- Nêu mục tiêu của bài học và yêu cầu cần đạt: Nắm được phương pháp nhân giống bằng chiết cành và làm được các thao tác kỹ thuật trong việc chiết cành cây ăn quả... PE trong để bó bầu[r]
Trang 1Sau khi học xong bài này, học sinh cần:
- Biết được vai trò, vị trí của nghề trồng cây ăn quả trong nền kinh tế và đời sống
- Biết được các đặc điểm của nghề và yêu cầu đối với người làm nghề trồng cây ăn quả
- Biết được triển vọng của nghề trồng cây ăn quả
- Yêu thích nghề trồng cây ăn quả
II/ CHUẨN BỊ :
1 Chuẩn bị nội dung :
- Sgk, sgv
- Tài liệu: Phát triển V
- AC, trồng cây ăn quả…
2 Chuẩn bị đồ dùng dạy học :
- Tranh vẽ có nội dung liên quan đến bài học
- Bảng số liệu về phát triển trồng cây ăn quả trong nước và ở địa phương
III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
*/ HĐ1: TÌM HIỂU VAI TRÒ, VỊ TRÍ CỦA
NGHỀ TRỒNG CÂY ĂN QUẢ:
- Hãy kể các giống cây ăn quả ở nước
ta mà em biết?
- Vai trò:
- Vị trí của nghề trồng cây ăn quả
trong đời sống và nền kinh tế quốc
dân
*/ HĐ2: TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM CỦA NGHỀ
VÀ NHỮNG YÊU CẦU ĐỐI VỚI NGƯỜI
LÀM NGHỀ TRỒNG CÂY ĂN QUẢ:
I/ VAI TRÒ, VỊ TRÍ CỦA NGHỀ TRỒNG CÂY ĂN QUẢ:
- Quan sát H1(5- sgk)(vải thiều (Lục Ngạn); nhãn lồng (hưng Yên); bưởi (Đoan Hùng)…)
- Vai trò, vị trí:
+ Cung cấp cho người tiêu dùng
+ Cung cấp nguyên liệu cho CN chế biến đồhộp, nước giải khát…
+ Xuất khẩu
II/ ĐẶC ĐIỂM VÀ NHỮNG YÊU CỦA NGHỀ:
- Đọc mục II (6- sgk)
Trang 2- Nghề trồng cây ăn quả có đặc
điểm gì?
- Em hãy nêu những dụng cụ làm
vườn?
- Có những yêu cầu gì đối với người
làm nghề trồng cây ăn quả?
-Trong những yêu cầu đó, yêu cầu
nào là quan trọng nhất? Vì sao?
*/ HĐ3: TÌM HIỂU TRIỂN VỌNG CỦA
NGHỀ TRỒNG CÂY ĂN QUẢ:
- Lấy dẫn chứng về diện tích tròng,
sản lượng thu hoạch và thu nhập từ
cây ăn quả ở địa phương?
1 Đặc điểm của nghề:
a Đối tượng lao động:
Cây ăn quả lâu năm có giá trị dinh dưỡng vàkinh tế cao
b Nội dung lao động:
Công việc: Nhân giống, làm đất, giao trồng, chăm bón, thu hoạch, bảo quản, chế biến…
c Dụng cụ lao động: Cuốc, xẻng, cày…
d Điều kiện lao động: Khí hậu, thời tiết, nông hoá, tư thế…
e Sản phẩm: Là những loại quả: Cam, chanh, mít, nhãn, vải, xoài…
2 Yêu cầu của nghề đối với người lao động:
- Phải có tri thức về các ngành khoa học có liên quan (sinh, hoá, KTNN…) và có kỹ năng cơ bản về nghề trồng cây ăn quả
- Lòng yêu nghề, chịu khó tìm tòi
- Có sức khoẻ tốt, khéo léo…
III/ TRIỂN VỌNG CỦA NGHỀ:
- Nghề trồng cây ăn quả đang được khuyến khích phát triển tạo công ăn việc làm và thu nhập cho người lao động, tăng nguồn ngoại
tệ cho đất nước
- Để thực hiện được các nhiệm vụ, vai trò của nghề trồng cây ăn quả, phảI làm tốt một
số công việc sau:
+ Xây dựng và cải tạo vườn CAQ theo hướng thâm canh, chuyên canh
+ Áp dụng các tiến bộ kĩ thuật
+ Xây dựng các chính sách phù hợp, đẩy mạnh đào tạo, huấn luyện cán bộ kĩ thuật
4 Củng cố:
- Gọi 1- 2 học sinh đọc: “Ghi nhớ”
- Nêu câu hỏi củng cố bài
- Đánh giá mức độ đạt được của bài học
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài
- Đọc trước và chuẩn bị nội dung bài 2
Trang 3Ngày soạn:
Ngày giảng:
TIẾT 2- BÀI 2 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÂY ĂN QUẢ
I/ MỤC TIÊU :
Sau T1 của bài học này, học sinh:
- Biết được giá trị của việc trồng cây ăn quả
- Biết đặc điểm và yêu cầu ngoại cảnh của cây ăn quả
- Hứng thú trong học tập
II/ CHUẨN BỊ :
1 Chuẩn bị nội dung:
- Đọc kĩ nội dung bài học trong sgk
- Thu thập thêm thông tin trong các tài liệu
2 Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
Tranh ảnh để minh hoạ
III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Tổ chức: sĩ số
2 Kiểm tra:
- Nghề trồng cây ăn quả có vai trò gì đối với đời sống và kinh tế?
- Em hãy nêu các yêu cầu đối với nghề trồng cây ăn quả và phân tích ý nghĩa của chúng?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: CAQ là cây có giá trị dinh dưỡng và kinh tế cao được nhân dân trồng từ lâu đời và có nhiều kinh nghiệm Trong quá trình sinh trưởng và phát triển của CAQ, các yếu tố ngoại cảnh và kĩ thuật trồng, chăm sóc có ảnh hưởng rất lớn đến năng suất và chất lượng các loại quả…
*/HĐ1: TÌM HIỂU VỀ GIÁ TRỊ CỦA VIỆC
TRỒNG CÂY ĂN QUẢ:
- CAQ có ý nghĩa như thế nào đối với
con người, xã hội và thiên nhiên môi
trường?
? THBVMT: việc trồng cây ăn quả
có tác dụng gì với môi trường
*/ HĐ2: TÌM HIỂU VỀ ĐẶC ĐIỂM THỰC
VẬT VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH CỦA
CÂY ĂN QUẢ:
- Rễ CAQ có mấy loại? Đó là những
loại nào? Cho VD? Chúng có đặc
điểm và nhiệm vụ gì?
Cơ sở khoa học của việc bón thúc
I/ GIÁ TRỊ CỦA VIỆC TRỒNG CÂY ĂN QUẢ:-Giá trị dinh dưỡng
-Có khả năng chữa được một số bệnh
-Là nguồn nguyên liệu cung cấp cho các nhàmáy chế biến
-Bảo vệ môi trường sinh thái, chống xói mòn, bảo vệ đất…
II/ ĐẶC ĐIỂM THỰC VẬT VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH CỦA CÂY ĂN QUẢ:
1.Đặc điểm thực vật:
a Rễ:
- Rễ cọc: Mọc thẳng xuống đất, sâu 1- 10 mét giúp cây đứng vững, hút nước, chất
Trang 4cho cây ăn quả để đạt năng suất cao.
- Thân cây có tác dụng gì? Cành cây
- Ý nghĩa của việc nghiên cứu đặc
điểm sinh học của hoa?
(Tạo giống, nhân giống, biện pháp kĩ
thuật cho đậu quả)
Các loại quả?
- Ý nghĩa của việc nghiên cứu đặc
điểm sinh học của quả?
(Chọn giống, bảo quản, chế biến, vận
chuyển…)
+ CAQ rất phong phú, đa dạng, có
loại nguồn gốc nhiệt đới, á nhiệt đới,
ôn đới do các yếu tố khí hậu, đất đai
chi phối
- Cây được trồng ở đâu? Tại sao như
vậy?
(Nơi đất cao, không bị ngập úng vì
CAQ chịu được hạn nhưng chịu úng
kém)
- Kể tên một số chất dinh dưỡng cần
thiết cho quá trình sinh trưởng và
phát triển của cây? phương pháp bón
các yếu tố dinh dưỡng đó?
- Loại đất nào thích hợp để trồng
CAQ? (Đất đỏ, đất phù sa ven sông)
dinh dưỡng
- Rễ chùm: Mọc ngang Sâu 0,1- 10 mét, giúp cây hút nước, chất dinh dưỡng
b Thân:
- Thân gỗ: Làm giá đỡ cho cây
- Cành cấp I, II, III, IV, V, VI Cành cấp V mang quả
2 Yêu cầu ngoại cảnh:
a Nhiệt độ: Tuỳ thuộc vào từng thời kì sinh trưởng của mỗi loại cây
VD: Chuối: 25- 300C; cam, quýt: 25- 270C
b Độ ẩm, lượng mưa:
- Độ ẩm không khí:80- 90%
- Lượng mưa: 1000- 2000 mm
c Ánh sáng:
- Hầu hết cây ăn quả là cây ưa ánh sáng
- Một số cây chịu bóng râm ( dứa)
Giáo viên tóm tắt lại kiến thức cơ bản của bài
Đặt câu hỏi yêu cầu học sinh trả lời để củng cố bài
Đánh giá tiết học
5 Hướng dẫn về nhà:
-Yêu cầu hs về nhà học bài và trả lời câu hỏi 1-2 (15- sgk)
-Đọc trước mục III (1, 2, 3), bài 2
Trang 5Ngày soạn:
Ngày giảng:
TIẾT 3- BÀI 2:MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÂY ĂN QUẢ (T2).
I/ MỤC TIÊU :
Sau T2 của bài học này, học sinh:
- Năm được kĩ thuật trồng chăm sóc, thu hoạch, bảo quản, chế biến cây
1 Chuẩn bị nội dung :
- Đọc kĩ nội dung bài học trong sgk
- Thu thập thêm thông tin trong các tài liệu
CÂY ĂN QUẢ:
Phân tích những cơ sở khoa học của
các biện pháp kĩ thuật chung trong
việc trồng và chăm sóc cây ăn quả
Nêu các loại CAQ đang được trồng
ở nước ta và phân loại chúng vào 3
nhóm cây được ghi trong bảng 2
(11- sgk)
- Người ta dùng phương pháp nào
để nhân giống cây ăn quả?
(Dùng kiến thức sinh 6, công nghệ 7
để gợi ý học sinh trả lời)
- Cây ăn quả á nhiệt đới: Cam, quýt, chanh, bưởi, vải, nhãn, bơ, hang, mơ…
- Cây ăn quả ôn đới: Táo tây, lê, đào, mận,nho…
2 Nhân giống:
- Phương pháp hữu tính: Gieo hạt
- Phương pháp vô tính: Giâm, chiết, ghép, nuôi cấy mô tế bào, tách chồi…
3 Trồng cây ăn quả:
Trang 6những điều cần chú ý khi trồng cây
ăn quả
- Phân tích, làm rõ cơ sở khoa học
và ý nghĩa thực tế của các yêu cầu
kĩ thuật đó
- Giải thích tại sao các loại CAQ lại
trồng vào các thời vụ trên?
Tại sao phải trồng dày hợp lí?
Tại sao phải để lớp đất mặt riêng
khi đào hố?
?Câu hỏi THBVMT: Ảnh hưởng
của phân bón với môi trường?
- Tại sao phải trồng cây có bầu đất?
+ Nêu, giải thích và phân tích
c Đào hố, bón phân lót:
- Đào hố trước khi trồng 15- 30 ngày
- Kích thước hố tuỳ thuộc vào loại cây
- Để riêng lớp đất mặt và lớp đất dưới đáy.Trộn phân bón với lớp đất mặt rồi cho vào
hố, lấp đất
=>Có thể gây ô nhiễm MT nước,không khí,và có thể làm thay đổi tính chất MT đất
d Trồng cây:
Quy trình: Đào hố trồng Bóc vỏ bầu (Trồng cây có bầu) Đặt cây vào hố Lấp đất Tưới nước
- Bón phân thúc vào thời kì nào?
Cách bón: Bón phân thúc cho CAQ,
không bón vào gốc cây mà bón theo
hình chiếu của tán cây, do rễ cây hút
chất dinh dưỡng lan rộng trong lớp
đất mặt theo tán cây
- Vai trò của nước đối với sự sinh
trưởng, phát triển của cây? (Hoà tan
chất dinh dưỡng, vận chuyển chất
dinh dưỡng)
? Câu hỏi THBVMT: Biện pháp nào
để giữ ẩm, hạn chế xói mòn, cỏ dại?
(Phủ rơm rạ, tán PE quanh gốc cây,
trồng xen cây ngắn ngày và trồng
+ khi cây chưa hoặc đã ra hoa, quả
+ Sau khi thu hoạch
- Loại phân bón: phân chuồng, phân hoá học, bùn ao, phù sa
Trang 7- Tác dụng của việc tạo hình, sửa
cành và thực hiện nó như thế nào?
- Phòng trừ sâu bệnh là khâu quan
hoá học để giảm ô nhiễm môi
trường, gây độc hại cho người và
các sinh vật khác
*/ HĐ3: TÌM HIỂU KĨ THUẬT THU
HOẠCH, BẢO QUẢN, CHẾ BIẾN:
Đặc điểm sản phẩm cây ăn quả là
các loại quả chứa nhiều nước, vỏ
mỏng nên dễ dập nát, cần lưu ý
trong thu hoạch, bảo quản
* THBVMT: Thu hoạch cần đảm
bảo đúng thời gian cách li.Sử dụng
các chất bảo quản đúng hàm lượng
quy định về vệ sinh an toàn thực
phẩm,tránh gây ô nhiễm MT xung
g Sử dụng chất điều hoà sinh trưởng:
- Kích thích ra mầm hoa, tăng tỉ lệ đậu quả, làm thay đổi kích cỡ, màu sắc quả
- Sử dụng với nồng độ nhỏ, thời gian nhất định tuỳ thuộc vào loại cây
IV/ THU HOẠCH, BẢO QUẢN, CHẾ BIẾN:
- Yêu cầu học sinh đọc “Ghi nhớ” (15- sgk)
- Giáo viên tóm tắt lại kiến thức cơ bản của bài
- Đặt câu hỏi yêu cầu học sinh trả lời để củng cố bài
- Đánh giá tiết học
5 Hướng dẫn về nhà:
- Yêu cầu hs về nhà học bài
- Đọc trước bài 3 chuẩn bị cho giờ sau
Trang 9Ngày soạn:
Ngày giảng:
TIẾT 4- BÀI 3:CÁC PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG
CÂY ĂN QUẢ I/ MỤC TIÊU:
Sau T1 của bài học này, học sinh:
- Biết được những yêu cầu kĩ thuật xây dung vườn ươm cây ăn quả
- Hiểu được đặc điểm và yêu cầu kĩ thuật của phương pháp nhân giống h
- Có hứng thú tìm tòi trong học tập
II/ CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị nội dung :
- Đọc kĩ nội dung bài học trong sgk
- Thu thập thêm thông tin trong các tài liệu
2 Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
- Tranh ảnh về các phương pháp nhân giống cây ăn quả (giâm, chiết, ghép)
- Mẫu vật về cành chiết, cây đã ghép hoàn chỉnh
III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
*/ HĐ1: TÌM HIỂU VỀ VIỆC
XÂY DỰNG VƯỜN ƯƠM CÂY
ĂN QUẢ:
- Giúp học sinh hiểu vai trò
của vườn ươm:
+ Là nơi chọn lọc, bồi
dưỡng những giống tốt
+ Là nơi sử dụng các
phương pháp nhân giống để
sản xuất nhiều cây giống có
chất lượng cao cho sản
a Gần vườn trường, gần nơitiêu thụ và thuận tiện cho việc vận chuyển
Yn: Cung cấp giống kịp thời, đầy đủ cho cây phát triển tốt, đỡ công vận
Trang 10- Cho biết loại đất nào thích
hợp cho việc trồng CAQ?
(Đất đỏ, đất phù sa ven
sông)
- Phân tích tác dụng của
tong khu trong vườn ươm
Trong hai khu cây giống và
nhân giống thì khu nhân
giống có diện tích lớn hơn
Trong khu nhân giống được
chia làm nhiều khu nhỏ
Khu luân canh được trồng
cây họ đậu để nâng cao độ
phì của đất và sử dụng để
luân phiên cho các khu
nhân giống vì hàng năm
việc xuất cây giống đã làm
mất lớp đất mặt, làm cho
đất vườn ươm xấu dần, cần
được cải tạo
*/ HĐ2: TÌM HIỂU PHƯƠNG
PHÁP NHÂN GIỐNG HỮU TÍNH
(NHÂN GIỐNG BẰNG HẠT).
- Nhấn mạnh ý nghĩa thực
tiễn của phương pháp
- Cho học sinh they được
phương pháp nhân giống
bằng hạt không được ứng
dụng rộng rãi mà chỉ bó hẹp
trong các trường hợp sau:
+ Gieo hạt lấy cây làm gốc
ghép
+ Gieo hạt đối với những
giống cây chưa coa phương
pháp nhân giống tốt hơn
+ Đối với giống cây đa phôi
(Cam, quýt, xoài, bơ ) gieo
hạt để chọn cây giống giữ
được đặc tính của cây mẹ
chuyển, giá thành thấp
b Gần nguồn nước tưới cung cấp kịp thời, đầy đủ cho cây phát triển tốt
c Đất vườn ươm phải thoát nước, bằng phẳng, màu mỡ,thành phần cơ giới trung bình, độ chua phụ thuộc vàoloại cây
2 Thiết kế vườn ươm:
- Khu cây giống
- Khu nhân giống
- Khu luân canh
II/ PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG CÂY ĂN QUẢ:
1 Phương pháp nhân giống hữu tính:
- Nêu lên những ưu, nhược điểm:
- Những chú ý khi nhân giống hữu tính:
+ Biết được đặc tính chín của hạt để có biện pháp xử
lí phù hợp
+ Gieo hạt trên luống hoặc trong bầu đất phải tưới nước, phủ rơm rạ để giữ ẩm
và chăm sóc thường xuyên cho cây phát triển tốt
*/HĐ3: TÌM HIỂU PHƯƠNG
PHÁP NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH: 2 Phương pháp nhân giống vô tính:
Trang 11Các phương pháp nhân
giống vô tính đã được học?
- Những điểm cần lưu ý khi
ghép khác nhau và yêu cầu
học sinh nêu lên nội dung
của các kiểu ghép đó
- Giới thiệu thêm cho học
sinh biết: Phương pháp
nhân giống bằng chồi, nuôi
cấy mô Invitro
- Chết cành, giâm cành, ghép
a Chiết cành:
Là phương pháp nhân giống bằng cách tách cành từ cây
mẹ tạo thành cây con
- Cành khoẻ, có 1- 2 năm tuổi, không bị sâu ở giữa tầng tán vươn ra ánh sáng, đường kính 1- 1,5 cm
- Chọn cành ghép ở cây có năng suất cao, ổn định
- Chọn cây gốc ghép của cây cùng họ
- Hai cách ghép: Ghép cành và ghép mắt
+ Ghép cành: Ghép áp, ghép chẻ, ghép nêm
+ Ghép mắt: Ghép cửa sổ, ghép mắt kiểu chữ T, ghép mắt nhỏ có gỗ
(Bảng 3- Tr 22 sgk)
1 Gieo hạt - Đơn giản, dễ làm, chi phí
- Lâu ra hoa, quả
2 Chiết cành - Giữ được đặc tính của
cây mẹ
- Hệ số nhân giống thấp
- Cây chóng cỗi
Trang 12- Hệ số nhân giống cao.
- Đòi hỏi kỹ thuật và thiết bị cần thiết (Nhà giâm)
4 Ghép - Giữ được đặc tính của
cây mẹ
- Ra hoa, quả sớm
- Hệ số nhân giống cao
- Tăng sức chống chịu với điều kiện ngoại cảnh
- duy trì được nòi giống
- Đòi hỏi kỹ thuật phức tạp trong việc chọn gốc ghép, cành ghép và thao tác ghép
4 Củng cố:
- Gọi 1-2 học sinh đọc “Ghi nhớ”
- Khái quát nội dung, củng cố bài học
5 Hướng dẫn về nhà:
- Nhắc nhở học sinh học bài, trả lời câu hỏi, chuẩn bị dụng cụ, vật liệu cho bài thực hành lần sau
Trang 14Ngày soạn: 04/9/2012
Ngày giảng: 07/09/2012
TIẾT 5- BÀI 4 : THỰC HÀNH: GIÂM CÀNH
I/ MỤC TIÊU:
Sau khi học xong bài này, giáo viên phải làm cho học sinh:
- Biết cách giâm cành đúng thao tác và kỹ thuật
- Làm được các thao tác của quy trình giâm cành cây ăn quả
- Có ý thức kỉ luật, trật tự, vệ sinh, an toàn lao động trong và sau khi thực hành
- Bình tưới có hoa sen: 1 cái/ nhóm
- Tranh vẽ về quy trình giâm cành
III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1.Tổ chức:
2 Kiểm tra:
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh về dụng cụ, vật liệu
3 Bài mới:
*/ HĐ1: GIỚI THIỆU BÀI THỰC HÀNH:
- Nêu mục tiêu của bài học và yêu cầu cần đạt:
Làm được các thao tác kỹ thuật trong việc giâm
cành cây ăn quả
*/ HĐ2: TỔ CHỨC THỰC HÀNH:
- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh: Cành giâm,
khay gỗ, dao kéo, bình tưới
- Phân chia nhóm và nơi thực hành cho từng
nhóm
- Phân công và giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm Có
thể bố trí cho mỗi nhómgiâm một loại cành để so
sánh sự ra rễ nhanh hay chậm Tiến hành giâm
- Làm việc theo nhóm
Trang 15trong khay gỗ hay trên luống đất tuỳ thao điều
kiện thực hiện
*/ HĐ3: THỰC HÀNH:
- Giới thiệu và làm mẫu từng bước của quá trình
thực hành Cần giải thích rõ các yêu cầu kỹ thuật
của từng bước trong quy trình và áp dụng cho
từng loại cây
Trong điều kiện khí hậu nước ta, thường áp dụng
phương pháp xử lý nhanh chất kích thích ra rễ ở
nồng độ hoá chất cao từ 2000- 8000 ppm (tuỳ
loại cây), thời gian: 5- 10 (s)
- Theo dõi, uốn nắn kịp thời những sai sót của
học sinh trong khi thực hành
- Hướng dẫn học sinh thu dọn vật liệu, dụng cụ,
làm vệ sinh
1- 2 học sinh nhắc lại quy trình giâm cành:
Cắt cành giâm Xử lý cành giâm Cắm cành giâm Chăm sóc cành giâm
(cụ thể từng bước trong sgk- 25)
- Thực hành theo nhóm đã được phân công, tiến hành giâm cành theo các bước đã hướng dẫn trên khay gỗ có chứa đất hoặc cát, trên luống đất ở trong vườn ươm hoặc trong nhà giâm
+ Thời gian hoàn thành
+ Số lượng cành giâm được
- Tổ chức cho học sinh đánh giá chéo
- Nhận xét chung về giờ học của lớp
5.Hướng dẫn về nhà :
- Xem lại thao tác của quy trình
- Tập dượt trong vườn nhà
- Tiếp tục chuẩn bị dụng cụ, vật liệu để học tiết 2 của bài học này