MỤC TIÊU 1.1 Kiến thức: HS biết được: Tính chất vật lí của phi kim Tính chất hóa học của phi kim: tác dụng với kim loại, hidro và oxi Sơ lược về mức độ hoạt động mạnh, yếu củ[r]
Trang 1Chương 3:
Mục tiêu chương:
-Biết được tính chất của phi kim nói chung; tính chất – ứng dụng của clo, cacbon, và silic Viết được PTHH minh họa cho các tính chất đó
-Biết được các dạng thù hình của cacbon, môt số tính chất vật lý tiêu biểu và ứng dụng
-Nêu được tính chất hóa học của CO, CO2, H2CO3 và muối cacbonat Viết các PTHH -Biết được môt số ứng dụng của silic đioxit, sơ lược về công nghiệp silicat
-Biết sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học ,nguyên tắc sắp xếp, cấu tạo của bảng tuần hoàn, ý nghĩa của bảng tuần hoàn
-TUẦN 15
Ngày dạy: 24 / 11 / 2012 .
Tiết 30 – Bài 25
MỤC TIÊU
1.1 Kiến thức:
HS biết được:
Tính chất vật lí của phi kim
Tính chất hĩa học của phi kim: tác dụng với kim loại, hidro và oxi
Sơ lược về mức độ hoạt động mạnh, yếu của một số phi kim
HS hiểu được TCHH của phi kim khác với TCHH kim loại; cách đánh giá PK mạnh yếu
1.2 Kỹ năng:
HS thực hiện được:
Quan sát thí nghiệm, hình ảnh thí nghiệm và rút ra nhận xét về tính chất hĩa học của phi kim
HS thực hiện thành thạo:
Viết một số phương trình hĩa học theo sơ đồ chuyển hĩa của phi kim
Tính lượng phi kim và hợp chất của phi kim trong phản ứng hĩa học
1.3 Thái độ:
Biết được một số chất hóa học độc hại như: khí clo; có ý thức tìm tòi khám phá về các nguyên tố phi kim
NỢI DUNG HỌC TẬP
Tính chất chung của phi kim
CHUẨN BỊ
3.1 GV: phiếu học tập, bảng phụ; Tranh:H3.1 – khí hiđro cháy trong khí clo.
3.2 HS: xem bài 25: “tính chất hóa học của phi kim “SGK / 74.
Ôn tập: tính chất hóa học của kim loại, oxi
TỞ CHỨC CÁC HOẠT ĐỢNG HỌC TẬP
Trang 24.2 Kiểm tra mi ệng :
Câu hỏi:
Kim loại cĩ tính chất vật lí và tính chất hĩa học chung nào ?
Trả lời:
GV: gọi 1 HS trình bày
HS:
Tính chất vật lí chung: tính dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt, cĩ ánh kim
Tính chất hĩa học chung: tác dụng với phi kim tạo ra muối hoặc oxit ; với dd axit giải phĩng khí hidro; với dd muối của kim loại kém hoạt động hơn
GV: gọi HS khác nhận xét và kết luận chấm điểm
4.3 Tiến trình bài học
HOẠT ĐỢNG 1: 7 phút
I Tính chất vật lí của phi kim
(1) Mục tiêu:
Kiến thức: biết được tính chất vật lí của phi kim
Kĩ năng: phân biệt được khả năng tồn tại các PK ở điều kiện thường
(2) Phương pháp , phương tiện dạy học:
Phương pháp: vấn đáp – tìm tòi
Phương tiện dạy học: bột S, P, khí O2, Cl2, Br2 lỏng
(3) Các bước hoạt đợng
Bước 1: tìm hiểu trạng thái các PK
GV:em hãy kể một số đơn chất phi kim mà
em biết?
HS:hiđrô, lưu huỳnh, clo, oxi, nitơ…
GV: em hãy cho biết các chất trên ở trạng
thái gì?
HS:hiđrô, clo, nitơ, oxi… ở trạng thái khí; lưu
huỳnh ở trạng thái rắn
GV: ngoài ra, có phi kim ở trạng thái lỏng đó
là brom
Vậy, ta có thể kết luận gì về trạng thái của
các đơn chất phi kim ở điều kiện thường?
HS: đơn chất phi kim tồn tại ở cả 3 trạng thái
rắn, lỏng, khí
Bước 2: hoàn thiện TCVL của PK
GV: tham khảo thêm SGK, các em bổ sung
thêm tính chất vật lý của phi kim?
HS:phần lớn các phi kim không dẫn điện,
không dẫn nhiệt, có nhiệt độ nóng chảy thấp
Có một số phi kim độc: Cl2, Br2, I2…
I Tính chất vật lí của phi kim
- Đơn chất phi kim tồn tại ở cả 3 trạng thái rắn, lỏng, khí
Ví dụ:
o H2, Cl2, O2 ở trạng thái khí
o P,S,C… ở trạng thái rắn
o Br2 ở trạng thái lỏng
- Phần lớn các phi kim không dẫn điện, không dẫn nhiệt, có nhiệt độ nóng chảy thấp
- Có một số phi kim độc: Cl2, Br2, I2…
HOẠT ĐỢNG 2: 20phút
II Tính chất hoá học của phi kim
Trang 3(1) Mục tiêu:
Kiến thức: biết được tính chất hố học của phi kim: tác dụng với kim loại, với hidro, với oxi
Kĩ năng: viết đúng sản phẩm của PTHH
(2) Phương pháp , phương tiện dạy học:
Phương pháp: Trực quan, đạt vấn đề – giải quyết vấn đề
Phương tiện dạy học: tranh khí hidro cháy trong khí clo., bảng phụ
(3) Các bước hoạt đợng
Bước 1: tìm hiểu tính chất PK pứ với KL
GV: em hãy viết PTHH xảy ra giữa các cặp
chất sau đây:
a) S + Fe t o
b) Cl2 + Na t o
c) O2 + Cu t o
- Sản phẩm tạo thành thuộc loại chất gì?
- Tính chất này em đã học ở bài nào?
- Vậy, em có kết luận gì về tính chất phi kim
tác dụng với kim loại?
HS: viết PTHH
a) S + Fe t o FeS
b) Cl2 + 2Na t o 2NaCl
c) O2 + 2Cu t o 2CuO
- Sản phẩm tạo thành thuộc loại hợp chất
muối và oxit bazơ
- Tính chất này đã học ở bài” TCHH của kim
loại”
- Vậy, phi kim tác dụng với kim loại tạo
thành muối hoặc oxit
Bước 2: Tìm hiểu tính chất PK tác dụng với
hidro
GV: các em đã biết phản ứng của phi kim
nào với hiđrô? Phản ứng đó tạo ra sản phẩm
gì? Viết PTHH
HS:PTHH: 2H2 + O2 t o 2H2O
GV: nếu thay khí oxi bằng khí clo thì phản
ứng sẽ xảy ra như thế nào?
GV: đưa H3.1: khí hiđrô cháy trong khí clo và
thuyết trình:
1 Tác dụng với kim loại:
- Nhiều phi kim tác dụng với kim loại tạo thành muối
PTHH:
S + Fe t o FeS Vàng xám đen Cl2 + 2Na t o 2NaCl Vàng lục trắng
- Oxi tác dụng với kim loại tạo thành oxit PTHH:
O2 + 2Cu t o 2CuO Đỏ đen
K
thành muối hoặc oxit.
2 Tác dụng với hiđrô:
- Khí oxi tác dụng với khí hiđrô tạo thành hơi nước
PTHH: 2H2 + O2 t o 2H2O
- Khí hiđrô tác dụng với khí clo tạo thành khí hiđrô clorua
PTHH: H2 + Cl2 t o 2HCl
Kết luận: phi kim tác dụng với hiđrô tạo
thành hợp chất khí
Trang 4Ñoât chaùy hiñrođ trong khođng khí vaø ñöa hiñrođ
ñang chaùy vaøo ló chöùa khí clo coù maøu vaøng
lúc Sau khi clo maât maøu, cho ít nöôùc vaøo ló
laĩc nhé, roăi duøng quyø tím thöû dung dòch vöøa
thu ñöôïc Em haõy nhaôn xeùt hieôn töôïng ñaõ xạy
ra
HS:quyø tím hoùa ñoû, dd thu ñöôïc laø axit
GV: chaẫt tan trong nöôùc táo thaønh dd axit laø
khí hiñrođ clorua Em haõy vieât PTHH xạy ra
HS: PTHH: H2 + Cl2 t o 2HCl
GV: nhieău phi kim khaùc cuõng taùc dúng ñöôïc
vôùi hiñrođ táo thaønh chaât khí
GV: em coù nhaôn xeùt gì veă phạn öùng cụa phi
kim vôùi hiñrođ?
HS: phi kim taùc dúng vôùi hiñrođ táo thaønh hôïp
chaât khí
Bước 3: Tìm hií̉u tính chất PK tâc dụng với
oxi
GV:ôû lôùp 8 chuùng ta ñaõ quan saùt ñöôïc thí
nghieôm ñoât chaùy S, P trong khí oxi Em naøo
coù theơ neđu lái hieôn töôïng cụa caùc thí nghieôm
naøy? Sạn phaơm táo thaønh laø hôïp chaât gì?
HS:trạ lôøi:
S chaùy trong khí oxi táo ra khoùi traĩng, muøi
haĩc, ñoù laø khí sunfurô (SO2) Laø oxit axit
P chaùy trong khí oxi táo ra khoùi traĩng daøy ñaịc
baùm vaøo thaønh bình, ñoù laø ñiphotphopenta
oxit (P2O5) Laø oxit axit
PTHH: S + O2 t o SO2
4P + 5O2 t o 2P2O5
GV: em coù keât luaôn gì veă tính chaât cụa phi
kim vôùi oxi?
HS: nhieău phi kim taùc dúng vôùi oxi táo thaønh
oxit axit
Bước 4: Tìm hií̉u câch đânh giâ mức độ hoạt
động hoâ học mạnh yí́u của PK
GV:ñöa bạng phú leđn bạng:
Xeùt caùc PTHH sau:
* Fe + S t o FeS
3 Taùc dúng vôùi oxi:
PTHH: + S + O2 t o SO2 Vaøng khođng maøu + 4P + 5O2 t o 2P2O5 Ñoû traĩng
Keât luaôn: nhieău phi kim taùc dúng vôùi oxi
táo thaønh oxit axit.
** Möùc ñoô hoát ñoông cụa phi kim:
- Möùc ñoô hoát ñoông mánh hay yeâu cụa phi kim ñöôïc caín cöù vaøo khạ naíng vaø möùc ñoô phạn öùng cụa phi kim ñoù vôùi hiñrođ vaø vôùi kim loái
Ví dú: Flo laø phi kim mánh nhaât
Trang 53Fe + 2O 2
t
Fe3O4
2Fe + 3Cl 2 t o 2FeCl3
* H2 + F2 2HF
ĐK: phản ứng nổ trong bóng tối
H2 + Cl2
as
2HCl
H2 + S 300O C H2S
2H2 + C 1000o C CH4
Dựa vào hĩa trị của Fe và điều kiện để phản
ứng xảy ra.Hãy sắp xếp các nguyên tố phi kim
theo mức độ giảm dần
HS: Cl > O >S ; F > C l> S > C
GV: vậy căn cứ vào đâu để đánh giá được
mức độ hoạt động mạnh yếu của các phi kim
đó?
HS: được căn cứ vào khả năng và mức độ
phản ứng của phi kim đó với hiđrô và với
kim loại
GV: bằng thực nghiệm đã chứng minh F,O,Cl
là những phi kim hoạt động mạnh, F là PK
mạnh nhất, còn S,P,C,Si là những PK hoạt
động yếu hơn
TỞNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
5.1 Tởng kết
- GV tổ chức trò chơi: giải ơ chữ để củng cố tính chất chung của phi kim
Gồm 6 hàng ngang và một cột chìa khĩa
Hàng 1 gồm 7 ơ: tìm tên chất còn khuyết trong PTHH sau: … + O2 P2O5 (photpho)
Hàng 2 gồm 4 ơ: PK tác dụng với oxi tạo ra hợp chất vơ cơ nào ? (oxit)
Hàng 3 gồm 2 ơ: sản phẩm của PTHH sau là gì ? H2 + I2 … (HI)
Hàng 4 gồm 10 ơ:là các trạng thái tồn tại của phi kim ở nhiệt độ thường ? (rắn, lỏng, khí)
Hàng 5 gồm 3 ơ: là trạng thái của sản phẩm pứ giữa PK với hidro (khí)
Hàng 6 gồm 4 ơ: là loại hợp chất vơ cơ được tạo ra khi cĩ nhiều PK tác dụng với kim loại (muối)
HS giải được 4 hàng đầu thì cĩ thể tìm chìa khĩa : PHIKIM
-GV: tĩm tắt nội dung bài học kĩ thuật tia chớp
- Bài tập:
1 Viết các PTHH giữa các cặp chất sau đây:(ghi rõ đk pứ nếu cĩ)
a) Khí flo và khí hidro
b) Lưu huỳnh và oxi
c) Bột sắt và bột lưu huỳnh
d) Cacbon và oxi
e) Khí hidro và lưu huỳnh
(HS thảo luận nhĩm: 414)
Trang 62.Đốt cháy hoàn toàn một phi kim X trong bình chứa khí oxi dư Khi phản ứng kết thúc, làm nguội thu được một oxit trong đĩ oxi chiếm 56,34% theo khối lượng Cơng thức oxit thu được là:
A SO2 B P2O5 C SO3 D CO2
Đáp án:
1.PTHH
a) F2 + H2 bongtoi 2HF
b) S + O2 t o SO2
c) Fe + S t o FeS
d) C + O2 t o CO2
e) S + H2 t o H2S
2B
5.2 Hướng dẫn học tập
Đới với bài học ở tiết học này:
- Học bài: tính chất của phi kim
Tính chất vật lí
Tính chất hĩa học
- Làm bài tập:1,2,3,5,6 SGK/ 76
Đới với bài học ở tiết học tiếp theo
- Đọc bài 26:” Clo” SGK/ 77 và trả lời theo các nội dung sau:
a) Clo có tính chất hóa học của phi kimkhông?Nếu có, viết PTHH
b) Clo có tính chất hóa học đặc biệt nào không? Nếu có, viết PTHH
Trình bày TCHH của Clo bằng bản đồ tư duy
- Bài tập dùng để tổng kết bài học
1 Viết các PTHH giữa các cặp chất sau đây:(ghi rõ đk pứ nếu cĩ)
a) Khí flo và khí hidro
b) Lưu huỳnh và oxi
c) Bột sắt và bột lưu huỳnh
d) Cacbon và oxi
e) Khí hidro và lưu huỳnh
(HS thảo luận nhĩm: 414)
2.Đốt cháy hoàn toàn một phi kim X trong bình chứa khí oxi dư Khi phản ứng kết thúc, làm nguội thu được một oxit trong đĩ oxi chiếm 56,34% theo khối lượng Cơng thức oxit thu được là:
A SO2 B P2O5 C SO3 D CO2