Dau ngoac don va dau hai cham

Dấu ngoặc đơn 1.……………..dùng để đánh dấu phần chú thích giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm Dấu hai chấm 2………………dùng để: - Đánh dấu báo trước phần giải thích, thuyết minh cho một phần t[r]

M ÔN: NGỮ VĂN

Kính chào quý thầy cô giáo về dự giờ

Chúc các em học sinh chăm ngoan học giỏi

Gi áo viên:Dương Hữu Thuận

Đơn vị: Trường THCS Hòa Tịnh.

1.Thế nào là câu ghép? Giữa các vế trong câu ghép thường có những mối quan hệ ý nghĩa nào và thường được nối với nhau bằng những phương tiện nào?

2 Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu trong câu ghép sau:

A Nguyên nhân – kết quả

B Điều kiện – kết quả

C Tương phản

D Bổ sung

Tiết 50: Tiếng Việt

DẤU NGOẶC ĐƠN

VÀ DẤU HAI CHẤM

I.TÌM HIỂU CHUNG:

1 Dấu ngoặc đơn:

a Đùng một cái, họ (những người bản xứ) được phong cho cái danh hiệu tối cao là

“chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do”.

(Nguyễn Ái Qu ốc, Thuế máu)

Đánh dấu phần có chức năng giải

thích

b Gọi là kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía, chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây (ba khía là một loại còng bi ể n lai cua, càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra tr ộ n tỏi ớt ăn rất ngon)

(Theo Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)

Đánh dấu phần có chức năng thuyết

minh

c Lí Bạch ( 701-762 ) , nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời Đường, tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên cư sĩ, quê ở Cam Túc; lúc mới năm tuổi, gia đình về định cư ở làng Thanh Liên, huyện Xương Long thuộc Miên Châu ( Tứ Xuyên )

(Ng ữ văn 7, tập 1)

Đánh dấu phần bổ sung thêm thông tin

Nếu bỏ phần nội dung trong dấu ngoặc đơn thì ý nghĩa cơ bản của các đoạn trích trên có thay đổi không ? Vì sao ?

- Không thay đổi.

Vì phần trong dấu ngoặc đơn là phần chú thích, nhằm cung cấp thêm thông tin, không thuộc phần nghĩa cơ bản.

Vậy dấu ngoặc đơn dùng để làm gì ?

1 Dấu ngoặc đơn.

(Thép Mới – Cây tre Việt Nam)

=> Dùng dấu ngoặc đơn với dấu chấm than (!) để tỏ ý mỉa mai

Bài tập nhanh

Phần nào trong câu sau có thể cho vào trong

dấu ngoặc đơn ? Tại sao ?

Tân, lớp trưởng lớp 82, hát rất hay.

?

đơn các phần nằm giữa hai dấu phẩy vì đó

là các phần chỉ có tác dụng giải thích thêm.

Tân ( lớp trưởng lớp 82) hát rất hay.

em chạy sang

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

Báo trước lời đối thoại

b Như tre mọc thẳng, con người không chịu khuất.

Người xưa có câu : “Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng” Tre là thẳng thắn, bất khuất.

 Báo trước một lời dẫn.

c Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật xung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có

sự thay đổi lớn : hôm nay tôi đi học.

 Giải thích nội dung.

Vậy dấu hai chấm dùng để làm gì?

Bài tập nhanh

Dấu hai chấm trong ví dụ sau được dùng để làm gì ?

Hôm sau Lão Hạc sang nhà tôi Vừa thấy tôi, lão báo ngay:

(Lão Hạc, Nam Cao)

A Đánh dấu phần bổ sung

B Báo trước lời thoại

C Đánh dấu lời dẫn trực tiếp

D Đánh dấu phần giải thích

?

Tóm tắt kiến thức bài học bằng bản đồ tư duy

II LUYỆN TẬP

II LUYỆN TẬP

BT1/135.Giải thớch cụng dụng của dấu ngoặc đơn trong những

đoạn trớch sau:

a Qua các cụm từ tiệt nhiên (rõ ràng dứt khoát nh thế, “ ”

không thể khác), định phận tại thiên th (định phận tại sách “ ”

trời), hành khan thủ bại h (chắc chắn sẽ nhận lấy thất bại), “ ”

hãy nhận xét về giọng điệu của bài thơ.

b Chiều dài của cây cầu là 2290 m (kể cả phần cầu dẫn với

chín nhịp dài và m ời nhịp ngắn).

c Để văn bản có tính liên kết, ng ời viết (ng ời nói) phải làm cho nội dung của các câu, các đoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau; …

=> ánh dấu phần giải thích ý nghĩa các cụm từ phiên âm chĐ ữ

BT2/136 Giải thớch cụng dụng của dấu hai chấm trong những đoạn trớch sau:

a Nh ng họ thách nặng quá: nguyên tiền mặt phải một trăm đồng bạc, lại còn cau, còn r ợu … cả c ới n ữa thỡ mất đến cứng hai

trăm bạc

b Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu nh thế nay:

- Thôi tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng đ ợc Nh ng tr ớc khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc

mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mỡnh đấy.

c Rồi một ngày m a rào M a giụng bốn phía Có quãng nắng

xuyên xuống biển, óng ánh đủ màu: xanh lá mạ, tím phớt, hồng xanh biếc.

=> Đánh dấu báo tr ớc phần giải thích cho cụm từ thách nặng quá

=> Đánh dấu báo tr ớc lời thoại của dế Choắt.

=> Đánh dấu bào tr ớc phần thuyết minh cho cụm từ óng ánh đủ màu

Thay được, vì nghĩa cơ bản không thay đổi.

Phong Nha gồm: động

khô và động nước

Phong Nha gồm (động khô và động nước)

Không thay được, vì ý nghĩa cơ bản thay đổi (không rõ nghĩa)

BT4/ 137:

Sau khi đ c xong m y ọ ấ

m ươ i tên đã vi t s n trên ế ẵ

m nh gi y l n, ông đ c ả ấ ớ ố nhìn chúng tôi nói s : ẽ

Bài tập 6/ trang 137

Đoạn văn mẫu:

Một trong những vấn đề thời sự nóng hổi

hiện nay là sự gia tăng dân số Khi tìm hiểu

việc gia tăng dân số của các nước ( qua hội

nghị Cai – rô ở Ai Cập) ta thấy tốc độ sinh đẻ hiện nay thì chẳng bao lâu nữa con người

không có chỗ ở , không thể đảm bảo đời sống ( vì thiếu lương thực , thực phẩm) Vì vậy, mọi người phải hiểu một điều: sinh đẻ có kế hoạch

là con đường tồn tại của chính loài người.

Dấu ngoặc đơn: Vị trí 1 :Bổ sung

Vị trí 2 : Thuyết minh

Dấu hai chấm : Đánh dấu báo trước giải thích cho phần trước đó :

BÀI TẬP 7 :

Điền vào chỗ trống.

1.……… dùng để đánh dấu phần chú thích (giải thích, thuyết minh, bổ sung thêm)

Dấu ngoặc đơn

Dấu hai chấm

- Đọc bài văn mẫu thuyết minh: XE ĐẠP

+ Phân đoạn: Mở bài, Thân bài, Kết bài

Tổ 1, 4: cho biết nội dung phần Mở bài, Kết bài.

Tổ 2, 3: cho biết nội dung phần Thân bài.

1 0 1 0

1 0

10

10

Lớp : 8