Sự tham gia của các lực lượng giáo dục xã hội không chỉ để hỗ trợ cho sinh hoạt này mà lực lượng có nhiều đóng góp thiết thực về sức người, sức của cho tổ chức, triển khai các hoạt động [r]
Trang 1GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH THÔNG QUA TIẾT CHÀO CỜ ĐẦU TUẦN
NGUYỄN VĂN NHẪN
Học viên Cao học QLGD K XVIII (tại Quảng Bình)
Tóm tắt: Có rất nhiều biện pháp để giáo dục đạo đức học sinh Một trong những
biện pháp đó là thông qua các buổi chào cờ thứ 2 đầu tuần Người Hiệu trưởng giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng nội dung và hình thức sinh hoạt có hiệu quả
Đạo đức là phẩm chất cốt lõi nhất của nhân cách, là nền tảng để xây dựng thế giới tâm hồn của mỗi con người Vì vậy, ở bất cứ quốc gia nào, thời đại nào, việc giáo dục đạo đức cho thế hệ đang lớn lên cũng là trung tâm chú ý của các nhà lãnh đạo và các thành viên xã hội
Quá trình giáo dục hướng tới mục đích đào tạo học sinh trở thành những con người phát triển toàn diện, vừa có tài, vừa có đức trở thành những công dân có ích cho xã hội Vậy phải làm thế nào để GDĐĐ đạt hiệu quả? Thực tế cho thấy giáo dục đạo đức khó hơn giáo dục trí tuệ bài học đạo đức ít có giáo án sẵn, rập khuôn GDĐĐ không đứng độc lập
mà được lồng ghép vào từng bài dạy, vào toàn bộ hoạt động giáo dục toàn diện trong nhà trường, thấm sâu vào học sinh mỗi ngày Mọi hoạt động trong nhà trường đều có chức năng giáo dục đạo đức cho học sinh
Hiện nay, các trường THPT đã tiến hành nhiều biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh Trong những biện pháp đó, biện pháp mang lại hiệu quả thiết thực nhất là tiết chào
cờ đầu tuần
Từ năm học 2007-2008, trong chương trình, kế hoạch dạy học của các trường THPT
và THCS, các tiết sinh hoạt tập thể, học sinh được xây dựng mục tiêu Để thiết thực phục vụ mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, nhiều năm qua, các trường THPT trên địa bàn huyện Bố Trạch đã có nhiều cố gắng tổ chức tốt các tiết sinh hoạt tập thể này
Ở trường THPT số 5 Bố Trạch (trước đây là Trường THPT Bán công Bố Trạch) chúng tôi đã có nhiều cố gắng trong đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt chào cờ đầu
Trang 2tuần, biến buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần trở thành một diễn đàn để Hiệu trưởng thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức cho học sinh
Việc chào cờ đầu tuần là hành động vô cùng thiêng liêng đối với người công dân mỗi nước Nếu tiết chào cờ mỗi sáng thứ hai trở thành những tiết học thú vị thì chúng sẽ là động lực giúp học sinh hào hứng bước vào tuần học mới
Kết quả là học sinh rất mong chờ tham gia giờ chào cờ với các hoạt cảnh, câu chuyện ngắn, chương trình văn nghệ, sinh hoạt chuyên môn dưới cờ với những món quà nhỏ thật
sự sinh động, và bổ ích Sinh hoạt dưới cờ là một diễn đàn để Hiệu trưởng thực hiện nhiệm
vụ GDĐĐ học sinh
Hiện nay, các nhà trường rất quan tâm tới việc GDĐĐ cho học sinh nhưng hiệu quả của công tác này chưa cao Vẫn còn đó những mặt trái của cuộc sống, môi trường xã hội đã dẫn đến: Học sinh đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, ý thức phấn đấu kém… Nhiều người lo ngại cho sự xuống dốc của đạo đức xã hội, trong đó có sự băng hoại về giá trị đạo đức của giới trẻ GDĐĐ đang đứng trước nhiều khó khăn thử thách Sự xuống cấp của đạo đức có nhiều nguyên nhân, trách nhiệm thuộc về nhiều ngành, nhưng trước hết trách nhiệm đó là của nhà trường - lực lượng được xác định có vai trò chủ đạo trong giáo dục nhân cách toàn diện cho thế hệ trẻ, nơi con người được giáo dục từ khi mới cắp sách đi học đến lúc bước vào đời
Trách nhiệm GDĐĐ học sinh trong nhà trường thuộc về tất cả CB,GV nhưng Hiệu trưởng vẫn giữ vai trò nòng cốt Hiệu trưởng phải xác định nội dung giáo dục, quyết định các hình thức giáo dục phù hợp, phân công cụ thể phần hành cho các thành viên trong nhà trường mà Hiệu trưởng còn là người trực tiếp tham gia GDĐĐ học sinh thông qua nhiều hoạt động Để hoàn thành nhiệm vụ lớn lao trên, người Hiệu trưởng phải tìm cho mình những biện pháp giáo dục phù hợp với đối tượng học sinh
Do vậy, chấn chỉnh nề nếp chào cờ là việc làm rất quan trọng nhằm góp phần quan trọng trong việc giúp các em rèn luyện nhân cách, từ những việc nhỏ như: Ham học, ham làm, siêng năng, cần kiệm đến những việc lớn như hun đúc tinh thần dân tộc, lòng yêu nước ở mỗi người
Trang 3Thầy và trò Trường THPT số 5 Bố Trạch
Việc chào cờ, hát quốc ca trở thành nề nếp không thể thiếu trong các giờ sinh hoạt đầu tuần Toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên và học sinh của trường đều phải dự tiết chào cờ đầu tuần, phải hát quốc ca nghiêm túc tạo không khí vui tươi phấn khởi để học sinh bước vào tuần học mới Trong các tiết chào cờ đầu tuần, chúng tôi cho HS tham gia nhiều hoạt động với các hình thức phong phú, hấp dẫn biểu diễn phần hoạt cảnh, kể các câu chuyện ngắn, văn nghệ, sinh hoạt chuyên môn Trong đợt phát động Cuộc vận động
"Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" Trường THPT số 5 Bố Trạch xây dựng thói quen sáng thứ 2 hàng tuần mỗi lớp cử 1 hoặc 1 nhóm HS kể chuyện hoặc biểu diễn một câu chuyện về tấm gương đạo đức của Bác Hồ
Việc xây dựng lồng ghép những bài học kỹ năng sống, lịch sử, đạo đức ngay trong tiết chào cờ bằng các hình thức phong phú như tiêu đề các giờ sinh hoạt tập thể đầu tuần thành diễn đàn trao đổi, thu hút đông đảo học sinh tham gia và để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp trong lòng mỗi em Thực tế cho thấy giáo dục đạo đức, nhân cách, kĩ năng sống thông qua hoạt động này sẽ giúp các em trưởng thành nhanh chóng so với những hình thức khác DANH GIÁ VỀ SỰ BIẾN ĐỔI ĐẠO ĐỨC HỌC SINH TRONG TRƯỜNG
Năm học
Kết quả
Ghi chú
SL % SL % SL % SL % 2008-2009
2009-2010
Từ kết quả giáo dục đạo đức cho học sinh ở Trường THPT số 5 Bố Trạch chúng tôi rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm giáo dục quý giá cho mình
Trang 4Để có được những buổi chào cờ thành công, người Hiệu trưởng thường xuyên có ý tưởng mới, phải biết thường xuyên đổi mới nội dung và hình thức tổ chức giáo dục để các giờ chào cờ không trở nên gò ép, bắt buộc đối với thầy và trò Trong buổi chào cờ người Hiệu trưởng phải thực sự mẫu mực, trang phục, cử chỉ hành động, lời nói thật mô phạm và khả năng diễn thuyết tốt Phối hợp với các tổ chức của nhà trường để thu hút số học sinh tham gia cùng đông đảo cán bộ, giáo viên
Cái khó của GDĐĐ cho học sinh không chỉ ở lựa chọn nội dung, cách thức giáo dục
mà còn ở nghệ thuật giáo dục, nhằm tạo ra ở các em niềm xúc cảm Để làm điều đó có thể dựa vào các tấm gương sống động của các anh hùng liệt sĩ, các tác phẩm nghệ thuật Phù hợp với mục tiêu và nội dung giáo dục của nhà trường trong từng thời kỳ
Ví dụ: Chọn tác phẩm "Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm", "Mãi mãi tuổi hai mươi", tấm gương GS Ngô Bảo Châu để giáo dục lí tưởng sống của Thanh niên
Hoặc sử dụng bức thư của Tổng thống Mỹ Abraham Lincoln gửi thầy Hiệu trưởng nhân dịp khai giảng năm học mới của con mình để giáo dục động cơ, thái độ của học sinh Hay để giáo giáo dục truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo, có thể chọn tác phẩm
"Những gương mặt giáo dục Việt Nam 2007 "(NXB Giáo dục), hoặc lá thư "Yêu thương không bao giờ muộn" để giáo dục truyền thống Nhà giáo Việt Nam
Tuỳ thuộc vào các chủ đề, lãnh đạo nhà trường có thể mời thêm các lực lượng giáo dục ở ngoài nhà trường như công an; Hội liên hiệp phụ nữ; Hội cực Chiến binh; cán bộ Đoàn ở huyện, tỉnh; lão thành cách mạng; Huyện đội để minh hoạ thêm Sự tham gia của các lực lượng giáo dục xã hội không chỉ để hỗ trợ cho sinh hoạt này mà lực lượng có nhiều đóng góp thiết thực về sức người, sức của cho tổ chức, triển khai các hoạt động giáo dục toàn diện khác, có một yếu tố quan trọng tạo nên hiệu quả của giờ sinh hoạt tập thể đầu tuần đó là Hiệu trưởng và các lực lượng giáo dục trong nhà trường phải biết phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của các tổ chức tự quản của học sinh trong nhà trường Dưới sự chỉ đạo của Hiệu trưởng, sự hướng dẫn của các cơ quan chức năng, chính học sinh phải được
Trang 5tham gia vào cỏc sinh hoạt dưới cờ với vai trũ là chủ thể sỏng tạo Hiệu trưởng phải biết gợi ý cho cỏc Ban cỏn sự và BCH Chi đoàn cỏc lớp lựa chọn cỏc nội dung và hỡnh thức nghệ thuật khỏc nhau để tổ chức sinh hoạt sao cho cỏc sinh hoạt này thực sự là của cỏc em, cho cỏc em và cho cỏc em
Giỏo dục đạo đức, nhõn cỏch cho học sinh là một cụng việc khú, đũi hỏi phải cú sự chung tay gúp sức của nhiều lực lượng trong nhà trường và xó hội Hỡnh thức giỏo dục rất phong phỳ và đa dạng Hiệu trưởng trường THPT là người chịu trỏch nhiệm chớnh trong nhà trường về nhiệm vụ này Sinh hoạt dưới cờ là một diễn đàn thuận lợi cho Hiệu trưởng cỏc trường làm nhiệm vụ giỏo dục đạo đức, nhõn cỏch học sinh Việc đầu tư, sử dụng, khai thỏc tốt diễn đàn này chắc chắn sẽ gúp phần tớch cực trong việc giỏo dục toàn diện học sinh Cải tiến, đổi mới nội dung và hỡnh thức buổi chào cờ là một cụng việc thường xuyờn
và luụn luụn mới mẽ đối với người Hiệu trưởng trong tỡnh hỡnh hiện nay
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Khoa học tổ chức và quản lý- Nhà xuất bản thống kê năm 1999
2 Bộ tài liệu hỗ trợ Hiệu trởng quản lý hiệu quả trờng học- Dự án hỗ trợ đổi mới quản lý giáo dục(SREM) – tháng 7/2009 tháng 7/2009
3 Tài liệu tập huấn bồi dỡng tăng cờng năng lực quản lý điều hành cho Hiệu trởng
trờng THPT- Dự án phát triển GD THPT- Hà Nội tháng 3/2010
4 Một số t liệu tham khảo qua mạng Internet