Tuần 17 sử 7 tiết 32 34

- Tránh thế mạnh của giặc khi chúng mới đến xâm lược, vừa cản giặc, vừa rút lui để bảo toàn lực lượng, chờ thời cơ, khi giặc khó khăn thì phản công… 5- Nêu ý nghĩa lịch sử, nguyên[r]

Ngày soạn :………

Ngày giảng 7B1………

7B2………

7B3……… Tuần 17, Tiết 32

ÔN TẬP

I- MỤC TIÊU BÀI HỌC

1- Kiến thức: giúp hs

- biết và hiểu được những kiến thức cơ bản về lịch sử dân tộc thời Lý, Trần, Hồ.

- Nắm được những thành tựu chủ yếu về các mặt chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục của Đại Việt qua các triều đại

2- Kĩ năng: Rèn luyện cho HS kĩ năng sử dụng bản đồ khi học bài, trình bày bài học 3- Thái độ:Nâng cao cho HS lòng căm thù quân xâm lược tàn bạo, niềm tự hào về

truyền thống yêu nước, đấu tranh bất khuất của dân tộc

4- Định hướng phát triển năng lực

* Năng lực chung:

- Năng lực tự học

- Năng lực hợp tác

- Năng lực đánh giá

- Năng lực giải quyết vấn đề

* Năng lực chuyên biệt:

- Năng lực xác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng tác động, giữa các sự kiện hiện tượng lịch sử với nhau

- Năng lực so sánh, phân tích, phản biện, khái quát hóa, xác định mối quan hệ giữa các

sự kiện, hiện tượng lịch sử, nhận xét đánh giá, liên hệ giải quyết các vấn đề thực tế

- Năng lực rút ra bài học Lịch sử từ các sự kiện lịch sử

- Thông qua sử dụng ngôn ngữ lịch sử thể hiện chính kiến của mình về các sự kiện lịch sử

II- CHUẨN BỊ

1 / GV : - Bảng phụ + phiếu học tập

2 / HS : - SGK + đồ dùng học tập

III- PHƯƠNG PHÁP

Vấn đáp, nêu vấn đề và giải quyết,thảo luận nhóm, kĩ thuật động não

IV- TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC

1.Tổ chức : Nền nếp, sĩ số :

2 Kiểm tra bài cũ: Lồng vào giờ làm bài tập.

3 Bài mới

I- Hướng dẫn học sinh ôn tập theo câu hỏi:

1- Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?

- Xây dựng và củng cố chính quyền TW

- Đặt niên hiệu nước “Thuận Thiên”

- Bộ máy nhà nước tập trung

- Xây dựng luật pháp và quân đội.

- Thực hiện chính sách đối nội và đối ngoại

2- Nêu cách đánh địch độc đáo của Lý Thường Kiệt trong cuộc kháng chiến chống Tống?

- Năm 1075, nhà Lý chủ trương tập kích sang các thành Châu Ung, Châu Khâm, Châu Liêm (đất Tống) để giành thế chủ động bất ngờ (tiến công để tự vệ)

- Năm 1077, đọc bài thơ “Thần” để tạo nên sự linh thiêng, khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ

- Đợi giặc mệt mỏi, cuối năm 1077, vượt sông Như Nguyệt tập kích doanh trại địch

- Chủ động kết thúc chiến tranh bằng thương lượng, hoà giải giảm bớt thương vong

3- Nêu diễn biến ba lần kháng chiến chống quân Mông Nguyên thời Trần?

* Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lược Mông Cổ (1258).

- Diễn biến:

+ Tháng 1- 1258, 3 vạn quân MC do Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy tiến vào xâm lược nước ta

+ Ta thực hiện kế sách “Vườn không nhà trống” khiến cho giặc vào Thăng Long bị thiếu lương thực, thực phẩm

+ Ta mở cuộc phản công lớn ở Đông Bộ Đầu (phố Hàng Than – HN)

- Kết quả: quân MC rút khỏi Thăng Long chạy về nước (29/1/1258)

* Cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân xâm lược Nguyên Mông (1285):

- Diễn biến:

+ Cuối tháng 1 - 1285, 50 vạn quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy tiến vào xâm lược nước ta

+ Quân ta chặn đánh một vài trận và chủ động rút lui về Vạn Kiếp sau đó về Thiên Trường để bảo toàn lực lượng

+ Cùng lúc đó Toa Đô từ Chăm pa đánh ra Nghệ An, Thanh Hoá, quân của Thoát Hoan mở cuộc tấn công xuống phía nam hòng tạo thế gọng kìm tiêu diệt quân ta + Nhân lúc giặc gặp khó khăn, nhà Trần cho quân phản công đánh bại quân giặc ở nhiều nơi

- Kết quả:

+ Thoát Hoan chui vào ống đồng về nước, Toa Đô bị chém đầu

+ Sau gần 2 tháng, quân dân nhà Trần tiêu diệt 50 vạn quân Nguyên

* Cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân xâm lược Nguyên Mông (1287-1288):

(chiến thắng Bạch Đằng)

- Hoàn cảnh:

+ Tháng 1- 1288 Thoát Hoan cho quân chiếm đóng Thăng Long

+ Kế hoạch “vườn không nhà trống” của triều đình làm quân Nguyên tuyệt vọng Nhà Trần quyết định chọn sông Bạch Đằng làm trận quyết chiến

- Diễn biến :

+ Tháng 4 - 1288 quân thuỷ do Ô Mã Nhi rút về theo sông Bạch Đằng

+ Ta nhử địch vào trận địa khi nước dâng cao.

+ Lúc nước rút, thuyền địch xô vào bãi cọc và bị quân ta đánh từ hai bên bờ

- Kết quả:

+ Toàn bộ thuỷ binh của giặc bị tiêu diệt, Ô Mã Nhi bị bắt sống

+ Cánh quân bộ bị truy kích

 Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi

4- Cách đánh độc đáo trong ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông

Nguyên?

- Thực hiện “vườn không nhà trống

- Tránh thế mạnh của giặc khi chúng mới đến xâm lược, vừa cản giặc, vừa rút lui

để bảo toàn lực lượng, chờ thời cơ, khi giặc khó khăn thì phản công…

5- Nêu ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi ba lần kháng chiến chống quân Mông Nguyên thời Trần?

- Nguyên nhân:

+ Tất cả các tầng lớp nhân dân đều tham gia đánh giặc

+ Nhà Trần chuẩn bị chu đáo về tiềm lực mọi mặt cho cuộc kháng chiến… + Sự lãnh đạo tài tình của Trần Quốc Tuấn và các vương hầu nhà Trần

+ Tinh thần chiến đấu, hi sinh, quyết chiến của toàn dân ta, mà lòng cốt là quân đội nhà Trần

+ Đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn, sáng tạo

- Ý nghĩa:

+ Đập tan tham vọng và ý chí xâm lược Đại Việt của Mông - Nguyên, bảo vệ độc lập dân tộc và toàn vẹn lãnh thổ Góp phần nâng cao lòng tự hào, tự cường dân tộc

+ Góp phần xây dựng truyền thống quân sự của dân tộc

+ Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu

+ Ngăn chặn âm mưu xâm lược Nhật Bản và các nước ĐNA khác

6- Hãy trình bày tóm tắt những cải cách của Hồ Quý Ly?Ý nghĩa tác dụng của các cải cách đó?

* Những biện pháp cải cách:

- Chính trị :

+ Sử dụng người có tài năng

+ Đổi tên một số đơn vị hành chính

- Kinh tế, tài chính phát hành tiền giấy thay tiền đồng, ban hành chính sách hạn điền, quy đinh lại thuế đinh, thuế ruộng

- Xã hội: Ban hành chính sách hạn chế nô tì.

- Văn hoá giáo dục + Bắt các nhà sư dưới 50 tuổi phải hoàn tục

+ Sửa đổi chế độ thi cử

- Quân sự : Tăng cường củng cố quân sự, quốc phòng

* Ý nghĩa tác dụng:

- Góp phần đưa đất nước thoát khỏi tình trạng khủng khoảng

- Làm suy yếu thế lực nhà Trần

- Làm tăng nguồn thu nhập và quyền lực của nhà nước

- Văn hoá giáo dục có nhiều tiến bộ

II- Bài tập:

(Hãy chọn những phương án đúng)

a) Đặc điểm của nền giáo dục thời Lý

A Chủ yếu dạy học bằng chữ Hán

B Dạy học bằng cả chữ Nôm

C Thi cử đã có quy chế rõ ràng

D Chỉ có con nhà giàu và quan lại mới được học

E Dạy cả kinh phật và đạo giáo

b) Rồng thời Lý có đặc điểm gì

A Mình trơn uốn lượn uyển chuyển như hình ngọn lửa

B To đầu, nhỏ dần về phía đuôi

C Mình có vẩy, thân mập, có sừng lớn ở đầu

c) Nguyên nhân phát triển của văn hoá thời Lý

A Giáo dục phát triển

B Phật giáo phát triển

C Cả 2 ý trên

d) Nguyên nhân về sự sụp đổ của nhà Lý

A Vua quan chỉ lo ăn chơi, không chăm lo đến đời sống nhân dân

B Thiên tai mất mùa đói kém

C Các thế lực phong kiến địa phương đánh giết lẫn nhau

D Dân nghèo nổi dậy đấu tranh

đ) Trời Trần những chức quan nào chuyên trông coi về nông nghiệp

A Thái y viện

B Hà đê sứ

C Khuyến nông sứ

D Đồn điền sứ

4- Củng cố

- GV chốt kiến thức cần nắm được trong học kì I

- Hệ thống hoàn chỉnh kiến thức đã học

5-Hướng dẫn về nhà

- HS ôn tập toàn bộ kiến thức trong học kì I , II, III

- Chuẩn bị Bài 18 : cuộc kháng chiến của nhà Hồ và phong trào kháng chiến chống quân Minh đầu thế kỉ XV

V- RÚT KINH NGHIỆM

Ngày soạn :………

Ngày giảng 7B1………

7B2………

7B3………

Tiết 34

LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức: giúp hs hiểu được

- Những hiểu biết cơ bản về lịch sử địa phương và những di tích lịch sử, danh lan thắng cảnh địa phương gắn liền với những trang lịch sử

- Những hiểu biết cơ bản về Trần Nhân Tông, một bậc minh quân, một vị tướng tài, một anh hùng dân tộc và người sáng lập ra Thiền phái Trúc Lâm – trung tâm Phật giáo Việt Nam

2 Kĩ năng:

- kĩ năng bài dạy: Rèn luyện kĩ năng nhận định, đánh giá tư tưởng hành động của các nhân vật lịch sử

- Kĩ năng sống : rèn kĩ năng trình bày, lắng nghe, phát biểu suy nghĩ khi đánh giá một vấn đề, kĩ năng hợp tác trong hoạt động nhóm

3 Thái độ:

- Trân trọng hành động yêu nước của các dân binh ở Quảng Ninh trong cuộc kháng chiến chống Mông- Nguyên

- Giáo dục cho học sinh lòng tự hào về những trang sử vẻ vang của địa phương

4- Định hướng phát triển năng lực

* Năng lực chung:

- Năng lực tự học

- Năng lực hợp tác

- Năng lực đánh giá

- Năng lực giải quyết vấn đề

* Năng lực chuyên biệt:

- Năng lực xác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng tác động, giữa các sự kiện hiện tượng lịch sử với nhau

- Năng lực so sánh, phân tích, phản biện, khái quát hóa, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử, nhận xét đánh giá, liên hệ giải quyết các vấn đề thực tế

- Năng lực rút ra bài học Lịch sử từ các sự kiện lịch sử

- Thông qua sử dụng ngôn ngữ lịch sử thể hiện chính kiến của mình về các sự kiện lịch sử

II CHUẨN BỊ

1 GV: tư liệu, tranh ảnh lịch sử về địa phương

2 HS: sưu tầm tranh ảnh về lịch sử đia phương

III PHƯƠNG PHÁP

Vấn đáp kết hợp thực hành,thảo luận nhóm, quan sát, kĩ thuật động não, trình bày

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC- GIÁO DỤC:

1 Ổn định lớp: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ: kết hợp bài mới

3 Bài mới: (40’)

Hoạt đông 1:

- Thời gian: 7’’

- Mục tiêu: Tìm hiểu Khái niệm lịch sử địa

phương

- Hình thức tổ chức, PP: vấn đáp,trình bày

- KT:động não

?: Thế nào giọi là địa phương?

HS: Trả lời

GV: Là đơn vị hành chính nhà nước từ cấp

tỉnh – Huyện- Xã- Thôn (Làng)

Hoạt đông 2:

- Thời gian: 30’

- Mục tiêu: Tìm hiểu Hoàng đế Trần Nhân

Tông ( 1258 – 1308)

- Hình thức tổ chức, PP: vấn đáp,trình bày,

giải thích,thảo luận, tư duy

- KT:động não

HS: Đọc nội dung phần 1 SGK sử địa phương

?: Nêu hiểu biết của em về cuộc đời nhà

vua Trần Nhân Tông?

HS: Trả lời

GV: Bổ sung thêm và chuẩn kiến thức

?: Hãy nêu sự nghiệp của nhà vua Trần Nhân

Tông?

HS: Trả lời

GV: Bổ sung và chuẩn kiến thức

GV: Đây cũng là thời kì quân Mông – Nguyên

đang ráo riết chuẩn bị kéo sang xâm lược nước

1 Khái niệm lịch sử địa phương

- Lịch sử địa phương là bộ phận của lịch sử dân tộc được biên soạn vào dạy học.

2 Hoàng đế Trần Nhân Tông

( 1258 – 1308 )

2.1 Cuộc đời của Trần NhânTông

- Nhà vua sinh ngày 11 – 11 – 1258, là con trai đầu của Trần Thánh Tông

- Ông là người thông minh, ham đọc sách, được vua cha dạy dỗ nên có hiểu biết uyên thâm, giàu lòng nhân ái;

2.2 Sự nghiệp của Trần Nhân Tông:

- Năm 1278, ông được truyền ngôi

báu, lấy niên hiệu là Thiệu Bảo rồi Trùng Hưng

- Năm 1282, Vua Trần Nhân Tông triệu tập các vương hầu, quan lại Ở Bình Than ( Chí Linh – Hải Dương)để bàn kế đánh giặc

- Năm 1285, nhà vua cùng Thái Thượng hoàng mở hội nghị Diên Hồng nhằm đoàn kết toàn dân đánh giặc Với một loạt chiến thắng ở Hàm Tử, Tây

ta; Để đối phó với thế giặc hung bạo, đảm bảo

sự tồn vong của đế triều

GV: Năm 1285,Lúc này đế quốc Mông –

Nguyên mang 50 vạn quân sang xâm lược nước

ta ; Ban đầu,chúng còn rất mạnh , lực lượng

chênh lệch vua tôi nhà Trần phải rút lui để bảo

toàn lực lượng.

? Để bảo toàn lực lượng vua tôi nhà Trần đã

làm gì?

HS: Trả lời

GV: Bổ sung và chuẩn kiến thức

? Trong cuộc kháng chiến lần thứ 3 chống

quân Mông – Nguyên nhà vua đã chỉ huy ra

sao?

HS: Trả lời

GV: Bổ sung và chuẩn kiến thứ

? Không những trong chống giặc ngoại xâm

giữ vững nền độc lập, trong củng cố đất nước

thì nhà vua như thế nào?

HS: trả lời

GV: Bổ sung và chuẩn kiến thức

GV: Khi đã làm tròn trách nhiệm của một ông

vua yêu nước, và Trần Anh Tông, người kế vị

đã trưởng thành, ông trao vương quyền cho con

lên làm Thái Thượng hoàng và tìm đến Yên Tử

tu thiền trở thành “ Đệ nhất Tổ” của phái Trúc

Lâm

?: Khi đã tu hành thì nhà vua còn làm gì cho

đất nước?

HS: Trả lời

GV: Bổ sung và chuẩn kiến thức

GV: Lên ngôi lúc 22 tuổi, làm vua 14 năm, làm

Kết (Hưng Yên), Chương Dương (Hà Nội), quân địch thất bại nặng nề phải rút quân về nước

- Tháng 1 năm 1288, quân Nguyên lại kéo sang xâm lược nước ta, với ý chí và sức mạnh của quân dân vua tôi nhà Trần

đã làm nên chiến thắng Bạch Đằng lịch

sử tháng 4 - 1288

- Nhà vua còn chăm lo cho đời sống của nhân dân có cuộc sống yên lành

- Tuy vậy nhà vua vẫn không quên nhiện vụ của một bậc quân vương, ông vẫn đi khắp nơi cuản cố hòa hiếu, làm thơ có ý nghĩa giáo lí nhà Phật

=> Trần Nhân Tông thực sự là một bậc minh quân, một vị tướng tài, một vị anh hùng dân tộc

Thái Thượng hoàng 5 năm, sau đó xuất gia ,

nghiên cứu đạo Phạt và ông viên tịch tại am

Ngọa Vân Trên núi Yên Tử ngày 3 – 11 –

1308, hưởng thọ 51 tuổi, Ông đã có công sáng

lập ra Thiền phái Trúc Lâm – trung tâm phật

giáo Việt Nam Ông đã để lại sự ngưỡng mộ và

tôn kính trong tình cảm của các thế hệ người

dan Việt Nam

4 Củng cố: (3’)

? Nêu những hiểu biết của em về di tích danh thắng Yên Tử ?

5 Hướng dẫn về nhà: (1’)

- Chuẩn bị: Ôn tập chương II và chương III

V- RÚT KINH NHIỆM

………

………

………