7

1.Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm

dân cư- xã hội và những thuận lợi, khó

khăn đối với sự phát triển của vùng.Đánh

giá được vai trò của các nhân tố KT – XH

đối với sự phát triển và pbố CN nước ta

2 Phương pháp: đàm thoại, giải quyết

vấn đề

3.Kĩ thuật dạy học (học tập hợp tác)

4 Hình thức: cá nhân

Dựa vào bảng 28.2 kết hợp kênh chữ mục

3 và trả lời câu hỏi

Câu 1:Cho biết Tây Nguyên có những

dân tộc nào?

So sánh một số chỉ tiêu phát triển dân cư

xã hội của T.Nguyên với cả nước và đề ra

các giải pháp quan trọng để nâng cao

mức sống của ND?

Học sinh nghiên cứu dự kiến câu trả lời

Gv hướng dẫn, theo dõi hs làm việc

Bước 3: HS báo cáo kết quả, học sinh

khác nhận xét bổ sung

làm việc của hs

………

Lăk, núi Langbiang…

III.Đặc điểm dân cư- xã hội

- Số dân: > 4,4 triệu người (2002)

là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc

ít người => Nền văn hoá giàu bản sắc, thuận lợi cho phát triển du lịch

- Là vùng thưa dân nhất cả nước: Mật độ dân số: 81người/ km2

=> Thiếu lao động, trình độ lao động chưa cao

- Đời sống dân cư còn khó khăn hiện đang được cải thiện

NỘI DUNG 2: VÙNG TÂY NGUYÊN (TIẾT 2)

Hoạt động của GV - HS Nội dung Hoạt động 1:

1.Mục tiêu: Trình bày được thế mạnh kinh tế của

vùng, thể hiện ở một số ngành công nghiệp, nông

nghiệp, lâm nghiệp; sự phân bố của các ngành đó

2 Phương pháp: động não, đàm thoại, giải quyết

vấn đề

IV.Tình hình phát triển kinh tế

1 Nông nghiệp

Trang 8

4 Hình thức: nhóm, cá nhân

HS dựa vào H29.1 và 29.2, bảng 29.1 trả lời các

câu hỏi sau:

Nhóm 1:

- Nhận xét tỷ lệ diện tích và sản lượng cà phê của

T.Nguyên so với cả nước? Vì sao cà phê được

trồng nhiều nhất ở vùng này?

- Xác định các vùng trồng cà phê, cao su, chè ở

T.Nguyên?

Nhóm 2:

- Nhận xét tình hình phát triển nông nghiệp ở Tây

nguyên?

- Tại sao 2 tỉnh Đắc lắc và Lâm Đồng dẫn đầu

vùng về giá trị SXNN?

Học sinh thảo luận nhóm Gv hướng dẫn, theo dõi

hs làm việc

Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo kết quả

, học sinh các nhóm khác nhận xét bổ sung

Gv nhận xét, đánh giá thái độ và kết quả làm việc

của các nhóm

- Phần lớn diện tích và sản lượng cà phê của nước

ta tập trung ở Tây Nguyên => Nước ta trở thành

nước xuất khẩu cà phê hàng đầu TG

- Cây cà phê được trồng nhiều ở vùng này là do:

Điều kiện đất ba dan, khí hậu cao nguyên có một

mùa mưa, 1 mùa khô thuận lợi cho gieo trồng ,

thu hoạch, chế biến và bảo quản

Tuy nhiên: Việc mở rộng quá mức S trồng cà phê

có ảnh hưởng tới tài nguyên rừng mà rừng lại là

nguồn sinh thuỷ cho các dòng sông chảy về các

vùng lân cận

+ Thế mạnh của Đắc Lắc là: S cây CN có quy

mô lớn, đặc biệt là đất ba dan, nhờ đó tỉnh này có

thế mạnh về SX chè, hoa và rau quả ôn đới với

qui mô lớn Cà phê được trồng nhiều ở Lâm

Đồng

HĐ cá nhân

- Sản xuất cây công nghiệp phát triển khá nhanh: Cafe, cao su, hồ tiêu, chè…

Phát triển thuỷ lợi, áp dụng biện pháp thâm canh mới để thâm canh lúa, cây lương thực và cây CN ngắn ngày

- Chăn nuôi gia súc lớn được đẩy mạnh

- Sản xuất lâm nghiệp: Kết hợp khai thác rừng tự nhiên với trồng mới, khoanh nuôi, giao khoán, bảo vệ rừng

Trang 9

HS dựa vào bảng 29.2, H29.2:

? Tính tốc độ phát triển công nghiệp của Tây

Nguyên và cả nước? (Lấy năm 1995 = 100%)

? Nhận xét tình hình phát triển công nghiệp ở Tây

Nguyên?

Xác định vị trí của nhà máy thuỷ điện Yaly trên

sông Xê xan? Nêu ý nghĩa của việc phát triển

thuỷ điện ở Tây Nguyên?

HS trả lời, chỉ bản đồ, GV chuẩn kiến thức:

- CN chiếm tỷ lệ thấp

- Ý nghĩa của việc phát triển thuỷ điện là: Khai

thác thế mạnh thuỷ năng của vùng thúc đẩy việc

bảo vệ và phát triển rừng, gián tiếp góp phần ổn

định nguồn sinh thuỷ cho các dòng sông, đảm bảo

nguồn nước của các nhà máy thuỷ điện, cung cấp

nước cho sinh hoạt và sản xuất

HĐ cá nhân

HS nghiên cứu kênh chữ SGK và vốn hiểu biết:

? Cho biết tình hình phát triển của ngành dịch vụ?

? Kể tên các địa điểm du lịch nổi tiến của vùng?

HS trả lời, GV chuẩn kiến thức:

Hoạt động 2:

1.Mục tiêu: Nêu được tên các trung tâm kinh tế

và các ngành kinh tế của từng trung tâm

2 Phương pháp: đàm thoại, giải quyết vấn đề

5 Hình thức: cá nhân

HĐ cá nhân

HS dựa vào các hình 29.2 và 14.1 hãy xác định:

Câu 1: Vị trí của các thành phố: Plâycu, Buôn ma

Thuột, Đà Lạt?

Câu 2: Những quốc lộ nối các thành phố này với

TPHCM và các cảng biển của duyên hải NTB?

Học sinh trả lời câu hỏi Gv hướng dẫn, theo dõi

hs làm việc

2 Công nghiệp

- Công nghiệp chiếm tỷ lệ thấp trong GDP nhưng đang chuyển biến tích cực

- Một số dự án phát triển thuỷ điện với quy mô lớn

đã và đang được triển khai

- Công nghiệp chế biến nông- lâm sản phát triển mạnh

3 Dịch vụ

- Là vùng xuất khẩu lâm sản lớn thứ 2 cả nước: Cafe…

- Du lịch sinh thái và du lịch văn hoá phát triển

V.Các trung tâm kinh tế

- PlâyKu, Buôn Ma Thuột, Đà Lạt

Trang 10

Bước 3: HS báo cáo kết quả, học sinh khác nhận

xét bổ sung

Gv nhận xét, đánh giá thái độ và kết quả làm việc

của hs

C LUYỆN TẬP(5p)

1 Mục tiêu:

- Kiến thức: HS khắc sâu về những điều kiện thuận lợi và khó khăn để phát triển kinh tế xã hội vùng Tây Nguyên

- Kĩ năng: phân tích tổng hợp

2 Phương thức:

- Phương pháp,kĩ thuật dạy học: Trực quan, đàm thoại

- Phương tiện: máy chiếu, lược đồ

- Kĩ thuật: (học tập hợp tác)

- Hình thức: nhóm

3 Tiến trình hoạt động:

Bước 1: Giao nhiệm vụ hs thảo luận nhóm trả lời câu hỏi

Câu 1 Trong phát triển KT- XH T.Nguyên có những thuận lợi, khó khăn gì? Câu 2 Gắn tên của các tỉnh của T.Nguyên vào bản đồ trống

HS thực hiện nhiệm vụ cá nhân trước, sau đó 1 HS sẽ trình bày trong nhóm, các HS khác trong nhóm nhận xét, bổ sung và tổng hợp kết quả, chuẩn bị

để báo cáo trước lớp

Gv quan sát và trợ giúp hs khó khăn

Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo kết quả

- Gọi 1 HS của 1 nhóm bất kì lên báo cáo kết quả thực hiện được

- Các nhóm khác có ý kiến nhận xét, bổ sung

- GV hướng dẫn HS điều chỉnh, hoàn thiện kết quả và ghi chép kiến thức, chốt lại nội dung học tập

Bước 4: Đánh giá Gv quan sát, nhận xét đánh giá quá trình thực hiện của HS

về thái độ, tinh thần học tập, khả năng giao tiếp, trình bày và đánh giá kết quả cuối cùng của Hs

D.VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG (5p)

1 Mục tiêu:

- Kiến thức: So sánh được một số chỉ tiêu phát triển dân cư xã hội của T.Nguyên với cả nước và đề ra các giải pháp quan trọng để nâng cao mức sống của nhân dân vùng Tây Nguyên

- Kĩ năng: phân tích tổng hợp

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	24,86 KB