+ Sự phát triễn của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc chống thực dân Anh của nhân dân Ấn Độ và điển hình là khởi nghĩa Xi-pay, khởi nghĩa Bom bay và hoạt động của Đảng Quốc Đại, củ[r]
Trang 1Ngày soạn: 14-8-2011
Ngày giảng:17-8-2011
Bài: 1 Tiết: 1
NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU
TIÊN
A Mục tiêu:
- Kiến thức: Giúp HS nắm được các ý sau:
+ Nguyên nhân, diển biến, tính chất, ý nghĩa của cuộc cách mạng Hà Lan giữa TK XVI, cách mạng Anh giữa TK XVII,chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ởBắc Mĩ và việc thành lập Hợp chúng quốc Hoa Kì
+ Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm “ Cách mạng tư sản”
- Tư tưởng: Thông qua các sự kiện cụ thể, bồi dưỡng cho HS:
+ Nhận thức đúng đắn vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng.+ Nhận thấy CNTB có mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ bóc lột, thay thế cho chế độ phong kiến
+ Nêu vấn đề, trực quan, thảo luận, tường thuật
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức : (1’) BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ: (2’)Kiểm tra sách vở đồ dùng học tập, giới thiệu chương trình III Bài mới: (39’)
*
Giới thiệu bài : GV: Các em đã tìm hiểu về xã hội phong kiến trong chương trình lịch sử lớp 7 Những mâu thuẫn gay gắt giữa các tầng lớp mới ( tư sản và các tầng lớpnhân dân) với chế độ phong kiến trong lòng xã hội phong kiến đã suy yếu đòi hỏi phảiđược giải quyết bằng một cuộc cách mạng tư sản là tất yếu Vậy các cuộc cách mạng
tư sản đầu tiên đã diễn ra như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung của bài hôm nay…
Hoạt động của thầy và trò
* Hoạt động 1: (7’)
HS: tìm hiểu nội dung mục1/I
- GV: Giới thiệu mốc mở đầu lịch sử thế giới cận đại bằng
cuộc cách mạng tư sản đầu tiên, cách mạng tư sản Hà Lan
năm 1566 đến cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917
? Vào đầu TK XV kinh tế Tây Âu có những biến đổi như
thế nào?(nền sản xuất mới ra đời và phát triển trong lòng
Nội dung ghi bảng
I Sự biến đổi kinh tế,
xã hội Tây Âu trong các TK XV – XVII, cách mạng Hà Lan TK XVI.
1 Một nền sản xuất
Trang 2XHPK đã bị suy yếu và bị phong kiến kìm hãm.)
? Nêu những biểu hiện mới về kinh tế, xã hội của Tây Âu?
(xuất hiện các công trường thủ công, trung tâm buôn bán
và ngân hàng, hình thành giai cấp mới đó là tư sản và vô
sản.)
Thảo luận: ? Hệ quả của sự biến đổi xã hội, vì sao có sự
biến đổi đó? - Từng nhóm thảo luận, báo cáo kết quả, góp
ý bổ sung
GV: Chuẩn xác kiến thức( Mâu thuẫn giai cấp dẫn đến đấu
tranh Giai cấp tư sản đại diện cho phương thức sản xuất
mới, có thế lực về kinh tế nhưng không có địa vị về chính
trị từ đó dẫn đến mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản và phong
kiến → phong trào Văn hoá Phục Hưng, Phong trào Cải
cách Tôn giáo mâu thuẫn đó ngày càng gay gắt và là
nguyên nhân của cuộc cách mạng tư sản
GV: Chỉ trên lược đồ vùng đất Nê - déc - lan có nền kinh
tế CNTB phát triển mạnh nhưng do phong kiến Tây Ban
Nha thống trị đã kìm hãm sự phát triển này
* Hoạt động 2: (7’)Tìm hiểu mục 2/I
GV: Trình bày diển biến theo SGK(trang 4)
? Cách mạng Hà Lan diển ra dưới hình thức nào? ( Đấu
tranh giải phóng dân tộc)
N thảo luận: ? Vì sao cách mạng Hà Lan TKXVI được
xem là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới?( Cách
mạng đã đánh đổ phong kiến (ngoại bang) thành lập nước
cộng hoà xây dựng xã hội mới tiến bộ hơn)
* Hoạt đông 3 : (10’)Tìm hiểu mục 1/II
GV: Dùng lược đồ chỉ vị trí nước Anh và những vùng kinh
tế TBCN phát triển
? Nêu biểu hiện sự phát triển của CNTB ở Anh? ( HS dựa
vào SGK trang 4, 5 – xuất hiện các công trường thủ công
kinh tế hàng hoá phát triển, nhiều trung tâm công nghiệp,
thương mại, tài chính
? Kinh tế TBCN phát triển đem lại hệ quả gì?( Làm thay đổi
thành phần xã hội: Xuất hiện tầng lớp quí tộc mới và tư sản;
nông dân bị bần cùng hoá
GV: Giải thích thuật ngữ quí tộc mới và vị trí tính chất của
tầng lớp này
GV: Kể chuyện rào đất cướp ruộng ở Anh, đây là thời kì
“Cừu ăn thịt người”
? Vì sao nông dân phải bỏ quê hương đi nơi khác sinh sống?
(nông dân bị mất ruộng đất, bị bần cùng hoá)
mới ra đời.
a Kinh tế :
- Nền sản xuất TBCN ra đời: Các công trường thủcông, buôn bán phát triển
ở Nê đéc lan
b Diển biến: (SGK)
c Kết quả: Hà Lan được
giải phóng, tạo điều kiện cho CNTB phát triển
* Là cuộc cách mạng tư
sản đầu tiên.
II Cách mạng Anh giữa TK XVII.
1 Sự phát triển của CNTB ở Anh.
a Kinh tế:
- Kinh tế TBCN phát triển mạnh
b Xã hội: Xuất hiện các
tầng lớp mới: quí tộc mới và tư sản
- Mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt →bùng nổ cách mạng
Trang 3* Hoạt động 4 : (10’) HS tìm hiểu nội dung mục2/II
? Nêu những mâu thuẫn chính trong lòng xã hội Anh? ( vua,
địa chủ phong kiến mâu thuẫn với quí tộc mới, tư sản, nhân
dân lao động.)
GV: Những mâu thuẫn xã hội ngày càng gắt là nguyên nhân
bùng nổ cách mạng Anh
GV: Sử dụng lược đồ và hình 2 SGK để trình bày diễn biến
của cách mạng qua hai giai đoạn Chủ yếu là so sánh giữa lực
lượng của nhà vua với quốc hội qua vùng đất chiếm giữ
? Việc xử tử vua Sác- lơ I có ý nghĩa như thế nào?(chấm dứt
chế độ quân chủ ở Anh Đồng thời đánh dấu sự sụp đổ của
chế độ phong kiến, thắng lợi của CNTB
? Tại sao vua Sác-lơ I bị xử tử, cách mạng Anh vẫn chưa
chấm dứt? (vua bị xử tử, Anh trở thành nước cộng hoà, cách
mạng đạt đến đỉnh cao, cách mạng chưa chấm dứt vì quần
chúng chưa đạt được quyền lợi gì, muốn đẩy cách mạng đi xa
hơn nữa và đề ra yêu sách của mình nhưng cuối cùng bị chế
độ cộng hoà đàn áp dã man)
? Quí tộc mới có vai trò như thế nào đối với cách mạng Anh(
vừa tham gia lãnh đạo cách mạng vừa tìm cách hạn chế cách
mạng vừa tìm cdách hạn chế cách mạng cho phù hợp với
quyền lợi của mình )
? Vì sao sau cuộc đảo chính năm 1688, Anh trở thành nước
quân chủ lập hiến? GV: giải thích khái niệm quân chủ lập
hiến
Hoạt động 5: (5’)HS tìm hiểu ý nghĩa.
Thảo luận: ? Mục tiêu cuộc cách mạng? Ai là người lãnh
đạo cách mạng? Tại sao cách mạng Anh là cuộc cách mạng
không triệt để?
GV:(nhấn mạnh) lãnh đạo cách mạng là liên minh tư sản,
quí tộc mới, nên nhiều tàn dư phong kiến không bị xoá bỏ,
nông dân không được chia ruộng đất mà còn tiếp tục bị
chiếm và đẩy đến chỗ phá sản hoàn toàn
2 Tiến trình cách mạng
a Giai đoạn I ( 1642 – 1648)
- Nộị chiến bùng nổ tháng 8 – 1642
- Năm 1648 quân đội nhàvua bại trận
b Giai đoạn II( 1649 – 1688)
- Vua Sác-lơ I bị xử tử
- Anh trở thành nước cộng hoà CMTS đạt đếnđỉnh cao
- Năm 1688, quốc hội tiến hành đảo chính → chế độ quân chủ lập hiến
ra đời
3 Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Anh giữa TK XVII.
- CNTB được xác lập
- Nền kinh tế TBCN pháttriển và thoát khỏi sự thống trị của chế độ phong kiến
IV.Củng cố: (3’)
? Vì sao cách mạng Hà Lan ở TK XVI được xem là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên
trên thế giới? Cách mạng Hà Lan có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
? Nước Anh đầu TK XVII có những mâu thuẫn sau đây, theo em mâu thuẫn nào là
gay gắt nhất
A Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, quí tộc
B Mâu thuẫn giữa công nhân với tư sản
C Mâu thuẫn giữa quí tộc mới, tư sản với chế độ quân chủ chuyên chế
? Với mâu thuẫn xã hội như vậy thì điều gì sẽ xảy ra?
Trang 4V Dặn dò: (1’) Học bài cũ, đọc và nghiên cứu lại bài đã học.Làm bài tập:Lập niên
biểu cuộc cách mạng tư sản Anh TK XVII theo mẫu
NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU
TIÊN (TT)
A Mục tiêu :
- Kiến thức:
+ Giúp HS nắm được các ý sau: nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử
cuộc chiến tranh giành độc lập ở 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ và việc thành lập Hợp chủng quốc Hoa Kỳ
- Lược đồ, tranh ảnh có liên quan
C Phương pháp: Tường thuật, phân tích, đàm thoại, trắc nghiệm
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức : (1’)BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Hãy nêu những biểu hiện mới về kinh tế xã hội Tây Âu trong các TK XV –
XVII?
Trang 5? cuộc các mạng tư sản Anh có ý nghĩa như thế nào? Vì sao gọi cuộc cách
mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng chưa triệt để?
*Trả lời : - Nền kinh tế có sự thành lập các xưởng sản xuất như dệt vải luyện
kim nấu đường có thuê mướn nhân công Nhiều thành thị trở thành trung tâm sản xuất và buôn bán Các ngân hàng thành lập Đó là nền kinh tế tư bản chủ nghĩa
- Ý nghĩa: Mở đường cho CNTB phát triển mạnh mẽ hơn,đem lại thắng lợi chogiai cấp tư bản và quí tộc mới nhưng quyền lợi của nhân dân lao động không được đáp ứng
- Cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng chưa triệt để vì chỉ đem lại quyền lợi cho giai cấp tư sản còn quyền lợi của nhân dân lao động chưa được đáp ứng
III Bài mới: (35’)
*Giới thiệu bài: Sau khi Cô-lôm-bô tìm ra châu Mĩ, người Anh đã chiếm Bắc
Mĩ, lập ra 13 thuộc địa Thế kỉ XVIII đã nổ ra cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa đó
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt động 1: (10’) HS tìm hiểu mục 1/III
? Nêu vài nét về sự xâm nhập và thành lập các thuộc địa
của Anh ở Bắc Mĩ?
GV đến giữ TK XVIII kinh tế 13 thuộc địa phảt triển theo
hướng TBCN Dùng lược đồ giới thiệu vị trí 13 thuộc địa
đó
? Vì sao mâu thuẫn giữa thuộc địa và chính quốc nảy sinh?
( thực dân Anh tìm cách ngăn cản sự phát triển của nền
kinh tế công thương nghiệp )
GV Mâu thuẫn thuộc địa và chính quốc dẫn đến chiến
tranh
* Hoạt động 2: (15’)Tìm hiểu mục 2/III
? Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc chiến tranh (đó là sự
kiện Bô-xtơn)
GV dùng lược đồ chỉ vị trí xảy ra sự kiện và trình bày tiếp
từ ngày 5-9 đến ngày26-10-1774 hội nghị Phi-la-đen-phi-a
1.Tình hình các thuộc địa Nguyên nhân của cuộc chiến tranh:
a Tình hình các thuộc địa:
13 thuộc địa sớm phát triểntheo con đường TBCN
b Nguyên nhân của chiến tranh:
Mâu thuẫn giữa thuộc địa
Phi-la-đen 4Phi-la-đen 1775 chiến tranh bùng
nổ, chỉ huy của nghĩa quân
là Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn
- Ngày 4-7-1776, Tuyên ngôn Độc lập ra đời: xác
Trang 6N thảo luận những điểm chính trong Tuyên ngôn Độc lập
của nước Mĩ? Tính chất tiến bộ của tuyên ngôn thể hiện ở
những điểm nào?
GV nhấn mạnh: Những điểm chính trong tuyên ngôn đó là:
Mọi người có quyền bình đẳng, khẳng định quyền tư hữu
tài sản, duy trì chế độ nô lệ và bóc lột công nhân
? Ở Mĩ nhân dân có hưởng được những quyền nêu trong
Tuyên ngôn không?( không, các quyền đó chỉ áp dụng cho
những người có của và da trắng)
GV ngày 4-7 được lấy làm ngày quốc khánh của nước Mĩ.
GV dựa trên lược đó trình bày tiếp chiến sự đến việc kí
hiệp ước Vec-xai
? Nội dung chính của hiệp ước Vec-xai?
* Hoạt đông 3: (10’)Tìm hiểu mục 3/III
? Cuộc chiến tranh giành độc lập đã đem lại kết quả gì?(13
thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ được độc lập, một nước cộng hoà
tư sản ra đời
GV năm 1787 Hiến pháp được ban hành.
? Nêu nội dung chính của Hiến pháp 1787? ( chỉ có người
da trắng có tài sản mới có quyền về chính trị )
N thảo luận ? Vì sao gọi cuộc chiến tranh giành độc lập
này là cuộc cách mạng tư sản?( mục tiêu: giành độc lập,
ngoài ra chiến tranh còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự
phát triển của CNTB ở Bắc Mĩ → thực chất là cuộc cách
mạng tư sản
định quyền con người và quyền độc lập của các thuộc địa
- Quân khởi nghĩa thắng nhiều trận lớn
- Hiệp ước Véc-xai năm
1773 công nhận nền độc lập của 13 thuộc địa
3, Kết quả và ý nghĩa cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.
- Anh thừa nhận độc lập của các thuộc địa - một nước cộng hòa tư sản được thành lập( nước Mĩ)
- Mở đường cho kinhtế TBCN phát triển mạnh mẽ.Đây là cuộc cách mạng tư sản
IV.Củng cố: (3’)? Nguyên nhân dẫn tới các cuộc cách mạng tư sản?
? Vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng tư sản?
? Ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản?
V Dặn dò: (1’)Học bài cũ và làm bài tập sau:
? Nhà nước Hoa Kì tồn tại dưới hình thức nào?
- Lập niên biểu chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc đia Anh ở Bắc Mĩ
Trang 7
Ngày soạn: 20-8-2011
Ngày giảng: 24-8-2011
Bài: 2 Tiết: 3
CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP (1789-1794)
A Mục tiêu :
- Kiến thức: Giúp HS nắm được các ý sau:
+ Những tiền đề dẫn đến cách mạng tư sản Pháp 1789 Những sự kiện cơ bản về diển biến của cách mạng qua các giai đoạn Vai trò của quần chúng nhân dân trong việc phát triển cuộc cách mạng
- Tư tưởng: Nhận thức được tính chất hạn chế của cách mạng tư sản.
- Kĩ năng: Sử dụng lược đồ, lập niên biểu, thống kê
B Chuẩn bị:
- Lược đồ nước Pháp trước TK XVIII, nội dung các kênh hình, các tài liệu liên quan
C Phương pháp:
- Phân tích, đàm thoại, giảng giải
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức : (1’)BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Những điểm hạn chế của Hiến pháp 1787 của Mĩ
? Nêu ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản đầu tiên.
Trả lời :- Hạn chế của Hiến pháp 1787của Mĩ là: Duy trì chế độ nô lệ và bóc
lột công nhân và trên thực tế chỉ những người có của và người da trắng mới có những quyền được ghi trong hiến pháp
-Ý nghĩa của của cuộc CMTS đầu tiên : Mở đường cho kinh tế TBCN phát
triển mạnh mẽ và ảnh hưởng đến phong trào đấu tranh giành độc lập của nhiều nước và cuối thế kỷ XVIII-đầu thế kỷ XX
III Bài mới: (35’)
* Hoạt động giới thiệu bài: Cách mạng tư sản đã thành công ở nhiều nước và đang
tiếp tục nổ ra, trong đó nước Pháp đạt đến sự phát triển cao? Vì sao cách mạng nổ ra?
*
Các hoạt động dạy và học bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt động 1: (10’)HS tìm hiểu nội dung mục 1/I
? Nêu tình hình kinh tế nước Pháp trước cách mạng?
? Tính chất lạc hậu thể hiện ở những điểm nào? Nguyên
nhân lạc hậu?(sự bóc lột của địa chủ, phong kiến)
? Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự phát triển của công
thương nghiệp ra sao?( thuế nặng, )
I Nước Pháp trước cách mạng
Trang 8* Hoạt động 2: (5’)Tìm hiểu nội dung mục 2/II
GV khai thác kênh hình “ Tình cảnh nông dân Pháp trước
cách mạng”
? Xã hội Pháp lúc bấy giờ gồm những đẳng cấp nào?
GV cho HS thấy được sự khác nhau giữa đẳng cấp và giai
cấp( giai cấp phong kiến gồm 2 đẳng cấp đó là quí tộc và
tăng lữ ; đẳng cấp thứ ba gồm các giai cấp: nông dân,tư sản
và các tầng lớp khác.)
* Hoạt đông 3: (5’)Tìm hiểu mục 3
GV giới thiệu 3 nhà tư tưởng ( qua H 6,7,8) nổi tiếng của
giai cấp tư sản lúc bấy giờ
HS đọc các đoạn trích sgk
N thảo luận: Dựa vào những đoạn trích ngắn trên, em hãy
nêu một vài điểm chủ yếu trong tư tưởng của
Mông-te-xki-ơ, Vôn-te,G GRút-xô
GV chuẩn xác kiến thức ghi bảng.
* Sơ kết: Tình hình kinh tế, chính trị,xã hội nước Pháp TK
XVIII đã làm cho mâu thuẫn giữa phong kiến với tư sản và
nông dân ngày càng gay gắt các nhà tư tưởng đã góp phần
thúc đẩy cách mạng bùng nổ
* Hoạt động 4 : (15’)HS tìm hiểu mục 1,2/II
? Sự suy yếu của chế độ quân chủ chuyên chế thể hiện ở
những điểm nào?( số nợ lên cao, công thương nghiệp bị đình
đốn, khởi nghĩa nông dân, )
? Hệ quả tất yếu của sự khủng hoảng( cách mạng sẽ bùng
nổ)
? Nguyên nhân trực tiếp bùng nổ cách mạng? ( Mâu thuẫn
giữa nhà vua và đẳng cấp thứ ba lên đến tột đỉnh.)
GV: Sử dụng H9 nói về cuộc đấu tranh của quần chúng
nhân dân đưa cách mạng lên đến thắng lợi
N thảo luận ? Vì sao việc đánh chiếm pháo đài nhà tù
Ba-xti đã mở đầu cho sự thắng lời của cách mạng tư sản Pháp?
( chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng một đòn quan trọng
đầu tiên, cách mạng bước đầu thắng lợi và tiếp tục phát
3 Đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng:
Thức tỉnh nhân dân đấu tranh chống phong kiến
và có tác dụng chuẩn bị cho cách mạng
II Cách mạng bùng nổ :
1 Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế:
- Số nợ lên cao, công thương nghiệp đình đốn, khởi nghĩa nông dân nổ ra → cách mạng chống phong kiến do giai cấp tư sản lãnh đạo sẽ nổ ra
2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng:
- Hội nghị ba đẳng cấp
→cách mạng bùng nổ
- 14-7-1789, cuộc tấn công pháo đài nhà tù Ba-xti mở đầucho thắng lợi của cách mạng tư sản Pháp
IV.Củng cố: (3’)
Trang 9? Nguyên nhân bùng nổ của cách mạng tư sản pháp?
* Bài tập: Hãy chọn ý đúng và đủ nhất nói về tác dụng của những tư tưởng tiên tiến
trong lĩnh vực văn hoá, tư tưởng TK XVIII ở Pháp:
A Chống thiên chúa giáo và truyền bá văn hoá mới
B Có tác dụng thức tỉnh mọi người đứng lên chống chế độ quân chủ chuyên chế
C Đề cao quyền tự do, bình đẳng của con người
V Dặn dò: (1’)Học bài cũ, làm bài tập: lập niên biểu những sự kiện chính của cách
mạng tư sản Pháp năm 1789 – 1794
- Chuẩn bị phần sau” Nghiên cứu trước phần III
Mô hình quan hệ ba đẳng cấp:
- Có mọi quyền lực - Không phải đóng thuế
Nông dân Tư sản Các tầng lớp nhân dân khác Không có quyền gì Phải đóng thuế và làm nghĩa vụ với nhà nước phong kiến E Rút kinh nghiệm :
Ngày soạn: 03-9-2011
Ngày giảng:06-9-2011
Bài: 2 Tiết: 4
Đẳng cấp thứ ba
Trang 10CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP (tt)
A Mục tiêu :
- Kiến thức : Giúp HS nắm được các ý sau:
+ Những sự kiện cơ bản về diển biến cuộc cách mạng phát triển qua 3 giai đoạn( quânchủ lập hiến,cộng hoà và chuyên chính dân chủ cách mạng
+ Ý nghĩa của cuộc cách mạng tư sản Pháp và những hạn chế của nó
- Tư tưởng Nhận thức tính chất hạn chế cuộc cách mạng tư sản, bài học kinh nghiệm
C Phương pháp: Trực quan, thảo luận, trắc nghiệm,
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức : (1’)BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ : (5’)
? Cách mạng tư sản Pháp bắt đầu như thế nào?
Trả lời: Học sinh trả lời theo sự chuẩn bị , GVdẫn dắt vào bài mới.
III Bài mới: (35’)
* Hoạt động giới thiệu bài : Cuộc tấn công pháo đài- nhà tù Ba-xti đã mở đầu cho sự
thắng lợi của cuộc cách mạng tư sản Pháp, cách mạng tiếp tục phát triển và kết thúc rasao
*.Các hoạt động dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
? Khái niệm về chế độ quân chủ lập hiến?( chế độ chính trị
của một nước, trong đó quyền lực của vua bị hạn chế bởi Hiến
pháp do Quốc hội đặt ra.)
GV: Sau 14-7-1789 cách mạng nhanh chóng lan rộng ra cả
nước, giai cấp tư sản lợi dụng sức mạnh của quần chúng để
nắm chính quyền, hạn chế quyền lực của vua và xoa dịu quần
chúng
HS: đọc nội dung của “Tuyên ngôn độc lập”
N thảo luận: Em có nhận xét gì( hạn chế, tích cực) qua nội
dung Tuyên ngôn?
GV chốt ý sau khi HS trình bày Tiến bộ : xác nhận những
quyền tự nhiên của con người Hạn chế: Bảo vệ quyền sở hữu
tư bản chủ nghĩa
III Sự phát triển của cách mạng
1 Chế độ quân chủ Lập hiến( 14-7-1798 đến 10-8-1792)
- Từ ngày14-7-1789 phái Lập hiến của đại
tư sản lên cầm quyền
- 8-1789 Quốc hội thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền
- 9-1791: Hiến pháp
Trang 11GV: 9-1971 Thông qua hiến pháp
? Trước sự việc đó nhà vua có có hành động gì?( chống lại
cách mạng)
GV: Tháng 4-1792 8 vạn quân Phổ tràn sang nước Pháp
? Trước tình hình đó nhân dân nước Pháp đã làm gì?( Lật đổ
sự thống trị của phái Lập hiến đồng thời bỏ chế độ phong
kiến)
? Tình hình nước Pháp như thế nào sau cuộc khởi nghĩa của
nhân dân lật đổ phái Lập hiến? ( Nền cộng hoà được xác lập)
N thảo luận: Kết quả có cao hơn giai đoạn trước không? Thể
hiện ở những điểm nào?
GV: Nhấn mạnh: cách mạng phát triển đi lên một bước, do
quần chúng thúc đẫy
GV Dùng lược đồ H 10 trình bày sự tấn công nước Pháp của
phong kiến Anh, phong kiến châu Âu và sự nổi loạn bên trong
- tổ quốc lâm nguy
? Trước tình hình ấy thái độ của phái Gi-rônh-đanh ra sao?
? Quần chúng nhân dân Pháp phải làm gì?
? Tình hình nước Pháp? Sau khi phái Gi-rông-đanh bị lật đổ?
GV giới thiệu về Rôbe-spie qua H1? những phẩm chất tốt đẹp
của ông(Kiên quyết cách mạng, là “ con người không thể mua
chuộc”
? Chính quyền cách mạng đã làm gì trước tình hình ngoại
xâm, nội phản? các biện pháp đó có tác dụng gì?( thi hành
nhiều biện pháp tác dụng: đem lại quyền lợi cơ bản cho
nhân dân Tập hợp đông đảo quần chúng, khơi dậy và phát
huy tính cách mạng, sức mạnh của quần chúng )
? Sau khi chiến thắng ngoại xâm và nội phản tình hình phái
Gia-cô-banh như thế nào?( chia rẽ )
GV: 27-7-1794, tư sản phản cách mạng tiến hành đảo chính
? Vì sao có cuộc đảo chính này( ngăn chặn cách mạng tiếp tục
phát triển vì sợ đụng chạm đến quyền lợi của chúng.)
? Nguyên nhân thất bại của phái Gia-cô-banh( mâu thuẫn nội
bộ, nhân dân xa rời vì không được đáp ứng quyền lợi như đã
hứa)
N thảo luận : Vì sao nói cách mạng tư sản Pháp là cách mạng
triệt để nhất ? Cách mạng tư sản Pháp có những hạn chế gì?
GV chốt ý: Cách mạng đã lật đổ chế độ phong kiến, đã giải
quyết được vấn đề ruộng đất cho nông dân, đua giai cấp tư sản
lên cầm quyền, xoá bỏ những trở ngại trên con đường phát
triển của CNTB Hạn chế: Chưa đáp ứng được những quyền
lợi cơ bản của nhân dân
được thông qua, xác lập chế độ quân chủ lậphiến
- 4-1792: Nội phản, ngoại xâm
- 10-8-1792:Lật đổ phái Lập hiến, xoá bỏ chế độ phong kiến
2 Bước đầu của nền cộng hoà( từ ngày 21-
1792 đến 2-6-1793)
- 21-9-1791 Nền cộng hoà được thành lập
- 1793 Tổ quốc lâm nguy
- 2-6-1793 Khởi nghĩa lật đổ phái Gi-rông-đanh
3 Chuyên chính dân chủ Gia-cô-banh( 2-6-
1793 đến 27-7-1794)
- 2-6-1793 Phái cô-banh lên nắm quyềntạp hợp nhân dân chiếnthắng ngoại xâm và nộiphản
Gia 27Gia 7Gia 1794 Tư sản phản cách mạng đảo chính, cách mạng kết thúc
4 Ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối TK XVIII.
- Là cuộc cách mạng triệt để nhất
- Đã lật đổ chế độ
Trang 12N thảo luận: Vì sao nói cách mạng tư sản Pháp là cuọc cách
mạng tư sản triệt để nhất? cách mạng tư sản Pháp có những
hạn chế gì?
GV chốt ý : Cách mạng đã lật đổ chế độ phong kiến, đã giải
quyết được vấn đề ruộng đất cho nhân dân; đưa giai cấp tư
sản lên cầm quyền, xoá bỏ những trở ngại trên con đường phát
triển của CNTB Hạn chế: Chưa đáp ứng được đầy đủ quyền
lợi cơ bản của nhân dân
phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên cầm quyền và có ảnh h ư ởng lớn đến sự phát triển của lịch sử thế giới
IV.Củng cố: (3’)
* Bài tập: Nhân dân lao động Pháp đã làm được gì trong cách mạng năm 1789- 1794
A lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế
B Đánh tan thù trong giặc ngoài
C Lật đổ phái Gi-rông-đanh xoá bỏ nền thống trị của đại tư sản
D tất cả các ý trên
? Sau khi cách mạng thành công quần chúng lao động đã được hưởng những quyền lợi gì?
V Dặn dò: (1’) Học bài cũ, nghiên cứu lại bài học ở sgk Làm bài tập 1 sgk/17
- Chuẩn bị bài sau: Nghiên cứu phần I bài 3
E Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
Tổ trưởng duyệt
Nguyễn Thị Huyền Ngày soạn: 10.9.2011 Ngày giảng: 13.9.2011 Bài: 3
Tiết: 5
CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN
PHẠM VI TOÀN THẾ GIỚI
Trang 13A Mục tiêu:
- Kiến thức: HS nắm rõ các ý sau:
+ Cách mạng công nghiệp nổ ra khởi đầu ở Anh và nhanh chóng lan rộng ra các nước Pháp, Đức và các nước tư bản khác
+ Nội dung và hệ quả của cuộc cách mạng công nghiệp
- Tư tưởng: + HS nhận thứcđược sự áp bức, bóc lột của CNTB đã gây nên bao đau
khổ cho nhân dân lao động trên toàn thế giới
+ Nhân dân lao động thực sự là người sáng tạo, chủ nhân của các thành tựu kĩ thuật, sản xuất
- Kĩ năng: Khai thác kênh hình, kênh chữ sgk Phân tích sự kiện đ ể rút ra kết luận,
nhận định để liên hệ thực tế
B Chuẩn bị:
- GV: các tài liệu liên quan, bảng phụ
- HS: Đọc bài, chuẩn bị các câu hỏi thảo luận gv ra
C Phương pháp:
- Trực quan, phân tích, nêu vấn đề, thảo luận, trắc nghiệm,
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức : (1’)BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Vai trò của nhân dân lao động trong cuộc cách mạng tư sản Pháp được thể hiện
III Bài mới: (35’)
* Hoạt động giới thiệu bài : Cách mạng tư sản đã nổ ra ở nhiều nước Âu, Mĩ đánh đổ
chế độ phong kiến, giai cấp tư sản lên cầm quyền phát triển sản xuất, đã sáng chế và
sử dụng máy móc cuộc cách mạng công nghiệp
*.Các hoạt động dạy và học bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt Động 1 : (15’)HS Đọc Sgk Và Tìm Hiểu Mục 1/I
GV: Anh là nước đầu tiên tiến hành cách mạng công nghiệp
I Cách mạng công nghiệp:
Trang 14đạt nhiều thành tựu và trở thành nước công nghiệp phát triển
nhất thế giới HS nêu khái niệm về cách mạng công nghiệp
? Vì sao cách mạng công nghiệp đầu tiên diển ra ở Anh?
( giai cấp tư sản lên cầm quyền đã tích luỹ được nguồn vốn
khổng lồ, có nguồn nhân công, sớm cải tiến kĩ thuật sản
xuất )
? Nội dung của cuộc cách mạng nông nghiệp?
? Những phát minh nào có ảnh hưởng lớn đến sản xuất công
nghiệp ở Anh? ( dệt là ngành sản xuất chủ yếu nên máy móc
được phát minh và sử dụng sớm )
HS: Khai thác kênh hình 12, 13
? Qua kênh hình em hãy cho biết việc kéo sợi đã thay đổi
như thế nào?( năng suất tăng lên nhiều)
? Theo em điều gì sẽ xãy ra trong ngành dệt của Anh khi
máy kéo sợi Gien-ni được sử dụng rộng rãi?
GV giới thiệu H14: Giêm Oát và tầm quan trọng của việc
phát minh ra máy hơi nước?
? Vì sao máy móc được sử dụng rộng rãi trong giao thông
vận tải? (Nhu cầu chuyển nguyên vật liệu, hàng hoá, khách
hàng tăng, )
GV giới thiệu H 15, khai thác kênh hình
? Vì sao giữa TK XIX Anh đẩy mạnh sản xuất gang, thép,
than đá? ( Máy móc, đường sắt cần nhiều than đá gang thép)
? Kết quả cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh?
GV liên hệ đến công nghiệp hoá-hiện đại hoá ở nước ta.
* Hoạt động 2: (10’)HS tìm hiểu mục 2/II
? Khi tiến hành cách mạng công nghiệp Pháp và Đức gặp
những khó khăn, thuận lợi gì?( khó khăn: kinh tế Pháp lạc
hậu Đức chưa thống nhất Thuận lợi: Thừa hưởng được
kinh nghiệm và thành quả của Anh.)
? Sự phát triển của cách mạng công nghiệp ở Pháp? Vì sao ở
Pháp cách mạng công nghiệp tiến hành muộn nhưng lại phát
triển nhanh? ( nhờ đẩy mạnh sản xuất gang sắt, sử dụng
nhiều máy hơi nước)
? Sự phát triển của cách mạng công nghiệp ở Đức thể hiện ở
những mặt nào? ( kinh tế phát triển với tốc độ nhanh )
? Vì sao ở Đức cách mạng công nghiệp bắt đầu muộn song
lại phát triển nhanh về tốc độ và năng suất? ( do tiếp nhận
1 Cách mạng công nghiệp ở Anh
a Nguyên nhân: Xuất
hiện những điều kiện để tiến hành cách mạng công nghiệp: Vốn, nhân công và phát minh kĩ thuật
b Nội dung: Chế tạo
máy móc sử dụng trong sản xuất và giao thông vận tải
- Anh trở thành nước có nền công nghiệp phát triển nhất thế giới
2 Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức
a Pháp:
- Bắt đầu từ năm 1830đến giữa TK XIX
- Các ngành sản xuất tăng lên nhiều
- Kinh tế phát triển đứngthứ hai thế giới( sau Anh)
b Đức:
- Bắt đầu từ năm 1840
- Kinh tế phát triển nhanh về tốc độ và năng
Trang 15những thành tựu của Anh)
* Hoạt đông 3 : (10’)HS tìm hiểu mục 3/I
GV hướng dẩn HS tìm hiểu H 17,18
N thảo luận: Hãy nêu những biến đổi ở Anh sau khi hoàn
thành cách mạng công nghiệp(HS dựa vào lược đồ hoàn
thành bảng thống kê theo mẫu)
Nước Anh giữa TK XVIII > Nước Anh nửa đầu TK
XVIII
- Chỉ có một số trung tâm sản xuất thủ công
- Có 4 thành phố trên 50.000 dân
- Chưa có đường sắt - Nhiều vùng công nghiệp mới bao
trùm hầu hết nước Anh
? Xã hội tư bản có những giai cấp cơ bản nào? vì sao có sự
mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản?
suất
3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp:
- Làm thay đổi bộ mặt của các nước tư bản
- Xã hội:Hình thành hai giai cấp cơ bản đó là tư sản và vô sản Mâu thuẫn giai cấp nảy sinh
IV.Củng cố: (3’)
? Nêu kết quả cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh?
? Sự phát triển cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đúc như thế nào?
* Bài tập: Nhận xét về hệ quả của cách mạng công nghiệp, đã có ý kiến sau đây, theo
em hệ quả nào là quan trong nhất đối với nền kinh tế xã hội:
□ Xuất hiện nhiều khu công nghiệp mới
□ Xuất hiện nhiều thành thị đông dân
□ Máy móc xâm nhập vào tất cả các ngành kinh tế, đưa năng suất lao động lên cao
□ Nhiều nông dân đổ ra thành thị
□ Hình thành hai giai cấp tư sản và vô sản
V Dặn dò : (1’) Học bài cũ Chuẩn bị bài sau( nghiên cứu và tìm các phương án trả
lời cho các câu hỏi của bài 3 phần II)
E Rút kinh nghiệm: ………
Ngày soạn: 13.9.2011
Ngày giảng: 16.9.2011
Bài: 3 Tiết: 6
CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN
PHẠM VI TOÀN THẾ GIỚI (TT)
A Mục tiêu :
Trang 16- Kiến thức: Giúp HS nắm được : Sang TK XIX CNTB đã được xác lập trên phạm vi
thế giới
- Tư tưởng: Nhận thức được sự bóc lột của CNTB
- Kĩ năng: Khai tác nội dung, Sử dụng kênh hình Phân tích sự kiện để rút ra kết
luận
B.Chuẩn bị:
- Lược đổ, tranh ảnh, tư liệu liên quan,
C Phương pháp: Nêu vấn đề, phân tích, thảo luận,
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức : (1’)BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Nêu kết quả cuộc cách mạng tư sản Anh?
* Cách mạng công nghiệp đã đưa đến các hệ quả sau:
A Nhiều thành phố đông dân và các khu công nghiệp mới ra đời
B Xã hội hình thành hai giai cấp mới là tư sản và vô sản
C Máy móc đã xâm nhập vào tất cả các nghành kinh tế, đưa năng suất lao độnglên cao
D Giai cấp tư sản( các chủ nhà máy, hầm mỏ) thống trị xã hội tư bản
E Giai cấp vô sản(công nhân làm thuê) bị áp bức bóc lột
? Trong các hệ quả trên thì hệ quả nào là nguyên nhân làm cho các cuộc cách mạng tư
sản bùng nổ
+ Trả lời : Kết quả của cuộc cách mạng TS Anh: Từ năm 1760-1840 ở Anh diễn ra
quá trình chuyển biến từ sản xuất nhỏ thủ công sang sản xuất lớn bằng máy móc Đây
là cuộc cách mạng công nghiệp làm cho sản xuất phát triển nhanh chóng , của cải ngày càng dồi dào Anh từ một nước nông nghiệp trở thành nước công nghiệp phát triển nhất thế giới
+ Trong các hệ quả trên thì hệ quả C là nguyên nhân làm cho cuộc cách mạng tư sản bùng nổ
III Bài mới : (33’)
* Hoạt động giới thiệu bài: Sang TK XIX do sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế
TBCN, phong trào dân tộc ở các nước Âu, Mĩ ngày càng dâng cao, tấn công mạnh mẽvào thành trì của xã hội phong kiến, xác lập CNTBtrên phạm vi thế giới.Bài hôm nay
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt động 1: (17’)Tìm hiểu nội dung mục 1/II
GV: do tác động của chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ và
II Chủ nghĩa tư bản xác lập trên phạm vi
Trang 17cuộc cách mạng tư sản Pháp, cuộc đấu tranh giành độc lập
lên cao ở các nước Mĩ la tinh
HS: Quan sát lược đồ Mĩ la tinh đầu TK XIX Đọc tên các
quốc gia tư sản và năm thành lập
GV cho HS nắm được khu vực này trước đây là thuộc địa của
Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha
? Vì sao đến thế kỉ XIX các quốc gia này đấu tranh giành độc
lập?
- GV dùng lược đồ trình bày về phong trào cách mạng ở châu
Âu với cuộc cách mạng 1848-1849 củng cố chế độ tư bản ở
Pháp Tập trung trình bày cuộc đấu tranh thống nhất Đức và
Ý
? Hình thức đấu tranh thống nhất Đức và I-ta-li-a khác nhau
như thế nào?( ở I-ta-li-a quần chúng đứng lên đấu tranh -
H/22 Ở Đức, đất nước được thống nhất bằng cuộc chiến
tranh chinh phục do quí tộc quân phiệt Phổ đứng đầu)
? Vì sao ở Nga, Nga hoàng tiến hành cải cách, giải phóng
nông nô?( do phản ứng của nhân dân)
? Cách mạng ở Đức, I-ta-li-a,Nga hình thức khác nhau song
có điểm gì chung? Vì sao? (đều mở đường cho CNTB phát
triển- là những cuộc cách mạng tư sản)
- GV với sự thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản TK
XIX, CNTB đã xác lập trên phạm vi thế giới
* Hoạt động 2: (16’) HS đọc SGK phần 2/II Tìm hiểu nội
dung
? Vì sao các nước phương Tây đẩy mạnh việc xâm chiếm
thuộc địa? ( CNTB phát triển, nhu cầu về nguyên liệu, thị
trường tăng nhanh)
? Đối tượng xâm lược của tư bản phương Tây(Ấn Độ,
Trung Quốc, châu Phi, Đông Nam Á)
HS: Đọc chữ in nghiêng SGK-GV: Đánh dấu những nước
bị thực dân phương Tây xâm lược( ghi tên nước thực dân)
N thảo luận ? Dựa vào đoạn thông tin sgk, và lược đồ trên
em có nhận xét gì về việc xâm chiếm thuộc địa của tư bản
phương Tây? ( các nước tư bản phương Tây đã chia nhau
xâm chiếm và thống trị các nước châu Á, Phi và khu vực
- Một loạt các quốc gia
tư sản mới được thành lập
b Ở châu Âu
- 1848-1849, cách mạngbùng nổ ở Pháp
- Năm 1859 - 1870 đấu tranh thống nhất I-ta-li-a
- Năm 1864- 1871, đấu tranh thống nhất nước Đức
- 2-1861: cải cách nông
nô ở Nga
2 Sự xâm lược của tư bản phương tây đối với các nước Á, Phi.
a Nguyên nhân:
- Chủ nghĩa tư bản phát triển, nhu cầu về nguyênliệu, thị trường tăng nhanh
b Kết quả: hầu hết các
nước châu Á, Phi trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực dân phương Tây
Trang 18V Dặn dò: (1’)Học bài cũ, nghiên cứu lại bài ở sgk.
- Làm bài tập: Lập bảng thống kê các nước thuộc địa của thực dân phương Tây ở TK
XV - TK XIX theo mẫu
Niên đại Tên nước thực dân Tên nước thuộc địa hay phụ thuộc
Bài4: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ
RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC
A Mục tiêu:
- Kiến thức: Giúp HS nắm được các ý sau:
+ nguyên nhân dẩn đến phong trào đấu tranh của công nhân Hình thức đấu tranh ban đầu: đập phá máy móc và bãi công trong đầu TK XIX
+ kết quả của phong trào đó
- Tư tưởng: giáo dục tinh thần đoàn kết đấu tranh chống áp bức bóc lột của giai cấp
- Trực quan, thảo luận, nêu vấn đề, phân tích,
D Tiến trình giờ dạy:
I Ổn định tổ chức: (1’) BCS báo cáo tình hình của lớp
II Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Cách mạng I-ta-li-a, Đức, Nga diển ra dưới hình thức khác nhau song có điểm gì
chung, vì sao?
? Đối tượng xâm lược của các nước phương Tây, mục đích?
Trang 19III Bài mới: (35’)
* Hoạt động giới thiệu bài: Giai cấp vô sản ra đời cùng với giai cấp tư sản, nhưng bị
áp bức bóc lột nặng nề, dẩn đến sự mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản ngày càng gay gắt
*
Các hoạt động dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* Hoạt động1: (10’)HS đọc sgk và tìm hiểu mục
? Vì sao ngay từ lúc mới ra đời, giai cấp công nhân
đã chống CNTB?( bị áp bức bóc lột nặng nề, do lệ
thuộc vào máy móc, nhịp độ nhanh và liên tục Công
nhân phải làm việc nhiều giờ, nặng nhọc và tiền
lương thấp
GV: Miêu tả cuộc sống của nhân dân Anh đầu TK
XIX
HS Quan sát H24sgk ? Em hiểu gì qua bức tranh?
GV phân tích thêm HS đọc thêm phần chữ nhỏ sgk.
? Vì sao giới chủ lại thích sử dụng lao động trẻ em?
(làm việc nặng trả lương thấp, ý thức kém )
? Công nhân đấu tranh bằng những hình thức nào?
( đập phá máy móc )
? Vì sao công nhân lại đập phá máy móc? ( nhận
thức thấp tưởng nhầm là máy móc làm cho họ khổ)
GV Trong quá trình đấu tranh, giai cấp công nhân đã
thành lập công đoàn
HS đọc phần chữ nhỏ để hiểu về tổ chức công đoàn
* Hoạt động 2: (15’)HS làm việc theo nhóm
GV dùng lược đồ châu Âu chỉ cho HS xác định
những nước có phong trào công nhân phát triển trong
thời kì này
GV Giao việc cụ thể cho mỗi nhóm và hướng dẩn
các nhóm làm việc theo nội dung sau:
-N1: Xác định thời gian diển ra phong trào đấu tranh
của công nhân ở các nước Pháp, Đức, Anh
N2: Nêu hình thức đấu tranh
I Phong trào công nhân nữa đầu TK XIX
1 Phong trào đập phá máy móc và bãi công.
a Nguyên nhân: công nhân bị
bóc lột nặng nề, lương thấp điều kiện ăn ở tồi tàn
Sơ 1836Sơ 1847 phong trào Hiến chương nổ ra ở Anh
* Kết quả: đều thất bại
* Ý nghĩa: đánh dấu sự trưởng
thành của phong trào công nhân quốc tế
Trang 20N3: Nhận xột về qui mụ, phong trào đấu tranh.
N4: Nờu kết quả, ý nghĩa
* Cỏc nhúm bỏo cỏo kế quả thảo luận GV ghi vào bảng thống
kờ (đó kẻ sẳn ở bảng phụ) HS dựa vào bảng thống kờ để ghi
tranh
Qui mụ
Kết quả ínghĩa
1847
Đấu tranh chớnh trị
Rộng lớn
Đỏnh dấu sự trưởng thànhcủa phong trào cụng nhõn quốc tế
* Hoạt động 3: (10 ) GV’ treo chõn dung Mỏc và
Ăng ghen
GV giới thiệu: Mỏc sinh năm 1818 ở Tơ-ri-ơ (Đức)
là người thụng minh đỗ đạt cao, Mỏc sớm tham gia
cỏch mạng Ăng ghen sinh năm 1820 ở Bỏc-men
(Đức) Trong một gia đỡnh tư sản giàu cú
GV(H): Điểm giống nhau trong tư tưởng của Mỏc
và Ăng ghen?
HS thảo luận: Mỏc và Ăng ghen đều nhận thức được
sứ mệnh lịch sử của giai cấp vụ sản và đỏnh đổ ỏch
thống trị của giai cấp tư sản, giải phúng giai cấp vụ
sản và loài người khỏi ỏch ỏp bức búc lột
HS tự đọc SGK
GV lưu ý:"Đồng minh những người cộng sản"kế
thừa " Đồng minh những người chớnh nghĩa" Là
chớnh đảng độc lập đầu tiờn của vụ sản quốc tế
GV: Tập trung hướng dẫn HS tỡm hiểu về "Tuyờn
ngụn của Đảng cộng sản"
HS thảo luận: "Tuyờn ngụn của Đảng cộng sản" ra
đời trong hoàn cảnh nào? ND chủ yếu?
+ Hoàn cảnh ra đời: Chủ nghĩa tư bản phỏt triển, giai
II SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ
NGHĨA MÁC: (Hướng dẫn
hs đọc thờm)
Trang 21cấp vô sản càng bị bót lột tàn nhẫn Thất bại của các
cuộc đấu tranh của vô sản đầu thế kỉ XIX đặt ra yêu
cầu bứt thiết phải có một lí luận khoa học chứng
minh cho phong trào công nhân quốc tế
+ Nội dung chủ yếu:
- Nêu rõ quy luật phát triển của xã hội loài người và
sự thắng lợi của CNXH.Giai cấp vô sản là lực lượng
lật đổ chế độ tư sản và xây dựng chế độc XHCN
Nêu cao tinh thần quốc tế vô sản
GV(H): Ý nghĩa ra đời của " Tuyên ngôn" ?
HS: Trình bày về học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa
học một cách ngắn gọn, rõ ràng, có hệ thống Là vũ
khí lý luận của giai cấp công nhân trong cuộc đấu
tranh chống giai cấp tư sản
GV: Nhắt lại một số nét chính về phong trào công
nhân nửa đầu thế kỉ XIX Đây là phong trào mang
tính tự phát
? Phong trào công nhân từ năm 1848 dến năm 1870
có nét gì nổi bật?
HS: Giai cấp công nhân đã nhận thức rõ hơn về giai
cấp của mình, có sự đoàn kết quốc tế trong phong
trào công nhân vì có cùng kẻ thù
GV: Ngày 28-9-1864 Quốc tế thứ nhất được thành
lập
Tường thuật buổi lễ thành lập (SGK trang 37)
GV: Vai trò của Mác đối đối với quốc tế thứ nhất.
HS thảo luận:
+ Mác chuẩn bị cho sự thành lập và tham gia thành
lập
+ Đứng đầu ban lãnh đạo chống lại những tư tưởng
sai lệch, thông qua những nghị quyết đúng đắn
+Mác là linh hồn của quốc tế thứ nhất
* GV kết luận: vào giữa TK XIX phong trào công nhân nổ ra mạnh mẽ ở hầu hết các
nước tư bản nhưng đều không thu được thắng lợi
? Vì sao phong trào nổ ra mạnh mẽ nhưng không thắng lợi?( thiếu tổ chức lãnh đạo,
chưa có đường lối đúng đắn, thiếu lí luận cách mạng
IV.Củng cố: (3’)
? Nguyên nhân dẩn đến phong trào công nhân nửa đầu TK XIX?
* Bài tập: Hãy khoanh tròn chữ cái đầu câu mà em cho là đúng nhất về sự thất bại của
phong trào công nhân nửa đầu TK XIX
A Do thiếu lương thực, vũ khí
B Chưa xác định được kẻ thù
Trang 22C Thiếu đường lối chính trị đúng đắn, chưa có tổ chức lãnh đạo.
D Giai cấp tư sản còn mạnh dễ đàn áp phong trào
V Dặn dò: (1’)Học bài cũ, làm bài tập: Tóm tắt phong trào đấu tranh của công nhân
+ Rèn luyện kĩ năng trình bày,phân tích một số sự kiện lịch sử
+ Liên hệ kiến thức đã học với thực tế cuộc sống
B Phương tiện dạy học:
- Bản đồ Pa-ri ở vùng ngoại ô,nơi xảy ra công xã Pa-ri
- Vẽ sơ đồ bộ máy hội đồng công xã
? Kết quả, ý nghĩa của phong trào công nhân.
* Chọn câu đúng về sự thất bại của phong trào công nhân nửa đầu TK XIX
A Do thiếu lương thực, vũ khí
B Chưa xác định được kẻ thù
C Thiếu đường lối chính trị đúng đắn, chưa có tổ chức lãnh đạo
Trang 23D Giai cấp tư sản còn mạnh dễ đàn áp được phong trào.
GT: Bị đàn áp đẫm máu trong phong trào cách mạng 1848,song giai cấp vô
sản Pháp đã trưởng thành nhanh chóng và tiến hành cuộc đấu tranh quyết liệt chống lại giai cấp tư sản đưa đến sự ra đời của công xã Pa-ri
* Hoạt động 1: GV(thông báo): Nền thống trị
của đế II(1852-1870) thực chất là nền chuyên
chế tư sản Trong thì đàn áp nhân dân, ngoài
thì tiến hành chiến tranh xâm lược
- Sự trưởng thành của giai cấp làm cho giai
cấp tư sản càng lo sợ Mâu thuẩn không thể
điều hoà được và rất gay gắt giữa tư sản và vô
sản
? Công xã Pa -ri ra đời trong hoàn cảnh nào?
Mục đích của cuộc chiến tranh Pháp -Phổ?
HS: Đọc tư liệu SGK
? Mục đích của Pháp và Phổ khi gây chiến
tranh?
HS: Pháp gây chiến tranh bên ngoài để tăng
cường đàn áp phong trào đấu tranh của công
nhân trong nước , lấn chiếm đất đai ở vùng
phía Tây nước Đức và ngăn cản sự thống nhất
Đức
+ Phổ nhằm gạt bỏ trở ngại chủ yếu trong hoàn
thành thống nhất Đức,củng cố quyền lực của
Phổ và đàn áp phong trào trong nước
?Vì sao chính phủ vệ quốc lại vội vã đầu hàng
quân Đức?
HS: Để bảo vệ quyền lợi của mình.
? Kết quả của chiến tranh?
HS: Pháp thất bại.
? Thái độ của nhân dân Pa-ri đối với thất bại
đó?
I Sự thành lập công xã Pa-ri: (25’)
1 Hoàn cảnh ra đời của công xã Pa-ri:
- Pháp và Phổ đều muốn gây chiếntranh
Ngày 19-7-1870 chiến tranh Phổ bùng nổ, Pháp thất bại( 2-9-1870)
Pháp-Ngày 4-9-1870 nhân dân Pa-ri đứnglên khởi nghĩa
- Chính phủ tư sản lâm thời đượcthành lập ( chính phủ vệ quốc)Trước sự tiến công của Phổ, chínhphủ vội vã đầu hàng quân Đức
ND chống lại sự đầu hàng của tưsản đứng lên bảo vệ tổ quốc
Trang 24HS: Nhân dân rất bất bình ,căm tức ,đã đứng
lên lật đổ chính quyền,thành lập chính phủ lâm
thời tư sản
? Thái độ của chính phủ tư sản và nhân dân
như thế nào đối với nước Pháp sau ngày
4/9/1970 ?
HS: Chính phủ đầu hàng.
ND cương quyết chiến tranh bảo vệ tổ quốc
* Hoạt động 2: GV: Dùng lược đồ công xã
Pa- ri để trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa
18-3-1871
? Sau cuộc khởi nghĩa 18-3-1871 chính quyền
thuộc về tay ai?
HS: Uỷ ban trung ương quốc dân(Đại diện cho
nhân dân Pa-ri) đảm nhận vai trò chính phủ
lâm thời
GV:(Nhấn mạnh): Cuộc khởi nghĩa ngày
18/3/1871 là cuộc cách mạng đầu tiên trên thế
giới đã lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản
* Hoạt động 3: GV: Dùng sơ đồ bộ máy hội
đồng công xã trình bày các sự kiện về tổ chức
nhà nước,biện pháp của công xã trên các lĩnh
vực
? Nhận xét về bộ máy hội đồng công xã?
- Đầy đủ và chặt chẽ ,đảm bảo quyền làm chủ
của nhân dân lao động
HS: Thảo luận nhóm:
Những điểm nào chứng tỏ công xã Pa-ri
khác hẳn nhà nước tư sản?
* Hoạt động 4:? Tại sao Đức ủng hộ chính
phủ Vec xai trong việc chống lại công xã?
- Công xã Pa-ri thực sự là nhà nước của dân,do
dân, vì dân đối lập với nhà nước tư sản
? Vì sao công nhân Pa-ri thất bại?
HS: Giai cấp vô sản chưa đủ mạnh để lãnh đạo
phong trào cách mạng
Công xã không cương quyết trấn áp kẻ thù
ngay từ đầu, không triệt để trong tịch thu tài
sản, không tước đoạt ruộng đất của bọn phản
động, chưa thực hiện tốt liên minh công –nông
Giai cấp tư sản mạnh và được sự giúp đỡ của
- 26/3/1871 Bầu hội đồng côngxã
- 28/3/1871 công xã Pa ri tuyên bốthành lập
II Tổ chức bộ máy và chính sách
của công xã Pa ri : ( Hướng dẫn
hs đọc thêm )(5’)
III Nội chiến ở Pháp-Ý nghĩa LS
của công xã Pa ri: ( Hướng dẫn
hs đọc thêm )(5’)
Trang 25IV Củng cố: (3’)Vì sao nói công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới? Lấy dẫn chứng để
chứng minh?
- Lâp bảng niên biểu những sự kiện cơ bản của công xã Pa-ri ?
19/7/1970 Chiến tranh Pháp -Phổ bùng nổ
02/9/1970 Pháp thất bại
04/9/1870 Nhân dân Pa ri đứng lên khởi nghĩa
18/3/1871 Chi-e cho quân tấn công Đồi Mông- mac
26/3/1871 Bầu hội đồng quân xã
28/3/1871 Công xã Pa ri tuyên bố thành lập
20-28/5/1871 Nội chiến và công xã Pa- ri thất bại
V Dặn dò: (1’) Học thuộc bài về nhà hoàn thành bảng niên biểu.
E Rút kinh nghiệm:
CÁC NƯỚC ANH -PHÁP -ĐỨC -MỸ CUỐI THẾ
Trang 26- Tư tưởng: Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản Đề cao ý thức cảnh giác
cách mạng ,đấu tranh chống các thế lực gây chiến tranh,bảo vệ hoà bình
- Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu đặc điểm, vị trí lịch sử
của chủ nghĩa đế quốc
B Thiết bị dạy học:
- Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX
- Biểu đồ so sánh sự phát triển kinh tế của các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế
II.Kiểm tra bài cũ: (5’) -Tại sao nói "Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới"?
- Nêu ý nghĩa và bài học kinh nghiệm của Công xã?
III.Bài mới: (33’) Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX sau thời kì tự do cạnh tranh ,các
nước tư bản bước sang thời kì phát triển mới là tư bản độc quyền còn gọi là chủ nghĩa
đế quốc Vậy bước sang thời kì này ,tình hình kinh tế, chính trị của các nước này có gì thay đổi.Chúng ta cùng hiểu qua bài học hôm nay.
* Hoạt động 1: (17’) ? Nhắc lại tình hình
nước Anh sau cách mạng công nghiệp ?
- Cách mạng công nghiệp khởi đầu sớm
nhất ,đứng đầu thế giới về công nghiệp
? Cuối thé kỉ XIX kinh tế nước Anh thay đổi
- Tư bản Anh chú trọng đầu tư vào thuộc địa
hơn đầu tư vào chính quốc
GV: Mặc dù vậy cuối thế kỉ XIX đầu thé kỉ
XX nhiều công ty độc quyền ra đời,chi phối
toàn bộ kinh tế của đất nước
? Vì sao tư bản Anh chủ trương vào các nước
thuộc địa thuộc địa?
HS: Vì đầu tư vào thuộc ít vốn thu lãi nhanh
(mua rẻ nguyên liệu ,bán hàng giá cao)
GV: Trình bày về thể chế chính trị: Thể chế
chính trị quân chủ lập hiến Các đảng cầm
I Tình hình các nước Anh, Đức, Pháp, Mĩ.
1 Anh:
a.Kinh tế:
- Tốc độ phát triển kinh tế chậm lại,sản xuất công nghiệp đứng thứ 3 thếgiới
- Tư bản Anh chú trọng vào đầu tưthuộc địa
- Nhiều công ty độc quyền ra đời
b Chính trị:
- Quân chủ lập hiến, các đảng cầmquyền bảo vệ lợi ích cho giai cấp tư
Trang 27quyền bảo vệ quyền lợi cho giai cấp tư
sản.Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa(GV chỉ
các thuộc địa Anh trên bản đồ)
? Vì sao Lê-nin gọi chủ nghĩa đế quốc Anh
là"Chủ nghĩa đế quốc thực dân"?
GV: Vì chủ nghĩa đế quốc Anh xâm chiếm
và bóc lột cả một hệ thống thuộc địa rộng lớn
nhất thế giới
* Hoạt động 2: (16’)GV: Gọi HS nhớ lại
tình hình nước Pháp sau năm 1871
? Vì sao kinh tế Pháp phát triển chậm?.
HS: Pháp thua trận bồi thường chiến phí,
nghèo tài nguyên
? Sang đầu thế kỉ XX kinh tế pháp có gì
đáng chú ý?
- Xuất hiện nhiều công ty độc quyền,Pháp
chú trọng xuất cảng tư bản (cho các nước
nghèo vay)
=>Chủ nghĩa đế quốc Pháp là"Chủ nghĩa đế
quốc cho vay lãi"
? Tình hình chính trị ở Pháp có gì nổi bật?
HS:Thể chế cộng hoà, tăng cường đàn áp các
cuộc đấu tranh của công nhân và nông
dân,chạy đua vũ trang tăng cường xâm lược
thuộc địa
GV: Dùng bản đồ chỉ hệ thống thuộc địa của
Pháp, đứng thứ 2 sau Anh
sản
- Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa
=>Đặc điểm: Chủ nghĩa đế quốc thực
dân
2 Pháp:
a Kinh tế: - Kinh tế phát triển chậm.
- Các công ty độc quyền ra đời
- Chú trọng xuất cảng tư bản
=>Đặc điểm: Chủ nghĩa đế quốc cho
vay lãi
b.Chính trị: Thể chế cộng hoà
- Quan hệ trong nước căng thẳng
- Tăng cường xâm chiếm thuộc địa
IV Củng cố: (5’)Lập bảng so sánh vị trí kinh tế của Anh,Pháp trước và sau 1870.
TRƯỚC NĂM 1870 SAU NĂM 1870
Tên
nước
Tên nước
Trang 28- Đặc điểm chung nổi bật nhất trong đời sống kinh tế của các nước tư bản cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX là gì?
V Dặn dò: (1’)Học thuộc bài và xem lại phần còn lại của bài này tiết sau ta học.
- Tư tưởng: Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản Đề cao ý thức cảnh giác
cách mạng ,đấu tranh chống các thế lực gây chiến bảo vệ hoà bình
- Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử,hiểu đặc điểm của chủ nghĩa
đế quốc.Sưu tầm tài liệu hồ sơ học tập về các nước đế quốc vào cuối thế kỉ XIX đầuthế kỉ XX
B Phương tiện dạy học:
- Lược đồ các đế quốc và thuộc địa cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
C Phương pháp:
- Đàm thoại, phân tích, thảo luận, trực quan, trắc nghiệm
D Tiến trình dạy học:
I.Ổn định tổ chức: (1’)
II.Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Nêu lên tình hình kinh tế,chính trị của nước Anh cuối thế kỉ XIX đầu thế Kỉ XX?
- Nêu tình hình kinh tế ,chính trị của nước Pháp từ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX ?
III Bài mới (35’)
Tiết trước ta học về tình hình kinh tế chính trị của 3 nước Anh ,Pháp ,Đức Hôm nay chúng ta tìm hiểu về nước Mỹ và những chuyễn biến quan trọng của cácnước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu XX
Trang 29chủ nghĩa ,trở rhành nước có nền kinh tế đứng
hàng thứ 2 thế giới
- Do đất nước thống nhất, giành dược nhiều
quyền lợi từ Pháp, ứng dụng nhiều thành tựu
khoa học - kĩ thuật mới vào sản xuất
GV(H):Tình hình nước Đức về chính trị ?
HS: Là thể chế Liên bang ,quyền lực nằm trong
tay quý tộc địa chủ và tư sản độc quyền
GV(H): Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Đức?
HS: Là chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu chiến.
GV: Tình hình phát triển về kinh tế,chính trị của
ba đế quốc lớn ở châu Âu dẫn đến mâu thuẩn
không thể tránh khỏi và ngày càng gay gắt giữa
Đức với Anh, Pháp để chia lại thế giới.Đó chính
là nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh thế
giới trong thế kỉ XX
* Hoạt động 2: (18’)? Tại sao nền kinh tế Mỹ
phát triển nhanh chóng?
- Chế độ nô lệ bị xoá bỏ,tài nguyên thiên nhiên
phong phú thị trường trong nước không ngừng
mở rộng,ứng dụng thành tựu khoa học kĩ thuật
? Các công ty độc quyền ở Mỹ hình thành như
thế nào?
HS: Các công ty độc quyền là những Tơ rớt
đứng đầu ,là những ông "vua" như "vua dầu mỏ"
Rốc pheo lơ,"vua thép" Mooc gan
? Chế độ chính trị ở Mỹ nh thế nào?
HS: Đề cao vai trò tổng thống do Đảng Dân chủ
và Đảng Cộng hoà thay nhau lên nắm quyền
* Liên hệ chế độ chính trị ở Mỹ ngày nay.
? Chính sách đối ngoại của Mỹ?
HS: Bành trướng khu vực Thái Bình Dương,gây
chiến tranh với Tây Ban Nha để tranh giành
thuộc địa,can thiệp khu vực trung-Nam Mỹ bằng
- Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ở Mỹ xuất hiện
các công ty độc quyền khổng lồ có ảnh hưởng
- Chính sách đối nội ,đối ngoạiphản động
=> Đặc điểm: Chủ nghĩa đế quốc
quân phiệt, hiếu chiến
4 Mỹ:
a Kinh tế:
Kinh tế phát triển nhanhchóng,đứng đầu thế giới về pháttriển công nghiệp
Nhiều công ty độc quyền xuất hiện
b Chính trị :
Đề cao vai trò tổng thống do ĐảngDân chủ và Đảng Cộng hoà thaynhau lên nắm quyền
Tiến hành chính sách đối nội ,đốingoại phục vụ giai cấp tư sản.Tăng cường xâm lược thuộc địa
Trang 30những ông vua như "vua dầu mỏ","vua thép",
"vua ô tô"
IV Củng cố: (3’)Học sinh thảo luận nhóm:
+ Đặc trưng chủ yếu của chủ nghĩa đế quốc là gì?
( Sự tập trung sản xuất và tư bản, sự thống trị của các công ty độc quyền chi phối toàn
bộ đời sống kinh tế, chính trị của một nước)
+ Những mâu thuẩn chủ yếu trong giai đoạn chủ nghĩa đế quốc? Kết quả của nhữngcuộc mâu thuẩn đó?
V Dặn dò : (1’)Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Phong trào công nhân quốc tế
cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX"
PHONG TRÀO CÔNG NHÂN QUỐC TẾ CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỈ XX
A Mục tiêu :
- Kiến thức: Giúp HS hiểu được: -Trong thời kì chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai
đoạn đế quốc chủ nghĩa (cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX).Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống giai cấp tư sản ngày càng trở nên gay gắt,sự phát triển của phong trào công nhân đã dẩn đến sự thành lập Quốc tế thứ II
- Tư tưởng: Nhận thức đúng đắn về cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai
cấp tư sản vì quyền tự do tiến bộ xã hội
- Kĩ năng: Bước đầu hiểu được những nét cơ bản về các khái niệm " Chủ nghĩa cơ hội
","cách mạng dân chủ tư sản ’’ kiểu mới"
- Khả năng phân tích các sự kiện lịch sử cơ bản
B Chuẩn bị:
-Tiểu sử, chân dung Lê nin
- Các tài liệu, tranh ảnh liên quan đến bài học
C Phương pháp:
- Đàm thoại, phân tích, thảo luận, trực quan, trắc nghiệm
D Tiến trình dạy học:
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ: (5’):
? Cho biết tình hình kinh tế,chính trị của Mỹ cuối thế kỉ XIX đàu thế kỉ XX?
? Những chuyển biến quan trọng của các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX?
Trang 31III.Bài mới: (35’)
* Hoạt động 1: (5’HDĐT)
GV(H): Vì sao Phong trào công nhân vẫn tiếp tục
phát triển vào cuối thế kỉ XIX?
HS: Mâu thuẩn giữa Tư sản và vô sản càng trở
nên sâu sắc.Chủ nghĩa Mác đã xâm nhập vào
phong trào công nhân ,ý thức giác ngộ của côpng
nhân lên cao,họ tiến hành cuộc đấu tranh chống
lại mọi thủ đoạn áp bức của giai cấp tư sản
HS: Đọc sách GK Trang 46.
GV(H):Những sự kiện nào chứng tỏ phong trào
vẫn tiếp tục phát triển?
HS: Trả lời theo SGK phần chữ nhỏ
GV: Cho HS thảo luận nhóm:
? Nguyên nhân, quy mô, phạm vi, hình thức kết
quả của phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX ?
Đáp án:
- Nguyên nhân: Giai cấp công nhân tăng
nhanh,mâu thuẫn tư sản và vô sản gay gắt
- Quy mô:Thu hút đông đảo công nhân tham gia.
- Phạm vi: Ở tất cả các nước Âu,Mỹ.
- Hình thức đấu tranh :Bãi công ,biểu tình (đấu
tranh có tổ chức)
- Mục tiêu: Đòi tăng lương ,giảm giờ làm.
- Kết quả: Thành lập các tổ chức chính trị độc lập
của giai cấp công nhân(Đánh dấu sự lớn mạnh của
phong trào công nhân các nước)
? Vì sao phải thành lập quốc tế II?
- Sự phát triển của phong trào công nhân ,nhất là
sự ra đời của các tổ chức công nhân ở các nước
đòi hỏi phải có một tổ chức quốc tế mới để lãnh
đạo
? Quốc tế II được thành lập như thế nào?
- Ngày 14/7/1889 kỉ niệm 100 năm ngày phá ngục
Baxti, đại biểu công nhân của 22 nước họp ở Pa ri
tuyên bố thành lập Quốc tế II.Đại hội thông qua
các nghị quyết quan trọng
? Đại hội năm1889 có ý nghĩa gì?
- Khôi phục tổ chức quốc tế của phong trào công
I Phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX:
( Hướng dẫn đọc thêm)
Trang 32nhân tiếp tục đấu tranh cho thắng lợi của chủ
nghĩa Mác
? Sau khi Ăng ghen mất, quốc tế II có biến
chuyển gì ? (vì sao quốc tế II tan rã)?
- Bọn xét lại,cơ hội dần chiếm ưu thế trong quốc
tế II.Các đảng trong quổc tế II đều ủng hộ chính
phủ đế quốc ( trừ Nga)
GV giải thích Khái niệm của chủ nghĩa cơ hội.
* Hoạt động 2:(28’)GV :Sau khi Eng ghen mất
ngọn cờ đấu tranh cho sự nghiệp của giai cấp
công nhân và chủ nghĩa Mác thuộc về đảng công
nhân xã hội dân chủ Nga do Lê nin lãnh đạo
GV: Yêu cầu HS trình bày những hiểu biết của
mình về Lê nin và công lao của người với cách
mạng Nga
GV: Lê nin đã tham gia tuyên truyền chủ nghĩa
Mác từ rất sớm Năm 1895, ông đã thành lập Hội
liên hiệp đấu tranh giải phóng công nhân Tổ chức
đầu tiên của chính đảng vô sản 1903 thành lập
Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga
HS đọc cương lĩnh cách mạng(SGK trang 49)
HS thảo luận: Những điểm chứng tỏ Đảng công
nhân XH dân chủ Nga là đảng kiểu mới?
+ Triệt để đấu tranh vì quyền lợi của giai cấp công
nhân và nhân dân lao động, mang tính giai cấp,
tính chiến đấu triêt để
+ Chống chủ nghĩa cơ hội, tuân theo nguyên lí của
chủ nghĩa Mác
+ Dựa vào nhân dân, lãnh đạo nhân dân
? Tình hình nước Nga cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX?
- Nước Nga là một nước đế quốc quân phiệt, chủ
nghĩa tư bản phát triển nhưng còn nhiều tàn dư
của chế độ nông nô lạc hậu
? Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc cách mạng Nga
năm 1905-1907?
- Nước Nga lâm vào khủng hoảng, mâu thuẩn giai
cấp gây gắt Hậu quả nặng nề của chiến tranh Nga
- Nhật
GV: Trình bày : Ngày chủ nhật đẫm máu"
+ Tháng 5 và tháng 6-1905 cách mạng lan rộng
trong cách mạng nông dân, binh lính
II Phong trào công nhân Nga
2 Cách mạng Nga 1905-1907:
Nguyên nhân:
+ Khủng hoảng kinh tế, chính trị.+ Hậu quả chiến tranh Nga- Nhật
Diễn biến:
+ 9.1.1905: Ngày chủ nhật đẫmmáu
Trang 33+ Đỉnh cao của cách mạng là cuộc khởi nghĩa vũ
trang ở Matcơva(12-1805)
+ Phong trào kéo dài đến 1907 mới kết thúc
HS thảo luận: Nguyên nhân thất bại, ý nghĩa của
cách mạng Nga 1805-1907?
+ Nguyên nhân: Liên minh công nông chưa vững
chắc, quân đội chưa ngã hẳn về phía cách mạng,
Nga hoàng còn mạnh, được các nước phương tây
giúp đỡ
Ý nghĩa: Đối với nước Nga: Nó giáng 1 đòn chí tử
vào nền thống trị của địa chủ, tư sản làm suy yếu
chế độ Nga hoàng là bước chuẩn bị cho cách
mạng XHCN
Đối với thế giới:Ảnh hưởng đến phong trào giải
phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc
+ 12.1905 Khởi nghĩa vũ trang ởMatxcơva
+ Đến năm 1907 cách mạng chấmdứt
Ý nghĩa : SGK
- Đối với nước Nga Giáng mộtđòn chí tử vào nền thống trị củađịa chủ, tư sản làm suy yếu chế độNga hoàng là bước chuẩn bị chocách mạng XHCN
- Đối với thế giới: Ảnh hưởngđến phong trào giải phóng dân tộc
ở các nước thuộc địa và phụthuộc
IV Củng cố : (3’)
+ Vai trò của Quốc tế II và Ăngghen đối với ptrào công nhân quốc tế cuối TK XIX? + Ghi thời gian và phong trào công nhân vào ô trống trong bảng sau: (phiếu học tập)
ANH
PHÁP
MỸ
? Nêu tính chất của cuộc cách mạng Nga 1905-1907?
( Là một cuộc cách mạng dân chủ tư sản vì nhiệm vụ của nó là đánh đổ Nga hoàng.Nhưng khác với các cuộc cách mạng dân chủ tư sản khác ở chổ do giai cấp vô sảnlãnh đạo)
V Dặn dò: (1’) Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau : Bài 8
E Rút kinh nghiệm:.
Ngày giảng: 11.10.2010 Tiết: 12
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC , KỸ THUẬT, VĂN HỌC VÀ NGHỆ THUẬT THẾ KỶ XVIII-XIX
Trang 34A-Mục tiêu :
- Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
+ Sau thắng lợi của cách mạng tư sản ,giai cấp tư sản đã tiến hành cuộc cách mạngcông nghiệp,làm thay đổi toàn bộ nền kinh tế-xã hội.CNTB chỉ có thể thắng thế hoàntoàn chế độ phong kiến ,khi nó thúc đẩy sự phát triển nhanh hơn của lực lượng SXlàm tăng năng suất lao động ,đặc biệt là ứng dụng thành tựu KH-KT
+ Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế với sự xâm nhập của kĩ thuật tiên tiên tiến vàtất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội đã tạo điều kiện cho các ngành khoa học pháttriển
- Tư tưởng: So với chế độ phong kiến ,chủ nghĩa tư bản với cuộc cách mạng khoa
học kĩ thuật là một bước tiến lớn,có những đóng góp tích cực vào phát triển của lịch
sử xã hội Nó đưa xã hội sang kỉ nguyên của nền văn minh khoa học công nghiệp
- Nhận thức rõ yếu tố năng động, tích cực của khoa học - kĩ thuật đối với sự tiến bộcủa xã hội CNXHchỉ có thể thắng CNTB khi nó ứng dụng nền sản xuất lớn, hiệnđại Trên cơ sở đó xây dựng niềm tin vào sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá
- Kĩ năng:
+ Phân biệt khái niệm "cách mạng tư sản","cách mạng công nghiệp"
+ Bước đầu phân tích được vai trò của kĩ thuật ,khoa học, văn học, nghệ thuật đối với
sự phát triển của lịch sử
B Phương tiện dạy học:
+ Trang ảnh phản ánh về những thành tựu khoa học- kĩ thuật ở thế kỉ XVIII-XIX.+ Chân dung các nhà bác học ,các nhà văn,nhạc sĩ ,hoạ sĩ của thời kì này
C Phương pháp:
- Thảo luận, trực quan, trắc nghiệm, phân tích
D.Tiến trình dạy học:
I.Ổn định tổ chức:(1’)
II.Kiểm tra bài cũ: (5-7’)
? Nêu những sự kiện cách mạng chính của nước Nga 1905-1907?.
? Vì sao cách mạng Nga (1905-1907) thất bại?
* Trả lời : Học sinh trả lời theo sự chuẩn bị - GV nhận xét cho điểm
III Bài mới: (35’)
Mác và Ăng-ghen đã nhận định "Giai cấp tư sản không thể tồn tại nếu khôngluôn luôn cách mạng công cụ lao động" và"Thế kỉ XVIII-XIX là thế kỉ của nhữngphát minh khoa học vĩ đại về tự nhiên cũng như về lĩnh vực xã hội , là thế kỉ pháttriển rực rỡ của những trào lưu văn học nghệ thuật với những tên tuổi còn sống mãivới thời gian"
Vì sao Mác -Ăng ghen lại nói thế? Bài học hôm nay chúng ta sẽ hiểu điều đó
Trang 35Hoạt động dạy và học Nội dung ghi bảng
* Hoạt động 1: (10’) GV HDĐT
? Hoàn cảnh cụ thể nào đã đưa đến việc phải cải
tiến kỉ thuật ở thế kỉ XVII-XIX ?
HS: Các cuộc cách mạng tư sản thắng lợi ở hầu hết
các nước châu Âu và Bắc Mỹ
? Để chiến thắng hoàn toàn chế độ phong kiến giai
cấp tư sản cần phải làm gì?
- Tiến hành cách mạng cải tiến kỉ thuật sản xuất
? Giai cấp tư sản đã làm cách mạng cải tiến kỉ
thuật sản xuất chưa?
- Rồi - Đó là cuộc cách mạng công nghiệp
GV: Nhưng giai cấp tư sản không thể tồn tại được
nếu không luôn luôn cách mạng công cụ, vì thế
giai cấp tư sản tiếp tực làm cuộc cách mạng khoa
học - kỉ thuật
HS đọc đoạn tư liệu SGK, trang 57
? Nêu các thành tựu trong công nghiệp?
- Kĩ thuật luyện kim, chế tạo máy móc, đặt biệt là
máy hơi nước, sử dụng nhiên liệu than đá đầu mỏ
(phát triển nghề khai thác mỏ)
GV: Kĩ thuật luyện kim phát triển chế tạo máy móc
đặc biệt là máy hơi nước, sử dụng nhiên liệu than
đá, dầu mỏ (phát triển nghề khai thác mỏ)
GV: Kĩ thuật luyện kim phát triển với lò Mac-tanh
và Lò-bet-xơ-me Ra đời máy phay , tiện, báo
? Các thành tựu trong giao thông vận tải và thông
tin?
- Đóng tàu thuỷ, chế tạo xe lửa , phát minh máy
điện tín
GV: Do công , nông , thương nghiệp phát
triển,việc chuyên chở hàng hoá,sản vật tăng
nhanh,đòi hỏi phải có phương tiện vận chuyển,liên
lạc
Năm 1802 tàu hoả chạy trên đường lát đá,năm
1814 chạy trên đường vay tốc độ 6km / h Năm
1870 đã có khoảng 200 000 km tốc độ 50km /h
? Những tiến bộ trong nông nghiệp ?
HS: Sử dụng phân hoá học,máy kéo,máy cày, tăng
hiệu quả và năng xuất cây trồng
? Thành tựu trong lĩnh vực quân sự ?
I Những thành tựu chủ yếu về nghệ thuật: (Hướng dẫn đọc
thêm)
1 Hoàn cảnh:
Cách mạng tư sản thắng lợi ở cácnước tư bản châu Âu và Bắc Mỹ.Nhu cầu cải tiến kỉ thuật sản xuất
2 Thành tựu:
+ Công nghiệp: Chế tạo máy móc
( máy hơi nước)
+ Giao thông vận tải, thông tin
liên lạc:
Đóng tàu thuỷ, chế tạo xe lửa,phát minh máy điện tín
+ Nông nghiệp: Sử dụng phân
hoá học, máy kéo, máy cày,
+ Quân sự: Nhiều vũ khí mới,
chiến hạm,
Trang 36- Sản xuất nhiều loại vũ khí mới,chiến hạm,ngư
lôi,khí cầu
? Việc ứng dụng thành tựu kĩ thuật vào quân sự có
tác hại như thế nào ?
HS:Giai cấp tư sản lợi dụng những thành tựu đó để
gây chiến tranh xâm lược, đàn áp, bắt giết,
HS thảo luận: Vì sao thế kỉ XIX được coi là thế kỉ
của sắt, máy móc và động cơ hơi nước?
+ Sắt trở thành nguyên liệu chủ yếu để chế tạo máy
móc
+ Máy móc ra đời là cơ sở để chuyển từ công
trường thủ công lên công nghiệp cơ khí
+ Phát minh ra máy hơi nước đưa đến tiến bộ vượt
bật trong công nghiệp, giao thông vận tải, nông
nghiệp, quân sự,
* Hoạt động 2: (25’)
? Hãy kể tên các nhà khoa học và các nhà phát
minh vĩ đại trong thế kỉ XIX mà em biết?
- Toán học: Niu tơn, Lô-ba-sép-ski, Lép ních
- Hoá học: Men-dê-lê-ép
- Vật lí : Niu tơn
- Sinh học: Đác Uyn, Puốc-kim-giơ
GV: Dành thời gia cho HS phát biểu và cung cấp
cho các em về cuộc đời và chuyện về lao động
khoa học của một sôd nhà khoa học
HS thảo luận: ?Ý nghĩa của những phát minh
khoa học đó?
+ Con người hiểu biết thêm về thế giới vật chất
xung quanh
+ Đặt cơ sở cho những nghiên cứu ứng dụng sau
này để thúc đẩy sản xuất và kỉ thuật phát triển
? Nêu những phát minh về khoa học xã hội?
HS: + Chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng:
Hê ghen
+ Chính trị kinh tế học tư sản: Xmít và
Ri-cac-đô
+ Chủ nghĩa xã hội không tưởng: Xanh xi
mông, Phu ri ê, Ô oen
+ Chủ nghĩa xã hội khoa học: Mác, Ăng ghen
là cuộc cách mạng trong lịch sử tư tưởng của loài
người
=>Thế kỉ XIX là thế kỉ của sắt,máy móc và động cơ hơi nước
II Những tiến bộ về khoa học
tự nhiên và khoa học xã hội:
- Chủ nghĩa xã hội không tưởng
- Chủ nghĩa xã hội khoa học
Trang 37GV sử dụng hình 39, 40 SGK cùng những hình sưu
tầm được về các nhà tưu tưởng, nhà văn, nhạc sĩ
nổi tiếng cho những trào lưu văn học, nghệ thuật
của các thế kỉ XVII-XIX
HS thảo luận: Nhắc lại tên các tác phẩm của các
nhà tư tưởng, nhà văn, nhạc sĩ mà em biết?
+ Trào lưu " Triết học ánh sáng": Vôn te, Mông
te-ski-ơ, Rút xô, Si lơ, Gớt, Bai-rơn kịch liệt phê phán
chế độ phong kiến và bất công trong xã hội Ca
ngợi cuộc sống con người, tự do
+ Trào lưu hiện thực phê phán: Ban Zắc, Gô-gôn,
Lep tôn xtôi
+ Các nhạc sĩ thiên tài: Mô da, Sô panh, Bet thô
ven
+ Các danh hoạ: Đa Vít, Gôi a,
3 Sự phát triển của văn nghệ thuật thuật (HDĐT)
học Trào lưu:" Triết học ánh sáng"
- Trào lưu văn học hiện thực phêphán
- Các nhạc sĩ thiên tài
- Các nhà danh hoạ
IV Củng cố : (3’) Nêu vai trò, vị trí của kĩ thuật, khoa học, văn học, nghệ thuật đối
với sự phát triển của xã hội?
V Dặn dò: (1’) Học thuộc bài và chuẩn bị trước bài " Ấn Độ-Thế kỉ XVIII- Đầu thế
kỉ XX"
E Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: 11.10.2011
Ngày dạy : 14.10.2011
Bài: 9 Tiết: 13
ẤN ĐỘ THẾ KỈ XVIII- ĐẦU THẾ KỈ XX
A Mục tiêu bài học:
- Kiến thức : Học sinh nắm được:
+ Sự thống trị của thực dân Anh ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX là nguyênnhân thúc đẩy phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở nước nầy ngày càng pháttriển mạnh mẽ
Trang 38+ Sự phát triễn của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc chống thực dân Anh củanhân dân Ấn Độ và điển hình là khởi nghĩa Xi-pay, khởi nghĩa Bom bay và hoạt độngcủa Đảng Quốc Đại, của giai cấp tư sản Ấn Độ.
+ Biết đọc và sử dụng bản đồ Ấn Độ để trình các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
B Phương tiện dạy học:
- Bản đồ phong trào cách mạng ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
- Bảng thống kê xuất khẩu lương thực và số người chết đói ở Ấn Độ
- Bảng niên biểu về phong trào chống Anh của nhân dân Ấn Độ từ giữa thế kỉ XIXđầu thế kỉ XX
C Phương pháp :
- Đàm thoại Phân tích, thảo luận , trực quan , trắc nghiệm
D.Tiến trình dạy học :
I Ổn định tổ chức: (1’)
II Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Hãy nêu những thành tựu chủ yếu về kĩ thuật của thế kỉ XVIII và thế kỉ XIX?
? Những tiến bộ của khoa học tự nhiên và khoa học xã hội ?
* Trả lời : Học sinh trả lời theo sự chuẩn bị, GV nhận xét cho điểm
III Bài mới: (35’) GV dùng bản đồ để giới thiệu :
Đây là một đất nước rộng lớn, đông dân, tài nguyên phong phú, có truyền thống vănhoá lâu đời, là nơi phát sinh ra nhiều tôn giáo lớn Năm 1498 Va-xcô-dga-ma đã tìmtới được Ấn Độ, từ đó các nước phương Tây xâm nhập vào nước này, chúng đã thựchiện chính sách thống trị trên đất Ấn Độ ra sao ? và cuộc đấu tranh giải phóng dân tộccủa nhân dân Ấn Độ diễn ra như thế nào? Nội dung bài học hôm nay sẽ giúp chúng tagiải quyết những vấn đề trên
* Hoạt động 1: (15’) GV: Từ thế kỉ XIV, tư
bản phương Tây đã từng bước xâm nhập vào
châu Á, đặc biệt ở Ấn Độ
? Vì sao thực dân phương Tây, nhất là Anh,
Pháp lại giành Ấn Độ?
HS: Là nước đất rộng người đông, tài nguyên
phong phú, có truyền thống văn hoá lâu đời, là
I Sự xâm lược và chính sách thống trị của Anh:
- Đầu thế kỉ XVIII, Ấn Độ trở thànhthuộc địa của Anh
Trang 39miếng mồi ngon chúng không thể bỏ qua.
? Thực dân Anh đã đẩy mạnh xâm lược Ấn Độ
như thế nào? Kết quả?
HS: Dựa vào giai đoạn đầu SGK trang 56.
GV treo bảng thống kê (bảng phụ) cho HS quan
sát
? Qua bảng thống kê trên, em có nhận xét gì về
chính sách thống trị của Anh?
HS: Giá trị xuất khẩu của Ấn Độ tăng nhanh tỉ
lệ thuận với số người chết đói ngày càng tăng
Anh chỉ chú ý tăng cường vơ vét lương thực
xuất khẩu kiếm lợi mà không quan tâm đến
cuộc sống của nhân dân Ấn Độ
GV: Phân tích, làm rõ chính sách vơ vét, bót lọt
tàn bạo của Anh (vơ vét tài nguyên, lương thực,
tăng thuế) và thủ đoạn thống trị thâm độc(chính
sách chia để trị gây hẳn thù tôn giáo, dân tộc,
thực hiện chính sách ngu dân để dễ bề cai trị )
Đây là chính thống trị hết sức tàn bạo
? Chính sách thống trị của Anh đã gây những
hậu quả gì cho xã hội và nhân dân Ấn Độ?
HS:- Đất nước ngày càng lạc hậu, xã hội bị kìm
hãm không phát triển được
Đời sống nhân dân lâm vào cảnh bần cùng, chết
đói hàng loạt
GV phân tích thêm: Nền kinh tế nông nghiệp,
thủ công nghiệp suy sụp Các tầng lớp nhân dân
lâm vào tình trạng bần cùng, chết đói hàng loạt
Nền văn minh lâu đời của Ấn Độ bị phá hoại
nghiêm trọng mâu thuẩn xã hội càng trở nên
GV kết luận: Sự thống trị tàn bạo của thực dân
Anh dẫn đến mâu thuẫn giữa các tầng lớp nhân
dân Ấn Độ với thực dân Anh trở nên gay gắt, đã
thúc đẩy phong trào đấu tranh giải phóng dân
tộc
GV treo lược đồ Ấn Độ.
- Chúng thi hành chính sách vơ véttàn bạo
- Nhân dân Ấn Độ mâu thuẩn với
thực dân Anh cho nên dẫn đếnphong trào đấu tranh giải phóng dântộc
- Hậu quả: Đất nước ngày càng lạchậu
Đời sống nhân dân lâm vào cảnhbần , cùng chết đói hàng loạt
II Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ:
a Khởi nghĩa Xi-pay (1857-1859):
- Mở đầu cho phong trào giải phóngdân tộc
Trang 40? Vì sao cuộc khởi nghĩa bùng nổ?
- Sự bất mãn của binh lính Ấn Độ trong quân
đội Anh
? Theo em đó có phải là nguyên nhân chính để
cuộc khởi nghĩa nổ ra hay còn nguyên nhân nào
khác?
HS: Nguyên nhân chủ yếu là do sự xâm lược và
sự thống trị tàn bạo của thưc dân Anh
? Vì sao gọi là cuộc khởi nghĩa Xi-pay?
- Xi-pay là tên gọi của những đội quân nước Ấn
Độ đánh thuê cho đế quốc Anh Họ là những
người nghèo khổ đi lính để kiếm sống nên gọi
là khởi nghĩa Xi-pay
GV dùng hình 41 SGK làm rõ tinh thần chiến
đấu của nhân dân và binh lính
? Vì sao có thể gọi cuộc khởi nghĩa Xi-pay là
cuộc khởi nghĩa dân tộc?
HS thảo luận làm rõ: Từ binh lính khởi nghĩa đã
lôi cuốn đông đảo tầng lớp nhân dân tham gia
từ một địa phương, khởi nghĩa lan rộng giải
phóng được nhiều nơi
? Cuộc khởi nghĩa có ý nghĩa như thế nào?
- Tiêu biểu cho tinh thần bất khuất ,chống chủ
nghĩa thực dân, giải phóng dân tộc của nhân
dân Ấn Độ
? Vì sao khởi nghĩa Xi-pay bị thất bại?
- Vì lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là phần tử quý
tộc, phong kiến vừa thiếu khả năng và tinh thần
chiến đấu vừa dể dao động.Nhân dân chưa kết
thành một khối thống nhất, thiếu vũ khí,không
có người chỉ huy giỏi
? Đảng Quốc đại được thành lập nhằm mục
đích gì?
- Mục đích giành quyền tự chủ, phát triển kinh
tế dân tộc
? Hoạt động của đẩng Quốc đại cuối thế kỉ XIX
đầu thế kỉ XX có những điểm nào đáng chú ý?
- Phân hoá thành hai phái "ôn hoà " và "cấp
tiến"
GV giải thích rõ điểm khác cơ bản trong đường
lối,chủ trương hoạt động của hai phái
GV: Nhấn mạnh:Trong hoàn cảnh Ấn Độ lúc
- Diễn biến : SGK
- Ý nghĩa: Tiêu biểu cho tinh thầnbất khuất ,chống chủ nghĩa thực dân,giải phóng dân tộc của nhân dân
Ấn Độ
b Đảng Quốc đại của giai cấp tư sản:
- Trong hoàn cảnh Ấn Độ lúc đó thìgiai cấp tư sán là lực lượng tiên tiếnđứng ra tổ chức lãnh đạo phongtrào giải phóng dân tộc
- Đầu thế kỉ XX phong trào đấutranh của công nhân và nông dân Ấn
Độ lên cao,mạnh mẽ, tiêu biểu làcuộc khởi nghĩa Bom-bay