- Viết được một bài văn hoàn chỉnh về tả một chị bán hàng đang làm việc ở cửa hàng lúc đông khách( đảm bảo bố cục, nội dung trọng tâm và cách biểu cảm. Biết được đây là tả người đang h[r]
Trang 1Tuần 7
BDHSgiỏi Tập làm văn: VĂN TẢ NGƯỜI
I Mục đích yêu cầu:
- Củng cố,hệ thống văn miêu tả (dạng bài tả người)
- Luyện tập lập dàn bài chi tiết
II Các hoạt dộng dạy học:
Thời gian
-các HĐ
Hoạt động của thầy Hoạt động của HS
HĐ1 1.Ôn lí thuyết về văn tả người
? Thế nào là văn tả người?
Sau khi Hs trả lời xong, GV chốt lại những điều cơ bản nhất
và nhắc nhở HS những điều cần lưu ý khi làm một bài văn tả người:
Tuy nhiên không ai bắt buộc các em phải nói đến tất cả mà phải lựa chọn:
+ lựa chọn những nét phù hợp với nhau:
Ví dụ: Tả cô giáo hiền hậu, nhân
ái, thương học trò(tính tình), quần áocủa cô phải thanh lịch,trang nhã, giản dị (hình dáng); cô nói năng, đi đứng khoan thai ( hoạt động) Nếu em
tả “cái miệng luôn luôn tươi cười
và cười rất duyên “ thì em phải tượng tượng ‘ từ cái miệng xinh xinh áy, giọng nói ấm áp truyền cảm của cô ngày ngày vẫn âm vang trong lớp”….Nếu em đến thăm nhà cô giáo, thấycô đang làm vườn, em không thể tả cô mặc chiếc áo dài hoặc mặc váy được!
Tóm lại: cần có sự phù hợp giữa hình dáng , tính tình và hoạt động
+ Lựa chọn những nét tiêu biểu:
Em không thể tả hết mọi bộ phận, mọi chi tiết của con người
-HS trả lời:
+ Tả hình dáng: miêu tả vóc dáng, trang phục, những bộ phận của cơ tể như đầu,vầng trán, mái tóc, hàm răng, gương mặt, đôi mắt, lông mày, mũi, miệng, nước
da, tay, chân,… ; những tư thế lúc ngồi, lúc đứng, lúc nằm, lúc đi,
+ Tả tính tình: miêu tả tâm lí con người biểu hiện trong lao động, trong sinh hoạt,giao tiếp, trong thái độ ứng xử với mọi người và với bản thân Tính tình thường được thể hiện ở khía cạnh văn hóa và đạo đức
+ Hoạt động: miêu tả những hành vi , những thao tác, những
cử chỉ,…của con người trong đời sống cá nhân và trong quan hệ
xã hội, trong lao động trí tuệ và trong lao động chân tay
- HS nghe và ghi nhớ
Trang 2được Như thế sẽ vừa dài vừa nhạt.Phải chọn ra những nét tiêu biểu Dựa vào đâu mà chọn?
- Trước hết dựa vào yêu cầu của
đề bài Nếu yêu cầu của đề bài tả
mẹ, tả thầy giáo, tả anh bộ đội thì hãy tìm ở hình dáng, tính tình, ở hoạt động những nét đẹp đáng yêu
Ví dụ :”Bàn tay mẹ đầy chai sạn”, “ thầy kiên nhẫn sửa từng câu, từng tiếng khi em viết sai, nói sai”, “gương mặt chú bộ đội cương nghị dưới vành mũ kê pi
có đính ngôi sao vàng”…
-Chỗ dựa thứ hai là tính tình: Địnhtả một người hiền hậu, hãy xem hình dáng và hoạt động có nét nàonói lên tính hiền hậu.Tả một người bạn bướng bỉnh cũng vậy, tìm xem cái trán, cái miệng, lời nói và hnàh vi hằng ngày cái
gì lộ vẻ bướng bỉnh
+ Lựa chọn từ và hình ảnh để diễn đạt:
Các em đừng viết: “ Bạn em có hai con mắt, một đội tai và một cái miệng” Như thế không phải
là tả Em hãy kiểm tra lại vốn từ của mình, tìm từ đắt nhất để tả.Hãy nghĩ xem nên so sánh cái mình định tả với một cái gì để người đọc thích thú Có thể em viết:” Đôi mắt như hai đốm sáng trên khuôn mặt, soi vào ai cứ như bắt mất hồn người ta Cặp tai to, hơi vểnh lên và nghiêng về phía trước, như hai lon ghi âm chẳng bỏ sót một lời nào Còn cái miệng, khi cười chỉ hé nửa, vừa đủ chinh phục người đối diện.”
Trang 3HĐ3
2.Dàn bài một bài văn tả người ? Nêu dàn bài chung của một bài văn tả người?
3 Luyện tập:
Đề bài: Trong gia đình em ( hoặc một gia đình mà em quen biết)
có một em bé đang tuổi tập đi tập nói Em hãy tả hìnhdáng và tính nết thơ ngây của em bé ấy
Em hãy lập dàn bài chi tiết cho
đề văn này
Gợi ý:
? Bài văn thuộc thể loại văn gì?
Trọng tâm miêu tả là gì? Em hãy gạch chân những từ ngữ quan trọng của đề?
GV: Em xác định xem em bé là
em của em, hay con của ai, tên
- HS trả lời
a Mở bài: Giới thiệu người
sẽ tả ( Gặp gỡ, quen biết trong trường hợp nào? Ở đâu?
b B Thân bài:
* tả hình dáng:
– Tả bao quát vóc dáng, tuổi tác, trang phục, nghề nghiệp,
… – Tả chi tiết khuôn mặt, mái tóc, cặp mắt, cái miẹn,hẳmng, tay chân,… ( chọn những nét tiêu biểu)
* Tả tính tình:
- Dẫn chứng cụ thể ( bằng lời nói, cử chỉ, việc làm, thái độ đối với bản hân và mọi người) biểu lộ đạo đức, tinh thần, tình cảm , thói quen hàng ngày của người được tả
- Dẫn chứng một vài việc làm, cách ăn nói, cách đối xử, của gười đó trong một vài trường hợp đặc biệt ( lao động, học tập, sinh họat, thể hiện rõ mức độ đạo đức, tinh thần, tình cảm
c Kết luận: Cảm tưởng đối với người mình tả ( người được
tả để lại ấn tượng tốt, xấu đối với mình như thế nào; ảnh hưởng đến mình ra sao?yêu, ghét,…
- HS chép đề vào vở -Trả lời và gạch chân: tuổi tập
đi , tập nói; hình dáng và tính nết thơ ngây
- Lập dàn bài:
a Mở bài:
- A là em trai của em, năm nay tròn một tuổi đang tập đi tập nói
Trang 4gì?
Em lấy vở nháp ra ghi lại những nét đáng yêu của em bé
Vì em bé đang tập đi, tập nói nên
em cần chú ý đến cái miệng, giọng nói,cách phát âm,chân tay, những động tác khi tập đi…
* Cho HS làm văn miệng:
- Mỗi nhóm 4 bạn thảo luận
- Chọn bài hay nhất đọc trước lớp
- GV và cả lớp chữa bài
4 Giao việc về nhà:
- Hoặc: A là con của cô Hằng ở gần nhà em, năm nay đã được 11 tháng tuổi, đang tập đi tập nói
b Thân bài:
Tả hình dáng:
+ A bụ bẫm, kháu khỉnh, cổ tay, cổ chân đều có ngấn
+Vẻ mặt láu lỉnh, cái miệng chúm chím, chân tay không lúc nào yên
+ Da trắng hồng, môi hồng, mắt tròn mà đen mượt mà đen, tóc đen, rậm và mượt, người hay cong lên
Tả tính nết:
+ Cười như nắc nẻ
+Hay nói theo, “ạ” theo, biết gọi mẹ
+ Thích tập đi kki có người dắt
+ Những lúc tập đi làm cả nhà hào hứng
c Kết luận: Bé A là niềm vui của cả nhà.Em mong bé chóng lớn để chị em ( anh em) đi chơi với nhau
- HS làm văn miệng ( theo nhóm 5)
- Về nhà hoàn thành bài văn
- Quan sát một cụ già và ghi lại những nét cơ bản về hình dáng và tính tình của người đó
BDHSGiỏi: VĂN TẢ NGƯỜI
Đề bài: Tả hình dáng và tình tình của một cụ già mà em kính yêu.( Cụ già đó có thể là ông , bà em hoặc một người mà em quen biết)
I/ Mục đích, yêu cầu:
- Lập được dàn bàichi tiết theo yêu cầu của đề bài
- Viết được một bài văn hoàn chỉnh về tả một cụ già mà em kính yêu đảm bảo bố cục, nội dung trọng tâm và cách biểu cảm
Trang 5II Ho t ạ động d y v hoc:ạ à
Thời gian
-các HĐ
Hoạt động của thầy Hoạt động của HS HĐ1
HĐ2
HĐ3
HĐ3
1 Tìm hiểu đề bài
? Nêu yêu cầu của đề bài?
? Trọng tâm miêu tả là gì?
2.Lập dàn bài
? Lập dàn bài chi tiết?
GV theo dõi, kiểm tra, nhắc nhở HS
+ Không miêu tả tràn lan mà chỉ miêu tả những nét cơ bản trọng tâm nổi bật về một cụ già mà em kính yêu Cụ già
đó có thể là ông, là bà của mình
3 Làm văn miệng ? Trình bày bài của mình theo nhóm đôi
? Đại diện nhóm trình bày bài trước lớp, cả lớp sửa bài bạn?
+Về hình dáng, chú ý tìm ra những nét mà người già khác người trẻ: vóc dáng, da dẻ, râu tóc, mắt miệng, dáng đi đứng, giọng nói cười,
+ Về tính tình, cũng khác với người trẻ tuổi: khoan dung,
độ lượng, kĩ tính, yêu trẻ, thích làmviệc, thích nói chuyện xưa,
+Khi miêu tả cần kết hợp giải bày tình cảm của mình, không nhất thiết để đến phần kết luận
3.Làm văn miệng
-HS trả lời: Văn tả người Trọng tâm là tả hình dáng và tính tình của một cụ già
Dàn bài chi tiết;
a Mở bài: Bà là người em kính yêu nhất
b Thân bài:
c * tả hình dáng:
- Bà năm nay tròn 60 tuổi, người nhỏ nhưng nhanh nhẹn
- Tóc bà hoa râm, bối gọn trên đầu răng không trắng nhưng dẹp, chưa rụng cái nào, mắt còn không còn tinh như trước nữa
- Bà ăn mặc giản dị
Thường chỉ quần đen áo xanh hoặc áo mận chín Khi nào có lễ hội bà mặc áo dài
Tả tính tình:
- Chăm việc nhà, việc xã hội, vừa tham gia tổ hòa giâỉ vừa
ở Hội người cao tuổi
- Thương yêu, chăm sóc con cháu
- Hay kể chuyện cổ tích, chuuyện đồng áng, chuyện thời chiến tranh
- Thích đi thăm hỏi mọi người, đi ca hát với các cụ trong xóm
Kết bài: Em rất yêu bà, lúc nào cũng nghĩ đến bà, em mong
bà sống lâu trăm tuổi
-Nhóm đôi làm văn miệng
- Đại diện nhóm trình bày
Trang 6HĐ5
4.Hoànchỉnh bàivăn
GV thu bài về nhà chấm
5.Dặn dò: GV giao bài về nhà: Quan sát và lập dàn bài đề: Tả một chị bán hàng đang làm việc ở cửa hàng lúc đông khách
trước lớp
- Góp ý bài cho bạn
- Viết hoàn chỉnh bài văn
HS nộp bài
-Về nhà quan sát và tìm ý cho đề bài
Tuần 8
BDHSGiỏi: VĂN TẢ NGƯỜI
Đề bài: Tả một chị bán hàng đang làm việc ở cửa hàng lúc đông khách
I/ Mục đích, yêu cầu:
- Lập được dàn bàichi tiết theo yêu cầu của đề bài
- Viết được một bài văn hoàn chỉnh về tả một chị bán hàng đang làm việc ở cửa hàng lúc đông khách( đảm bảo bố cục, nội dung trọng tâm và cách biểu cảm Biết được đây là tả người đang hoạt động)
II/Hoạt động dạy và hoc:
Thời gian
-các HĐ
Hoạt động của thầy Hoạt động của HS HĐ1
HĐ2
1.Phân tích đề, xác định nội dung trọng tâm của đề
? Em hãy phân tích đề bài?
GV gợi ý:
- Phải tả một chị bán hàng cụ thể đang bán hàng không phải lúc bình thường
mà là lúc đông khách
- Đây là bài văn tả người ,nhưng là người đanghoạt động.Vì vậy, phải tả hình dáng, tính tình đực bộc lộ ra trong hoạt động thì bài văn mới hay hơn
Ví dụ: “ Hai bàn tay xinh xắn,với những ngón tay thon dài, nâng gói hàng trao cho khách, miệng nói”cảm ơn”
Và nở nụ cười rất tươi, để lộ hàm răng đều và trắng bóng”
- Loại bài tả người
- HS lắng nghe, ghi nhớ
Trang 7Câu văn này tả cái hành động “ trao hàng cho khách” nhưng đã bộc lộ tính tình niềm nở thân mật với khách hàng và những nét rất đẹp: bàn tay, ngón tay, cái miệng, hàm răng
2.Dàn bài chung khi tả người hoạt động:
a.Mở bài: Giới thiệu khung cảnh( thời gian, địa điểm và việc làm của người được tả ) b.Thânbài:
+ Tả hình dáng: Sơ lược vài nét về tuổi tác, tầm vóc, áo quần, dáng điệu…( chọn những nét làm rõ thêm sự hoạt động hoặc tính tình của người dược tả)
+ Tả hoạt động: Tả tỉ mỉ, cụ thể và thứ tự các động tác, cho thấy rõ việc làm, cách làm, thái
độ, cử chỉ, lời nói…bộc lộ những đức tính người được tả(có thể kết hợp tả động tác với đôi nét tả hinh dáng)
d Kết bài: Cảm nghĩ về người được tả
2 Lập dàn bài chi tiết:
?các em hãy lập dàn bài chi tiết cho đề bài trên?
( GV theo dõi hướng dẫn thêm)
- Ghi vào vở
- Cá nhân lập dàn bài chi tiết:
+ Mở bài: Mẹ và em ra cửa hàng bách hóa mua áo quần
+ Thân bài:
3 Tả bao quát khu vực cửa hàng:
- Đó là một cửa hàng không lớn lắm, ở chợ quê em
- Em rất thích bởi hàng hóa rất nhiều thứ, có thứ bày trong trong tủ kính, có thứ ở ngoài -Trong cửa hàng có nhiều quầy, mỗi quầy kinh doanh một mặt hàng Quầy nào cũng đẹp
Trang 8HĐ4 4.Làm văn miệng theo nhóm 4
? Theo nhóm 4 các em hãy cùng nhau thảo luận về dàn bài chi tiết của từng cá nhân? Cử đại diện trình bày trước lớp
? Cả lớp góp ý kiến cho bài của bạn? ( về bố cục, diễn đạt
-Mẹ và em đến quầy áo quần may sẵn Ở đây có dủ loại áo quần nam
nữ, người lớn trẻ em,… Rất nhiều loại kích cỡ, phù hợp với nhiều loại khách hàng
-Quần áo có treo giá, khách chọn thoải mái
* Tả chị bán hàng đang làm việc: -Chị bán hàng không đẹp lắm nhưng có duyên.chị mặc một bộ
đồ có trên giá treo hàng Trong chị thon, khỏe, gọn mà lịch sự Đôi mắt rất nhanh, đưa cái nhìn thiện cảm đến tất cả mọi người.Nụ cười luôn nở trên môi
- Chân tay chị hoạt động thường xuyên Lại chỗ khách này, đến chỗ khách hàng kia, tay cầm hàng giới thiệu với khách, khuyến khích khách vào phòng thử
-Em dán mắt vào mấy cái giá treo đầy áo quần trẻ em
-Chị đến chỗ mẹ em, giới thiệu từng mặt hàng, giúp em thử áo quần rồi khen đẹp ở đây có gương
em nhìn được cả đằng trước và đằng sau
- Em bằng lòng mua một bộ Chị gói hàng trao cho em, nói “Cảm ơn”, rồi dặn em khi nào cần mua
áo quần nhớ ra quầy hàng này mua giúp chị
* Kết luận: Chị bán hàng vừa đẹp người lại đẹp nết Đúng là” Vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi.”
* HS làm văn miệng, nhận xét bài của bạn
Trang 9HĐ6
ý, dùng từ ) 5.Viết bài văn vào vở
GV thu bài về nhà chấm
6 Dặn dò: về nhà tìm ý cho
đề bài: Em hãy tả lại một bác nông dân( hoặc một bác công nhân, hoặc một người trí thức) đang làm việc
* HS làm bài vào vở
* HS nộp bài
*Chép đề vào vở nháp
Tuần 9
BDHSGiỏi: VĂN TẢ NGƯỜI
Đề bài: Tả một bác nông dân( hoặc một bác công nhân, hoặc một người trí thức) đang làm việc
I/ Mục đích, yêu cầu:
- Lập được dàn bài chi tiết theo yêu cầu của đề bài
- Viết được một bài văn hoàn chỉnh về tả một bác nông dân ( hoặc một bác công nhân, hoặc một người trí thức) đang làm việc( đảm bảo bố cục, nội dung trọng tâm
và cách biểu cảm Biết được đây là tả người đang hoạt động)
II/Ho t ạ động d y v hoc:ạ à
HĐ1
HĐ2
HĐ3
HĐ4
HĐ5
1.Phân tích đề, xác định nội dung
trọng tâm của đề
2.Lập dàn bài chi tiết( ví dụ tả một
bác nông dân…)
Gợi ý: Người mình định tả có thể
là mẹ em, bố em hoặc một người
mà em biết hoặc mới nhìn thấy lần
đầu khi họ đang làm việc
3.Làm văn miệng:
- Cá nhân trình bày miệng
- Cả lớp nhận xét và góp ý bài
cho bạn?
( Cách dùng từ, diễn đạt, viết câu
văn có hình ảnh so sánh, nhân hóa,
đảo ngữ,…? Cách miêu tả có gì
đặc sắc? )
-HS trả lời: Loại bài tả người đang hoạt động
Trọng tâm miêu tả là hình dáng, tính tình được bộc lộ qua các hoạt động, hành vi , cử chỉ và thái độ
- Cá nhân lập dàn bài;
a.Mở bài: Sáng sớm tinh mơ bác B dăt trâu, tay liềm hái tất tả ra đồng làm việc
b Thân bài:
- Bác B năm nay 50 tuổi Dáng người chắc chắn, vạm vỡ, da ngăm ngăm đen Đôi măt luôn nhìn thẳng vào mọi người Cái miệng rộng, trán dô, cằm bạnh, khuôn mặt vuông vức
- Bác thường mặc bộ áo quần công nhân màu xanh, quần ống thấp ống cao, miệng phì phèo điếu thuốc Điện Biên Bác cởi trần, tay cầm liềm, dăt trâu ra đồng để gặt lúa
- Cánh đồng lúa trải dài, những bông lúa vàng óng, rung rinh trước
Trang 104.HS viết văn
Gv thu về nhà chấm
5 Dăn dò: Về nhà tìm ý cho đề bài: Cô giáo em thường chấm bài
vào buổi tối Em hãy tưởng tượng
và tả lại cảnh cô giáo em đang
chấm bài cho các em
gió Bác sung sướng ngắm nhìn đồng lúa ….Bác náo nức nghĩ đến lúc bán lúa để lấy tiền cho con ăn học đại học và mua sắm đồ đạc trong nhà…
- Bác ưỡn ngực , căng mình khoan khoái hít thở không khí trong lành đượm mùi lúa chín
- Bác nhảy xuống ruộng cầmchiếc liềm sắc như nước cắt từng bó lúa chín vàng thảy lên bờ ruộng Đội tay cắt lúa nhanh thoăn thoắt như thoi đưa
- Nhìn đống lúa cao chất ngất, bác cười ha hả
- Đôi tay và lưng mỏi nhừ, cái lưng đẫm mồ hôi, quần áo ướt đầy bùn đất Mệt quá bác lăn ra đống lúa to thở hồng hộc
- Bác B, đó là hình ảnh chung của người nông dân , một nắng hai sương để làm ra hạt lúa nuôi sống con người Bà em thường dặn em rằng: “ Khi các cháu ăn miếng cơm thì lẫn trong vị ngọt của cơm, trong mùi thơm của gạo là mưa, là bão, là
mồ hôi…Bao nhiêu vất vả mới có hạt gạo nuôi sống con người”
c Kết bài: Em rất biết ơn và kính trọng những người nông dân quanh năm chân lấm tay bùn nhưng hiền lành, chất phác
* HSchép đề vào vở
Thứ ngày tháng năm 2012
BDHSGiỏi: VĂN TẢ NGƯỜI
Đề bài: : Cô giáo em thường chấm bài vào buổi tối Em hãy tưởng tượng và tả lại cảnh cô giáo em đang chấm bài cho các em
I/ Mục đích, yêu cầu:
- Lập được dàn bàichi tiết theo yêu cầu của đề bài