C¶nh khuya TiÕng suèi trong nh tiÕng h¸t xa Tr¨ng lång cæ thô bãng lång hoa C¶nh khuya nh vÏ Ngêi cha ngñ Cha ngñ v× lo nçi níc nhµ Nguyªn tiªu R»m th¸ng giªng Phiªn ©m Kim d¹ nguyªn ti[r]
Trang 3Ngữ văn tiết 46: Rằm tháng giêng
I Tìm hiểu chung:
a) Tác giả:
Tiết 45: Văn bản: cảnh khuya, rằm tháng giêng
1 Tác giả, tác phẩm:
- Hồ Chí Minh (1890 -1969)
- Ng ời chiến sỹ cách
mạng, anh hùng dân tộc,
vị lãnh tụ vĩ đại của dân
tộc Việt Nam.
- Là nhà văn, nhà thơ lớn
của Việt Nam.
- Là danh nhân văn hoá
thế giới.
Trang 4- Hoµn c¶nh s¸ng t¸c: B¸c Hå viÕt ë chiÕn khu ViÖt B¾c, trong nh÷ng n¨m ®Çu cña cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p (1946 - 1954 )
b) T¸c phÈm:
( Hå ChÝ Minh)
I T×m hiÓu chung:
1 T¸c gi¶, t¸c phÈm:
Trang 5ViÖt B¾c
Tr«ng lªn ViÖt B¾c cô Hå s¸ng soi
Suèi Lª ninHang P¸c Bã
Trang 6- Nguyên tiêu : đêm rằm tháng giêng.
- Yên: khói
- Ba: sóng
- Thâm: sâu
- Xứ: nơi
( Hồ Chí Minh)
Trang 72 §äc, hiÓu chó thÝch
* §äc, hiÓu chó thÝch
C¶nh khuya
TiÕng suèi trong nh tiÕng h¸t xa Tr¨ng lång cæ thô bãng lång hoa C¶nh khuya nh vÏ Ng êi ch a ngñ
Ch a ngñ v× lo nçi n íc nhµ
Tiết 45: V¨n b¶n: c¶nh khuya, r»m th¸ng giªng
( Hå ChÝ Minh)
I T×m hiÓu chung:
1 T¸c gi¶, t¸c phÈm:
Trang 82 Đọc, hiểu chú thích
* Đọc, hiểu chú thích
( Hồ Chí Minh)
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả, tác phẩm:
Nguyên tiêu
( Rằm tháng giêng) Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền
Dịch thơ
Rằm xuân lồng lộng trăng soi Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân; Giữa dòng bàn bạc việc quân, Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền
Trang 9Cảnh khuya
Tiếng suối trong nh tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Cảnh khuya nh vẽ Ng ời ch a ngủ
Ch a ngủ vì lo nỗi n ớc nhà
Tiết 45: Văn bản: cảnh khuya, rằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh)
Nguyên tiêu
( Rằm tháng giêng) Phiên âm
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả, tác phẩm
2 Đọc, hiểu chú thích
* Đọc, hiểu chú thích
* Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt
* Bố cục: 2 -2
Trang 10- Nguyên tiêu : đêm rằm tháng giêng.
- Yên: khói
- Ba: sóng
- Thâm: sâu
- Xứ: nơi
( Hồ Chí Minh)
Trang 11II Tìm hiểu văn bản:
Tiết 45: Văn bản: cảnh khuya, rằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh)
1 Cảnh khuya:
a Hai câu đầu:
->Nghệ thuật: So sánh, điệp từ
Tiếng suối trong nh tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
-> Tiếng suối trong trẻo, đêm trăng đẹp
Bức tranh thiên nhiên giao hòa, đẹp:
lung linh, huyền ảo và thơ mộng
=> Hồ Chí Minh yêu, gắn bó, gần gũi với thiên nhiên.
Tiếng suối trong nh tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Trang 12-> nghệ thuật: so sánh tuyệt đối, điệp ngữ vòng
Cảnh khuya nh vẽ ng ời ch a ngủ
Ch a ngủ vì lo nỗi n ớc nhà
b Hai câu cuối:
-> Cảnh rất đẹp Ng ời ch a ngủ vì
+ say mê th ởng thức vẻ đẹp của đêm trăng rừng việt bắc
+ lo nghĩ cho vận mệnh dân tộc nên vẫn thức cùng núi rừng
=> Bác có tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu n ớc sâu nặng Bác là ng ời nghệ sỹ, chiến sỹ.
II Tìm hiểu văn bản: ( Hồ Chí Minh)
1 Cảnh khuya:
a Hai câu đầu:
Cảnh khuya nh vẽ ng ời ch a ngủ
Ch a ngủ vì lo nỗi n ớc nhà
Trang 13Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên, Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên;
Dịch thơ:
Rằm xuân lồng lộng trăng soi Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân;
a Hai câu đầu:
=>Bức tranh thiên nhiên có không gian cao rộng, bát ngát tràn ngập ánh trăng xuân Cảnh vật, đất trời tràn ngập sức sống mùa xuân
Rằm xuân lồng lộng trăng soi Sông xuân n ớc lẫn màu trời thêm xuân;
->Nghệ thuật: Từ láy, điệp từ
II Tìm hiểu văn bản:
Tiết 45: Văn bản: cảnh khuya, rằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh)
1 Cảnh khuya:
2 Rằm tháng Giêng (Nguyên tiêu):
Trang 14=>Hồ Chí Minh yêu trăng, yêu thiên nhiên, yêu n ớc thiết tha.
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền
Dịch thơ:
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền
-> Nghệ thuật: kết hợp yếu tố cổ điển (hình
ảnh quen thuộc của thơ x a: Trăng, khói,
sóng ) và yếu tố hiện đại (đàm quân sự),
từ ngữ hình ảnh chọn lọc gợi cảm (nguyệt
mãn thuyền)
-> Hình ảnh ng ời chiến sỹ cách mạng đang
làm việc trong 1 hoàn cảnh đặc biệt với
phong thái ung dung, với niềm lạc quan, tin
t ởng vào t ơng lai thắng lợi của kháng chiến
II Tìm hiểu văn bản:
( Hồ Chí Minh)
1 Cảnh khuya:
2 Rằm tháng Giêng ( Nguyên tiêu )
a.Hai câu đầu:
b Hai câu cuối:
Trang 15III Tổng kết:
- Vẻ đẹp của đêm trăng chiến khu Việt Bắc
- Tình cảm với thiên nhiên, lòng yêu n ớc sâu sắc và phong thái ung dung lạc quan của Bác Hồ
1- Nghệ thuật:
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt, vừa mang phong cách cổ điển vừa hiện
đại vô cùng uyển chuyển, nhiều hình ảnh thiên nhiên đẹp
- Sử dụng các biện pháp tu từ (so sánh, điệp từ, điệp ngữ ) tinh tế, sáng tạo
2- Nội dung:
2- Rằm tháng Giêng ( Nguyên tiêu )
II Tìm hiểu văn bản :
I Đọc, tìm hiểu chung:
Tiết 45: Văn bản: cảnh khuya, rằm tháng giêng
( Hồ Chí Minh)
1- Cảnh khuya:
Trang 16Bµi 1 : Bµi th¬ “ C¶nh khuya”, “ r»m th¸ng giªng” ® îc
viÕt vµo thêi gian nµo?
A 1939 - 1945
B 1945 - 1954
C 1954 - 1975
D Sau n¨m 1975
IV- LuyÖn tËp:
( Hå ChÝ Minh)
Trang 17Bµi 2: T×m vµ chÐp mét sè bµi th¬, c©u th¬ cña B¸c Hå viÕt vÒ tr¨ng hoÆc c¶nh thiªn nhiªn ?
Tiết 45: V¨n b¶n: c¶nh khuya, r»m th¸ng giªng
( Hå ChÝ Minh)
Trang 18- học thuộc lòng và phân tích hai bài thơ.
- Làm bài tập
- Tìm đọc những câu chuyện kể về Bác, những tác phẩm khác của Bác.