bai 4: su dung bien trong chuong trinh

Kiến thức: - Biết khái niệm biến, hằng - Hiểu cách khai báo, sử dụng biến, hằng - Biết vai trò của hằng trong lập trình - Hiểu lệnh gán 2.. Bài mới: Hoạt động 1: Khởi động 5’ Gv: Mở điện

Ngày soạn: 04/10/2009

Tu

Bài 4:SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH (tt)

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Biết khái niệm biến, hằng

- Hiểu cách khai báo, sử dụng biến, hằng

- Biết vai trò của hằng trong lập trình

- Hiểu lệnh gán

2 Kĩ năng:

- Khai báo đúng biến, hằng

- Viết chương trình Pascal đơn giản

3 Thái độ:

- Ham thích môn học

- Tích cực học tập

II PHƯƠNG PHÁP:

Phương pháp thử, trực quan, thảo luận nhóm, thử

III CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- SGK, tài liệu, giáo án

- Đồ dùng dạy học: máy vi tính

2 Học sinh:

- Đọc trước bài và học bài ở nhà

- SGK, đồ dùng học tập: máy vi tính

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra 15 phút

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Khởi động (5’)

Gv: Mở điện

Gv: Yêu cầu Hs khởi động máy, quan sát và báo cáo

tình trạng máy của mình

Hs: Thực hiện

Hoạt động 2: Sử dụng biến trong chương trình

(12’)

Gv: Yêu cầu Hs đọc Sgk

Gv: Các thao tác chúng ta có thể thực hiện với biến

là gì?

Hs: Trả lời

Gv: Chúng ta đã biết thế nào là biến, và cách khai

báo biến Sau khi khai báo chúng ta có thể sử dụng

các biến trong chương trình Các thao tác có thể

3 Sử dụng biến trong chương trình:

thực hiện với các biến là:

- Gán giá trị cho biến

- Tính toán với giá trị của biến

Gv: Kiểu dữ liệu của giá trị được gán cho biến

thường phải trùng với kiểu của biến và khi được gán

một giá trị mới, giá trị cũ của biến bị xóa đi Ta có

thể thực hiện việc gán giá trị cho biến tại bất kỳ thời

điểm nào trong chương trình, do đó giá trị của biến

có thể thay đổi

Gv: Câu lệnh gán trong ngôn ngữ lập trình thường

có dạng như thế nào?

Hs: Trả lời

Gv: Tên biến  Biểu thức cần gán giá trị cho biến;

Trong đó dấu  biểu thị phép gán

Gv: Kí hiệu của câu lệnh gán trong mỗi ngôn ngữ

lập trình có giống nhau hay không?

Hs: Trả lời

Gv: Trong ngôn ngữ Pascal, người ta kí hiệu phép

gán là dấu gì?

Hs: Trả lời

Gv: Chốt ý cho Hs ghi bài

- Các thao tác có thể thực hiện với các biến là:

+ Gán giá trị cho biến + Tính toán với giá trị của biến

- Câu lệnh gán giá trị trong ngôn ngữ lập trình thường có dạng:

Tên biến ← Biểu thức cần gán giá trị cho biến;

Trong đó dấu ← biểu thị phép gán

Ví dụ:

x ← -c/b (biến x nhận giá trị bằng – c/b)

x ← y (biến x được gán giá trị của biến y)

i ← i + 5 (biến i được gán giá trị hiện tại của i cộng thêm 5 đơn vị)

- Trong ngôn ngữ Pascal, kí hiệu phép

gán là dấu :=

Ví dụ:

x := 12; (gán giá trị số 12 vào biến nhớ x)

x := y; (gán giá trị đã lưu trong biến nhớ y vào biến nhớ x)

x := (a+b)/2; (thực hiện phép toán tính trung bình cộng hai giá trị nằm trong hai biến nhớ a và b Kết quả gán vào biến nhớ x)

x := x+1; (tăng giá trị của biến nhớ

Hoạt động 3: Hằng (11’)

Gv: Cho Hs quan sát chương trình sau:

Var r : integer;

S : real;

Const so_pi = 3.14;

Begin

Write(‘nhap ban kinh hinh tron r = ‘);

Readln(r);

S := so_pi * r * r;

Write(‘dien tich hinh tron la:’,S);

Readln

End.

Gv: Quan sát chương trình trên, hãy cho cô biết

chương trình gồm có mấy biến? Đó là biến nào?

Hs: Trả lời

Gv: Câu lệnh nào dùng để khai báo biến?

Hs: Trả lời

Gv: Câu lệnh gán là câu lệnh nào?

Hs: Trả lời

Gv: Các em chú ý dòng lệnh Const so_pi :=3.14; là

dòng lệnh dùng để khai báo hằng số pi, trong đó

Const là từ khóa để khai báo hằng, so_pi là hằng

Ta đã biết việc sử dụng biến đã giúp cải tiến

chương trình ban đầu để cho phép người dùng có

thể tính diện tích hình tròn với bán kính nhập từ bán

phím Vậy việc sử dụng hằng có ý nghĩa như thế

nào, các em hãy quan sát ví dụ sau:

Var r1, r2, r3 : integer;

S1, S2, S3 : real;

Begin

Write(‘nhap ban kinh 3 hinh tron r1, r2, r3 =‘);

Readln(r1, r2, r3);

S1 := 3.14 * r1 * r1;

S2 := 3.14 * r2 * r2;

S3 := 3.14 * r3 * r3;

Write(‘dien tich 3 hinh tron la:’,S1, S2, S3);

Readln

End.

Gv: Chương trình trên ta đã sử dụng mấy lần số

3.14?

Hs: Trả lời

Gv: Bây giờ nếu muốn tính số pi với giá trị chính

xác hơn là 3.1416 thì ta làm như thế nào?

Hs: Trả lời

Gv: Ta phải sửa lại những số 3.14 thành 3.1416

Như vậy rất mất thời gian, và có thể nhầm lẫn

Nhưng với chương trình đầu tiên, ta sử dụng hằng

x lên 1 đơn vị, kết quả gán trở lại biến x)

4 Hằng:

so_pi, được khai báo ban đầu là:

Const so_pi :=3.14;

Và sau đó trong các công thức có sử dụng đến số pi

thay vì phải viết là 3.14 ta dùng hằng so_pi thay thế

vào đó Vì vậy, nếu muốn thay đổi giá trị của số pi

trong toàn chương trình từ 3.14 sang 3.1416, ta chỉ

cần chỉnh sửa một lần duy nhất câu lệnh khai báo

hằng ở đầu chương trình thành

Const so_pi :=3.1416;

Gv: Hãy cho cô biết, cách khai báo hằng trong

Pascal?

Hs: Trả lời

Gv: Trong suốt quá trình thực hiện chương trình, giá

trị của hằng có thay đổi không?

Hs: Trả lời

Gv: Ta không thể dùng câu lệnh để thay đổi giá trị

của hằng (như đối với biến) ở bất kì vị trí nào trong

chương trình Ví dụ đối với hằng so_pi đã khai báo

ở trên, các câu lệnh gán sau đây trong chương trình

là không hợp lệ: so_pi := 3.1416;

Hs: Ghi bài

Hằng là đại lượng có giá trị không đổi trong suốt quá trình thực hiện chương trình

Giá trị của hằng được giữ nguyên trong suốt quá trình thực hiện chương trình

Ví dụ: Khai báo hằng trong Pascal Const pi = 3.14;

Bankinh = 2;

4 Củng cố:

Hướng dẫn Hs giải quyết các bài tập trong Sgk

5 Dặn dò:

- Về nhà học bài

- Coi trước bài thực hành 3: Khai báo và sử dụng biến

Rút kinh nghiệm: