- Nội dung quy luật phân li: trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền phân li về một giao tử và giữ nguyên bản chất như ở cơ thể thuần chủng của P. Củng cố (5')[r]
Trang 1Ngày soạn: / /
Ngày giảng:
Lớp 9A……… Lớp 9B………
Tiết 2
Bài 2: LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG
I MỤC TIÊU.
1 Kiến thức
- Học sinh trình bày và phân tích được thí nghiệm lai một cặp tính trạng của Menđen
- Hiểu và ghi nhớ các khái niệm kiểu hình, kiểu gen, thể đồng hợp, thể
dị hợp
- Hiểu và phát biểu được nội dung quy luật phân li
- Giải thích được kết quả thí nghiệm theo quan điểm của Menđen
2 Kỹ năng:
- Rèn kĩ năng phân tích số liệu và kênh hình
Kĩ năng sống: Kĩ năng GQVĐ, tự tin, ra quyết định, hợp tác, ứng phó với tình huống ,lắng nghe, quản lí thời gian
Kĩ năng giải thích những vấn đề thực tế, Kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng hợp tác ứng xử, giao tiếp, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin
3 Thái độ :
- Thái độ yêu thích môn học
Tích hợp giáo dục đạo đức:
+ Sự tổ hợp lại vật chất di truyền của bố mẹ ở đời con → Tôn trọng ông bà, cha mẹ; yêu thương anh em ruột thịt, họ hàng; trân trọng, giữ gìn tình cảm gia đình hạnh phúc
+ Có thái độ khoan dung, độ lượng với những người xung quanh
4 Định hướng phát triển năng lực học sinh
- Năng lực tự học, giải quyết vẫn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác
II CHUẦN BỊ
- Tranh phóng to hình 2.1; 2.2; 2.3 SGK
III PHƯƠNG PHÁP
- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút
IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1 Ổn định (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (5’)
Trang 2- Kn DT và BD? đối tượng,nội dung, ý nghĩa của DTH?
- Nêu nội dung cơ bản của pp phân tích các thế hệ lai của Menđen?
- Lấy VD ở người để minh họa cho cặp tính trạng tương phản?
3 Bài mới (33’)
- Mở bài : GV cho HS trình bày nội dung cơ bản của phương pháp phân tích
các thế hệ lai của Menđen
Vậy sự di truyền các tính trạng của bố mẹ cho con cháu như thế nào ?
1 Khi cho lai hai cây đậu hoa đỏ với nhau, F1 thu được 100% hoa đỏ Khi cho các cây đậu F1 tự thụ phấn, F2 có cả hoa đỏ và hoa trắng Cây đậu hoa dỏ ban đầu (P) có thuộc giống thuần chủng hay không? Vì sao?
2 Trong các cặp tính trạng sau, cặp nào không phải là cặp tính trạng tương phản:
a Hạt trơn – nhăn c Hoa đỏ – hoa vàng
b Thân thấp – thân cao d Hoạt vàng – hạt lục
( Đáp án: c)
Hoạt động 1: Thí nghiệm của Menđen (16 phút) Mục tiêu: Học sinh hiểu và trình bày được thí nghiệm lai một cặp tính trạng
của Menđen, phát biểu được nội dung quy luật phân li
- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
- Kỹ thuật động não:Vấn đáp, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút
- Hình thức tổ chức: cá nhân , nhóm
- GV hướng dẫn HS quan sát tranh H
2.1 và giới thiệu sự tự thụ phấn nhân tạo
trên hoa đậu Hà Lan
- GV giới thiệu kết quả thí nghiệm ở
bảng 2 đồng thời phân tích khái niệm
kiểu hình, tính trạng trội, lặn
- Yêu cầu HS: Xem bảng 2 và điền tỉ lệ
các loại kiểu hình ở F2 vào ô trống
- Nhận xét tỉ lệ kiểu hinh ở F 1 ; F 2 ?
- GV nhấn mạnh về sự thay đổi giống
làm bố và làm mẹ thì kết quả phép lai
vẫn không thay đổi
- Yêu cầu HS làm bài tập điền từ SGK
trang 9
- Yêu cầu HS đọc lại nội dung bài tập
sau khi đã điền
Tích hợp giáo dục đạo đức: + Sự tổ hợp
lại vật chất di truyền của bố mẹ ở đời
- HS quan sát tranh, theo dõi và ghi nhớ cách tiến hành
- Ghi nhớ khái niệm
- Phân tích bảng số liệu, thảo luận nhóm và nêu được:
+ Kiểu hình F1: đồng tính về tính trạng trội
+ F2: 3 trội: 1 lặn
- Lựa chọn cụm từ điền vào chỗ trống:
1 đồng tính
2 3 trội: 1 lặn
- 1, 2 HS đọc
Trang 3con → Tôn trọng ông bà, cha mẹ; yêu
thương anh em ruột thịt, họ hàng; trân
trọng, giữ gìn tình cảm gia đình hạnh
phúc
+ Có thái độ khoan dung, độ lượng với
những người xung quanh
Kết luận:
a Thí nghiệm:
- Lai 2 giống đậu Hà Lan khác nhau về 1 cặp tính trạng thuần chủng tương phản
VD: P: Hoa đỏ x Hoa trắng
F1: Hoa đỏ
F2: 3 hoa đỏ: 1 hoa trắng
b Các khái niệm:
- Kiểu hình là tổ hợp các tính trạng của cơ thể
- Tính trạng trội là tính trạng biểu hiện ở F1
- Tính trạng lặn là tính trạng đến F2 mới được biểu hiện
c Kết quả thí nghiệm – Kết luận:
Khi lai hai cơ thể bố mẹ khác nhau về 1 cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, F2 có sự phân li theo tỉ lệ trung bình 3 trội: 1 lặn
Hoạt động 2: Menđen giải thích kết quả thí nghiệm (17 phút)
Mục tiêu: HS giải thích được kết quả thí nghiệm theo quan niệm của
Menđen
- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
- Kỹ thuật động não:Vấn đáp, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút
- Hình thức tổ chức: cá nhân , nhóm
- GV giải thích quan niệm đương thời
và quan niệm của Menđen đồng thời sử
dụng H 2.3 để giải thích
- HS ghi nhớ kiến thức, quan sát
H 2.3 + Nhân tố di truyền A quy định tính trạng trội (hoa đỏ)
+ Nhân tố di truyền a quy định tính trạng trội (hoa trắng)
+ Trong tế bào sinh dưỡng, nhân
tố di truyền tồn tại thành từng cặp:
Trang 4- Do đâu tất cả các cây F 1 đều cho hoa
đỏ?
- Yêu cầu HS:
- Hãy quan sát H 2.3 và cho biết: tỉ lệ
các loại giao tử ở F 1 và tỉ lệ các loại
hợp tử F 2 ?
- Tại sao F 2 lại có tỉ lệ 3 hoa đỏ: 1 hoa
trắng?
- GV nêu rõ: khi F1 hình thành giao tử,
mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố
di truyền phân li về 1 giao tử và giữ
nguyên bản chất của P mà không hoà
lẫn vào nhau nên F2 tạo ra:
1AA:2Aa: 1aa
trong đó AA và Aa cho kiểu hình hoa
đỏ, còn aa cho kiểu hình hoa trắng
- Hãy phát biểu nội dung quy luật phân
li trong quá trình phát sinh giao tử?
Tích hợp giáo dục đạo đức: + Sự tổ hợp
lại vật chất di truyền của bố mẹ ở đời
con → Tôn trọng ông bà, cha mẹ; yêu
thương anh em ruột thịt, họ hàng; trân
trọng, giữ gìn tình cảm gia đình hạnh
phúc
Cây hoa đỏ thuần chủng cặp nhân
tố di truyền là AA, cây hoa trắng thuần chủng cặp nhân tố di truyền
là aa
- Trong quá trình phát sinh giao tử:
+ Cây hoa đỏ thuần chủng cho 1 loại giao tử: a
+ Cây hoa trắng thuần chủng cho
1 loại giao tử là a
- Ở F1 nhân tố di truyền A át a nên tính trạng A được biểu hiện
- Quan sát H 2.3 thảo luận nhóm xác định được:
GF1: 1A: 1a + Tỉ lệ hợp tử F2 1AA: 2Aa: 1aa + Vì hợp tử Aa biểu hiện kiểu hình giống AA
Kết luận:
Theo Menđen:
- Mỗi tính trạng do một cặp nhân tố di truyền quy định (sau này gọi là gen)
Trang 5- Trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố
di truyền trong cặp nhân tố di truyền phân li về một giao tử và giữ nguyên bản chất như ở cơ thể P thuần chủng
- Trong quá trình thụ tinh, các nhân tố di truyền tổ hợp lại trong hợp tử thành từng cặp tương ứng và quy định kiểu hình của cơ thể
=> Sự phân li và tổ hợp của cặp nhân tố di truyền (gen) quy định cặp tính trạng thông qua quá trình phát sinh giao tử và thụ tinh chính là cơ chế di truyền các tính trạng
- Nội dung quy luật phân li: trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền phân li về một giao tử và giữ nguyên bản chất như ở cơ thể thuần chủng của P
4 Củng cố (5')
- Trình bày thí nghiệm lai một cặp tính trạng và giải thích kết quả thí nghiệm của Menđen?
- Phân biệt tính trạng trội, tính trạng lặn và cho VD minh hoạ
5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1')
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Làm bài tập 4 (GV hướng dẫn cách quy ước gen và viết sơ đồ lai)
Vì F1 toàn là cá kiếm mắt đen nên tính trạng màu mắt đen là trội so với tính trạng mắt đỏ
Quy ước gen A quy định mắt đen
Quy ước gen a quy định mắt đỏ
Cá mắt đen thuần chủng có kiểu gen AA
Cá mắt đỏ thuần chủng có kiểu gen aa
Sơ đồ lai:
P: Cá mắt đen x Cá mắt đỏ
GP: A a
F1: Aa (mắt đen) x Aa (mắt đen)
GF1: 1A: 1a 1A: 1a
F2: 1AA: 2Aa: 1aa (3 cá mắt đen: 1 cá mắt đỏ)
V RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………