dau ngoac don va dau hai cham

I.Dấu ngoặc đơn Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm... Tô Hoài , Dế Mèn phiêu lưu kí b/ Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất[r]

Câu 2 : con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần nhưng lần này tự nhiên thấy lạ,cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi vì trong lòng tôi đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi đi học.

Câu 1:Lan (lớp trưởng lớp 6a2) không những là

hs giỏi của trường mà cô còn là một đức con hiếu thảo

Câu 2: Cho biết quan hệ ý nghĩa giữa các vế của các câu ghép sau:

Quan hệ tăng tiếnCâu 1:Cho biết quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép?

TIẾNG VIỆT

TIẾT 50

Đọc những đoạn trích sau và trả lời câu hỏi

a / Đùng một cái, họ (những người bản xứ) được phong cho cái danh hiệu tối cao là “chiến sĩ bảo

vệ công lí và tự do”

( Nguyễn Ái Quốc , Thuế máu )

b / Gọi là kênh Ba khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía,

chúng bám đặc sệt

quanh các gốc cây (ba khía là một loài còng biển lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi

ớt ăn rất ngon)

(Theo Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)

c / Lí Bạch (701- 762), nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời Đường, tự Thái Bạch, hiệu Thanh

Liên cư sĩ , quê ở Cam Túc; lúc mới năm tuổi, gia đình về định cư ở làng Thanh Liên, huyện

I.Dấu ngoặc đơn

a Đùng một cái, họ ( những người bản xứ )

được phong cho cái danh hiệu tối cao là

“chiến sĩ bảo vệ công lý và tự do”.

Dấu ngoặc đơn trong câu a

dùng để làm gì?

Dùng để giải thích họ là ai

b Gọi là kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây ( ba khía là một loại còng biển lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất ngon )

(Theo Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)

Dấu ngoặc đơn trong câu b

dùng để làm gì?

Thuyêt minh đặc điểm con ba khía

c Lí Bạch ( 701-762 ), nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời Đường,

tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ, quê ở Cam Túc; lúc mới tuổi, gia đình về định cư ở làng Thanh Liên, huyện Xương Long thuộc Miên Châu ( Tứ Xuyên ).

- Ý nghĩa không thay đổi.

- Vì phần trong dấu ngoặc đơn chỉ là thông tin phụ.

đơn thì ý ngĩa cơ bản của những

đoạn trích trên có thay đổi không?

Vì sao?

TIẾNG VIỆT

HAI CHẤM

I.Dấu ngoặc đơn

Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích (giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm).

Từ những ví dụ vừa phân tích ,em hãy cho biết dấu ngoặc đơn dùng để làm gì?

VD : Đùng một cái, họ (những người bản xứ)

được phong cho cái danh hiệu tối cao là “chiến sĩ

bảo vệ công lý và tự do”

(Nguyễn Ái Quốc, Thuế máu)

Nam Cao sinh năm 1915 (?) – 1951 nhưng

có tài liệu ghi năm sinh của ông là 1917.

* Dùng dấu ngoặc đơn với dấu chấm hỏi (?) tỏ ý hòai nghi

• Một thế kỉ văn minh, khai hóa (!) của thực dân cũng không

làm ra được một tấc sắt Tre vẫn phải còn vất vả mãi với

người.

Thép Mới, Cây tre Việt Nam

* Dùng dấu ngoặc đơn với dấu chấm than (!) tỏ ý mỉa mai

Dấu ngoặc đơn trong câu sau dùng để làm gì?

* Bạn đó chép sai Dấu ngoặc đơn bao giờ cũng

được dùng thành cặp.

* Phần được đánh dấu bằng dấu ngoặc

đơn không phải là bộ phận của câu

Thế là các em được vào lớp năm Các em phải gắng học để thầy mẹ được vui lòng và để thầy dạy các em được sung sướng Các em đã nghe chưa (Các em đều nghe nhưng không

em nào dám trả lời Cũng may

đã có một tiếng dạ ran của phụ huynh đáp lại )

TIẾNG VIỆT

DẤU HAI CHẤM I.Dấu ngoặc đơn

Dấu ngoặc đơn dùng để đánh

dấu phần chú thích (giải thích,

thuyết minh, bổ sung thêm).

II.Dấu hai chấm.

Dấu hai chấm trong đoạn trích sau dùng để làm gì ?

a/ Rồi Dế Choắt loanh quanh, băn khoăn Tôi phải bảo:

- Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào

Dế Choắt nhìn tôi mà rằng:

- Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhàanh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào bắt nạt thì em chạy sang

( Tô Hoài , Dế Mèn phiêu lưu kí )

b/ Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất

Người xưa có câu : “ Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng” Tre là thẳng thắn, bất khuất !

( Thép Mới , Cây tre Việt Nam )

c/ Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chungquanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

( Thanh Tịnh, Tôi đi học)

a.Rồi Dế Choắt loanh quanh, băn khoăn Tôi phải bảo :

- Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào.

Dế Choắt nhìn tôi mà rằng :

- Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Báo trước lời thoại

b Như tre mọc thẳng, con người không chịu

khuất Người xưa có câu : “Trúc dẫu cháy, đốt

ngay vẫn thẳng” Tre là thẳng thắn, bất khuất !

(Thép Mới, Cây tre Việt

Nam)

Báo trước có phần trích dẫn trực tiếp lời người xưa.

c Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang

có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi học

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

Báo trước phần giải thích lí do thay đổi tâm trạng của “tôi”.

Chú ý

- Trong lời thoại: đi kèm với dấu gạch ngang (-).

- Trong lời dẫn trực tiếp: đi kèm

Khi dùng dấu hai chấm trong lời thoại

và lời dẫn trực tiếp cần chú ý điều gì?

Ví dụ

Thêm dấu hai chấm vào câu sau sao cho đúng với ý định của người viết:

Nam khoe với tôi rằng “Hôm qua nó được điểm 10”.

Nam khoe với tôi rằng: “Hôm qua nó được điểm 10”.

TIẾNG VIỆT

DẤU HAI CHẤM I.Dấu ngoặc đơn

Dấu ngoặc đơn dùng để đánh dấu phần chú thích (giải

thích,thuyết minh, bổ sung thêm)

II.Dấu hai chấm.

Dấu hai chấm dùng để:

- Đánh dấu (báo trước) phần giải thích, thuyết minh cho

một phần trước đó;

- Đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp (dùng với dấu

ngoặc kép) hay lời đối thoại (dùng với dấu gạch ngang)

Từ ví dụ vừa phân tích em hãy cho biết

công dụ

ng của dấu hai chấm?

Trái đất (ngôi nhà chung của chúng ta) đang đứng trước nguy cơ

II LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Giải thích công dụng của dấu ngoặc đơn trong các đoạn trích sau:

a) Qua các cụm từ “tiệt nhiên”

a) Qua các cụm từ “tiệt nhiên” (rõ ràng, dứt khoát như thế, không thể (rõ ràng, dứt khoát như thế, không thể

khác), “định phận tại thiên thư” (định phận tại sách trời), “định phận tại thiên thư” (định phận tại sách trời), “hành khan thủ bại hư”

thủ bại hư” (chắc chắn sẽ nhận lấy thất bại(chắc chắn sẽ nhận lấy thất bại), hãy nhận xét về giọng điệu của bài thơ

điệu của bài thơ (Ngữ văn 7, tập (Ngữ văn 7, tập

a) Qua các cụm từ “tiệt nhiên”

a) Qua các cụm từ “tiệt nhiên” (rõ ràng, dứt khoát như thế, không thể (rõ ràng, dứt khoát như thế, không thể

khác), “định phận tại thiên thư” (định phận tại sách trời), “định phận tại thiên thư” (định phận tại sách trời), “hành khan thủ

bại hư”

bại hư” (chắc chắn sẽ nhận lấy thất bại(chắc chắn sẽ nhận lấy thất bại), hãy nhận xét về giọng điệu của

bài thơ

bài thơ (Ngữ văn 7, tập 1)(Ngữ văn 7, tập 1)

Đánh dấu phần giải thích ý nghĩa của các cụm từ trong dấu ngoặc kép.

b) Chiều dài của cầu là 2290 m (kể cả phần cầu với chín nhịp dài và mười nhịp ngắn)

(Thúy Lan, Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử)

Đánh dấu phần thuyết minh người đọc hiểu rõ trong chiều dài của cầu có tính cả phần cầu dẫn.

c) Để văn bản có tính liên kết, người viết (người nói) phải làm cho nội dung của các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau; đồng thời, phải biết kết nối các câu, các đoạn đó bằng những phương tiện ngôn ngữ (từ, câu, …) thích hợp

(1) Đánh dấu phần bổ sung phần này có

Bài tập 2: Giải thích công dụng của dấu hai chấm trong những đoạn trích sau:

a) Nhưng họ thách nặng quá : nguyên tiền mặt phải mất một trăm đồng bạc, lại còn cau, còn rượu… cả cưới nữa thì mất đến cứng hai trăm bạc (Nam Cao, Lão Hạc)

b) Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu như thế này:

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh; ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang họa vào mình đấy

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

c) Rồi một ngày mưa rào Mưa giăng giăng bốn phía Có quãng nắng xuyên xuống

biển, óng ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng, xanh biếc,…

(Vũ Tú Nam, Biển đẹp)

Đánh dấu (báo trước) phần giải thích cho ý: họ thách nặng quá.

Đánh dấu (báo trước) lời đối thoại (Dế Choắt nói với Dế Mèn) và phần

thuyết minh nội dung Dế Choắt khuyên Dế mèn.

a Nhưng họ thách nặng quá : nguyên tiền mặt phải mất một trăm

đồng bạc, lại còn cau, còn rượu… cả cưới nữa thì mất đến cứng

hai trăm bạc

(Nam Cao, Lão Hạc)

b) Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu như thế này:

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi

khuyên anh; ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ,

sớm muộn rồi cũng mang họa vào mình đấy

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

c) Rồi một ngày mưa rào Mưa giăng giăng bốn phía Có quãng nắng xuyên xuống biển, óng ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng, xanh biếc,…

(Vũ Tú Nam, Biển đẹp)

4.Quan sát câu sau

Phong nha gồm hai bộ phận: Động khô và động nước.

Có thể thay dấu hai chấm bằng dấu ngoặc đơn được không ? Nếu thay thì nghĩa của câu có gì thay đổi?

Thay được vì nghĩa cơ bản không thay đổi.

Nếu viết lại là Phong Nha gồm : Động khô và Động nước thì

có thể thay dấu hai chấm thành dấu ngoặc đơn được không?

Bài cũ:

• Học thuộc lòng công dụng dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm

• Làm bài tập 3,6 còn lại.

Bài mới:

Chuẩn bị bài: ĐỀ VĂN THUYẾT MINH VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN THUYẾT MINH.

- Đọc kỹ và xác định các đối tượng trong 12 đề văn thuyết minh.

- Đọc bài văn mẫu thuyết minh: XE ĐẠP

+ Phân đoạn: Mở bài, Thân bài, Kết bài

Tổ 1, 4: cho biết nội dung phần Mở bài, Kết bài

Tổ 2, 3: cho biết nội dung phần Thân bài.

Chúc quí thầy cô dồi dào sức khỏe,chúc