Chapter 13 Đa thai

Đa thai được chia thành đa hợp tử dizygotic hoặc đơn hợp tử monozygotic.. LỊCH SỬ TỰ NHIÊN Zygosity: genetic make-up the pregnancy Chorionicity: placental make-up of the pregna

CHAPTER 13 MULTIFTAL GESTATION GIỚI THIỆU

Đa thai chiếm tỉ lệ 3,5% ở Mỹ, tuy nhiên với sự phát triển của ART thì tỉ suất

đa thai được tăng dần lên Đa thai được chia thành đa hợp tử (dizygotic) hoặc đơn hợp tử (monozygotic) Thai đa hợp tử do 2 noãn được 2 tinh trùng thụ tinh, thai đơn hợp tử là do sự phân chia của trứng sau khi được thụ tinh

Tăng ART, tăng tuổi mẹ → tăng đa thai đa hợp tử

LỊCH SỬ TỰ NHIÊN

Zygosity: genetic make-up the pregnancy

Chorionicity: placental make-up of the pregnacy

Nếu thai đa hợp tử → luôn có 2 nhau thai

A: 2 nhau thai, 2 túi ối B: 2 túi ối, 1 nhau thai

C 1 màng ối, 1 nhau thai, 2 túi ối

D: 1 nhau, 1 túi ối, 1 màng ối

- 2 túi ối, 2 màng ối: nếu sự phân chia vào ngày thứ 3 sau thụ tinh, mỗi thai sẽ được bao bọc bởi 1 màng ối và 1 túi ối Có thể sẽ có 1 nhau thai hoặc 2 nhau thai riêng biệt

- 2 túi ối, 1 màng ối: nếu sự phân chia diễn ra vào ngày thứ 4 và ngày thứ 8 sau thụ tinh, màng ối đã bắt đầu phát triển, nhưng túi ối thì chưa vì vậy mỗi thai sẽ được bọc 1 túi ối riêng

- 1 túi ối, 1 màng ối: 1% trong thai đơn hợp tử, sự phân chia diễn ra vào ngày 9 đến ngày thứ 12 sau thụ tinh, sau sự phát triển của cả màng ối và túi ối → vậy nên 2 thai sẽ được ở cùng một túi

- Nếu sự phân chia không hoàn toàn → sonh sinh diễn liền, hầu hết là dính ngực, hoặc dính bụng → tăng tỉ lệ tử vong

→ Cần phải tầm soát số lượng túi ối, màng ối của thai kỳ để có sự can thiệp phù hợp

YẾU TỐ NGUY CƠ CỦA THAI KỲ ĐA THAI

Tăng tỉ lệ tử vong của trẻ sơ sinh, và sinh sớm

Ngoài ra còn có: nôn nhiều; thiếu máu, giới hạn phát triển do tử cung, đa ối, tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ, bất thường sơ sinh, mổ lấy thai, băng huyết sau sinh, rau bong non, tai nạn dây rốn, suy kiệt hậu sản

HỘI CHỨNG TRUYỀN SONG SINH TWIN – TWIN TRANSFUSIN SYNDROME

TTTS là khi có 1 màng ối, sẽ có nhiều đường máu chung giữa 2 thai, gây nối thông động – tĩnh mạch; có 1 thai cho, và 1 thai nhận Thai cho sẽ không phát triển, thiếu máu, … thai nhận sẽ tăng thể tích tuần hoàn, tăng huyết áp,… suy tim bẩm sinh…

Song sinh một ối

1% thai đơn và sự phân chia diễn ra vào ngày 9-12 Các kiểm soát thai nghén là vào viện từ tuần 24-26, dùng steroid, theo dõi tim thài hàng ngày, dự đoán khó khăn tỏng cord entaglement Dự sinh sớm, từ tuần 34-36, đẻ mổ

Chết một thai

Không có protocol theo dõi thai nào có thể dự đoán được điều này Một số nơi cho rằng sẽ chấm dứt thai kỳ ngay nếu sự bất thường đến từ thai Khó khăn nhất là khi chỉ có 1 túi ối, vì sẽ 100% thai đơn túi ối có những vòng nối mạch máu giữa 2 thai → nguy cơ mất thai còn lại vậy nên việc chấm dứt thai kỳ ngay lập tức là cần thiét mặc dù không có lợi ích

CHẨN ĐOÁN

Chẩn đoán đa thai dựa vào lâm sàng: với tuổi tử cung so với tuổi thai nếu có sự khác biệt > 4 cm → cần dùng siêu âm để chẩn đoán xác định Siêu âm chỉ chẩn đoán được 50% ca song sinh trong 3 tháng đầu

Siêu âm chẩn đoán song sinh lần đầu → xác định số lượng màng ối, để có các xử trí Siêu âm có thể xác định chính xác số lượng màng ối vào tuần thứ 8 – 9 của thai kỳ qua dấu hiệu lamda hoặc dày màng

CHĂM SÓC TRƯỚC SINH

Tăng lượng năng lượng ăn, tăng lượng dinh dưỡng Tuy không có guidelines nào chỉ rõnhưng SMFM: đề nghị mức tăng năng lượng phụ thuộc vào BMI

Đa thai tăng nguy cơ chuyển dạ sớm → cẩn thận các cơn co tử cung, đau lưng, hặc xuất huyết âm đạo → siêu âm TVS để theo dõi chiều dài của cổ tử cung

Nghiên cứu về đặt pessary để tránh chuyển dạ sớm

Không có vai trò của prophylactics của tocolytics trong thai chuyển dạ

Fibronectin của thai có thể dự đoán chuyển dạ

SIÊU ÂM

Siêu âm thường xuyên 4-6 tuần sau tuần thứ 20, mặc dù không có bằng chứng về lợi ích, nhưng nếu có yếu tố nguy cơ từ thai → tăng tần suất siêu âm

Tăng trưởng không đồng đều định nghĩa là sự khác biệt từ 20% trở lên về khối lượng ước tính của 2 thai

Ngoài ra các test trước sinh như nonstress test,…

CHĂM SÓC KHI SINH

Thời gian mang thai tỉ lệ nghịch với ố thai

Nếu 2 thai đều ngôi đầu → Đẻ

Nếu 1 thai ngôi đầu, 1 thai ngôi khác thường mổ lấy thai Tuy nhiên việc tiếp cận phụ thuộc nhiều vào trọng lượng thai, thế, kiểu thế, và kinh nghiệm của bác sĩnh Khoảng 40% song sinh đều là ngôi đầu, và sau khi sổ thai đầu tiên, mà thai còn lại vẫn là ngôi đầu → cho đẻ đưasau dễ ràng

Thủ thuật khi đe

Nếu thai đầu tiên là ngôi đầu → siêu âm thiếu thai thứ 2 là ngôi mông → bác sĩ đưa vào nắm lấy chi dưới và từ từ cho sổ thai ngôi mông