[r]
Trang 106/03/21 Ong Thị Thu_ thcs Cảnh Thụy
1 BiÕn lµ c«ng cô trong lËp tr×nh
2 Khai b¸o biÕn
3 Sö dông biÕn trong ch ¬ng tr×nh
4 H»ng
Trang 21 Biến là công cụ
trong lập trình
Trướcư khiư máyư tínhư
xửưlí,ưdữưliệuưđượcưlưuư
trữưởưđâuưnhỉ?
Mọi dữ liệu đều đ ợc
l u trữ trong bộ nhớ của máy tính.
Để biết dữ liệu đ ợc l u trữ ở đâu trong bộ nhớ, các ngôn ngữ lập trình cung cấp công
cụ lập trình: Biến nhớ (Biến)
Trang 306/03/21 Ong Thị Thu_ thcs Cảnh Thụy
1 Biến là công cụ
trong lập trình - Trong lập trình, biến đ ợc dùng để l u trữ dữ liệu và dữ liệu đ ợc
biến l u trữ có thể thay đổi trong khi thực hiện ch ơng trình
- Dữ liệu do biến l u trữ gọi là giá trị của biến
Ví dụ 1: Tính giá trị biểu thức 15 +5
X 15
Y 5
Sử dụng lệnh sau để in kết quả ra màn hình:
Writeln(X+Y);
20
Giá trị của biến Tên biến
Trang 41 Biến là công cụ
trong lập trình
Ví dụ 2: Tính giá trị biểu thức
5
5 -2008 3
5
-2008
P
Hãyưsửưdụngưcácư
biếnưđểưlưuưtrữưcácư
giáư trịư cầnư tínhư
toán.
?
X A/3
Y A/5
Trang 506/03/21 Ong Thị Thu_ thcs Cảnh Thụy
1 Biến là công cụ
trong lập trình
2 Khai báo biến
Các biến dùng trong ch ơng trình cần phải khai báo trong phần khai báo của ch ơng trình.
Khai báo biến gồm:
Khai báo tên biến;
Khai báo kiểu dữ liệu của biến.
Tên biến phải tuân theo quy tắc đặt tên của ngôn ngữ lập trình
Bài toán:
Ví dụ:
Nhập vào bán kính của hình tròn là một số chẵn
R Tính chu vi (CV) và diện tích (S) của hình tròn.
KhaiưbáoưbiếnưtrongưngônưngữưlậpưtrìnhưPascal
Var R: integer ; CV,S: real ;
Từ khoá
khai báo biến
Biến kiểu nguyên
Biến kiểu thực
Trang 61 Biến là công cụ
trong lập trình
2 Khai báo biến
3 Sử dụng biến
trong ch ơng trình
Các thao tác có thể thực hiện với các biến sau khi khai báo gồm:
Gán giá trị cho biến;
Tính toán với các biến;
Kiểu dữ liệu của giá trị gán phải trùng với kiểu biến; Khi đ ợc gán giá trị mới, giá trị cũ của biến bị xoá;
Có thể gán giá trị cho biến ở bất kì thời điểm nào
giá trị của biến có thể thay đổi;
Cách viết lệnh gán có thể khác nhau tuỳ theo ngôn ngữ lập trình.
Trang 706/03/21 Ong Thị Thu_ thcs Cảnh Thụy
1 Biến là công cụ
trong lập trình
2 Khai báo biến
3 Sử dụng biến
trong ch ơng trình
Ví dụ:
Lệnh gán và tính toán với các biến trong Pascal
Lệnh trong
X := 12 ; Gán giá trị số 12 vào biến nhớ X.
Gán giá trị đã l u trong biến nhớ Y vào biến nhớ X
X := Y ;
X := (a+b)/2 ; Thực hiện phép toán tính trung bình cộng hai giá trị nằm trong hai biến nhớ a và b
Kết quả gán vào biến nhớ X
X := X+1 ; Tăng giá trị của biến nhớ kết quả gán trở lại biến X X lên 1 đơn vị,
Trang 81 Biến là công cụ
trong lập trình
2 Khai báo biến
3 Sử dụng biến
trong ch ơng trình
4 Hằng
Hằng là đại l ợng có giá trị không đổi trong suốt quá trình thực hiện ch ơng trình
Các hằng dùng trong ch ơng trình cần phải khai báo tên và đ ợc gán giá trị ngay khi khai báo.
Ví dụ 1: Hãy xác định các hằng và biến trong bài toán sau
Tính chu vi (CV), diện tích (S) hình tròn với bán kính R=5
Hằng
Biến
CV, S
Pi=3.14 R=5
Đại l ợng có giá
trị thay đổi
Đại l ợng có giá
trị không đổi
Trang 906/03/21 Ong Thị Thu_ thcs Cảnh Thụy
1 Biến là công cụ
trong lập trình
2 Khai báo biến
3 Sử dụng biến
trong ch ơng trình
4 Hằng
Ví dụ 2: Khai báo hằng trong Pascal
Const pi = 3.14 ;
R = 5 ;
Từ khoá khai báo hằng
Tên hằng
Giá trị của hằng
Việc sử dụng hằng sẽ hiệu quả nếu giá trị của hằng đ ợc dùng trong nhiều câu lệnh
Muốn thay đổi giá trị của hằng, chỉ cần sửa giá trị của hằng tại nơi khai báo mà không cần dùng câu lệnh thay đổi giá trị hằng trong ch ơng trình
Trang 1006/03/21 Ong Thị Thu_ thcs Cảnh Thụy
1 Biến là công cụ
trong lập trình
2 Khai báo biến
3 Sử dụng biến
trong ch ơng trình
4 Hằng
Luyện tập
Bài toán 1:
Vừa gà vừa chó
Bó lại cho tròn
Ba m ơi sáu con Một trăm chân chẵn.
Hỏi mỗi loại có bao nhiêu con?
Nếu gọi số gà là x , số chó là y
H y xác định kiểu của các biếnã x, y
integer
real char
string
Đ
S S
S
?
Bài toán 2: Tính diện tích (S) và độ dài đ ờng chéo (d) của hình chữ nhật, biết chiều dài (a) và chiều rộng (b) là các số nguyên nhỏ hơn 100
Var a,b,S,d: Real;
Var a,b: Integer;
S: String; d:Real;
Var a,b,S,d: Integer;
Var a,b: Integer;
Trang 1106/03/21 Ong Thị Thu_ thcs Cảnh Thụy
1 Biến là công cụ
trong lập trình
2 Khai báo biến
3 Sử dụng biến
trong ch ơng trình
4 Hằng
Ghiưnhớ!
Biến và hằng là các đại l ợng đ ợc đặt tên dùng
để l u trữ dữ liệu.
Biến và hằng phải đ ợc khai báo tr ớc khi sử dụng.
Giá trị của biến có thể thay đổi.
Giá trị của hằng đ ợc giữ nguyên trong suốt quá trình thực hiện ch ơng trình.