Nhà thơ đã sống cuộc sống thuần hậu của một lão nông tri điền, chan hòa với thiên nhiên, giữ cốt cách thanh cao và vượt lên trên danh lợi.... TÌM HIỂU CHUNG II.[r]
Trang 2III TỔNG KẾT
chuc_nguyen97
NHÀN
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Một mai, một cuốc, một cần câu, Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ, Người khôn, người đến chốn lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống, Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.
(Hợp tuyển thơ văn Việt nam, tập II).
Trang 31 TÁC GIẢ
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
III TỔNG KẾT
I TÌM HIỂU CHUNG
NHÀN Nguyễn Bỉnh Khiêm
Đọc văn : tiết 40
chuc_nguyen97
- Nguyễn Bỉnh Khiêm, Trạng Trình, (1491- 1585), hiệu
là Bạch Vân cư sĩ, quê làng Trung Am (nay thuộc Vĩnh Bảo – Hải Phòng)
- Ông là người có học vấn uyên thâm, tính tình thẳng thắn, cương trực, được suy tôn là Tuyết Giang phu tử (Người thầy sông tuyết)
- Đỗ trạng nguyên năm 1535, làm quan dưới triều nhà Mạc Sau đó cáo quan về ở ẩn, làm nghề dạy học
Trang 4III TỔNG KẾT
chuc_nguyen97
+ Chữ Nôm: Bạch Vân quốc ngữ thi (gồm 170 bài)
- Nội dung thơ : Mang đậm chất triết lí, giáo huấn, ngợi ca chí của kẻ sĩ, thú thanh nhàn và phê phán những thói đời đen bạc
Trang 53 VĂN BẢN
I TÌM HIỂU CHUNG
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
III TỔNG KẾT
a Xuất xứ :
c Bố cục : Hai phần
Trích tập Bạch Vân quốc ngữ thi, được sáng tác khi tác giả về ở ẩn
Câu 1, 2; 5, 6 : Vẻ đẹp cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm
Câu 3, 4,7,8 : Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
b Thể loại : Thất ngôn bát cú Đường luật.
NHÀN Nguyễn Bỉnh Khiêm
Đọc văn : tiết 40
Trang 6III TỔNG KẾT
- Điệp số từ “một”
- Liệt kê : “Mai, cuốc, cần câu” Sẵn sàng hòa nhập vào cuộc sống chất
phác, đồng quê
- Nhịp điệu: 2/2/3
- Từ láy “Thơ thẩn” :
- “Dầu ai vui thú nào” :
=>Trạng thái thanh thản, ung dung hòa nhập vào cuộc sống dân dã, thôn quê và coi thường danh lợi của nhà thơ
Một mai, một cuốc, một cần câu, Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
Nhàn hạ, thanh thản Mặc ai, không bận tâm với danh lợi
Trang 7+ Thu : măng trúc.
+ Đông: giá đỗ + Xuân: tắm hồ sen.
+ Hạ: tắm ao.
Trang 8III TỔNG KẾT
- Thức ăn :
Cuộc sống đạm bạc, dân dã, mùa nào thức ấy, hòa mình với thiên nhiên
- Cách ngắt nhịp : 4-3
- Nghệ thuật : Liệt kê đan xen
lão nông tri điền, chan hòa với thiên nhiên, giữ cốt cách thanh cao và vượt lên trên danh lợi.
Thu : ăn măng trúc Đông : ăn giá
- Sinh hoạt : Xuân : tắm hồ sen
Hạ : tắm ao
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Trang 9II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
III TỔNG KẾT
I TÌM HIỂU CHUNG 1 Vẻ đẹp cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm :
Câu 3, 4 :
- Nghệ thuật đối :
- Cách nói ngược nghĩa : Ta dại – người khôn.
=> Đối lập giữa nhân cách và danh lợi – cho thấy sự thanh thản của nhà thơ khi thoát ra ngoài vòng danh lợi
Ta >< người
Dại >< khôn Nơi vắng vẻ >< chốn lao xao
+ Nơi vắng vẻ : nơi tĩnh lặng, nơi thôn quê, dân dã.
2 Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm :
- Nghệ thuật ẩn dụ :
+ Chốn lao xao : chốn quan trường, nơi đô hội, nơi
tranh giành quyền lợi
NHÀN Nguyễn Bỉnh Khiêm
Đọc văn : tiết 40
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ, Người khôn, người đến chốn lao xao.
Trang 10III TỔNG KẾT Câu 7, 8 :
quay lưng lại với danh lợi vì danh lợi chỉ là “ giấc chiêm bao ” Trí tuệ đó đã nâng cao nhân cách để nhà thơ từ bỏ “ chốn lao xao ” mà tìm “ nơi vắng vẻ ”, nơi tĩnh tại của tâm hồn ở chốn đồng quê.
+ Hình ảnh “Uống rượu cội cây” : Thú tiêu dao của bậc
trí thức
+ Điển tích “Phú quý tựa chiêm bao” : Triết lý nhân
sinh của bậc trí thức
Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống, Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.
Trang 11NHÀN Nguyễn Bỉnh Khiêm
Đọc văn : tiết 40
1 Nghệ thuật
2 Ý nghĩa văn bản
- Từ ngữ, hình ảnh tự nhiên, mộc mạc.
- Sử dụng đạt hiệu quả nghệ thuật : Đối, điệp, điển tích.
- Giọng thơ nhẹ nhàng, hóm hỉnh.
- Vẻ đẹp nhân cách : thái độ coi thường danh lợi, giữ cốt cách thanh cao, hòa hợp thiên nhiên.
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
I TÌM HIỂU CHUNG
III TỔNG KẾT
Trang 121 2
?
Trang 13Quan niệm sống nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm như thế nào ?
BẠN HIỂU THẾ NÀO ?
TRẢ LỜI
Sống đạm bạc, hòa hợp với thiên nhiên,vượt lên trên danh lợi.
Trang 14Qua bài thơ NHÀN của Nguyễn Bỉnh Khiêm, bạn cảm nhận được vẻ đẹp nhân cách của nhà thơ như thế nào ?
TRẢ LỜI
Nhân cách thanh cao, trí tuệ sáng suốt, uyên thâm.