10’ *Hoạt động 2 : Bước 1 : - Làm tiếp một bài thơ dở dang - Giao nhieäm vuï : Haõy laøm tieáp 2 caâu cuoái theo yù mình trong baøi thô cuûa TXù -chú ý :phải đúng đề tài , đúng luật thơ [r]
Trang 1NSoạn : 7-1-2006
Tuần 18 – Tiết 69- 70 HOẠT ĐỘNG NGỮ VĂN
LÀM THƠ 7 CHỮ
I-Mục tiêu cần đạt :
Giúp HS :
- Biết cách làm thơ 7 chữ với những yêu cầu tối thiểu:, đặt câu thơ 7 chữ , biết ngắt nhịp 4/3 , biết gieo đúng vần
-Tạo không khí mạnh dạn , sáng tạo , vui vẻ
II- Chuẩn bị :
- GV: Tìm hiểu sgk ,sgv , tài liệu tham khảo – soạn giảng , bảng phụ
- HS : Tìm hiểu yêu cầu của bài – trả lời câu hỏi và bài tập (sgk)
III- Tiến trình tiết dạy :
1- Ổn định : (1’) Kiểm tra sĩ số , tác phong HS
2- KTBC : (4’) Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3- Bài mới :
a- giới thiệu bài : Hoạt động ngữ văn làm thơ 7 chữ nhằm giúp HS biết cách làm thơ 7 chữ
nắm được những yêu cầu tối thiểu như đặt câu thơ 7 chữ , biết cách ngắt nhịp 4/3 , biết gieo vần đúng
b- Giảng bài mới :
20’
20’
* Hoạt động 1: Bước 1
-Y/cầu HS đọc bài thơ “ Chiều “
-Treo bảng phụ (bài thơ “Chiều “ của
ĐoànVăn Cừ )
-Chỉ ra vị trí ngắt nhịp , vần và luật
bằng trắc của bài thơ
-Giải thích thêm về luật cơ bản
- Cung cấp 2 mô hình về luật bằng trắc
( bảng phụ )
Bước 2
- Gọi HS đọc bài thơ “Tối” của Đoàn
Văn Cừ
- Hãy chỉ ra chỗ sai luật Nói rõ lí do
và thử tìm cách sửa lại cho đúng
- Chấp nhận các khả năng sửa chữa như
định hướng ( chưa đặt yêu cầu về ý tứ ,
h/ảnh , ngôn từ , đối tượng )
- Đọc bài thơ “Chiều “ (ĐVC)
- Quan sát bảng phụ
+Ngắt nhịp 4/3 + Vần : về (1) –nghe(2) – lê(4)
+Luật bằng trắc :
B B B T T B B
T T B B T T B
T T B B B T T
B B B T T B B
- Đọc +Sửa hai chỗ sau “Ngọn đèn mờ “ không có dấu phẩy , dấu phẩy gây đọc sai nhịp vốn là “ánh xanh lê “ chép thành “ánh xanh xanh
“ , chữ” xanh “ sai vần
I- Nhận diện luật thơ
1- Vị trí ngắt nhịp , vần và luật bằng trắc
2- chỉ ra chỗ sai luật
Trang 210’
-Lưu ý trường hợp sử dụng vần thông
( “che”, “khuya “ ) – vần gần đúng –
vần chấp nhận được
*Hoạt động 2 :
Bước 1 :
- Làm tiếp một bài thơ dở dang
- Giao nhiệm vụ : Hãy làm tiếp 2 câu
cuối theo ý mình trong bài thơ của TXù
-chú ý :phải đúng đề tài , đúng luật thơ
- Cung cấp một số khả năng :
+Nguyên văn hai câu cuối của TXương
Chứa ai chẳng chứa , chứa thằng cuội
Tôi gớm gan cho cái chị Hằng
+Nếu nhấn mạnh tới việc nói dối khiến
thằng Cuội lên cung trăng , bị người
chê cười có thể viết ;
Đáng cho cái tội quân lừa dối
Già khấc nhân gian vẫn gọi thằng
+Hoặc giễu chú Cuội cô đơn nơi mặt
trăng chỉ có đá với bụi
Cung trăng chỉ toàn đất cùng đá
Hít bụi suốt ngày đã dã sướng chăng ,
+ Hoặc lo cho chị Hằng
Cõi trần ai cũng chường mặt nó
Nay đến cung trăng bỡn chị Hằng
( ở 2 câu thơ này , chữ mặt không đúng
luật bằng- trắc )
- Tuỳ sáng kiến của HS mà sửa câu cho
đúng Có thể cho HS trong lớp tham
gia sửa chữa
Bước 2
-Làm tiếp 2 câu sau của bài (b)
- Giao nhiệm vụ cho HS ;
+Cho biết hai câu đầu có luật bằng trắc
như thế nào , hai câu tiếp theo về bằng
trắc phải như thế nào mới đúng luật
+Sửa lại : bỏ dấu phảy , sửa chữ “xanh” thành chữ hiệp vần với chữ “che” ở trên
- “xanh lè “/ “vàng khè “ / Bóng đèn mờ tỏ , bóng đêm nhoè / bóng trăng nhoè / ánh trăng loe
TIẾT 70
- HS làm tiếp hai câu cuối
- Yêu cầu : + 2 câu tiếp phải phát triển đề tài chuyện thằng cuôi ở cung trăng ( cuội nói dối , có chị Hằng , có cây đa , có con thỏ ngọc ) có thể làm nghiêm túc , có thể nghịch ngợm , hóm hỉnh
+ 2 câu cuối phải theo luật
B B T T B B T
T T B B T T B
- Lắng nghe hai câu thơ của bạn làm tiếp
- có ý kiến khen chê
- Sửa lại nếu thấy cần
+2 câu đầu
B B T T T B B
T T B B T T B + 2 câu cuối
II- Tập làm thơ 7 chữ
Trang 3+Xác định nội dung trong 2 câu thơ đầu
, từ đó nộ dung trong 2 câu tiếp theo có
thể là gì để phù hợp với hai câu đầu
- Y/cầu HS đọc 2 câu cuối do các em tự
làm
- GV để cho HS có thể nghĩ ra các câu
thơ 7 chữ hiệp vần , đúng luật bằng trắc
, ngắt nhịp đúng và có nghĩa là được
Bước 3
- HS đọc thơ 7 chữ tự làm ở nhà
-GV gọi một số HS đọc bài làm của
mình , yêu cầu các HS khác nhận xét
- GV nêu ưu điểm , nhược điểm và cách
sửa
- Đọc cho HS nghe bài thơ 7 chữ hay
y/cầu HS bình ngắn
ÁO ĐỎ (Vũ Quần Phương )
Aùo đỏ em đi giữa phố đông
Cây xanh như cũng ánh theo hồng
Em đi lửa cháy trong bao mắt
Anh đứng thành tro em biết không ?
T T B B B T T
B B T T T B B
+ 2 câu đầu : Vẽ ra cảnh mùa hè
+2 câu cuối : Có thể là nói tới chuyện mùa hè , chuyện nghỉ hè chia tay nhau , hẹn hò nhau năm sau
- Có thể là : Phấp phới trong lòng bao tiếng gọi ,
Thoảng hương lúa chín gió đồng quê
- Lắng nghe bài thơ -Bình ngắn ( hình tượng về
“ngọn lửa “ thật dữ dội ! “ cái áo đỏ của em “ đã biến
em trở thành một “em này “ giữa mênh mông biển người ngọn lửa thiêu đốt cả thiên
nhiên và con người )
4- Củng cố và hướng dẫn về nhà : (5’) a- Củng cố : Nêu ngắn gọn những đặc điểm chính về thơ 7 chữ b-Hướng dẫn về nhà : - Tìm đọc thêm những bài thơ 7 chữ hay Tự sáng tâc nếu thấy có cảm xúc IV- Rút kinh nghiệm và bổ sung : ………
………
………
………