- Tieáng thöù 8 cuûa caâu baùt môû ra moät vaàn môùi.Vaàn naøy vaàn vôùi tieáng thöù 6 cuûa caâu luïc vaø tieáng thöù 6 cuûa caâu baùt tieáp theo.. - Caùc vaàn naøy thöôøng laø thanh [r]
Trang 1Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ
Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn Đài nghiên, tháp bút chưa mòn, Hỏi ai gây dựng, nên non nước này?
( ca dao )
Trang 2Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương Nhớ ai tát nước bên đường hơm nao.
Trang 3Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương
Nhớ ai dải nắng dầm sương Nhớ ai tát nước bên đường hơm nao
Ta nghe như tiếng đàn cầm
nằm.
Trong rừng có trúc
bóng râm, Trong màu xanh mát ta
ngâm thơ nhàn
( Nguyễn Trãi )
Trang 5 NỘI DUNG BÀI HỌC
Trang 6I Luật thơ lục bát:
Thứ tư, ngày 5 tháng 12 năm 2007
Tiết 59 Tập làm văn
1 Số câu, số tiếng:
Trang 7Chi u chi u ra đ ng ngõ sau ề ề đ ứ
Trông v quê m ru t đau chín ề ẹ ộ đ
Tạo thành một cặp lục bát
Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao ?
( ca dao )
Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai.
Côn Sơn có đá rêu phơi,
Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm.
Trong ghềnh thông mọc như nêm, Tìm nơi bóntg mát ta lên ta nằm.
Trong rừng có trúc bóng râm, Trong màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn…
( Trích “ Côn Sơn ca” - Nguyễn Trãi )
Bài 3
Trang 8I Luật thơ lục bát
Tiết 59 Tập làm văn
1 Số câu, số tiếng :
- Một bài thơ lục bát:
+Dài: Gồm nhiều cặp lục bát tạo
thành ( Không hạn định số câu)
Gồm: Câu lục : 6 tiếng
Câu bát : 8 tiếng
+ Ngắn nhất : có 2 câu
-> Tạo thành một cặp lục bát
2 Luật bằng trắc:
Thứ tư, ngày 5 tháng 12 năm 2007
Trang 9* Tiếng Việt có 6 thanh : sắc, nặng, hỏi, ngã, huyền và
ø
thanh ngang
Chia làm hai nhóm:
+ Nhóm thanh bằng ( B ) gồm: thanh huyền thanh ngang
Nhóm thanh bằng, trắc + Nhóm thanh trắc ( T ) gồm: thanh sắc, nặng, hỏi, ngã
Trang 11
Luật bằng trắc
Trang 14I Luật thơ lục bát
Tiết 59 Tập làm văn
1 Số câu, số tiếng:
- Một bài thơ lục bát:
+ Dài: Gồm nhiều cặp lục bát tạo
thành ( Không hạn định số câu)
Gồm: Câu lục : 6 tiếng
Câu bát : 8 tiếng
+ Ngắn nhất : có 2 câu
-> Tạo thành một cặp lục bát
2 Luật bằng trắc:
- Các tiếng chẵn : 2,4,6,8 bắt buộc
phải đúng luật :+ Câu lục: B T B
+ Câu bát: B T B B
- Các tiếng lẻ:1,3,5,7 không bắt
buộc phải đúng luật.
Thứ tư, ngày 5 tháng 12 năm 2007
Trang 16I Luật thơ lục bát
Tiết 59 Tập làm văn
1 Số câu, số tiếng :
- Một bài thơ lục bát:
+Dài: Gồm nhiều cặp lục bát tạo
thành ( Không hạn định số câu)
Gồm: Câu lục : 6 tiếng
Câu bát : 8 tiếng
+ Ngắn nhất : có 2 câu
-> Tạo thành một cặp lục bát
2 Luật bằng trắc:
- Các tiếng chẵn : 2,4,6,8 bắt buộc
phải đúng luật : + Câu lục: B T B
+ Câu bát: B T B B
-Các tiếng lẻ:1,3,5,7 không bắt buộc
phải đúng luật.
-Trong câu bát, nếu tiếng thứ 6 là
thanh ngang thì tiếng thứ 8 phải là thanh huyền và ngược lại
Thứ tư, ngày 5 tháng 12 năm 2007
Trang 17* Trường hợp ngoại lệ
Câu lục: Tiếng thứ 4 “ bằng” thì tiếng thứ 6 lại “trắc”
Câu bát : Tiếng thứ 2 “ trắc” thì tiếng thứ 4 “ bằng”;
và tiếng thứ 6 lại “trắc”
trúc
Trang 18I Luật thơ lục bát
Tiết 59 Tập làm văn
1 Số câu, số tiếng:
- Một bài thơ lục bát:
+Dài: Gồm nhiều cặp lục bát tạo
thành ( Không hạn định số câu)
Gồm: Câu lục : 6 tiếng
Câu bát : 8 tiếng
+ Ngắn nhất : có 2 câu
-> Tạo thành một cặp lục bát
2 Luật bằng trắc:
- Các tiếng chẵn : 2,4,6,8 bắt buộc
phải đúng luật : + Câu lục: B T B
+ Câu bát: B T B B
-Các tiếng lẻ:1,3,5,7 không bắt buộc
phải đúng luật.
3 Vần:
-Trong câu bát,nếu tiếng thứ 6 là
thanh ngang thì tiếng thứ 8 phải là thanh huyền và ngược lại
Thứ tư, ngày 5 tháng 12 năm 2007
Trang 20B
Trang 21I Luật thơ lục bát
Tiết 59 Tập làm văn
1 Số câu, số tiếng:
- Một bài thơ lục
bát:
+Dài: Gồm nhiều cặp lục bát tạo
thành ( Không hạn định số câu)
Gồm: Câu lục : 6 tiếng
Câu bát : 8 tiếng
+ Ngắn nhất : có 2 câu
-> Tạo thành một cặp lục bát
2 Luật bằng trắc:
- Các tiếng chẵn : 2,4,6,8 bắt buộc
phải đúng luật :+ Câu lục: B T B
+ Câu bát: B T B B
-Các tiếng lẻ:1,3,5,7 không bắt buộc
phải đúng luật.
3 Vần:
-Tiếng thứ 6 của câu lục vần với
tiếng thứ 6 của câu bát.
4 Nhịp:
-Tiếng thứ 8 của câu bát mở ra
một vần mới.Vần này vần với tiếng thứ 6 của câu lục và tiếng thứ 6 của câu bát tiếp theo.
- Các vần này thường là thanh bằng
-Trong câu bát,nếu tiếng thứ 6 là
thanh ngang thì tiếng thứ 8 phải là thanh huyền và ngược lại
Thứ tư, ngày 5 tháng 12 năm 2007
Trang 22Khi con tu hú gọi bầy
Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần Vườn râm dậy tiếng ve ngân
Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào
Trời xanh càng rộng càng cao
Đôi con diều sáo lộn nhào từng không…
( Trích “ Khi con tu hú” -Tố Hữu)
Trang 23Tre xanh, xanh tự bao giờ?
Chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh Thân gầy guộc, lá mong manh
Mà sao nên luỹ, nên thành tre ơi?
Ở đâu tre cũng xanh tươi
Cho dù đất sỏi, đất vôi bạc màu…
(Trích “ Tre Việt Nam”- Nguyễn Duy )
Trang 24Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ
Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn
Đài nghiên, tháp bút chưa mòn,
Hỏi ai gây dựng, nên non nước này?
(Ca dao)
Câu lục : Nhịp 2/2/2 ; 2/4 ; 3/3
Câu bát : 2/2/2/2 ; 4/4 ; 3/5 ; 2/6 ; 2/2/4
Trang 25I Luật thơ lục bát
Tiết 59 Tập làm văn
1 Số câu, số tiếng:
- Một bài thơ lục
bát:
+Dài: Gồm nhiều cặp lục bát tạo
thành ( Không hạn định số câu)
Gồm: Câu lục : 6 tiếng
Câu bát : 8 tiếng
+ Ngắn nhất : có 2 câu
-> Tạo thành một cặp lục bát
2 Luật bằng trắc:
- Các tiếng chẵn : 2,4,6,8 bắt buộc
phải đúng luật : + Câu lục: B T B
+ Câu bát: B T B B
- Các tiếng lẻ:1,3,5,7 không bắt buộc
phải đúng luật.
3 Vần:
-Tiếng thứ 6 của câu lục vần với
tiếng thứ 6 của câu bát.
4 Nhịp:
-Tiếng thứ 8 của câu bát mở ra
một vần mới.Vần này vần với tiếng thứ 6 của câu lục và tiếng thứ 6 của câu bát tiếp theo.
- Các vần này thường là thanh bằng
+ Câu lục : Nhịp 2/2/2 ; 2/4 ; 4/2 ; 3/3 … + Câu bát: 2/2/2/2 ; 4/4 ; 3/5 ; 2/6 ; 2/2/4…
-Trong câu bát,nếu tiếng thứ 6 là
thanh ngang thì tiếng thứ 8 phải là thanh huyền và ngược lại
Thứ tư, ngày 5 tháng 12 năm 2007
Trang 26- Lục bát là thể thơ độc đáo của văn học Việt Nam.
- Luật thơ lục bát thể hiện tập trung ở khổ thơ lục bát gồm một câu sáu tiếng và một câu tám tiếng sắp xếp theo mô hình sau đây(B: bằng; T: trắc; V: vần; chưa tính đến các dạng biến thể và ngoại lệ
Trang 27I Luật thơ lục bát
Tiết 59
Tập làm văn
1 Số câu, số tiếng:
- Một bài thơ lục bát:
+Dài: Gồm nhiều cặp lục bát tạo
thành ( Không hạn định số câu)
Gồm: Câu lục : 6 tiếng
Câu bát : 8 tiếng
+ Ngắn nhất : có 2 câu
-> Tạo thành một cặp lục bát
2 Luật bằng trắc:
- Các tiếng chẵn : 2,4,6,8 bắt buộc
phải đúng luật :+ Câu lục: B T B
+ Câu bát: B T B B
-Các tiếng lẻ:1,3,5,7 không bắt buộc
phải đúng luật.
-Trong câu bát,nếu tiếng thứ 6 là
thanh ngang thì tiếng thứ 8 phải là thanh huyền và ngược lại
3 Vần:
-Tiếng thứ 6 của câu lục vần với
tiếng thứ 6 của câu bát.
4 Nhịp:
-Tiếng thứ 8 của câu bát mở ra
một vần mới.Vần này vần với tiếng thứ 6 của câu lục và tiếng thứ 6 của câu bát tiếp theo.
- Các vần này thường là thanh bằng
+ Câu lục : Nhịp 2/2/2/ ; 2/4 ; 4/2 ; 3/3 …
+ Câu bát: 2/2/2/2 ; 4/4 ; 3/5 ; 2/6 ; 2/2/4…
* Ghi nhớ (SGK/156)
Thứ tư, ngày 5 tháng 12 năm 2007
Trang 28Trong bài thơ, em thích nhất khổ thơ nào? Vì sao ?
Câu h i thảo luận ỏ
Hãy xác định luật thơ lục bát
( luật B, T; vần và nhịp )
trong các bài ca dao và bài
thơ sau ?
Luyện tập củng cố
Trang 29v
V
Trang 301 2 3 4 5 6 7 8
Đầu lòng hai ả tố
Mỗi người một vẻ, mười
B
T T T T
Thúy thần
vẹn phân
Trang 311, Tác giC
Bước sang tháng sáu giá
Tháng chạp nằm bức mồ
Con
chuột
kéo cày lồi
Con trâu vốc gạo vào
trong Vườn rộng thì thả rau
Ao sâu vãi cải lấy làm
Trang 321 2 3
Trang 33Câu hỏi
Số 01
Câu hỏi
Số 01 Dòng nào nói đúng nhất về số câu và số tiếng trong một bài thơ lục bát?
A Bài thơ lục bát chỉ có một câu 6 tiếng và một câu 8 tiếng.
B Bài thơ lục bát ngắn nhất có 2 câu, dài nhất 8 câu.
C Bài thơ lục bát ngắn nhất có 2 câu (lục và bát) dài nhất không hạn định D.Bài thơ lục bát có hai câu bảy chữ và một câu lục, một câu bát
Trang 35C.Trong bài thơ lục bát, các tiếng chẵn bắt buộc phải đúng luật; các tiếng lẻ không bắt buộc
D Câu A và B đúng
Dòng nào nói đúng nhất trong các dòng sau đây?
Trang 36C.Trong bài thơ lục bát, các tiếng chẵn bắt buộc phải đúng luật; các tiếng lẻ không bắt buộc
D Câu A và B đúng
Dòng nào nói đúng nhất trong các dòng sau đây?
Trang 37tiếng thứ 6 của câu bát tiếp theo.
C Các vần này thường là vần bằng D.Tất cả đều đúng
Trang 38tiếng thứ 6 của câu bát tiếp theo.
C Các vần này thường là vần bằng
D Tất cả đều đúng
Trang 391 Làm thơ lục bát theo mô hình ca dao Điền nối tiếp cho thành bài và đúng luật Cho biết vì sao em điền các từ đó( Về ý và vần)
a, Em ơi đi học đường xa
Cố học cho giỏi mẹ
mong b Anh ơi phấn đấu cho bền
Mỗi năm mỗi lớp
a, Em ơi đi học đường xa Cố học cho giỏi mẹ mong.
b, Anh ơi phấn đấu cho bền Mỗi năm mỗi lớp
c, Ngoài vườn ríu rít tiếng chim
. c, Ngoài vườn ríu rít tiếng chim
ở nhà kẻo mà ta lên đều đều cố lên đứng đầu Trong nhà vang tiếng đàn kìm của ai Trong nhà vang tiếng em đang học bài d , Các bạn lớp bảy mười ơi!
.
g, Ngày lễ nhà giáo đến rồi .
.
Bài tập 1
Trang 40Bài tập 2
Cho biết các câu lục bát sau sai ở đâu và sửa lại cho đúng
a, Vườn em cây trái đủ loài Có cam có quýt, có bòng có na.
Vườn em cây trái đủ loài Có cam có quýt, có xoài , có na.
Thiếu nhi là tuổi học hành Chúng em phấn đấu tiến nhanh hàng đầu.
Tiếng thứ 6 của câu bát sai vần
b, Thiếu nhi là tuổi học hành Chúng em phấn đấu tiến lên hàng đầu.
Trang 41- Học thuộc lòng phần ghi nhớ
- Tập làm một bài thơ lục bát.
- Chuẩn bị bài:
Một thứ quà của lúa non: cốm.
Trang 42- Các bạn đồng nghiệp
Đã về dự giờ và góp ý xây dựng
bài dạy của chúng tôi.