Em hãy nêu dấu ngoặc đơn trong đoạn trích trên dùng để làm gì?... DẤU NGOẶC ĐƠN.[r]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
- Thế nào là câu ghép? Cho ví dụ
- Câu ghép là những câu có hai hay nhiều cụm C-V, không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm
C-V này gọi là một vế câu.
Ví dụ: Vì nước rút chậm nên các vườn rau bị hư hại nặng.
Trang 3TIẾT 50
Trang 4Đùng một cái, họ ( những người bản
xứ ) được phong cho cái danh hiệu tối cao là “chiến sĩ bảo vệ công lý và tự do”
(Nguyễn Ái Quốc Thuế máu)
Em hãy nêu dấu ngoặc đơn trong đoạn trích trên dùng để làm gì?
Trang 5Đùng một cái, họ ( những người bản xứ ) được phong cho cái danh hiệu tối cao là “chiến sĩ bảo vệ công lý và tự do”
(Nguyễn Ái Quốc Thuế máu)
Đánh dấu phần giải thích → “họ” ngụ ý chỉ ai (những người bản xứ)
I DẤU NGOẶC ĐƠN
1 Ví dụ
Trang 6Em hãy nêu dấu ngoặc đơn trong đoạn trích trên dùng để làm gì?
b Gọi là kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây (ba khía là
một loại còng biển lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất ngon).
(Theo Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)
Trang 7b Gọi là kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây (ba khía là một loại còng
biển lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất ngon).
(Theo Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)
-> Đánh dấu phần thuyết minh loài động vật mà
là ba khía dùng gọi tên một con kênh.
I DẤU NGOẶC ĐƠN
Trang 8Em hãy nêu dấu ngoặc đơn trong đoạn trích trên dùng để làm gì?
c Lí Bạch (701-762) , nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời Đường, tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ, quê ở Cam Túc; lúc mới tuổi, gia đình về định cư ở làng Thanh Liên, huyện Xương Long thuộc Miên Châu (Tứ Xuyên)
(Ngữ văn 7, tập 1 )
Trang 9c Lí Bạch (701-762), nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời Đường, tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ, quê ở Cam Túc; lúc mới tuổi, gia đình về định cư ở làng Thanh Liên, huyện Xương Long thuộc Miên Châu (Tứ Xuyên) (Ng ữ văn 7, tập 1)
Đánh dấu phần bổ sung thông tin năm sinh, năm mất của nhà thơ và cho người đọc biết Miên Châu thuộc tỉnh nào.
I DẤU NGOẶC ĐƠN
Trang 10Nếu bỏ phần trong dấu ngoặc đơn thì nghĩa cơ bản
của câu có thay đổi không?
-> Nghĩa cơ bản không thay đổi : phần trong dấu ngoặc đơn là phần chú thích → cung cấp thông tin kèm thêm chứ nó không thuộc phần nghĩa cơ bản.
I DẤU NGOẶC ĐƠN
Trang 11Em hãy nêu công dụng của dấu ngoặc đơn?
Trang 133 Chú ý
- Nam Cao sinh năm 1915 (?) – 1951 nhưng có tài liệu
ghi năm sinh của ông là 1917.
* Dùng dấu ngoặc đơn với dấu chấm hỏi (?) tỏ ý
hòai nghi
không làm ra được một tấc sắt Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người
Thép Mới, Cây tre Việt Nam
* Dùng dấu ngoặc đơn với dấu chấm than
(!) tỏ ý mỉa mai
Trang 14a.Rồi Dế Choắt loanh quanh, băn khoăn Tôi phải bảo:
- Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào
Dế Choắt nhìn tôi mà rằng:
-Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang
(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
Em hãy nêu dấu hai chấm trong đoạn trích trên dùng để làm gì?
Trang 15a.Rồi Dế Choắt loanh quanh, băn khoăn Tôi phải bảo:
- Được, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào.
Dế Choắt nhìn tôi mà rằng:
- Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay
là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà anh, phòng khi tắt lửa tối đèn có đứa nào đến bắt nạt thì em chạy sang (Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
Đánh dấu lời đối thoại (Dế Mèn Dế Choắt)
II DẤU HAI CHẤM
1 Ví dụ
Trang 16Em hãy nêu dấu hai chấm trong đoạn trích trên dùng để làm gì?
b Như tre mọc thẳng, con người không chịu
đốt ngay vẫn thẳng” Tre là thẳng thắn, bất
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
Trang 17b Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất
(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
Đánh dấu (báo trước) lời dẫn trực tiếp
( Thép Mới dẫn lại lời của người xưa )
II DẤU HAI CHẤM
Trang 18Em hãy nêu dấu hai chấm trong đoạn trích trên dùng để làm gì?
c Con đường này tôi đã quen đi lại lắm
lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi,
hôm nay tôi đi học
(Thanh Tịnh, Tôi đi học )
Trang 19c Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang
học
(Thanh Tịnh, Tôi đi học )
Đánh dấu phần giải thích lí do thay đổi tâm trạng của tác giả trong ngày đầu tiên đi học.
II DẤU HAI CHẤM
Trang 20Em hãy nêu công dụng của dấu hai chấm?
Trang 21- Đánh dấu phần giải thích,
thuyết minh cho một phần trước đó.
-Đánh dấu lời dẫn trực tiếp
(dùng với dấu ngoặc kép) hay lời đối thoại (dùng với dấu gạch ngang).
Trang 23+ lời dẫn trực tiếp + lời đối thoại
- Thuộc phần nghĩa cơ bản
Trang 241 Giải thích công dụng của dấu ngoặc đơn:
a) Đánh dấu phần giải thích ý nghĩa của các cụm
từ trong dấu ngoặc kép.
b) Đánh dấu phần thuyết minh.
c) Dấu ngoặc đơn thứ nhất đánh dấu phần bổ sung (người nói)
Dấu ngoặc đơn thứ hai: thuyết minh làm rõ phương tiện ngôn ngữ (từ, câu…)
Trang 25a Đánh dấu (báo trước) phần giải thích cho
b Đánh dấu ( báo trước ) lời đối thoại ( Dế
nội dung Dế Choắt khuyên Dế Mèn.
c Đánh dấu ( báo trước ) phần thuyết minh cho ý: đủ màu là những màu nào
2.- Giải thích công dụng dấu hai chấm trong những đoạn trích:
Trang 263.- Có thể bỏ dấu hai chấm trong đoạn trích Nhưng nghĩa của phần đặt sau dấu hai chấm không được nhấn mạnh bằng.
Trang 27Thay được vì nghĩa cơ bản không thay đổi.
Phong Nha gồm: Động
khô và Động nước
Phong Nha gồm (Động khô và Động nước)
Không thay được, vì ý nghĩa cơ bản thay đổi (không rõ nghĩa)
4
Trang 29* Bạn đó chép sai Dấu ngoặc đơn bao
giờ cũng được dùng thành cặp.
* Phần được đánh dấu bằng dấu ngoặc
đơn không phải là bộ phận của câu.
Thế là các em được vào lớp năm Các em phải gắng học để thầy mẹ được vui lòng và để thầy dạy các em được sung sướng Các em đã nghe chưa
( Các em đều nghe nhưng không
em nào dám trả lời Cũng may
đã có một tiếng dạ ran của phụ huynh đáp lại
Trang 30- Đọc kỹ và xác định các đối tượng trong 12 đề văn thuyết minh.
- Đọc bài văn mẫu thuyết minh: XE ĐẠP
+ Phân đoạn: Mở bài, Thân bài, Kết bài
Tổ 1, 4: cho biết nội dung phần Mở bài, Kết bài
Tổ 2, 3: cho biết nội dung phần Thân bài.