Trong phong trào công nhân, chủ nghĩa xã hội khoa học đợc hình thành đánh dấu bằng việc ra đời Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, nêu lên sứ mệnh lịch sử và sự đoàn kết quốc tế của g/c vô sản[r]
Trang 1Phßng Gi¸o dôc - §µo t¹o Ho»ng Ho¸ Trêng Trung häc c¬ së Ho»ng Hµ.
Trang 2Lịch sử thế giới
Lịch sử thế giới cận đại(từ giữa thế kỉ XVI đến năm 1917)
- Sự xuất hiện của một nền sản xuất mới tác động đến kinh tế, xã hội Tây Âu
- Nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử của cách mạng Hà Lan giữa thế kỉXVI , cách mạng Anh giữa thế kỉ XVII
- Các khái niệm cơ bản trong bài ( Cách mạng t sản).
2, T tởng:
- Nhận thức đúng về vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng
- Nhận thấy chủ nghĩa t bản có mặt tiến bộ, song vẫn là chế độ bóc lột thay thế chochế độ phong kiến
III Tiến trình dạy và học :
1, Giới thiệu bài mới :
- Giới thiệu đôi nét về chơng trình Lịch sử lớp 8
- Trong lòng chế độ phong kiến suy yếu đã nảy sinh và bớc đầu phát triển nền sảnxuất của CNTB , dẫn tới mâu thuẫn ngày càng tăng giữa phong kiến với t sản và cáctầng lớp nhân dân lao động Một cuộc cách mạng sẽ nổ ra
2, Dạy và học bài mới :
I Sự biến đổi về kinh tế, xã hội Tây Âu trong các thế kỉ XV-XVII Cách mạng Hà Lan thế kỉ XV
1 Một nền sản xuất mới ra đời
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi: Vào thế kỉ XV, một nền sản xuất
mới đã ra đời, em hãy nêu những biểu
hiện của nền sản xuất đó?
Hỏi: Nền sản xuất ấy tác động nh thế nào
đến xã hội?
HS đọc phần chữ nhỏ.
Hỏi: Trong xã hội xuất hiện những mâu
thuẫn nào? Vì sao có những mâu thuẫn
đó?
Nội dung kiến thức cơ bản
+ Xuất hiện các xởng dệt vải, luyện kim,nấu đờng có thuê mớn nhân công.+ Thành thị trở thành trung tâm sản xuất
và buôn bán
+ Các ngân hàng đợc thành lập -> Nền sản xuất TBCN
- Xã hội: hình thành 2 g/c mới:TS và VS.-> Chế độ phong kiến >< giai cấp t sản vàcác tầng lớp nhân dân
Trang 32, Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI
Hỏi: Vì sao nhân dân vùng Nê-đéc-lan
nổi dậy?
Hỏi: Diễn biến của cách mạng?
Hỏi: Kết quả của cuộc cách mạng?
Hỏi: Tính chất của cuộc cách mạng?
Hỏi: Cuộc cách mạng diễn ra dới hình
thức gì?
-Nguyên nhân:
TBN thống trị và kìm hãm sự phát triểncủa CNTB ở Nêđéclan
II Cách mạng Anh giữa thế kỉ XVII
1 Sự phát triển của chủ nghĩa t bản ở Anh
Hỏi: Những sự kiện nào chứng tỏ quan hệ
t bản chủ nghĩa lớn mạnh ở Anh?
Hỏi: Sự phát triển chủ nghĩa t bản ở Anh
đa đến những hệ quả gì?
GV giải thích khái niệm Quí tộc mới.
Hỏi: NX gì về vị trí, tính chất của tầng
lớp quí tộc mới trong xã hội Anh trớc
CM?
Hỏi: Vì sao CNTB phát triển mạnh mà
nông dân phải rời bỏ quê hơng đi nơi
+ Nhiều công trờng thủ công ra đời
+ Nhiều trung tâm lớn về CN thơng mại,tài chính đợc hình thành
+ Nhiều phát minh mới về kĩ thuật
- Xã hội: Xuất hiện tầng lớp quí tộc mới
có thế lực lớn về kinh tế , nông dân trởnên nghèo khổ
=>Mâu thuẫn xã hội gay gắt
Giới thiệu về Crôm-oen: xuất thân quí tộc
mới hạng trung, đại biểu Quốc hội, là ngời
kiên quyết chống vua và Giáo hội Anh.
Ông đã tổ chức một đội quân với nòng cốt
là những nông dân căm thù chế độ phong
kiến, có tinh thần chiến đấu và kỉ luật cao.
GV cho HS quan sát bản đồ và tranh, sau
đó trình bày ngắn gọn diễn biến.
Hỏi: Qua vùng đất chiếm giữ, em thấy lực
lợng so sánh 2 bên nh thế nào?
Hỏi: Kết quả giai đoạn 1 ntn?
HS đọc phần đầu GV nhấn mạnh những
kết quả mà cách mạng đạt đợc.
GV tờng thuật quang cảnh xử tử Sác-lơI.
Hỏi: Việc xử tử Sác-lơ I có ý nghĩa ntn?
GV giải thích khái niệm Cộng hoà.
a, Giai đoạn 1 ( 1642- 1648)
Nhà vua ( Sác-lơ I) > < Quốc hội(t sản,quí tộc mới, nhân dân - Ô-li vơ Crôm-oen)
-8-1642 nội chiến bùng nổ
- 1648 cuộc nội chiến chấm dứt.Quốc hộithắng lợi
-30-1-1649 Sác-lơ I bị xử tử Nớc Anhthành nớc cộng hoà
Trang 4Hỏi: Cuộc đảo chính 1688 dẫn đến kết quả
( Chống lại cuộc đấu tranh của nhân dân,
bảo vệ quyền lợi của quí tộc mới và t sản)
b, Giai đoạn 2 (1649-1688)
- Quí tộc mới liên minh với t sản tiếp tụccuộc cách mạng 12-1688, Quốc hội đảochính, thành lập chế độ quân chủ lậphiến
3.
ý nghĩa lịch sử của cách mạng t sản Anh giữa thế kỉ XVII
Hỏi: Cuộc cách mạng do ai lãnh đạo?
Hỏi: Mục đích của cuộc cách mạng?
Hỏi: Cuộc cách mạng đa lại quyền lợi
- Là cuộc cách mạng t sản không triệt để
- Hình thức: là một cuộc nội chiến
IV Củng cố và luyện tập :
Phát phiếu học tập cho học sinh:
1, Nối các cột sau đây cho đúng:
* 8/1642 *Xử tử Sác-lơ I Anh thành nớc Cộng hoà
2, Điền Đúng, Sai vào các câu sau:
a, Cách mạng Hà Lan là cuộc cách mạng t sản đầu tiên trên thế giới
b,Cuộc cách mạng t sản Anh nổ ra dới hình thức nội chiến
c, Sau cuộc đảo chính 12/1688, Anh là nớc cộng hoà
d, Cách mạng Anh thành công đã đem lại nhiều quyền lợi cho ND lao động
Trang 5III Hoạt động dạy-học :
1.Kiểm tra bài cũ :
Trình bày kết quả và ý nghĩa của cách mạng Anh ?
2.Bài mới :
Chúng ta đã tìm hiểu cuộc cách mạng t sản Hà lan và cách mạng t sản Anh,trong giờ học hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu về cuộc cách mạng t sản Mĩ- mộttrong những cuộc cách mạng t sản lớn trong thời kì này
III Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ
1, Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân của chiến tranh:
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi :Nêu vài nét về tình hình ở châu Mĩ
sau khi đợc tìm thấy
Hỏi: Thái độ của chính quốc đối với sự
phát triển kinh tế ở thuộc địa ?
Hỏi : Thái độ đó đã dẫn đến hệ quả gì ?
Nội dung kiến thức cơ bản
- Từ XVII đến đầu XVIII, Anh đã thànhlập 13 thuộc địa của mình ở Bắc Mĩ
- Kinh tế của 13 thuộc địa phát triển theocon đờng t bản chủ nghĩa-> Thực dân Anhkìm hãm
-> Mâu thuẫn giữa chính quốc với thuộc
địa
Trang 62, Diễn biến của cuộc chiến tranh.
Hoạt động 2 : Trình bày diễn biến của cuộc chiến tranh.
Hỏi : Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc
chiến tranh là gì ?
Hỏi : Cuộc chiến tranh bùng nổ vào thời
gian nào? Do ai chỉ huy ?
GV giới thiệu về G Oa-sinh-tơn :Sinh
ngày22/2/1732 trong một ngôi nhà ở phía
nam bờ sông Pô-tô-mác Oa-sinh-tơn có
dáng ngời to khoẻ, cao1,88m, nặng gần
80kg Cha ông là một chủ đồn điền Ông
học rất giỏi toán Năm1749 ông làm nghề
vẽ bản đồ địa hình Năm1752 ông tham
gia lc lợng quân sự Năm1775,
Oa-sinh-tơn đợc bầu làm Tổng t lệnh Với một đội
quân còn cha đợc huấn luyện chu đáo,
cha vào khuôn phép, chủ yếu đợc lập nên
từ các lực lợng dân quân, tớng
Oa-sinh-tơn đã lãnh đạo cuộc đấu tranh chống lại
cả một đội quân tinh nhuệ của Anh cộng
với các lính đánh thuê đợc trang bị đầy
đủ Quân đội Mĩ đã chiến đấu ngoan
c-ờng và chiến thắng quân Anh Năm 1789,
Oa-sinh-tơn đắc cử Tổng thống, nhiệm kì
thứ nhất.
HS đọc phần chữ nhỏ SGK
Hỏi: Theo em tính chất tiến bộ của tuyên
ngôn đợc thể hiện ở những điểm nào?
Hỏi: Với tính chất tiến bộ của nó, tuyên
ngôn có ý nghĩa to lớn đối với tiến trình
cuộc đấu tranh giành độc lập Vì sao vậy?
HS đọc phần chữ nhỏ SGK.
- 12-1773, nhân dân Boxtơn nổi dậy
- 4- 1775 chiến tranh bùng nổ Nghĩaquân do Giooc-giơ Oa-sinh-tơn chỉ huy
Hoạt động 3 : Trình bày kết quả, ý nghĩa, tính chất của cuộc chiến tranh.
Hỏi : Cuộc chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa đạt đợc kết quả gì ?
HS đọc phần chữ nhỏ SGK.
Hỏi : Những điểm nào thể hiện sự hạn
chế của Hiến pháp 1787 của Mĩ ?
Hỏi : Mục đích của cuộc chiến tranh là
gì ?
Hỏi: Ngoài việc đạt đợc mục đích đó,
cuộc chiến tranh còn đa lại kết quả gì ?
Hỏi: Cuộc cách mạng này có ảnh hởng
+ ảnh hởng đến phong trào đấu tranhgiành độc lập của nhiều nớc cuối XVIII
đầu XIX
* Tính chất: Là một cuộc cách mạng t sảnthực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc
Trang 7Hỏi : Vậy cuộc đấu tranh giành độc lập
này có phải là cuộc cách mạng t sản
không ? Tại sao?
IV Củng cố và luyện tập: Điền Đúng, Sai trong các câu sau:
a, Cuộc chiến tranh giành độc lập của13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ là cuộc cách mạng tsản
b, Tuyên ngôn Độc lập của nớc Mĩ khẳng định sự bình đẳng giữa mọi ngời
c, Nớc Mĩ là nớc quân chủ lập hiến
d, Hiến pháp 1787 Mĩ cho phép ngời nghèo,phụ nữ đợc quyền ứng cử và bầu cử
V H ớng dẫn tự học ở nhà :
1, Bài tập 1: Niên biểu có 2 cột( niên đại, các sự kiện chính).
2, Bài tập 2: Xác lập sự thắng lợi của CNTB đối với chế độ PK( ở các mức độ khác
nhau), tạo điều kiện cho sản xuất TBCN phát triển( ở những điểm nào) nhng khôngtriệt để( biểu hiện?)
Ngày soạn : 20/8/09
Bài 2:
Cách mạng t sản Pháp ( 1789-1794)Tiết 4:
I Mục đích yêu cầu:
1 Kiến thức :
- Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển kinh tế của nớc Pháp
- Xã hội Pháp với 3 đẳng cấp và mâu thuẫn găy gắt
- Những tiền đề dẫn tới cách mạng Các nhà t tởng tiến bộ lúc bấy giờ đã gópphần thúc đẩy cách mạng nổ ra
2.T tởng :
Thấy đợc vai trò to lớn của quần chúng nhân dân
3.Kĩ năng :
- Vẽ, sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê
- Biết phân tích, so sánh các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống
II Chuẩn bị:
- Bản đồ nớc Pháp thế kỉ XVIII
- Tìm hiểu nội dung các hình trong SGK
- Tra cứu các thuật ngữ, khái niệm và thu thập một số tài liệu cần thiết
Trang 8III.Hoạt động dạy-học:
1 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra phần làm bài tập của HS
2 Bài mới:
Cách mạng t sản đã thành công ở một số nớc mà chúng ta đã học và tiếp tục nổ ra,trong đó ở nớc Pháp đạt đến sự phát triển cao Vì sao cách mạng t sản nổ ra và pháttriển ở Pháp? Cách mạng trải qua những giai đoạn nào? ý nghĩa lịch sử ra sao? Đó lànhững vấn đề cơ bản mà chúng ta sẽ nghiên cứu trong bài 2
Nớc Pháp trớc cách mạng.
1, Tình hình kinh tế:
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi: Đặc điểm chung của nền kinh tế
Pháp lúc bấy giờ ntn?
( Nông nghiệp lạc hậu, công thơng
nghiệp phát triển)
Hỏi: Tính chất lạc hậu của nền nông
nghiệp Pháp thể hiện ở những điểm nào?
Nguyên nhân này là do đâu?
( Sự bóc lột của phong kiến địa chủ)
Hỏi: Công thơng nghiệp phát triển ntn?
Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát
triển ấy ra sao?
Nội dung kiến thức cơ bản
- Nông nghiệp lạc hậu
- Công thơng nghiệp phát triển mạnh mẽnhng bị chế độ phong kiến kìm hãm
Hỏi: Quan sát hình 5, hãy miêu tả
tình cảnh ngời nông dân trong xã hội
Pháp lúc bấy giờ
(Ngời nông dân già, tay chống
cuốc( tiêu biểu cho nền nông nghiệp
lạc hậu), cõng trên lng Quí tộc và
Tăng lữ( chịu sự áp bức) Trong túi
áo, túi quần ngời nông dân có những
tờ văn tự vay nợ, cầm cố ruộng đất.
Các hình chim , thỏ nói lên đặc
quyền của chế độ phong kiến( có
quyền nuôi các loài vật này, nếu nông
Đẳng cấp thứ ba T sản TLND khác
- Không có quyền gì
- Phải đóng thuế và làm nghĩa vụ với phong kiến
3, Đấu tranh trên mặt trận t t ởng
Hỏi: Có những nhà t tởng tiêu biểu nào?
Họ đại diện cho g/c nào? - Các nhà t tởng tiêu biểu: Sác-lơ Mông
Trang 9HS đọc phần chữ nhỏ SGK.
Hỏi: Dựa vào các đoạn trích đó, em hãy
nêu một vài điểm chủ yếu trong t tởng
của các nhà t tởng
(Mông-te-xki-ơ và Rút-xô nói về
quyền tự do của con ngời và việc đảm
bảo quyền tự do Vôn-te thể hiện quyết
tâm đánh đổ bọn phong kiến thống trị(Sự
dối trá) và tăng lữ( bọn đê tiện).
Hỏi: Tác dụng của các luồng t tởng ấy?
Là tiếng nói của g/c t sản đấu tranh
không khoan nhợng với chế độ phong
kiến, đóng góp tích cực về mặt t tởng cho
việc thực hiện quyết tâm đánh đổ chế độ
phong kiến đã lỗi thời.
–te-xki-ơ, Vôn-te, Giăng Giắc Rút-xô
-> Triết học ánh sáng
II Cách mạng bùng nổ
1, Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế
Hỏi: Sự suy yếu của chế độ quân chủ
chuyên chế thể hiện ở những điểm nào?
Hỏi: Vì sao nhân dân đứng lên đấu tranh?
GVnhắc lại đôi nét về tình hình nớc Pháp
trớc cách mạng ở mụcI và sự khủng
hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế
để gợi ý HS trả lời về hệ quả tất yếu đó là
cuộc cách mạng chống phong kiến, do g/c
t sản đứng đầu sẽ nổ ra.
chế độ phong kiến ngày càng suy yếu:
nợ t sản, công thơng nghiệp đình đốn -> Nhân dân đấu tranh mạnh mẽ
2, Mở đầu thắng lợi của cách mạng
Hỏi: Vì sao nhà vua triệu tập hội nghị?
Hỏi: Hội nghị 3 dẳng cấp diễn ra ntn?
Hỏi: Nhân dân đã có thái độ ntn trớc tình
hình đó ?
GV dùng bức tranh 9 SGK để nói về cuộc
đấu tranh của quần chúng nhân dân:
Pháo đài Ba-xti đợc xây dựng để bảo vệ
kinh thành Pa-ri, có hào sâu xung quanh
ngăn cách, có cầu treo và đại bác phòng
giữ Về sau, pháo đài đợc dùng để giam
cầm, giết hại những ngời chống chế độ
phong kiến Ngục Ba-xti là tợng trng cho
uy quyền của chế độ phong kiến Sáng
sớm ngày 14-7, 300 000 quần chúng
Pa-ri cầm vũ khí kéo đến bao vây, tấn công
ngục Ba-xti Sau 4 giờ chiến đấu, quần
chúng ùa vào, đội bảo vệ đầu hàng, giết
chết viên sĩ quan chỉ huy chống cự lại.
Hỏi: Vì sao việc đánh chiếm pháo đài
Ba 5Ba 5Ba 1789 Hội nghị ba đẳng cấp khaimạc: Quí tộc, tăng lữ ủng hộ nhà vua ><
Đẳng cấp thứ ba
- 17-6 đại biểu đẳng cấp ba thành lậpQuốc hội lập hiến Nhà vua dùng quân
đội để uy hiếp Quốc hội
- Nhân dân tự vũ trang chống lại nhà vua
- 14-7 quần chúng tấn công pháo đài- nhà
tù Ba-xti rồi làm chủ các vị trí quan trọngtrong thành phố
Trang 10xti đã mở đầu cho thắng lợi của cách
mạng?
( Chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng
đòn đầu tiên quan trọng, cách mạng bớc
đầu thắng lợi)
Mở đầu thắng lợi của cách mạng
IV Củng cố và luyện tập: Câu trả lời nào sau đây em cho là đúng nhất:
Nguyên nhân dẫn đến cách mạng t sản Pháp là:
1, kinh tế nông nghiệp lạc hậu
2, chế độ phong kiến kìm hãm sự phát triển của công thơng nghiệp
3, mâu thuẫn giữa các đẳng cấp trong xã hội
4, chế độ quân chủ chuyên chế khủng hoảng
5, các câu trên đều đúng
V H ớng dẫn tự học ở nhà :
- Trả lời các câu hỏi cuối mỗi mục
- Lập niên biểu các sự kiện chính của cách mạng Pháp
- Cách mạng Pháp triệt để hơn cách mạng Anh ở chỗ nào?
Trang 11- Phân tích, so sánh các sự kiện , liên hệ kiến thức đang học với thực tiễn.
II Chuẩn bị:
- Tranh ảnh, sơ đồ , lợc đồ liên quan đến bài học
- Tra cứu các thuật ngữ, khái niệm và các tài liệu cần thiết
III Hoạt động dạy-học:
1 Kiểm tra bài cũ :
Nguyên nhân nào dẫn tới cuộc cách mạng Pháp 1789?
2 bài mới:
Do mâu thuẫn găy gắt giữa chế độ phong kiến với t sản và quần chúng nhândân lao động nên cuộc cách mạng đã nổ ra vào ngày 14-7-1789 Cuộc tấn côngpháo đài Ba-xti đã mở đầu cho những thắng lợi to lớn của cách mạng Pháp cuối thế
kỉ XVIII
III Sự phát triển của cách mạng
1, Chế độ quân chủ lập hiến ( từ ngày 14-7-1789 đến ngày10-8-1792)
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi: Tình hình nớc Pháp sau ngày 14-7?
HS đọc nội dung Tuyên ngôn.
Hỏi :Qua những điều trên, em có nhận
xét gì về Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân
quyền ?
Hỏi : Tuyên ngôn và Hiến pháp phục vụ
quyền lợi của ai là chủ yếu ? Quần chúng
Nội dung kiến thức cơ bản
- Tầng lớp đại t sản lên cầm quyền, Lu-iXVI vẫn giữ ngôi vua
+ Cuối 8-1789, Quốc hội thông qua bảnTuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền.+ 9-1791, Hiến pháp đợc thông qua, xáclập chế độ quân chủ lập hiến
Nhà vua liên kết với bọn phản độngtrong và ngoài nớc chống phá cáchmạng
1792,Tổ quốc lâm nguy
=>10-8-1792 nhân dân Pa-ri đứng lên lật
đổ phái Lập hiến và xoá bỏ chế độ phongkiến
2, B ớc đầu của nền cộng hoà ( từ ngày 21-9-1792 đến ngày 2-6-1793)
GV nhắc lại kết quả mà cuộc khởi nghĩa
ngày10-8-1792 mang lại
Hỏi : Sau cuộc khởi nghĩa, chính quyền
nằm trong tay ai ?
Hỏi : Kết quả này có cao hơn giai đoạn
trớc không ? Thể hiện ở những điểm
nào ? Có đợc kết quả này là do ai ?
Hỏi : Tình hình chiến sự trên đất Pháp
+ 21-9-1792, nền cộng hoà đợc thành lập.+21-1-1793,xử tử vua Lu-i XVI
->Chiến thắng ngoại xâm
- Mùa xuân 1793, nớc Pháp gặp khókhăn
Phái Gi-rông -đanh bất lực trớctình hình
-> Ngày 2-6-1793, nhân dân Pa-ri dới sự
Trang 12Hỏi : Thái độ của phái Gi-rông-đanh ra
3, Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh(từ ngày2-6-1793 đến 27-7-1794)
Hỏi :Việc làm đầu tiên của phái
Gia-cô-banh là gì ?
Hỏi: Nêu một vài phẩm chất tốt đẹp của
Rô-be-spie?
(Kiên quyết cách mạng, không chịu khuất
phục trớc kẻ thù, là con ng“ ời không thể
bị mua chuộc ).”
Hỏi: Nêu những chính sách của phái
Gia-cô-banh?
Hỏi: Em có nhận xét gì về những biện
pháp của chính quyền Gia-cô-banh?
Hỏi: Những biện pháp đó có tác dụng
ntn?
Hỏi: Vì sao sau chiến thắng phái
Gia-cô-banh mất đi sự ủng hộ của quần chúng
nhân dân?
(mâu thuẫn nội bộ, nhân dân xa rời
chính phủ do thái độ của g/c t sản).
Hỏi: Vì sao sau năm 1794, cách mạng t
sản Pháp không thể tiếp tục phát triển?
(Giai cấp t sản muốn dừng cách mạng)
- Phái Gia-cô-banh(dân chủ cách mạng)nắm chính quyền
+ Quốc hội cử ra uỷ ban cứu nớc do be-spie đứng đầu
Rô-+ Thi hành nhiều chính sách tiến bộ.(SGK)
->26-6-1794, quân đội cách mạng chiếnthắng ngoại xâm, nội phản
- 27-7-1794, t sản phản cách mạng tiếnhành đảo chính Rô-be-spie bị xử tử Cáchmạng t sản Pháp kết thúc
4, ý nghĩa lịch sử của Cách mạng t sản Pháp cuối thế kỉ XVIII
Hỏi: Đối với nớc Pháp, cuộc cách mạng
+ Là cuộc CM triệt để nhất ( lật đổ chế
độ PK, đa giai cấp TS lên cầm quyền, mở
đờng cho CNTB phát triển nhanh chóng)
+ Góp phần thúc đẩy cuộc đấu tranh chomục tiêu dân tộc, dân chủ ở nhiều nớcchâu Âu và thế giới
- Bài học kinh nghiệm: kiên quyết đấutranh bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ thành quảcủa cách mạng
Trang 133 Các sự kiện tấn công pháo đài Ba-xti , lập chế độ quân chủ lập hiến, chế độ cộnghoà, chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh.
4.Dựa vào SGK,đoạn sơ kết bài học để nêu lên kết quả, mặt tích cực cũng nh hạn chế
của cách mạng t sản Pháp cuối thế kỉ XVIII
V H ớng dẫn tự học ở nhà:
- Cách mạng công nghiệp là gì?
- Vì sao cách mạng công nghiệp lại diễn ra trớc tiên ở Anh?
- Hệ quả của cách mạng công nghiệp?
- Cách mạng công nghiệp khởi đầu ở Anh và lan rộng ra nhiều nớc
- Hệ quả của cách mạng công nghiệp
2 T tởng:
- Nhân dân là ngời sáng tạo, chủ nhân của các thành tựu kĩ thuật, sản xuất
3.Kĩ năng:
- Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình SGK
- Biết phân tích sự kiện để rút ra kêt luận, nhận định, liên hệ thực tế
II Chuẩn bị:
- Tìm hiểu nội dung kênh hình SGK
- Đọc và sử dụng các bản đồ SGK
- Su tầm một số tài liệu tham khảo cần thiết cho bài giảng
III Hoạt động dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ :
Trình bày ý nghĩa lịch sử, bài học kinh nghiệm của cách mạng t sản Pháp 1789 ?
2 bài mới:
Sau khi cách mạng t sản thành công, Anh đã khởi đầu cuộc cách mạng côngnghiệp Cuộc cách mạng nhanh chóng lan ra các nớc t bản khác Đồng thời, cáchmạng t sản tiếp tục thành công ở nhiều nớc với những hình thức khác nhau, đánh dấu
sự thắng lợi của chủ nghĩa t bản trên phạm vi thế giới
I Cách mạng công nghiệp
1, Cách mạng công nghiệp ở Anh
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi: Đến những năm 60-XVIII, trong
nghành dệt xuất hiện nét mới nào?
Hỏi: Tại sao máy móc lại đợc phát minh trớc
hết trong ngành dệt?
( là nghành sản xuất chủ yếu của Anh)
Hỏi: Quan sát hình 12 và 13, em hãy cho biết
cách sản xuất và năng suất lao động khác
nhau ra sao?
Hỏi: Theo em, điều gì xảy ra trong nghành
dệt của nớc Anh khi máy kéo sợi Gien-ni đợc
sử dụng rộng rãi?
( Thúc đẩy năng suất lao động trong ngành
Nội dung kiến thức cơ bản
- Từ những năm 60 của thế kỉ XVIII,máy móc đợc phát minh và sử dụng:+Trong ngành dệt:
* 1764, Giêm Ha-gri-vơ sáng chế máykéo sợi Gien-ni
*1769, Ac-crai-tơ phát minh máy kéosợi chạy bằng sức nớc
Trang 14dệt tăng nhanh, đòi hỏi phải tiếp tục cải tiến,
phát minh máy móc)
Khi Giêm Oát mất, ngời ta đã ghi dòng chữ:
“Kỉ niệm ngời đã nhân sức mạnh gấp bội cho
con ngời.”
Hỏi: Vì sao máy móc đợc sử dụng nhiều
trong giao thông vận tải?
GV hớng dẫn HS quan sát hình 15 rồi tờng
thuật: Đây là buổi lễ khánh thành đờng sắt
đầu tên ở Anh vào năm 1825 Nhân dân suốt
đêm không ngủ, tụ tập dọc con đờng sắt đợc
xây dựng lần đầu tiên trên thế giới Đến giờ
qui định, xe lửa chuyển bánh Đầu máy kéo
theo 33 toa, do Gióoc-giơ Xti-phen-xơn lái.
Ông là thợ cơ khí, tự học thành kĩ s chế tạo
đầu máy xe lửa hoàn hảo nhất Quần chúng
đi trớc rồi đến một ngời cầm cờ cỡi ngựa,
theo sau là đoàn kị sĩ Khi đến con đờng dốc,
Xti-phen-xơn ra hiệu tránh đờng, rồi tăng tốc
độ lên 24km/h.Đoàn tàu lao về phía trớc, bỏ
xa các kị sĩ phía sau Trong đám đông quần
chúng đông đúc, nhiều ngời kêu to tỏ vẻ vui
mừng, song cũng hãi hùng và kinh ngạc.
Hỏi: Vì sao giữa thế kỉ XIX, Anh đẩy mạnh
sản xuất gang thép và than đá?
( máy móc và đờng sắt phát triển-> công
nghiệp nặng( gang thép, than đá) phải phát
triển đáp ứng nhu cầu)
Hỏi: Vậy theo em, cách mạng công nghiệp là
- 1784, máy hơi nớc của Giêm Oat
đ-ợc đa vào sử dụng
+ GTVT :tàu thuỷ,đầu máy xe lửa
+Gang thép và than đá đợc đẩy mạnhsản xuất
-> Chuyển biến từ sản xuất nhỏ thủcông sang sản xuất lớn bằng máy móc
đợc gọi là cách mạng công nghiệp
- Kết quả : +Sản xuất phát triển nhanh chóng,của cải dồi dào
+Anh trở thành nớc công nghiệpphát triển nhất thế giới
- Thuận lợi : Thừa hởng kinh nghiệm và
thành tựu của Anh
Hỏi : Sự phát triển của cách mạng công
Trang 153, Hệ quả của cách mạng công nghiệp:
công - Xuất hiện vùng công nghiệp mới baotrùm hầu hết nớc Anh
- Xuất hiện các trung tâm khai thác than
đá
- Có 4 thành phố trên 50 000 dân - Có 14 thành phố trên 50 000 dân
- Cha có đờng sắt - Có mạng lới đờng sắt nối liền các thành
phố, hải cảng, khu công nghiệp
Hỏi: Vậy biến đổi to lớn nhất về kinh tế ở các nớc t bản sau cách mạng công nghiệp
ntn?
- Nhiều khu công nghiệp lớn, nhiều thành phố mọc lên.
b, Xã hội :
Hỏi: Trong xã hội có sự biến đổi ntn?
- Hình thành hai giai cấp cơ bản của xã hội t bản: g/c t sản và g/c vô sản.
I Mục tiêu bài học:
- Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình SGK
- Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế
II Chuẩn bị:
- Kênh hình SGK
- Đọc và sử dụng bản đồ SGK
- Một số tài liệu tham khảo cần thiết cho bài giảng
III Hoạt động dạy và học:
Trang 161 Kiểm tra bài cũ :
Nêu những cải tiến, phát minh quan trọng trong ngành dệt ở Anh.Trình bày hệ quảcủa cuộc cách mạng công nghiệp?
2 Giới thiệu bài mới:
Sang thế kỉ XIX, hàng loạt các nớc châu Âu và châu Mĩ tấn công mạnh mẽ vàothành trì của chủ nghĩa phong kiến và xác lập chế độ t bản chủ nghĩa ở nớc mình Đó là những nớc nào và thế giới có những biến động gì trong thế kỉ XIX? Chúng tanghiên cứu phần II
II Chủ nghĩa t bản xác lập trên phạm vi thế giới
1, Các cuộc cách mạng t sản thế kỉ XIX :
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi:Nguyên nhân chung của các cuộc
cách mạng t sản?
Hỏi: Sang thế kỉ XIX, các cuộc CM t sản
còn có nguyên nhân nào nữa?
Hỏi : Nguyên nhân nào đã thúc đẩy cuộc
đấu tranh giành độc lập lên cao ở Mĩ
La-tinh?
GV hớng dẫn HS quan sát lợc đồ 19
(khu vực này nguyên là thuộc địa của Tây
Ban Nha và Bồ Đào Nha) và cho lập
bảng thống kê các quốc gia t sản ở khu
vực theo thứ tự niên đại thành lập
Hỏi: ở châu Âu phong trào cách mạng
Hỏi : Vì sao nói các cuộc đấu tranh thống
nhất ở I-ta-li-a, Đức, cuộc cải cách nông
nô ở Nga đều là cuộc cách mạng t sản ?
Hỏi : Những cuộc cách mạng này đa đến
kết quả gì ?
GV sơ kết : Từ cách mạng Hà Lan đến cải
cách nông nô ở Nga, cách mạng t sản
diễn ra dới nhiều hình thức khác nhau,
song nguyên nhân sâu xa và mục đích cơ
bản đều giống nhau, đó là sự mở đờng
cho chủ nghĩa t bản phát triển
Nội dung kiến thức cơ bản
- Nguyên nhân:
+ Kinh tế TBCN phát triển nhanh chóng-> cần phải gạt bỏ trở ngại trên con đờngphát triển( chế độ phong kiến)
+Anh hởng của CMTS Pháp,Mĩ
- Các cuộc cách mạng tiêu biểu:
+ Khu vực Mĩ La-tinh: hàng loạt quốc gia
t sản mới đợc thành lập
+ Châu Âu:
* 1848-1849, CMTS diễn ra ở nhiều nớcchâu Âu
* I-ta-li-a: Ca-vua- lãnh đạo nhân dânthống nhất 7 quốc gia ở bán đảo I-ta-li-athành Vơng quốc I-ta-li-a( 1859-1870)
* Đức: Từ 1864-1871, nớc Đức đợcthống nhất từ 38
* Nga:2-1861, Nga hoàng ban bố “Sắclệnh cải cách nông nô”
-Kết quả: Giữa thế kỉ XIX, CNTB đãthắng lợi trên phạm vi toàn thế giới
2, Sự xâm l ợc của t bản ph ơng Tây đối với các n ớc á, p hi :
Hỏi : Vì sao CNTB phát triển càng thúc - Nguyên nhân : Do nhu cầu thị trờng,
Trang 17đẩy các nớc t bản đi xâm chiếm thuộc
- Chủ nghĩa t bản phát triển, do nhu cầu về nguyên liệu, nhân công, thị trờng tiêuthụ hàng hoá, bọn thực dân đã tăng cờng xâm chiếm thuộc địa, gây nhiều tội ácvới nhân dân các nớc này
1, Các hình thức đấu tranh của công nhân buổi đầu?
2,Kể tên các cuộc đấu tranh của công nhân trong những năm 1830-1840?
Ngày soạn : 03/9/09
Trang 18Buổi đầu của phong trào công nhân- đập phá máy móc và bãi công trong nửa
đầu thế kỉ XIX.Đây là sự phát triển từ thấp lên cao với các hình thức khác nhau
III Hoạt động dạy và học:
1 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà của HS
2 Bài mới :
Hệ quả quan trọng nhất trong cuộc cách mạng công nghiệp là việc ra đời hai g/ccơ bản trong xã hội: g/c t sản và g/c vô sản Công nghiệp càng phát triển thì lực lợngcông nhân càng đông đảo và họ ngày càng ý thức rõ về sứ mạng lịch sử của mìnhtrong sự phát triển của xã hội Ngay từ khi mới ra đời g/c công nhân đã vùng lên đấutranh Vì sao họ đấu tranh và cuộc đấu tranh diễn ra ntn- chúng ta cùng tìm hiểu bài
I Phong trào công nhân nửa đầu thế kỉ XIX
1, Phong trào đập phá máy móc và bãi công.
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi: Vì sao ngay từ lúc mới ra đời, g/c
2, Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840.
Hỏi: Nét mới trong phong trào đấu tranh
thời kì này ntn?
Hỏi: Phong trào đấu tranh đã diễn ra
ntn?
- Giai cấp công nhân lớn mạnh, tiến hành
đấu tranh trực tiếp chống g/c t sản
- Diễn biến:
Trang 19GV chia nhóm thực hiện:
Nhóm 1:Xác định thời gian, địa điểm
diễn ra phong trào đấu tranh ở Pháp,
Đức, Anh.
Nhóm 2: Nêu hình thức đấu tranh.
Nhóm 3: Nêu qui mô của phong trào.
Nhóm 4:Kết quả, ý nghĩa của phong
trào.
GV giới thiệu: Li-ông là một trung
tâm công nghiệp lớn của Pháp, sau
bản kiến nghị gửi lên Nghị viện đòi đợc
quyền tuyển cử phổ thông Hàng triệu
ngời đã kí vào bản kiến nghị 5-1842,
hơn 20 công nhân khiêng chiếc hòm to
có bản kiến nghị với trên 3 triệu chữ kí
tới Nghị viện Theo sau là hàng nghìn
ngời Nhân dân đứng hai bên đờng hân
hoan đón chào, nhng Nghị viện không
chấp nhận kiến nghị này.
GV giải thích: phong trào này có tính
quần chúng rộng rãi, tính tổ chức và mục
tiêu rõ nét
Hỏi: So với thời kì trớc, phong trào đấu
tranh thời kì này có gì tiến bộ hơn?
(Có sự đoàn kết đấu tranh, trở thành lực
lợng chính trị độc lập, đấu tranh trực tiếp
Kết quả,
ý nghĩa
(Li-ông) Khởinghĩa vũ
trang +Đềuthất bại
ý nghĩa: Đánh dấu sự trởng thành củaphong trào công nhân quốc tế và tạo tiền
đề cho sự ra đời lí luận cách mạng
IV Củng cố, luyện tập:
Làm bài tập vở bài tập
V H ớng dẫn học tập ở nhà
1,Tuyên ngôn của ĐCS ra đời trong hoàn cảnh nào? Nội dung chủ yếu?
2, Hoàn cảnh ra đời của Quốc tế thứ nhất
Trang 20Ngày soạn : 08/9/09
Bài 4:
Phong trào công nhân và sự ra đời
của chủ nghĩa Mác Tiết 9:
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- C.Mác và Ph.Ăng- ghen và sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học
- Phong trào công nhân vào những năm 1848-1870
2 T t ởng :
- Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa quốc tế vô sản
- Giáo dục tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết đấu tranh của g/c côngnhân
1.Giới thiệu bài mới:
Các cuộc đấu tranh của công nhân trong những năm1830-1840 tuy mạnh mẽ
nh-ng cuối cùnh-ng đều thất bại bởi lẽ cha có đờnh-ng lối chính trị đúnh-ng đắn Đứnh-ng trớc đòi hỏibức xúc của lịch sử, Mác và Ăng-ghen đã nghiên cứu, trải nghiệm thực tế và cho ra
đời chủ nghĩa xã hội khoa học - đây là vũ khí lí luận sắc bén của g/c công nhân thếgiới
2.Dạy và học bài mới:
II Sự ra đời của chủ nghĩa Mác
1, Mác và Ăng-ghen
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi: Nêu vài nét tiêu biểu về tiểu sử của
Mác và Ăng- ghen?
Hỏi:Vì sao họ xuất thân khác nhau nhng
có tình bạn bền chặt và cao đẹp?
Hỏi: Nêu điểm giống nhau trong t tởng
Nội dung kiến thức cơ bản
- Các Mác: 1818 – gia đình trí thức ởthành phố Tơ-ri-ơ( Đức)
- Phri-đrích Ăng-ghen: 1820- gia đìnhchủ xởng giàu có ở thành phố Bác-men(Đức)
- T tởng chung: Đấu tranh chống chế độ t
Trang 21của Mác và Ăng –ghen? bản, xây dựng một xã hội tiến bộ.
->1844, Ăng –ghen và Mác gặp nhau ởPháp; từ đó họ bắt đầu một tình bạn vĩ đại
và cao đẹp
2, Đồng minh những ng “ ời cộng sản và Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản” “ ”
Hỏi: Chính đảng độc lập đầu tiên của
+ Nêu rõ qui luật phát triển của xã hội
loài ngời là sự thắng lợi của chủ nghĩa
thất bại Đến khi chủ nghĩa Mác(tức
chủ nghĩa xã hội khoa học) ra đời,
phong trào công nhân kết hợp với
chủ nghĩa Mác mới trở thành phong
3, Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870- Quốc tế thứ nhất.
Hỏi: Phong trào đấu tranh của công nhân
từ 1848 – 1870 có nét gì nổi bật?Vì sao
thời kì này họ đấu tranh quyết liệt hơn?
Vì lí luận cách mạng chỉ ra cho họ thấy
vai trò to lớn của g/c mình.
Hỏi: Vì sao g/c công nhân ngày càng
nhận thức rõ tầm quan trọng của sự đoàn
kết quốc tế?( Có chung kẻ thù, đoàn kết
mới có sức mạnh)
Hỏi: Quốc tế thứ nhất đợc thành lập ngày
tháng năm nào? ở đâu?
GV giới thiệu cuộc đấu tranh trong Quốc
tế thứ nhất với các phái: Pru-đông, Chủ
nghĩa công đoàn Anh, Lát-san, Ba-cu-nin.
Các phái trên đều chống lại chủ nghĩa
Mác, làm nguy hại đến phong trào công
nhân.
a, Phong trào công nhân 1848-1870:
Đấu tranh quyết liệt
-> G/c công nhân trởng thành trong đấutranh, nhận thức rõ hơn về vai trò g/cmình và tinh thần đoàn kết quốc tế côngnhân
b, Quốc tế thứ nhất:
-Hoàn cảnh: Phong trào công nhân các
n-ớc phát triển mạnh đòi hỏi phải có tổ chức
để thống nhất đờng lối lãnh đạo
- 28/9/1864 Hội liên hiệp quốc tế lao
động đợc thành lập Mác đợc cử vào Banlãnh đạo
- Hoạt động: 1864-1870:
Trang 22Hỏi: Quốc tế thứ nhất có vai trò ntn đối
với phong trào công nhân quốc tế?
- HS đọc phần chữ nhỏ SGK
Hỏi: Mác có vai trò ntn trong việc thành
lập quốc tế thứ nhất?
( chuẩn bị cho sự thành lập, đa Quốc tế
thứ nhất đấu tranh chống các t tởng sai
lệch và thông qua những nghị quyết Đại
hội hết sức đúng đắn(đòi làm 8 giờ, thành
lập công đoàn ) cũng nh tiến hành hoạt
động cụ thể( vận động vô sản quốc tế ủng
hộ công nhân Anh, Pháp bãi công đến
thắng lợi ), nhấn mạnh: kết hợp lí luận
với thực tiễn cụ thể.
+ Đấu tranh bền bỉ, kiên quyết chốngnhững luồng t tởng phi vô sản
+ Thúc đẩy phong trào công nhân quốc tếphát triển
+Truyền bá học thuyết Mác
IV Củng cố, luyện tập:
G/c vô sản ra đời cùng với g/c t sản, hình thành xã hội t bản chủ nghĩa Ngay từ
đầu, hai g/c đối lập này đã mâu thuẫn găy gắt với nhau, dẫn đến cuộc đấu tranh của vôsản chống t sản từ hình thức thấp phát triển dần lên cao
Trong phong trào công nhân, chủ nghĩa xã hội khoa học đợc hình thành đánh dấubằng việc ra đời Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, nêu lên sứ mệnh lịch sử và sự đoànkết quốc tế của g/c vô sản để đánh đổ chế độ t bản, xác lập xã hội xã hội chủ nghĩa
V H ớng dẫn học tập :
-Tại sao nói công xã Pa-ri là nhà nớc kiểu mới? Làm bài tập SGK, tìm hiểu trớc bàimới
VI Tài liệu tham khảo: Cuộc khởi nghĩa 6-1848 tại Pa-ri:
Từ sáng sớm 23-6, công nhân bắt đầu xây dựng các ụ chiến đấu, có những ụ cao bằng ngôi nhà 3-4 tầng Trên ụ chiến đấu, những lá cờ đỏ tung bay với khẩu hiệu “ Sống trong lao
động hoặc chết trong chiến đấu” “ Nền cộng hoà dân chủ và xã hội chủ nghĩa muôn năm” Trong hai ngày đầu,23 và24-6, quân khởi nghĩa tấn công vào toà Thị chính, có đơn vị chỉ cách toà nhà này 25 bớc Song đến chiều, quân chính phủ đợc tăng viện tới từ 250 000 đến
300 000 ngời, trong khi công nhân khởi nghĩa chỉ có 40 000- 50 000 ngời Ngày 25-6, cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt trên từng chiến luỹ, đờng phố Ngày 26-6, nghĩa quân rút khỏi thành phố sau một cuộc chiến đấu ngoan cờng G/c t sản điên cuồng khủng bố, giết hết những nghĩa quân bị thơng, bắn xả vào vợ con công nhân, bắt giam 25 000 ngời Nhiều ngời bị kết
án tử hình, 3 500 ngời bị đày đi các thuộc địa.
Trang 23Ch ơng II
Các nớc Âu- Mĩ cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
- Nâng cao khả năng trình bày, phân tích một sự kiện lịch sử
- Su tầm, phân tích tài liệu tham khảo có liên quan
- Liên hệ kiến thức đã học với cuộc sống hiện nay
II Chuẩn bị:
- Bản đồ Pa-ri và vùng ngoại ô, nơi xảy ra Công xã Pa-ri
- Vẽ sơ đồ bộ máy Hội đồng công xã
- Một số tài liệu tham khảo có liên quan đến bài học
III Hoạt động dạy - học:
1.Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra phần làm bài tập ở nhà của HS
2.Giới thiệu bài mới :
CNTB ra đời, cuộc đấu tranh giữa vô sản và t sản ngày càng quyết liệt Nhngmãi đến năm 1871, chỉ trong 72 ngày tồn tai của mình, g/c công nhân, nhân dân lao
động Pa-ri mới giành đợc chính quyền về tay mình, thiết lập nhà nớc kiểu mới Vậy
nó đợc thành lập ntn? Tại sao gọi đây là nhà nớc kiểu mới?
3 Dạy và học bài mới :
I Sự thành lập công xã
1, Hoàn cảnh ra đời của Công xã.
Hoạt động 1: Trình bày nguyên nhân dẫn tới cuộc cách mạng 18-3-1871
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi: Pháp gây chiến với Phổ nhằm mục đích
gì?
(gây chiến tranh với bên ngoài để tăng cờng
đàn áp phong trào đấu tranh của công nhân ở
trong nóc, ngăn cản sự thống nhất Đức)
Hỏi: Kết cục của cuộc chiến tranh ntn?
Hỏi: Tình hình trong nớc diễn biến ntn sau khi
đợc tin Pháp thua trận?
Hỏi:Thái độ của chính phủ t sản và của nhân
dân ntn trớc sự tấn công của quân Phổ?
Hỏi: Vì sao t bản Pháp đầu hàng quân Phổ?
( “T bản Pháp thà chịu nhục với Đức chứ
không chịu hoà cách mệnh”- Hồ Chí Minh)
Nội dung kiến thức cơ bản
-> Quân Phổ tiến sâu vào đất Pháp,chính phủ t sản đầu hàng
2, Cuộc khởi nghĩa ngày 18-3-1871 Sự thành lập Công xã.
Trang 24Hoạt động 2:Trình bày cuộc khởi nghĩa 18-3-1878 và sự thành lập Công xã để qua đóthấy đợc vai trò của quần chúng trong đấu tranh cách mạng, sự phản bội của g/c t sản,tính chất của cuộc khởi nghĩa.
Hỏi: Nh vậy nguyên nhân trực tiếp dẫn
tới cuộc khởi nghĩa của công nhân là gì?
(chống lại sự đầu hàng của t bản Pháp để
bảo vệ Tổ quốc)
Hỏi: Đỉnh điểm của mâu thuẫn này là sự
kiện nào?
Hỏi: Diễn biến của cuộc khởi nghĩa?
Hỏi: Kết quả của cuộc khởi nghĩa?
Hỏi: Tại sao cuộc bầu cử Công xã thực sự
là ngày hội của quần chúng?
Hỏi: Đây có phải là cuộc cách mạng t sản
- Kết quả: Nhân dân làm chủ Pa-ri
26-3-1871, nhân dân Pa-ri tiến hànhbầu Hội đồng Công xã
28-3-1871, Hội đồng Công xã ramắt quần chúng
- Tính chất: Khởi nghĩa 18-3-1871 là
cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thếgiới, đã lật đổ chính quyền của g/c t sản
II Tổ chức bộ máy và chính sách của công xã Pa-ri
Hoạt động 3: Trình bày bộ máy nhà nớc và những chính sách của Công xã.
GV đa sơ đồ bộ máy Hội đồng Công xã
và giải thích: nhân dân nắm mọi quyền
thông qua HĐCX, mọi thành viên chịu
GV: Công xã Pa-ri là nhà nớc kiểu mới,
phục vụ cho quyền lợi của đa số, đối lập
với nhà nớc của g/c t sản nên g/c t sản
tìm mọi cách tiêu diệt công xã, đa đến
cuộc nội chiến.
- Cơ quan cao nhất của Nhà nớc là Hội
đồng Công xã
- Chính sách của Nhà nớc: SGK( yêu cầu
HS học thuộc )
-> Công xã Pa-ri trở thành nhà nớc kiểumới
III Nội chiến ở Pháp ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri
Hoạt động 4: Diễn biến cuộc nội chiến và ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri.
HS đọc đoạn đầu SGK
Hỏi:Tại sao Đức ủng hộ Chính phủ
Vec-xai trong việc chống lại Công xã?
Hỏi: Cuộc chiến đấu của các chiến sĩ
Công xã và quân Chi-e diễn ra ntn?
Hỏi: Nêu nguyên nhân thất bại của Công
xã Pa-ri?( thiếu chính đảng mác-xit, cha
liên minh đợc với nông dân, vô sản Pa-ri
-ý nghĩa : SGK (học thuộc)
IV Củng cố, rèn luyện:
- Cuộc đấu tranh của g/c vô sản đa đến thắng lợi của cách mạng 18-3-1871,thành lập Công xã Pa-ri
Trang 25- Công xã Pa-ri là nhà nớc vô sản kiểu mới vì đã thực hiện nhiều chính sách tiến
bộ, phục vụ quyền lợi của nhân dân lao động, đảm bảo quyền làm chủ của nhândân
- Tuy thất bại vì bị đàn áp dã man và do những nguyên nhân chủ quan, songCông xã Pa-ri có ý nghĩa lịch sử to lớn và để lại nhiều bài học quí
1, Nhân dân Pa-ri chống g/c t sản Pháp đầu hàng Đức và đàn áp quần chúng
2, Lập niên biểu gồm hai mục: niên đại và sự kiện
V H ớng dẫn học tập :
Làm bài tập và chuẩn bị bài mới
- Suy nghĩ trả lời câu hỏi: Dấu hiệu nào chứng tỏ chủ nghĩa t bản ở các nớc AnhPháp, Đức, Mĩ bớc sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa?
cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Các nớc t bản lớn chuyển lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
- Tình hình và đặc điểm của từng nớc đế quốc
- Những điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc
2 T tởng:
- Nâng cao nhân thức về bản chất của chủ nghĩa t bản
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo
- Lợc đồ các nớc đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX
- Những t liệu nói về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của các nớc t bản chủ yếutrong giai đoạn này
III Hoạt động dạy-học :
1 Kiểm tra bài cũ : Trình bày ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri.
2 Giới thiệu bài mới :
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, chủ nghĩa t bản chuyển sang giai đoạn chủnghĩa t bản độc quyền hay chủ nghĩa đế quốc, tiêu biểu là Anh, Pháp, Đức, Mĩ Sựphát triển của các nớc đó ntn, chúng ta tìm hiểu trong bài 6
3 Dạy và học bài mới:
I Tình hình các nớc Anh, Pháp, Đức, Mĩ
1, Anh
Trang 26Hoạt động 1: Nêu những nét nổi bật về tình hình kinh tế, chính trị ở Anh để có thể rút
ra kết luận về đặc điểm của đế quốc Anh
Hoạt động của thầy và trò
GV nhắc lại vài nét về tình hình nớc Anh
đã học
Hỏi: Vì sao từ thập niên70 của thế kỉ
XIX, tốc độ kinh tế của Anh phát triển
chậm lại, bị Mĩ rồi Đức vợt qua?
Hỏi: Vì sao Anh lại chú trọng đầu t vào
các nớc thuộc địa?(Vốn ít, lãi nhanh)
Hỏi: Sang thế kỉ XX, kinh tế Anh có hiện
tợng gì?
( Sự phát triển của đế quốc ở Anh thể
hiện nổi bật trong vai trò của các nhà
băng( ngân hàng) kết hợp với các công ti
độc quyền công nghiệp Những nhà băng
lớn nhất của Anh tập trung ở khu Xi-ti –
trung tâm Luân Đôn, cho vay khắp thế
giới Tiền cho vay lãi và bóc lột thuộc địa
đã đem lại cho t sản Anh những lợi nhuận
lớn)
Hỏi: Nền chính trị của Anh có đặc điểm
gì?
Hỏi: Vì sao hai đảng thay nhau cầm
quyền qua bầu cử là một thủ đoạn của g/c
t sản nhằm lừa gạt và xoa dịu nhân dân?
Hỏi: Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc
Anh là ntn? Vì sao lại nói nh vậy?
Nội dung kiến thức cơ bản
a, Kinh tế:
- Cuối thế kỉ XIX công nghiệp Anh pháttriển chậm hơn các nớc Mĩ, Đức vì máymóc trang thiết bị lạc hậu và t bản Anhchú trọng đầu t vào các nớc thuộc địa
- Đầu thế kỉ XX,các công ti độc quyền vềcông nghiệp và tài chính ra đời, chi phốitoàn bộ đời sống kinh tế của đất nớc
Hoạt động 2: Trình bày sự phát triển của nớc Pháp và đặc điểm của nó.
Gợi cho HS nhớ lại: nớc Pháp sau năm
1871 là nớc thua trận, phải bồi thờng
chiến tranh và diễn ra cách mạng vô
sản.Nớc Pháp nghèo tài nguyên hơn các
nớc t bản khác nên t sản Pháp chú ý
nhiều đến xuất cảng t bản hơn là xây
dựng, phát triển công nghiệp trong nớc.
Hỏi: Tình hình phát triển công nghiệp của
Pháp cuối thế kỉ XIX ntn?
Hỏi: Vì sao có tình trạng này?
Hỏi : Các công ti độc quyền ở Pháp ra đời
trong hoàn cảnh nào ?
Hỏi : Sự đầu t t bản của Pháp có giống sự
đầu t của Anh không ?( Pháp đầu t cho
mỏ, luyện kim, thơng mại phát triển; một
số ngành mới ra đời và tăng trởng nhanh
b, Đặc điểm: Là chủ nghĩa đế quốc cho
Trang 27Hỏi : Các công ti độc quyền ở Đức ra đời
trong điều kiện kinh tế ntn ?
Hỏi : Đăc điểm của chủ nghĩa đế quốc
Đức ?Vì sao có đặc điểm ấy ?
a, Kinh tế :
- Kinh tế phát triển nhanh, đứng hàng thứhai thế giới về công nghiệp
- Cuối thế kỉ XIX, các công ti độc quyền
ra đời, chi phối nền kinh tế Đức
Hoạt động 1 : Trình bày sự phát triển của Mĩ và sự ra đời các công ti độc quyền.
Hỏi : Vì sao kinh tế Mĩ phát triển mạnh
Hỏi :Sự phát triển của các nớc đế quốc có
giống nhau không ? (phát triển không
II Chuyển biến quan trọng ở các nớc đế quốc
1, Sự hình thành các tổ chức độc quyền
Hoạt động 2: Trình bày sự hình thành các tổ chức độc quyền ở các nớc, đó chính là
đặc điểm quan trọng đầu tiên của chủ nghĩa đế quốc
Hỏi: Qua tình hình của các nớc Anh,
Pháp, Đức, Mĩ cuối XIX đầu XX, em thấy
có đặc điểm chung nổi bật ntn trong sự
phát triển kinh tế của các nớc đó?
Hỏi: Các công ti độc quyền đó ra đời trên
cơ sở nào? Hiện tợng này có xảy ra trớc
năm 1870 không?
Hỏi : Các tổ chức độc quyền có vai trò
ntn trong đời sống kinh tế ở các nớc đế
Trang 28Hỏi : Quan sát hình 32, em hãy cho biết
quyền lực của các công ti độc quyền ở Mĩ
đợc thể hiện ntn ?
Hỏi : Đặc điểm cơ bản nhất của giai đoạn
đế quốc chủ nghĩa là gì ?
2,Tăng c ờng xâm l ợc thuộc địa, chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới
Hoạt động 3 :Trình bày việc phân chia thuộc địa của các nớc đế quốc.
Hỏi : Tại sao các nớc đế quốc tăng cờng
xâm chiếm thuộc địa ?
Hỏi : Quan sát lợc đồ, kết hợp với bản đồ
thế giới và các kiến thức đã học, ghi tên
các thuộc địa của Anh, Pháp, Đức, Mĩ ?
Hỏi : Qua lợc đồ trên, em có nhận xét gì
về phần thuộc địa của các nớc đế quốc ?
- Nguyên nhân : nhu cầu về nguyên liệu,thị trờng, xuất khẩu t bản tăng lên nhiều
Đầu XX, thế giới đã bị phân chia xong
IV Củng cố, luyện tập:
Hs làm bài tập trong sách bài tập
V H ớng dẫn học sinh học tập :
Bài tập 1: Trong bảng điền vào các ô tên nớc đế quốc có vị trí tơng ứng Vídụ: năm
1870, Anh đứng hàng thứ nhất, đến năm 1913- rơi xuống hàng thứ ba; Pháp: năm1870- đứng hàng thứ hai, năm 1913- đứng hàng thứ t
Bài tập 2: Vẽ biểu đồ hình tròn, chứng tỏ thuộc địa Anh nhiều nhất, gấp 3 lần củaPháp,12 lần của Đức; thuộc địa Pháp gấp 4 lần Đức Nêu nhận xét và trả lời theoSGK
Nghiên cứu bài tiếp theo, trọng tâm là tiểu mục 1
I.Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX
- Quốc tế thứ hai đợc thành lập là biểu hiện của sự phát triển phong trào côngnhân quốc tế Nó đã có những đóng góp nhất định trong việc tập hợp, thốngnhất phong trào đấu tranh của g/c công nhân các nớc
2 T tởng:
- Nhận thức đúng đắn về cuộc đấu tranh của g/c vô sản chống g/c t sản vì quyền
tự do, tiến bộ xã hội
Trang 29- Bồi dỡng tinh thần cách mạng, tinh thần quốc tế vô sản, lòng biết ơn đối với cáclãnh tụ thế giới, niềm tin vào thắng lợi của cách mạng vô sản.
3.Kĩ năng:
- Bớc đầu hiểu đợc những nét cơ bản về các khái niệm: Chủ nghĩa cơ hội;
- Có khả năng phân tích các sự kiện cơ bản của bài bằng phơng pháp t duy lịch
sử đúng đắn
II Chuẩn bị:
Các tài liệu tranh ảnh về Quốc tế thứ hai, về ngày 1-5
III Hoạt động dạy học :
1 Giới thiệu bài mới:
Sau khi chủ nghĩa t bản bớc vào giai đoạn phát triển cao nhất của nó là chủnghĩa đế quốc thì phong trào đấu tranh của g/c công nhân thế giới cũng có nhữngchuyển biến mới Sự chuyển biến ấy ntn, chúng ta sẽ học trong bài học hôm nay
2.Dạy và học bài mới:
1, Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX
Hoạt động 1: Nêu diễn biến của phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX
Hoạt động của thầy và trò
GV cho HS đọc phần chữ nhỏ SGK.
Hỏi: Phong trào công nhân trong những
năm cuối XIX phát triển trong hoàn cảnh
nào?
Khai thác kênh hình 34: Trong một xã
hội giàu có nh Mĩ nhng công nhân vẫn là
g/c nghèo khổ
Hỏi: Vì sao sau thất bại của Công xã
Pa-ri 1871, phong trào công nhân vẫn tiếp
tục phát triển?
(số lợng công nhân tăng nhanh cùng với
sự phát triển của công nghiệp t bản chủ
nghĩa, Mac và Ăng ghen với uy tín lớn lao
vẫn lãnh đạo phong trào, học thuyết Mác
đã thâm nhập vào phong trào công nhân,
ý thức giác ngộ của công nhân lên cao )
Hỏi: Kết quả của phong trào?
Nội dung kiến thức cơ bản
-Hoàn cảnh:
+Mâu thuẫn giữa t sản và vô sản gay gắt.+G/c công nhân ngày càng đông , đợctrang bị vũ khí lí luận-> ý thức giác ngộcách mạng lên cao
-Phong trào đấu tranh của công nhânmạnh mẽ
2, Quốc tế thứ hai (1889-1914)
Hoạt động 2:Trình bày sự ra đời và hoạt động của Quốc tế thứ hai
Hỏi: Vì sao phải thành lập Quốc tế mới?
Hỏi: Quốc tế thứ hai đợc thành lập ntn?
Nội dung quan trọng trong Đại hội?
Đại hội Pa-ri 1889 có ý nghĩa lịch sử đặc
biệt Nó khôi phục tổ chức quốc tế của
phong trào công nhân, tiếp tục sự nghiệp
đấu tranh cho thắng lợi của ch.ngh Mác.
Hỏi: Quốc tế thứ hai hoạt động ntn?
HS đọc phần chữ nhỏ SGK
Sau đại hội Pa-ri, phong trào công nhân
châu Âu đạt đợc những thành tích đáng kể.
Năm1890, chính quyền phản động Đức
buộc phải xoá bỏ Luật đặc biệt đã đ“ ” ợc
sử dụng để đàn áp công nhân đấu tranh,
và trong cuộc tuyển cử, g/c công nhân
- 14-7-1889,gần 400 đại biểu công nhâncủa 22 nớc họp đại hội ở Pa-ri, tuyên bốthành lập Quốc tế thứ hai và thông quanghị quyết: sự cần thiết phải thành lậpchính đảng của g/c vô sản ở mỗi nớc; đấutranh giành chính quyền, đòi ngày làm 8giờ và lấy ngày 1-5 hàng năm làm ngày
đoàn kết và biểu dơng lực lợng của g/c vôsản thế giới
- Hoạt động của Quốc tế : SGK
Trang 30Đức đã giành đợc thắng lợi lớn Ngày
1-5-1890, lần đầu tiên ở nhiều thành phố
châu Âu, công nhân biểu dơng lực lợng,
thu hút hàng chục vạn ngời tham gia.
Hỏi: ý nghĩa của Quốc tế thứ hai?
-ý nghĩa : Khôi phục lại tổ chức quốc tếcủa phong trào công nhân, tiếp tục sựnghiệp đấu tranh cho thắng lợi của chủnghĩa Mác
II Phong trào công nhân Nga và cuộc cách mạng 1905-1907
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
HS biết và hiểu:
- Công lao và vai trò to lớn của Lê- nin đối với phong trào
- ý nghĩa và ảnh hởng của Cách mạng Nga 1905-0907
2 T tởng:
- Nhận thức đúng đắn về cuộc đấu tranh của g/c vô sản chống g/c t sản vì quyền tự do,tiến bộ
- Bồi dỡng tinh thần quốc tế vô sản, lòng biết ơn đối với các lãnh tụ cách mạng quốc
tế, niềm tin vào thắng lợi của cách mạng vô sản
- Tiểu sử của Lê-nin
- Các tài liệu tranh ảnh về các cuộc đấu tranh của g/c công nhân
III Hoạt động dạy và học :
1 Kiểm tra bài cũ :
Em hãy trình bày phong trào đấu tranh của công nhân cuối thế kỉ XIX
2 Giới thiệu bài mới:
Trong cuộc đấu tranh chung của g/c công nhân trên toàn thế giới, công nhânNga cũng đã thành lập đợc cho mình một tổ chức riêng, đó là Đảng vô sản kiểu mới
Đầu thế kỉ XX, một cuộc đấu tranh mạnh mẽ của g/c công nhân Nga đã nổ ra, chứng
tỏ sự đúng đắn trong đờng lối lãnh đạo của Đảng, dới sự lãnh đạo của Lê-nin
3 Dạy và học bài mới:
1, Lê-nin và việc thành lập Đảng vô sản kiểu mới ở Nga.
Hoạt động 1: Trình bày tiểu sử Lê-nin và quá trình thành lập đảng vô sản kiểu mới
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi: Cho biết vài nét về cuộc đời và sự
nghiệp của Lê-nin?
Nội dung kiến thức cơ bản
Trang 31Hỏi: Đảng vô sản kiểu mới ở Nga đợc
thành lập ntn?
Trong Đại hội đã chia 2 phái khi bầu cử
các cơ quan TW: phái đa số theo
Lê-nin(bôn), phái thiểu số cơ hội chủ
Đặc trng của Đảng kiểu mới: Đảng của
Lê-nin triệt để đấu tranh vì quyền lợi của
g/c công nhân, mang tính g/c, tính chiến
đấu triệt để Đảng của Lê-nin chống chủ
nghĩa cơ hội và tuân theo những nguyên
lí cơ bản của chủ nghĩa Mác(đánh đổ chủ
nghiã t bản, thực hiện chuyên chính vô
sản, xây dựng xã hội cộng sản) Đảng của
Lê-nin dựa vào quần chúng nhân dân và
lãnh đạo nhân dân đấu tranh cách mạng.
- Tham gia hoạt động cách mạng từ rấtsớm
b, Đảng vô sản kiểu mới:
- 1903, Đảng Công nhân xã hội dân chủNga đợc thành lập, Cơng lĩnh của Đại hội
đã đợc thông qua:
+ Nhiệm vụ chủ yếu của Đảng là tiếnhành cách mạng XHCN, đánh đổ chínhquyền của g/c t sản, thành lập chuyênchính vô sản
+ Nhiệm vụ trớc mắt là đánh đổ chế
độ Nga hoàng, thành lập nớc cộng hoà
=>Là Đảng vô sản kiểu mới
2, Cách mạng Nga 1905-1907
Hoạt động2: Trình bày cuộc cách mạng 1905-1907 ở Nga
Hỏi: Tình hình nớc Nga đầu thế kỉ XX?
Hỏi: Tại sao cuộc cách mạng bùng nổ
mạnh mẽ lại đi đến thất bại?
Những ngời công nhân khởi nghĩa thiếu
kinh nghiệm đấu tranh vũ trang, thiếu vũ
khí, thiếu sự phối hợp thống nhất toàn
quốc, không chuẩn bị kĩ càng nên Nga
hoàng có đủ lực lợng quân sự để dìm
cách mạng trong bể máu.
Hỏi: Nêu ý nghĩa lịch sử của cách mạng
1905-1907?
Cách mạng dân chủ t sản vì nhiệm vụ của
nó là đánh đổ chế độ Nga hoàng, nhng lại
- Diễn biến:
+ 9/1/1905 , 14 vạn công nhân Pêtecbuakéo đến cung điện Mùa Đông đa yêu sách->Nga hoàng ra lệnh đàn áp->“Ngày chủnhật đẫm máu”
+5-1905: nông dân nhiều nơi nổi dậy.+6-1905, thuỷ thủ chiến hạm Pôtemkinkhởi nghĩa
+ 12/1905: Khởi nghĩa vũ trang bùng nổ ởMat-xcơ-va-> đỉnh cao của cách mạng
=> 1907, cách mạng chấm dứt
- ý nghĩa:
+ Giáng một đòn nặng nề vào nền thốngtrị của địa chủ và t sản
+ Làm suy yếu chế độ Nga hoàng, chuẩn
bị cho cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa.+ ảnh hởng đến phong trào giải phóngdân tộc ở các nớc thuộc địa và phụ thuộc
- Tính chất:Là cuộc cách mạng dân chủ tsản kiểu mới
Hoạt động3: Sơ kết bài học:
Trang 32- Sau khi Công xã Pa-ri 1871 thất bại, phong trào công nhân thế giới tiếp tục pháttriển Trên cơ sở đó, Quốc tế thứ hai ra đời.
- Phong trào công nhân Nga dới sự lãnh đạo của V.I Lê-nin đã đạt tới đỉnh cao:Cách mạng 1905-1907
2, Nêu ý nghĩa của cách mạng Nga 1905-1907 đối với trong nớc và thế giới
3, Hãy nêu các sự kiện tiêu biểu trong phong trào công nhân quốc tế từ sau Côngxã Pa-ri 1871 đến những năm 1905-1907
4, Hớng dẫn tìm đọc tiểu sử Lê-nin, lịch sử ngày Quốc tế lao động 1-5
Ngày soạn:
Tiết 15:
Bài 8:
Sự phát triển của kĩ thuật, khoa học, văn học
và nghệ thuật thế kỉ XVIII- XIX
I Mục tiêu bài học:
là ứng dụng những thành tựu của khoa học kĩ thuật
- Sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế với sự xâm nhập của kĩ thuật tiên tiến vào tấtcả các lĩnh vực của đời sống xã hội đã tạo điều kiện cho các nghành khoa họcphát triển Đặc biệt, sự ra đời của học thuyết tiến hoá của Đác-uyn cùng triếthọc duy vật của Mác và Ăng-ghen thực sự là những cuộc cách mạng về khaohọc và t tởng
- Những thành tựu nổi bật của văn học, nghệ thuật với trào lu hiện thực phê phán
và lãng mạn đã góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của CNTB
2 T tởng:
- So với chế độ phong kiến, chủ nghĩa t bản với cuộc cách mạng khoa học- kĩthuật là một bớc tiến lớn, có những đóng góp tích cực đối với sự phát triển củalịch sử, xã hội Nó đa nhân loại sang kỉ nguyên của nền văn minh công nghiệp
- Nhận thức rõ những yếu tố năng động, tích cực của khoa học-kĩ thuật đối với sựtiến bộ xã hội Chủ nghĩa xã hội chỉ có thể thắng chủ nghía t bản khi nó ứngdụng những thành tựu khoa học –kĩ thuật, ứng dụng nền sản xuất lớn, hiện
đại Trên cơ sở đó, xây dựng niềm tin vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nớc ta hiện nay
3 Kĩ năng:
- Phân biệt đợc thuật ngữ “ Cách mạng t sản” với “ Cách mạng công nghiệp”
- Hiểu và giải thích đợc các khái niệm và thuật ngữ: Cơ khí hoá, chủ nghĩa lãngmạn, chủ nghĩa hiện thực phê phán
- Bớc đầu biết phân tích vai trò của kĩ thuật, khoa học, văn học và nghệ thuật đốivới sự phát triển của lịch sử
II Chuẩn bị:
- Tranh ảnh phản ánh về những thành tựu của khoa học kĩ thuậtở thế kỉ XIX
Trang 33XVIII Chân dung của nhà bác học, các nhà văn, nhạc sĩ của thời kì này : Niu-tơn,
Đác-uyn, Lô-mô-nô-xốp, Gô-gôn, Bét thô ven
III Hoạt động dạy-học :
1 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra phần làm bài tập ở nhà của HS
2 Giới thiệu bài mới :
Trong các thế kỉ XVIII-XIX, những thành tựu về kĩ thuật, khoa học có tác dụnglớn đối với đời sống xã hội loài ngời Văn học, nghệ thuật đã giữ vai trò quan trọngtrong cuộc đấu tranh vì quyền sống và hạnh phúc của nhân dân
3 Dạy và học bài mới:
I, Những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật
Hoạt động 1: Trình bày những thành tựu về mặt kĩ thuật
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi: Hoàn cảnh lịch sử cụ thể nào đã đa
đến việc phải cải tiến kĩ thuật ở thế kỉ
XVIII-XIX?
Cách mạng t sản thắng lợi ở hầu hết các
nớc châu Âu và Bắc Mĩ.
Hỏi: Để hoàn toàn chiến thắng chế độ
phong kiến về kinh tế, g/c t sản cần phải
XVIII đầu XIX, tiếp đó là cách mạng khoa
học kĩ thuật Phải tiến hành cách mạng
Hỏi : Việc ứng dụng những thành tựu kĩ
thuật vào quân sự có tác hại ntn ?
Hỏi : Tại sao ngời ta nói rằng thế kỉ XIX
là thế kỉ của máy móc và động cơ hơi
n-ớc ?Sắt trở thành nguyên liệu chủ yuế để
chế tạo máy móc.Máy móc ra đời là cơ sở
để chuyển từ công trờng thủ công lê công
nghiệp cơ khí Phát minh máy hơi nớc
đơa đến sợ tiến bộ vợt bậc trong công
nghiệp, gtvt, nông nghiệp, quân sự
Nội dung kiến thức cơ bản
- Gtvt: Đóng tàu thuỷ, chế tạo xe lửa
- Thông tin liên lạc : phát minh máy điệntín ở Nga và Mĩ
- Nông nghiệp: Sử dụng phân hoá học,máy kéo, máy cày
- Quân sự: Nhiều loại vũ khí mới ra đời
II Những tiến bộ về khoa học tự nhiên và khoa học xã hội
GV cho các em xem ảnh Niu-tơn và kể
một vài nét về cuộc đời ông.
- Toán học: Niu-tơn, Lô-ba-sép-xki, ních
Lép Hoá học: MenLép đêLép lêLép ép
- Vật lí: Niu-tơn
- Sinh học: Đác-uyn
Trang 34Hỏi: ý nghĩa của những phát minh đó đối
với sự phát triển của xã hội?
2, Khoa học xã hội:
Hỏi: Có những phát minh to lớn nào về
khoa học xã hội? Phát minh nào là quan
trọng nhất?
Hỏi: Khoa học xã hội có vai trò ntn đối
với đời sống xã hội loài ngời trong các
thế kỉ XVIII- XIX?
- Chủ nghĩa duy vật và phép biện chứngcủa Phoi-ơ-bách và Hê-ghen (Đức)
- Chính trị kinh tế học t sản của Xmít vàRi-các-đô (Anh)
- Chủ nghĩa xã hội không tởng của XanhXi-mông, Phu-ri-ê (Pháp) và Ô-oen(Anh)
- Học thuyết Chủ nghĩa xã hội khoa họccủa Mác và Ăng-ghen
->Đả phá ý thức hệ phong kiến, tấn công vào nhà thờ, giải thích rõ qui luật vận
động của thế giới và thúc đẩy xã hội phát triển.
3, Sự phát triển của văn học và nghệ thuật
Hoạt động4: Trình bày sự phát triển của văn học, nghệ thuật
Hỏi: Nêu tên những nhà t tởng tiêu biểu?
Nội dung t tởng của họ?
Hỏi: Nêu tên những tác giả, tác phẩm tiêu
biểu trong thế kỉ XVIII-XIX? Nội dung
- Chúng ta không đi sâu vào nội dung khoa học, song dựa vào những kiến thức
đã học ở các môn khác để phân tích vai trò, vị trí của kĩ thuật, khoa học, vănhọc, nghệ thuật đối với sự phát triển của xã hội Nó góp phần đẩy mạnh sảnxuất, giáo dục con ngời, đấu tranh chống các thế lực phản động
Châu á thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XX
Tiết 16:
Bài 9:
ấn Độ thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XIX
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Sự thống trị tàn bạo của thực dân Anh ở ấn Độ cuối XIX đầu XX lànguyên nhân thúc đẩy phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở nớc nàyngày càng phát triển
- Vai trò của g/c t sản ấn độ , đặc biệt là Đảng Quốc đại, trong phong tràogiải phóng dân tộc.Tinh thần đấu tranh anh dũng của nhân dân ấn độchống thực dân Anh
- Nhận thức đầy đủ hơn về thời kì “ Châu á thức tỉnh”
Trang 352 T tởng:
- Bồi dỡng lòng căm thù đối với sự thống trị dã man, tàn bạo của thực dân
đối với nhân dân ấn Độ
- Biểu lộ sự cảm thông và lòng khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân ấn
- Bản đồ Phong trào cách mạng ở ấn Độ cuối XIX đầu XX
- Tranh ảnh về đất nớc ấn Độ cuối XIX đầu XX
III Hoạt động dạy học :
1 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà của HS
2 Giới thiệu bài mới:
Dùng bản đồ ấn Độ để giới thiệu: Là một quốc gia rộng lớn và đông dân nằm ởphía nam châu á với diện tích gần 4 triệu km2, có nền văn minh lâu đời, là nơi phátsinh nhiều tôn giáo lớn trên thế giới ấn Độ gần nh là một “tiểu lục địa” biệt lập, xacách các miền lân cận bởi những rặng núi cao nhất thế giới Năm 1498, nhà hàng hải
đầu tiên là Va-xcô đơ Ga-ma đã vợt mũi Hảo Vọng tìm tới ấn Độ Từ đó các nớc
ph-ơng Tây đã xâm nhập vào nớc này.Để hiểu rõ các nớc t bản phph-ơng Tây đã xâm chiếm
ấn Độ ntn? Thực dân Anh đã thực hiện chính sách thống trị trên đất ấn Độ ra sao vàcuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ấn Độ đã diễn ra ntn? Các em hãytheo dõi nội dung bài học hôm nay
3 Dạy và học bài mới:
I Sự xâm lợc và chính sách thống trị của Anh
Hoạt động 1: Trình bày quá trình xâm lợc và những chính sách thống trị của thực dânAnh đối với ấn Độ
Hoạt động của thầy và trò
Hỏi:Vì sao thực dân phơng Tây, nhất là
Anh, Pháp lại tranh giành ấn Độ?
Đất rộng, ngời đông, tài nguyên thiên
nhiên phong phú, truyền thống văn hoá
Anh và hậu quả của nó đối với ấn Độ?
-Vơ vét tài nguyên, lơng thực, tăng thuế
-Thủ đoạn thống trị:chia để trị, ngu dân,
Nội dung kiến thức cơ bản
- Giữa thế kỉ XVIII, Anh độc chiếm ấn
Độ, áp đặt ách thống trị:
-Thi hành chính sách vơ vét tàn bạo.-Thủ đoạn thống trị thâm độc
-Hậu quả:Nhân dân ấn Độ lâm vào tìnhtrạng bần cùng, chết đói, cơ sở ruộng đấtcông xã nông thôn bị phá vỡ, thủ côngnghiệp suy sụp, nền văn minh lâu đời bịphá hoại
=>Nhân dân ÂĐ mâu thuẫn sâu sắc vớithực dân Anh
II Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân ấn Độ
Hoạt động 2: Nguyên nhân và diễn biến phong trào đấu tranh giải phóng dân tộccủa nhân dân ấn Độ
Hỏi:Vì sao các cuộc khởi nghĩa bùng nổ? a, Khởi nghĩa Xi-pay:(thổ binh)- Nguyên nhân:
Trang 36Hỏi: Còn nguyên nhân nào khác?
Hỏi: Trình bày diễn biến của cuộc khởi nghĩa?
Hỏi: Nêu ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa?
Hỏi:Vì sao gọi khởi nghĩa Xipay là khởi nghĩa
nhất châu á trên vũ đài chính trị Thực dân
Anh lo sợ phong trào công nông ở ấn Độ phát
triển rộng lớn, vốn có kinh nghiệm làm yếu
phong trào đấu tranh ở Anh, nên chúng tìm
cách lôi kéo g/ c t sản ấn Độ và cho phép g/c
này đợc thành lập một chính đảng.
Hỏi: Đảng quốc đại đợc thành lập ntn? Đại
diện cho g/c nào?
Hỏi: Đảng Quốc đại đợc thành lập với mục
đích gì?
Hỏi: Quá trình hoạt động của Đảng Quốc đại
diễn ra ntn?
Trong 20 năm đầu(1885-1905), những lãnh tụ
của Đảng Quốc đại đi theo đờng lối ôn hoà,
chống lại mọi hình thức đấu tranh bạo lực,
muốn dựa vào Anh để đem lại tiến bộ và văn
minh cho ấn Độ.
Hỏi: Nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa?
Hỏi: Cuộc khởi nghĩa Bom-bay diễn ra ntn?
6-1908, thực dân Anh bắt Ti-lắc và đa ra xử án.
Ông dũng cảm dùng toà án làm diễn đàn để tố cáo
chủ nghĩa thực dân Ông bị kêt án 6 năm tù khổ
sai Tin tức về vụ án Ti-lắc làm bùng lên một đợt
đấu tranh mới trong cả nớc Những cuộc mít tinh
và biểu tình diễn ra khắp nơi Công nhân Bom-bay
cũng nổi dậy tổng bãi công 23-7-1908, công nhân
Bom-bay với khẩu hiệu Hãy trả lời mỗi năm tù“
của Ti-lắc bằng một ngày tổng bãi công đã tiến”
hành tiến hành tổng bãi công với 10 vạn ngời tham
gia Mặc dù bị khủng bố dữ dội, song cuộc tổng
bãi công đã kéo dài 6 ngày nh dự tính ban đầu.
Đây là cuộc đấu tranh chính trị lớn đầu tiên của
g/c vô sản ấn Độ Công nhân đã xuống đờng biểu
dơng lực lợng và bênh vực những ngời yêu nớc.
+Do sự xâm lợc và thống trị tàn áccủa thực dân Anh
+ Sự bất mãn của binh lính ấn Độtrong quân đội Anh
- Diễn biến:5/1857 đến 1859
-ý nghĩa: Tiêu biểu cho tinh thầnbất khuất của nhân dân ấn Độchống chủ nghĩa thực dân, giảiphóng dân tộc
b, Đảng Quốc đại :
- Năm 1885, Đảng Quốc dân Đạihội (Đảng Quốc đại)- chính đảngcủa g/c t sản ấn Độ đợc thành
lập , nhằm đấu tranh giành quyền tựchủ, phát triển nền kinh tế dân tộc
- Hoạt động: Chia hai phái:
+ Ôn hoà: thoả hiệp, chỉ yêu cầuthực dân Anh cải cách
+ Cấp tiến do Ti-lắc cầm đầu, kiênquyết chống Anh
c, Khởi nghĩa Bom-bay:
7-1908, công nhân Bom-bay tổchức nhiều cuộc bãi công chính trị,thành lập các đơn vị chiến đấu, xâydựng chiến luỹ chống lại quân độiAnh-> Là đỉnh cao của phong trào
đấu tranh giải phóng dân tộc ở ấn
Trang 37Tiết 17: Kiểm tra 1 tiết
Bixmac Ban bố Sắc lệnh giải phóng nông nô
Giêm Oat Lãnh đạo đoàn quân áo đỏ tiến vào Patéclô
Garibanđi Nhà t tởng của trào lu Triết học ánh sáng
Dới đây là một số nguyên nhân cơ bản dẫn đến thất bại của Công xã Pari Em hãy
đánh số thứ tự thể hiện mức độ quan trong của các nguyên nhân đó:
-Chủ nghĩa t bản cha đến lúc suy yếu
-G/c vô sản Pháp cha có một chính đảng lớn mạnh
-Công xã không kiên quyết trấn áp kẻ thù ngay từ đầu
-Công xã không liên minh đợc với nông dân
Trang 38B,Là cuộc cách mạng dân chủ t sản do giai cấp vô sản lãnh đạo.
C, Là cuộc cách mạng dân chủ t sản làm nhiệm vụ đánh đổ chế độ phong kiến do giaicấp vô sản lãnh đạo
Câu5:(2 điểm)Trình bày ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng Nga 1905-1907?
Câu 6:(0,5 điểm) Những thành tựu về kĩ thuật đã có tác dụng nh thế nào đối với sự
phát triển xã hội?Theo em , ý kiến nào đúng và đủ nhất trong số các nhận xét sau đây:
A, Tạo nên những công cụ sản xuất mới
B, Do năng suất lao động tăng, nên đã tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã hội
C, Đã đa nhân loại từ nền sản xuất nông nghiệp, thủ công nghiệp sang kỉ nguyên mớicủa nền văn minh công nghiệp
Câu 7:(1 điểm) Em hãy nối hai cột cho chính xác:
Đác uyn Tìm ra thuyết vạn vật hấp dẫn
Niu tơn Tìm ra định luật bảo toàn vật chất và
năng lợngLô-mô-nô-xốp Nêu lên thuyết tiến hoá và di truyền
Puốc kin giơ Khám phá ra bí mật của sự phát triển củathực vật và đời sống của các mô động
vật
Ngày soạn:10/10/09
Tiết 17:
Bài 10:
Trung Quốc cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Vào cuối thế kỉ XIX đầu XX, do chính quyền Mãn Thanh suy yếu hèn nhát nên đấtnớc Trung Quốc rộng lớn, có nền văn minh lâu đời, đã bị các nớc đế quốc xâu xé, trởthành nớc nửa thuộc địa nửa phong kiến
- Các phong trào đấu tranh chống phong kiến và đế quốc diễn ra hết sức sôi nổi, tiêubiểu là cuộc vận động duy tân, phong trào Nghĩa Hoà đoàn, cách mạng Tân Hợi ýnghĩa cuả các phong trào đó
- Các khái niệm: Nửa thuộc địa, nửa phong kiến; Vận động Duy tân
2 T tởng:
Có thái độ phê phán triều đình phong kiến Mãn Thanh trong việc để Trung Quốctrở thành miếng mồi cho các đế quốc xâu xé; biểu lộ sự cảm thông, khâm phục nhândân Trung Quốc trong cuộc đấu tranh chống đế quốc, phong kiến, đặc biệt là cáchmạng Tân Hợi và vai trò của Tôn Trung Sơn
Trang 39- Lợc đồ SGK : Phong trào Nghĩa Hoà đoàn.
- Bản đồ treo tờng : Cách mạng Tân Hợi 1911
III Hoạt động dạy và học :
1.Kiểm tra bài cũ : Chữa bài 1 tiết.
2.Bài mới:
Các em hãy theo dõi bài giảng để giải thích vì sao cuối XIX , nớc Trung Hoarộng lớn, đông dân nhất thế giới lại bị các nớc đế quốc xâm lợc, xâu xé Nhândân Trung Quốc đã tiến hành những cuộc đấu tranh ntn để giành độc lập dântộc?
I.Trung Quốc bị các nớc đế quốc chia xẻ
Sử dụng bản đồ Trung Quốc giới thiệu khái quát
điều kiện tự nhiên
Hỏi: Nguyên nhân nào khiến cho các nớc đế
quốc nhòm ngó vào TQ?
Hỏi: Sự kiện nào mở đầu cho quá trình xâm lợc
TQ của các nớc đế quốc?
GV giới thiệu về cuộc chiến tranh thuốc phiện.
Hỏi: Các nớc đế quốc đã chia nhau xâu xé TQ
ntn?
GV đa bản đồ mời 1,2 HS chỉ trên bản đồ những
khu vực xâm chiếm của các nớc đế quốc.
Hỏi: Vì sao nhiều nớc đế quốc không xâm
chiếm và biến Trung Quốc thành thuộc địa riêng
của mình nh ở nhiều nớc khác?
GV đa bức tranh SGK.
Giải thích khái niệm: nửa thuộc địa nửa phong
kiến: TQ dần mất quyền làm chủ, phải cắt đất
cho các nớc đế quốc, nhờng quyền lợi kinh tế.
Tuy vậy, các nớc đế quốc không đặt quan cai trị
trực tiếp TQ G/c phong kiến thống trị TQ bị uy
hiếp, khống chế, phụ thuộc vào các nớc đế quốc
nhng vẫn cai trị chứ không phải là bộ máy tay
sai cho thực dân đế quốc.
- Là nớc lớn, giàu tài nguyên, chế
độ phong kiến mục nát
- 6-1840, Anh tiến hành cuộcchiến tranh thuốc phiện, mở đầuquá trình xâm lợc TQ
- Các nớc Anh, Mĩ, Nhật bản, Nga,Pháp, Đức chia nhau xâu xé TQ
=>Trung quốc trở thành nớc nửathuộc địa nửa phong kiến
II Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc
cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
Hỏi: Trớc nguy cơ xâm lợc của các nớc đế quốc
và sự hèn yếu của triều đình Mãn Thanh, nhân
dân TQ có thái độ ntn?
Hỏi: Nêu các phong trào đấu tranh tiêu biểu?
Giới thiệu: Sau cuộc chiến tranh Trung-Nhật,
phong trào đấu tranh chống đế quốc và phong
kiến của nhân dân TQ lên cao Một số ngời
trong g/c thống trị TQ chủ trơng cải cách chính
trị, thay thế chế độ quân chủ chuyên chế bằng
chế độ quân chủ lập hiến, theo con đờng Minh
Trị duy tân ở Nhật bản Hai đại biểu chính của
phái Duy tân này là Khang Hữu Vi và Lơng
Khải Siêu Các thế lực bảo thủ trong triều phản
ứng quyết liệt phong trào T Hi Thái Hậu bắt
giam nhà vua Quang Tự KHV và LKS phải chạy
trốn ra nớc ngoài Phong trào trải qua 103
ngày( Bách nhật duy tân) đã chấm dứt.
- Cuộc kháng chiến chống quânAnh xâm lợc(1840-1842)
- Phong trào nông dân Thái bìnhThiên quốc(1851-1864)
- Cuộc vận động Duy tân( 1898) :
Trang 40Hỏi: Mục đích của cuộc vận động?
Hỏi: Ngời lãnh đạo phong trào?
Hỏi: Kết quả? ý nghĩa?
Hỏi: Nguyên nhân thất bại?
KQ: Thực lực và thế lực chính trị của g/c t sản
yếu kém, trong khi thế lực bảo thủ phong kiến
mạnh.Phong trào lại diễn ra khi đất nớc bị chủ
nghĩa đế quốc nô dịch.
CQ: Vua Quang Tự và các lãnh tụ Duy tân
không dựa vào quần chúng,thiếu triệt để và kiên
quyết trong quá trình thực hiện mục tiêu duy tân.
GV sử dụng bản đồ tờng thuật diễn biến: Từ Sơn
đông, phong trào phát triển lên Trực Lệ, Bắc
Kinh và Thiên Tân Từ Hi Thái Hậu đã lợi dụng
phong trào khi để cho nghĩa quân tiến công vào
các sứ quán nớc ngoài ở Bắc Kinh và tuyên
chiến với các nớc đế quốc Từ Hi cho rằng, nếu
Nghĩa Hoà đoàn thất bại thì đó là cách mợn tay
đế quốc để dập tắt phong trào cách mạng của
nông dân Bọn đế quốc nhân đó thành lập liên
quân 8 nớc( Anh, Mĩ, Nhật, Nga, Đức, Pháp, áo,
I-ta-li-a) tiến đánh Bắc kinh, cớp bóc của cải,
giết hại nhân dân Ngày 14-8-1900, Bắc Kinh
thất thủ Từ Hi Thái Hậu, vua Quang Tự cùng
quần thần phải bỏ chạy khỏi kinh đô Quân đội
các nớc đế quốc đã tién hành cuộc tàn sát, đốt
phá, cớp bóc cực kì tàn bạo tại Thiên Tân và
Bắc Kinh Hoảng sợ trớc sức mạnh của các nớc
đế quốc, triều đình phong kiến Mãn Thanh đã
quay sang thoả hiệp với chúng, chống lại Nghĩa
Hoà đoàn.
Hỏi: Nguyên nhân thất bại?
+Mục đích : tiến hành cải cách đểcứu vãn tình hình
+ Lãnh đạo : Lơng Khải Siêu vàKhang Hữu Vi chủ trơng, vuaQuang Tự đứng đầu
+ý nghĩa : Làm lung lay trật tự,nền tảng phong kiến ở TQ, mở đ-ờng cho trào lu t tởng tiến bộ xâmnhập vào TQ
- Phong trào Nghĩa Hoà đoàn :
- Bùng nổ ở Sơn Đông, lan rộng ravùng Sơn Tây và Đông Bắc TQ,tiến công sứ quán nớc ngoài ở BắcKinh
-Thất bại do thiếu sự lãnh đạothống nhất, thiếu vũ khí và do triều
đình Mãn Thanh câu kết với các
n-ớc đế quốc
III Cách mạng Tân Hợi (1911)
GV giới thiệu vài nét về tiểu sử Tôn Trung Sơn
Hỏi: Tổ chức TQ Đồng minh hội đợc thành lập
vào thời gian nào? Mục đích của tổ chức?
Cho HS đọc phần chữ nhỏ SGK
GV sử dụng bản đồ TQ trình bày diễn biến của
cách mạng: Vào những năm 1910-1911, phong
trào cách mạng ở TQ lên rất cao Ngòi nổ của
cuộc cách mạng Tân Hợi là việc chống lệnh
quốc hữu hoá đờng xe lửa của chính quyền Mãn
a,Tôn Trung Sơn và TQ Đồng minh hội
- Là đại diện u tú nhất của phongtrào cách mạng t sản TQ đầu XX
- 8-1905, ông thành lập TQ Đồngminh hội và đề ra học thuyết Tamdân
- Mục đích:
b, Cách mạng Tân Hợi:
- Ngày 10-10-1911 bùng nổ ở VũXơng rồi lan rộng, chính phủ MãnThanh sụp đổ
- 29-12-1911, chính phủ lâm thời