Ngu Van 9 tuan 16

- Kiến thức: HS biết được những đĩng gĩp của Lỗ Tấn vào nền văn học Trung Quốc và văn học nhân loại Thấy được tinh thần phê phán sâu sắc xã hội cũ và niềm tin trong sáng vào sự xuất hiện[r]

Bài 16 - Tiết:76 Ngày dạy: /1 /2011

Tu

CỐ HƯƠNG

I MỤC TIÊU:

và văn học nhân loại

Thấy được tinh thần phê phán sâu sắc xã hội cũ và niềm tin trong sáng vào sự xuất hiện tất yếu của cuộc sống mới, xã hội mới

Thấy được màu sắc trữ tình đậm đà trong tác phẩm Hiểu được những sáng tạo về nghệ thuật của nhà văn Lỗ Tấn

Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong tác phẩm tự sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện đại

Kể tĩm tắt truyện

II TRỌNG TÂM:

Bố cục của tác phẩm

III CHUẨN BỊ:

GV: tham khảo tác phẩm và tiểu sử tác giả HS: Soạn trước bài, trả lời câu hỏi vở bài tập

IV TIẾN TRÌNH :

KT việc chuẩn bị bài của học sinh trong vở bài tập

3 Bài mới:

GV giới thiệu bài:

Họat động của thầy và trò Nội dung

 Cho hs đọc chú thích

 Hãy nêu những nét chính về tác giả Lỗ Tấn

(Hs trình bày theo SGK)

 GV hướng dẫn cách đọc, gọi hs đọc các đoạn

trích giảng

 GV giải thích các chú thích khĩ

 Căn cứ vào trình tự thời gian của tác phẩm

hãy chỉ ra bố cục của câu chuyện.

 Em nhận xét gì về đặc điểm của bố cục đĩ?

(đầu cuối tương ứng)

 Cĩ phải sự tương ứng đĩ chỉ là lặp lại đơn

thuần?

I Đọc hiểu văn bản:

II Phân tích:

1 Bố cục:

Gồm 3 phần Kết cấu đầu cuối tương ứng

(Trên đường rời quê cĩ thêm nhân vật mẹ và

Hồng - Về quê tơi dự đốn, rời quê tơi ước

mơ)

 Ở phần giữa cĩ thể chia làm mấy đoạn nhỏ?

(4 đoạn nhỏ)

 Em cĩ nhận xét gì về cách sắp xếp các đoạn

này?

 Phương thức biểu đạt chủ yếu của tác phẩm

là gì?

 Cách kể ở đây cĩ gì đạc biệt?

(Bi gián cách bởi những đoạn hồi ức)

 Cĩ thể coi đây là hồi ký được khơng?

(khơng – vì khơng hồn tồn là hồi ức)

 Ngồi tự sự văn bản cịn cĩ sử dụng yếu tố

nào?

(Biểu cảm)

2 Phương thức biểu đạt chủ yếu:

- Phương thức tự sự cĩ yếu tố hồi ức

Hãy nhắc lại bố cục của tác phẩm

- Gồm 3 phần:

+ Tơi trên đường về quê + Tơi những ngày ở quê

+ Tơi trên đường xa quê

5 Hướng dẫn học sinh t ự học : - Tĩm tắt tác phẩm và nắm lại bố cục - Chuẩn bị phần 3 - Sự thay đổi của “cố hương”: V RÚT KINH NGHIỆM: N ội dung :

Ph ương pháp :

ĐD -TB dạy học:

Bài 16 - Tiết:77, 78 Ngày dạy: /1 /2011

Tu

CỐ HƯƠNG

I MỤC TIÊU:

Như tiết 76

II TRỌNG TÂM:

Sự thay đổi của “cố hương”

Ý nghĩa chủ đề của câu chuyện

III CHUẨN BỊ:

GV: Tham khảo tác phẩm và tiểu sử tác giả HS: Soạn trước bài, trả lời câu hỏi vở bài tập

IV TIẾN TRÌNH :

a) Hãy tĩm tắt lại tác phẩm Cố hương (7đ)

- HS tĩm tắt lại tác phẩm theo nội dung đã chuẩn bị

b) Chỉ ra bố cục, kết cấu và phương thức biểu đạt chủ yếu của tác phẩm Cố hương (3đ)

- Gồm 3 phần

- Kết cấu đầu cuối tương ứng

- Phương thức tự sự cĩ xen lẫn hồi ức

3 Bài mới:

GV giới thiệu bài:

Họat động của thầy và trò Nội dung

 Trong truyện cĩ mấy nhân vật chính?

(2 nhân vật)

 Nhân vật nào là trung tâm?

(nhân vật tơi)

 Trong truyện tác giả đã sử dụng những biện

pháp nghệ thụât gì?

(Hồi ức và đối chiếu)

 Nhuận Thổ trong hồi ức của tác giả như thế

nào?

 Nhuận Thổ hiện tại ra sao?

 Điều gì đã khiến cho nhân vật tơi cảm thấy

II Phân tích:

3 Sự thay đổi của “cố hương”:

* Nhân vật Nhuận Thổ:

- Trong qúa khứ: mặt trịn, da bánh mật, đầu đội mũ, cổ đeo vịng bạc.

- Hiện nay: da sạm vàng, cĩ nếp nhăn, đội

mũ rách, người co rúm.

=> mối quan hệ đã thay đổi

“điếng người đi”?

 Trước đây họ gọi nhau bằng gì?

(Anh – em)

 Bây giờ họ gọi bằng gì?

(ông – con)

 Điều gì đã khiến Nhuận Thổ khổ sở như

vậy?

(đông con, mất mùa, trộm cắp, thuế má,

quan lại …)

 Tác giả nói “giữa chúng tôi có bức tường

dày ngăn cách, đó là điều gì?

(Quan niệm về đẳng cấp)

 Ngoài Nhuận Thổ, tác giả còn miêu tả sự

thay đổi của những người nào khác?

(những người mua đồ, thím Hai Dương)

 Họ có cuộc sống ra sao?

 Sự thay đổi nào ở họ khiến tác giả chú ý?

 Điều gì khiến họ trở nên như vậy?

(Cuộc sống khó khăn, xã hội)

 Qua cách miêu tả em có thể hình dung ta

cuộc sống của người dân nơi cố hương?

(Đói khổ, lam lũ, con người tính toán, ích kỷ)

 Thái độ của tác giả như thế nào?

(giật mình, cảm thông)

Theo em môi trường xã hội ảnh hưởng

như thế nào đến con người?

 Qua đó tác gỉa muốn đặt ra những vấn đề

gì?

 Hình ảnh cố hương ở đây không chỉ là hình

ảnh của một vùng quê, theo em nó còn là

hình ảnh gì?

(Bức tranh thu nhỏ của xã hội Trung

Quốc)

- Do quan niệm về đẳng cấp

* Những người khác:

- Là những người nghèo khổ

- Thay đổi trong tính cách

* Vấn đề đặt ra:

- Tình cảnh sa sút của xã hội Trung Quốc đầu thế kỷ XX

- Chỉ ra nguyên nhân và lên án các thế lực

đã tạo ra thực trạng đó.

- Chỉ ra những tiêu cực ngay trong tâm hồn tính cách của người lao động

Tiết 78

 Cho hs đọc lại 3 đoạn văn

 Đoạn văn nào chủ yếu dùng phương thức

miêu tả?

(Đoạn b)

 Ngoài miêu tả tác giả còn dùng biện pháp

nào?

(Hồi ức, đối chiếu)

 Qua đó tác giả muốn biểu hiện điều gì?

(Sự thay đổi của Nhuận Thổ)

Đoạn văn nào chủ yếu dùng phương thức

tự sự? (Đoạn a)

4 Ý nghĩa chủ đề của câu chuyện:

Cảnh sống điêu đứng của Nhuận Thổ và nhân dân miền biển nói chung.

 Ngồi tự sự tác giả cịn dùng yếu tố nào?

(kết hợp với biểu cảm)

 Qua đĩ tác giả muốn thể hiện điều gì?

 Tác giả muốn nhấn mạnh điều gì?

 Đoạn nào chủ yếu dùng phương thức lập

luận?

(đoạn c)

 Qua đĩ tác giả muốn nĩi lên điều gì?

 Nếu cĩ thể đặt tên khác cho tác phẩm em

sẽ đặt tên là gì?

(Con đường)

 GV cần khuyến khích những suy nghĩ sáng

tạo

 GV khái quát gọi hs đọc ghi nhớ

 Chọn một đọan văn và học thuộc

 Em sẽ chọn đoạn nào? Vì sao?

 Dùng các từ ngữ trong văn bản để điền vào

bài tập

- Làm nổi bật quan hệ của hai người bạn thời thơ ấu

=> Sự thay đổi trong thái độ của Nhuận Thổ.

* Vấn đề con đường đi của người nơng dân và của tồn xã hội.

* Ghi nhớ: SGK

III Luyện tập:

1 Học thuộc đoạn văn:

2 Tìm từ thích hợp để điền vào bảng.

Những vấn đề được tác giả đặt ra trong tác phẩm là gì?

- Tình cảnh XH TQ những năm đầu TK XX

- Lên án các thế lực xã hội

- Chỉ ra tiêu cực

5 Hướng dẫn học sinh t ự học : - Học bài, nắm nội dung, nhớ được một số đoạn miêu tả, biểu cảm, lập luận tiêu biểu trong truyện - Tĩm tắt tác phẩm - Chuẩn bị câu hỏi 4 và phần luyện tập V RÚT KINH NGHIỆM: N ội dung :

Ph ương pháp :

ĐD -TB dạy học:

Bài 16 - Tiết:79, 80 Ngày dạy: /12/2011

Tu

ƠN TẬP TẬP LÀM VĂN

I MỤC TIÊU:

Thấy được sự kết hợp của các phương thức biểu đạt trong văn thuyết minh và văn tự sự

Hệ thống hĩa được các kiểu văn bản đã học

Vận dụng kiến thức đã học để đọc – hiểu văn bản thuyết minh và văn

tự sự

II TRỌNG TÂM:

Sự kết hợp của các phương thức biểu đạt trong văn thuyết minh và văn tự sự

III CHUẨN BỊ:

GV: Đáp án các câu hỏi ơn tập HS: Soạn trước bài, trả lời câu hỏi vở bài tập

IV TIẾN TRÌNH :

KT việc chuẩn bị bài của học sinh trong vở bài tập

3 Bài mới:

GV giới thiệu bài:

Họat động của thầy và trò Nội dung

 Phần Tập làm văn 9 học kỳ I cĩ những nội

dung lớn nào?

 Nội dung nào là trọng tâm?

Gọi hs trình bày, các em khác bổ sung

(GV nhận xét)

 Việc kết hợp các yếu tố nghệ thuật trong

văn bản thuyết minh cĩ tác dụng gì?

 Yếu tố miêu tả và biện pháp nghệ thụât cĩ

vai trị và tác dụng như thế nào trong văn

thuyết minh?

 Cho ví dụ minh họa.

 Hãy chỉ ra điểm khác nhau giữa miêu tả,

tự sự và thuyết minh

1 Nội dung phần tập làm văn:

a) Thuyết minh kết hợp với nghệ thuật: b) Văn bản tự sự:

2 Vai trị của biện pháp nghệ thuật và miêu tả trong thuyết minh:

- Giúp bài viết sinh động hấp dẫn

3 Điểm khác nhau giữa thuyết minh và miêu tả

 Hoạt động 3:

 Yếu tố nghị luận và miêu tả nội tâm có

vai trò gì trong văn tự sự?

(Thể hiện được tâm trạng nhân vật và gợi

lên suy nghĩ cho người đọc)

 Hãy cho một vài ví dụ minh họa

 Khuyến khích các ví dụ học sinh tự viết

 GV đọc một vài đoạn văn mẫu

 Đối thoại và độc thoại nội tâm có vai trò

gì trong văn bản?

 Kể chuyện theo ngôi thứ nhất và thứ ba có

gì khác nhau?

(ngôi thứ nhất: Chủ quan dễ bộc lộ tâm

trạng)

(ngôi thứ ba: Khách quan, khó bộc lộ tâm

trạng)

Miêu tả

- Đối tuợng:

sự vật, con người

- Hư cấu tưởng tượng

- Dùng nhiều

so sánh liên tưởng

- Mang cảm xúc chủ quan

- Ít số liệu

- Dùng nhiều trong văn chương nghệ thụât

- Ít khuôn mẫu

- Đa nghĩa

Thuyết minh

- Sự vật, đồ vật

- Trung thành với đ/t

- Ít so sánh liên tưởng

- Khách quan khoa học

- Nhiều số liệu cụ thể

- Nhiều trong đời sống văn hóa, khoa học

- Theo yêu cầu (k/mẫu)

- Đơn nghĩa

4 Vai trò của nghị luận và miêu tả nội tâm.

- Thể hiện được tâm trạng nhân vật và gợi lên suy nghĩ cho người đọc

5 Đối thoại và độc thoại nội tâm

- Thể khiện tính cách ngôn ngữ và tâm trạng nhân vật

6 Ngôi kể.

Tiết 80:

 Các văn bản tự sự ở lớp 9 giống và khác gì

với những lớp dưới?

 Hãy dùng một vài đoạn để chứng minh

 Vì sao trong một văn bản có đầy đủ các

yếu tố miêu tả, biểu cảm, nghị luận mà vẫn

được gọi là tự sự?

(Đó là phương thức biểu đạt chính Các

phương thức thường được kết hợp)

 Cho hs kẻ bảng vào vở và đánh dấu vào

các ô tương ứng

 Tại sao các văn bản trong SGK không phải

bao giờ cũng có bố cục ba phần, nhưng

trong bài tập làm văn vẫn phải đủ 3 phần?

(Các em phải rèn luyện theo một chuẩn

mực, sau khi trưởng thành mới có thể phá

cách)

 Kiến thức về kiểu văn bản tự sự có giúp gì

trong việc đọc hiểu văn bản không?

(Giúp hs hiểu sâu hơn về các tác phẩm

tương ứng trong chương trình)

 Cho một vài ví dụ minh họa

 Những kiến thức về đọc hiểu văn bản và

phần Tiếng Việt giúp gì trong việc viết bài

văn tự sự?

(Cung cấp đề tài nội dung, cách kể

chuyện, ngôi kể)

- Cùng là văn bản tự sự

- Có kết hợp nhiều phương thức

8 Phương thức biểu đạt chính.

- Các văn bản thường sử dụng nhiều phương thức, trong đó có một phương thức chính.

9 Kết hợp các phương thức:

- Tự sự: Miêu tả, nghị luận, thuyết minh

- Miêu tả: tự sự, biểu cảm, thuyết minh

- Nghị luận: miêu tả, biểu cảm, thuyết minh

10 Bố cục:

Qua bài ôn tập em cần lưu ý những điểm nào?

- Các biện pháp nghệ thuật và miệu tả trong văn bản

- Khác nhau giữa miêu tả và thuyết minh

- Vai trò của các yếu tố nghị luận, miêu tả nội tâm, đối thoại, độc thoại

- Nắm vững các nội dung ôn tập

- Vận dụng kiến thức đã học để đọc – hiểu một đoạn văn bản tự sự

- Chuẩn bị cho bài thi HK I

V RUÙT KINH NGHIEÄM:

N

ội dung :

Ph ương pháp :

ĐD -TB dạy học: