Khi viết ,câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than,nhưng khi ý cầu khiến không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm.. Câu hỏi:Trong các câu sau đây, câu nào không phả[r]
Trang 1Tuần 24 Ngày soạn: 6 /2/2012
CÂU CẢM THÁN I/ Mức độ cần đạt
- Nắm được đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán
- Biết sử dụng câu cảm thán phù hợp với hồn cảnh giao tiếp
II/Trọng tâm kiến thức, kĩ năng,thái độ
1 Kiến thức
- Đặc điểm hình thức của câu cảm thán
- Chức năng của câu cảm thán
2.Kĩ năng
- Nhận biết câu cảm thán trong các văn bản
- Sử dụng câu cảm thán phù hợp với hồn cảnh giao tiếp
3.Thái độ
-Ứng dụng câu cảm thán trong thực tế
III/ Chuẩn bị của thầy và trò:
1.
Giaó viên :Giáo án ,sgk ,sgv
2.Học Sinh : Học bài , soạn bài
IV/ Tiến trình tiết dạy :
1- Kiểm tra bài cũ : (5’)
Câu hỏi : Thế nào là câu cầu khiến ? Khi viết câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu gì? Gợi ý : Câu cầu khiến là câu có dùng từ cầu khiến ; hãy, đừng, chớ, đi, lên , nào… hoặc có ngữ điệu cầu khiến,dùng đề ra lệch,yêu cầu,đề nghị ,khuyên bảo
Khi viết ,câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than,nhưng khi ý cầu khiến khơng được nhấn mạnh thì cĩ thể kết thúc bằng dấu chấm
Câu hỏi:Trong các câu sau đây, câu nào khơng phải là câu cầu khiến ?vì sao?
a.Các cháu hãy xứng đáng:Cháu Bác Hồ Chí Minh!
b.Hãy kêu hãnh :trên tuyến đầu chống Mĩ
Cĩ miền Nam ,anh dũng tuyệt vời!
c.Cơ đơn thay là cảnh thân từ!
Đáp án:câu c
2.Bài mới :
a Giới thiệu bài : (1’)
Hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu chức năng của một kiểu câu nữa : câu cảm thán.
b Vào bài mới :
TL Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức
19’ Hoạt động 1:
- GV gọi HS đọc ví dụ 1
GV:Đưa ra 2 câu :
Hỡi ơi Lão Hạc!
HS đọc bài
+ Hỡi ơi Lão Hạc!
Than ôi!
I/ Đặc điểm hình thức
và chức năng :
1.
Đặc điểm hình thức
- Câu cảm thán là câu
Trang 2Than ôi!
- Em hãy cho biết 2 câu trên
cĩ phải thuộc 2 kiểu câu em
đã học khơng ?
Theo em 2 câu trên thuộc
kiểu câu nào?
- Đặc điểm hình thức nào
giúp em nhận biết đó là
câu cảm thán ?
GV:- Kết thúc câu bằng dấu
gì:
GV:- Chức năng của các
câu là gì ?
Em hãy cho biết các câu
trên bộc lộ cảm xúc gì?
Cho ví dụ :
a.Trời ơi anh đến muộn quá!
b.Trăng đêm nay đẹp biết
bao!
c.Cơ đơn thay là cảnh than
tù!
Xác định chức năng của các
câu trên ?
GV:Các ví dụ trên em hãy
cho biết đặc điểm và hình
thúc của câu cảm thán ?
Gv:Cho hs thảo luận
nhĩm:câu c (sgk)
Gv:Đưa ra ví dụ về một văn
bản (Đơn xin nghĩ học )
,một bài tốn lớp 7
Gv:Khi viết đơn,biên bản
,hợp đồng hay trình bày kết
quả giải một bài tốn ….cĩ
thể dùng câu cảm thán
khơng vì sao?
HS:Không thuộc 2 kiểu câu đã học
Hs câu cảm thán
HS:+ Các câu có dùng từ cảm thán: Hỡi ơi, Than ôi!
HS:-Dấu chấm than
HS:+ Câu cảm thán có chức năng bộc lộ cảm xúc của người nói
Hs:a.sự thương sĩt của ơng giáo đối với lão Hạc
b.sự thương tiếc thời vàng son đã qua
Hs:Các câu đều là câu cảm thán
a.sự ốn trách của người nĩi b.bộc lộ cảm nhận vẽ đẹp của ánh trăng
c.sự cơ đơn ,buồn khi ở trong tù
Hs:Dựa vào nội dung ghi nhớ trả lời
hs:câu c là câu cảm thán nhưng kết thúc bằng dấu chấm
Hs:Quan sát trên máy chiếu
Hs:không sử dụng câu cảm thán vì ngơn ngữ sử dụng trong các văn bản trên là ngơn ngữ mang tính tư duy logic,khơng thích hợp cho sử dụng ngơn ngữ bọc lộ cảm
có dùng từ cảm thán: + Than ôi, chao ôi, hỡi
ơi, trời ơi, xiết bao… -Kết thúc câu bằng dấu Dấu chấm than
2.
Đặc điểm chức năng
- Chức năng : bộc lộ cảm xúc của người nói
*Ghi nhơ:ù(sgk trang
44)
Trang 3Gv:Câu cảm thán xuất
hiện chủ yếu ở đâu
Gv:Thế nào là câu cảm
thán ? câu cảm thán được
dùng trong ngôn ngữ nào?
Lưu ý hs:Trình bày lên
máy chiếu
GV: ĐƯA BÀI TẬP Ơ
CỬA CHO HS LÀM
SHoạt động 2 :
- Gọi HS đọc và xác định
yêu cầu đề bài tập 1.
GV gọi 3 học sinh lên
bảng hoàn thành bài tập
Nhận xét
Gọi HS đọc bài tập
2.Thảo luận nhóm
GV hướng dẫn làm câu a,
các câu còn lại yêu cầu
học sinh tự hoàn thành
Nhận xét, bổ sung
xúc Hs: xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hằng ngày hay ngôn ngữ văn chương
Hs:Trả lời phần ghi nhớ
Hs theo dỗi
Hs:a.Có 3 câu cảm thán : Than ôi!, Lo thay!, Nguy thay !
b.Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
Tất cả đều có từ cảm thán và có dấu chấm than(4 câu đầu)
Thảo luận nhóm: 2 nhóm một câu
+ Xác định câu cảm thán và giải thích
HS hoàn thành bài tập Nhận xét, bổ sung
II/ Luyện tập : Bài tập 1:
a.Có 3 câu cảm thán : Than ôi!, Lo thay!, Nguy thay !
b.Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!
Tất cả đều có từ cảm thán và có dấu chấm than(4 câu đầu)
Bài tập 2 : Phân tích
cảm xúc trong câu và xác định kiểu câu: a- Lời than thở của người nông dân
Đó không phải là câu cảm thán
b.Lời than thân của người chinh phụ xưa c.Tâm trạng bế tắc của thi nhân trước cách mạng tháng 8
d.Nỗi ân hận của Dế Mèn trước cái chết tức tưởi của Dế Choắt
*Các câu trên có bộc lộ
Trang 4- Gọi HS đọc bài tập 3
thảo luận nhóm nhỏ
GV cho các nhóm thi làm
bài tập nhanh, GV nhận
xét một số bài làm nhanh
GV:Yêu cầu học sinh lên
bảng làm bài
Hs:Làm bài tại lớp Hs:lên bảng trình bày
tình cảm ,cảm xúc nhưng không có dấu hiệu của câu cảm thán
Bài tập 3: đặt câu :
a- Chao ôi, chân con đau quá!
b- Đẹp thay non nước quê ta !
Bài tập 4 :lập bảng so
sánh
3 Củng cố, hướng dẫn về nhà : (5’)
*Củng cố :Trong các câu sau câu nào là câu cảm thán ?
a ‘Đẹp vô cùng tổ quốc ta ơi !
Rừng cọ ,đồi chè,đồng xanh ngào ngạt ”
b.Tổ quốc ta rất đẹp
c.Tổ quốc ta rất đẹp phải không ?
*Hướng dẫn về nhà
- Về nhà :+ Học bài, nắm vững đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán?
+ Phân biệt câu cảm thán với các kiểu câu khác?
+ Tập đặt câu cảm thán
- Chuẩn bị bài mới : + Xem bài tiếp theo ‘’Câu trần thuật ‘’
Người thực hiện
Phạm Ngọc Nga