Tiet 60 dong tu

KÕt luËn: - ý nghĩa khái quát của động từ: Chỉ hành động, trạng thái của sự vật.. II- Các loại động từ chính...[r]

1 Chỉ từ là gì ?

2 Tìm chỉ từ trong câu văn sau:

“Ng ời ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa đã thiêu cháy một làng , cho nên làng ấy về sau gọi là làng Cháy.”

( Theo Thánh Gióng)

Kiểm tra bài cũ

ấy

I.Đặc điểm của động từ

1 Ví dụ (Sgk tr145)

a Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra

những câu đố oái oăm để hỏi mọi ng ời

(Em bé thông minh)

c Biển vừa treo lên, có ng ời qua đ ờng xem, c ời bảo:

b Trong trời đất, không gì quý bằng hạt gạo […] Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên v ơng

(Bánh ch ng, bánh giầy)

(Treo biển)

- Nhà này x a quen bán cá ơn hay sao mà bây giờ phải đề biển là cá “t ơi”?

hỏi

a : đi, đến, ra, hỏi.

b : lấy, làm, lễ.

có

bán

bảo

đề

c ời

c : treo, có, xem, c ời, bảo, bán, đề.

Vui

d: vui.

chỉ hoạt

động

chỉ trạng thái

- ý nghĩa khái quát của động từ:

Chỉ hành động, trạng thái của sự

vật

3- Kết luận:

2 Nhận xét:

d.Vui sao một sáng tháng năm

Đ ờng về Việt Bắc lên thăm Bác Hồ

( Sáng tháng năm)

thăm lên

Ngữ văn Tiết 60

động từ

I.Đặc điểm của động từ

1 Ví dụ (Sgk.145)

- ý nghĩa khái quát của động từ : Chỉ hành

động, trạng thái của sự vật

3.Kết luận:

* Các cụm từ:

+ đã đi nhiều nơi

+ cũng ra những câu đố oái oăm

+ hãy lấy gạo làm bánh

+ vừa treo lên

cụm động từ

- Khả năng kết hợp: Động từ th ờng kết hợp

với các từ: đã, sẽ,đang, hãy,đừng, chớ,

để tạo thành cụm động từ

lấy treo ra

I.Đặc điểm của động từ

1 Ví dụ (Sgk.tr 145)

- ý nghĩa khái quát của động từ : Chỉ hành

động, trạng thái của sự vật

3 Kết luận:

- Khả năng kết hợp: Động từ th ờng kết hợp với

các từ: đã, sẽ,đang, hãy, đừng, chớ, để tạo

thành cụm động từ

Ví dụ:

a Em đang lao động.lao động

- Chức vụ cú pháp của động từ:

b Lao động là vinh quang

Lao động

+ Th ờng làm vị ngữ trong câu

+ Khi làm chủ ngữ, động từ mất khả năng kết

hợp với các từ: đã, sẽ, đang, hãy, đừng,

chớ,

2 Nhận xét:

* Ghi nhớ ( Sgk tr146)

Bảng so sánh những điểm khác nhau giữa động từ và danh từ.

ý nghĩa khái quát

Kh n ng k t h p ả ă ế ợ

Chức vụ cỳ phỏp Có khả năng kết hợp với các từ: đã, sẽ , đang, hãy,

Kết hợp với các từ chỉ số l ợng ở phía tr ớc:những , các, mọi, mỗi,

- Th ờng làm vị ngữ trong câu - Khi làm chủ ngữ, động từ mất khả năng kết hợp

với đã, sẽ, đang,

- Th ờng làm chủ ngữ trong câu - Khi làm vị ngữ phải có từ là đứng tr ớc Chỉ hoạt động, trạng thái Chỉ ng ời, vật, hiện t ợng, khái niệm

I.Đặc điểm của động từ

1 Ví dụ ( Sgk tr145)

- ý nghĩa khái quát của động từ : Chỉ hành động, trạng thái của sự vật.

3 Kết luận:

- Khả năng kết hợp: Động từ th ờng kết hợp với các từ: đã, sẽ,đang, hãy, chớ, để tạo thành cụm động từ

- Chức vụ cú pháp :

+ Th ờng làm vị ngữ trong câu

+ Khi làm chủ ngữ động từ mất khả năng kết hợp với các từ: đã, sẽ, đang, hãy, chớ

* Ghi nhớ: ( Sgk tr.146)

II- Các loại động từ chính.

1 Tìm hiểu bài tập ( Sgk tr146)

2 Nhận xét:

1 Xếp các động từ sau vào bảng phân loại ở bên d ới: buồn, chạy, c ời, dám, đau,

đi, định, đọc, đứng, gãy, ghét, hỏi, ngồi, nhức, nứt, toan, vui, yêu

Th ờng đòi hỏi động từ khác đi

kèm phía sau Không đòi hỏi động từ khác đi kèm phía sau

Động từ

Trả lời câu hỏi :

Làm gì ?

Trả lời câu hỏi :

Làm sao ?,

Thế nào?

dám, định, toan chạy, c ời, đi, đọc, đứng,

hỏi, ngồi

buồn, đau, gãy, ghét, nhức, nứt, vui, yêu

muốn, phải, bị, đ ợc viết, đào, đắp, cuốc đổ, vỡ, th ơng

Động từ chỉ hành động Động từ chỉ trạng thái

dám,

toan,

định,

đi,

c ời,

đọc

chạy, ngồi,

hỏi,

đứng,

I Đặc điểm của động từ

1.Ví dụ (Sgk tr145)

- ý nghĩa khái quát : Chỉ hành động, trạng thái của sự vật.

3 Kết luận:

- Khả năng kết hợp: Động từ th ờng kết hợp với các từ: đã, sẽ,đang, hãy, chớ, để tạo thành cụm động từ

- Chức vụ cú pháp :

+ Th ờng làm vị ngữ trong câu

+ Khi làm chủ ngữ động từ mất khả năng kết hợp với các từ: đã, sẽ, đang, hãy chớ

* Ghi nhớ: ( Sgk tr.146)

II- Các loại động từ chính.

1 Tìm hiểu bài tập ( Sgk tr146)

2 Kết luận:

* 2 loại động từ chính:

Động từ tình thái

Động từ chỉ hành

động, trạng thái

Động từ chỉ hành động

Động từ chỉ trạng thái

* Ghi nhớ: ( Sgk tr.146)

2.Nhận xét:

Sơ đồ phân loại động từ.

1 Hoàn thành sơ đồ phân loại động từ

2.Xếp các động từ sau: nên, , viết, vẽ , có thể, hát, cần, ốm, múa,đau vào các ô

Động từ

động, trạng thái

Động từ chỉ hành động Động từ chỉ trạng thái

(nên, cần, có thế)

(viết, vẽ, hát, múa) (ốm, đau)

I.Đặc điểm của động từ

1.Ví dụ.(Sgk tr145)

- ý nghĩa khái quát của động từ: Chỉ hành động, trạng thái của sự vật

3 Kết luận:

- Khả năng kết hợp: Động từ th ờng kết hợp với các từ: đã, sẽ,đang, hãy, chớ, để tạo thành cụm động từ

- Chức vụ cú pháp của động từ:

+ Th ờng làm vị ngữ trong câu

+ Khi làm chủ ngữ động từ mất khả năng kết hợp với các từ: đã, sẽ, đang, chớ

* Ghi nhớ: ( Sgk tr.146)

II- Các loại động từ chính.

1 Tìm hiểu bài tập ( Sgk tr146)

2 Kết luận:

* 2 loại động từ chính:

Động từ tình thái Động từ chỉ hành động ,trạng thái

Động từ chỉ hành động

Động từ chỉ trạng thái

* Ghi nhớ: ( Sgk tr.146)

2.Nhận xét:

III Bài tập

Bài tập 1

a.Tìm động từ trong truyện “ Lợn c ới, áo mới”

b Phân loại những động từ vừa tìm đ ợc

Lợn c ới áo mới Có anh tính hay khoe của Một hôm may đ

ợc cái áo mới, liền đem ra mặc rồi đứng hóng ở cửa, đợi có ai đi qua ng ời ta khen Đứng mãi từ sáng đến chiều chả thấy ai hỏi cả, anh ta tức lắm

Đang tức tối, chợt thấy một anh , tính cũng hay khoe, tất t ởi chạy đến hỏi to:

- Bác có thấy con lợn c ới của tôi chạy qua đây không?

Anh kia liền giơ ngay vạt áo ra, bảo:

- Từ lúc tôi mặc cái áo mới này, tôi chẳng thấy con lợn nào chạy qua đây cả!

( Theo Truyện c ời dân gian Việt Nam) Động từ tình thái Động từ chỉ hành động, trạng thái

liền

Có

có,

khoe may

khoe

liền đem

đứng

mặc hóng

đi,

đứng,

hóng,

đợi, khen,

may,

đi

mặc,

Đứng

thấy,

hỏi thấy

hỏi,

tức

tức,

- ý nghĩa khái quát của động từ : Chỉ hành

động, trạng thái của sự vật

- Khả năng kết hợp: Động từ th ờng kết hợp với các từ:

đã, sẽ,đang, hãy, chớ , để tạo thành cụm động từ.

- Chức vụ cú pháp của động từ

+ Th ờng làm vị ngữ trong câu.

+ Khi làm chủ ngữ động từ mất khả năng kết hợp với

các từ: đã, sẽ, đang, hãy,chớ, đừng

II- Các loại động từ chính.

* Có 2 loại

Động từ chỉ hành

động, trạng thái.

Động từ tình thái.

Động từ chỉ trạng thái

Động từ chỉ hành động.

III- Luyện tập.

Bài tập 1: ( Sgk tr.147)

Câu chuyện “ Thói quen dùng từ” buồn c ời ở chỗ nào ?

- Tình huống gây c ời của truyện liên qua đến hai từ “ đ a – cầm ” Xét trong câu : “Anh ấy chỉ muốn cầm của ng ời khác, chứ không chịu đ a cho ai cái gì” thì đây là cặp từ trái nghĩa

-Từ sự đối lập này chúng ta thấy rõ sự tham lam keo kiệt của anh nhà giàu.

-> Truyện phê phán thói tham lam, keo kiệt.

1 Tìm hiểu bài tập

2.Nhận xét

2.Nhận xét

1.Ví dụ (Sgk tr145)

3 Kết luận:

Viết đoạn văn từ 3-5 câu kể lại những việc làm của em và các bạn học sinh trong tr ờng để góp phần bảo vệ môi tr ờng ?

1.Học bài, nắm vững đặc điểm của động từ và các loại động từ chính

a.Tôi ở nhà.

b Bức tranh đ ợc treo ở trên t ờng.

2 Các từ đ ợc gạch chân sau có phải là động từ không? Vì sao?

c Thế giới đấu tranh chống vũ khí hạt nhân

d Cuộc đấu tranh chống Mĩ của nhân dân ta rất gian khổ

+ Khi kết hợp với sự, việc, cuộc, cái, nỗi, niềm động từ sẽ chuyển loại thành danh từ

* Gợi ý : + Cần căn cứ vào văn cảnh cụ thể để phân biệt động từ với các từ loại khác