+ Hs biết được một số hình chạm khắc trang trí trên các công cụ sản xuất, đặc biệt là vÎ ®Ñp trong nghệ thuật tạo dáng và chạm khắc trên trống đồng Đông Sơn của các nghệ nhân thời kỳ đ[r]
Trang 1Ngày soạn: Tiết thứ: 2 Ngày giảng:
SƠ LƯỢC MỸ THUẬT VIỆT NAM THỜI KỲ CỔ ĐẠI
1
MỤC TIÊU
1.1Kiến thức:
- Học sinh được củng cố thêm kiến thức về lịch sử Việt Nam thời kì cổ đại
1.2 Kĩ năng:
- Học sinh hiểu thêm giá trị thẩm mĩ của người Việt cổ thông qua các sản phẩm nghệ thuật
1.3 Thái độ:
- Học sinh trân trọng nghệ thuật đặc sắc của cha ông để lại
1.4 Các năng lực được phát triển:
- Năng lực tư duy
- Năng lực hợp tác
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực cảm thụ thẩm mỹ
- Năng lực biểu đạt
- Năng lực quan sát, đánh giá
- Năng lực thực hành
2
CHUẨN BỊ
2.1.Giáo viên :
2.1.1.Tài liệu tham khảo:
- Lê Thanh Đức, Đồ đồng Văn hóa Đông Sơn, NXB Giáo dục tái bản 2000
- Nguyễn Quân – Phan cẩm thượng, Mỹ thuật của người Việt, NXB Mĩ thuật 1989
- Bảo tàng Mĩ thuật Việt Nam, NXB Mĩ thuật 2000
2.1.2 Đồ dùng dạy học:
- Bộ ĐDDH Mĩ Thuật 6
- Phóng to hình ảnh trống đồng ( thuộc văn hoá Đông Sơn)
2.2.Học sinh:
- Sưu tầm các bài viết, hình ảnh về mĩ thuật Việt Nam thời kì cổ đại trên sách báo
3 PHƯƠNG PHÁP :
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp thuyết trình,
- Phương pháp vấn đáp
- Phương pháp luyện tập
4 TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
4.1.Ổn định tổ chức: (1 phút)
Trang 2- Kiểm tra sĩ số :
4.2 Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra đồ dùng học tập
4.3.Bài mới:( 1 phút)
Giới thiệu bài: - Nghệ thuật là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc
sống Chính vì thế nó xuất hiện ngay từ rất sớm, khi con người có mặt trên trái đất thì nghệ thuật đã có vai trò to lớn trong đời sống con người Việt Nam là một trong những cái nôi phát triển rất sớm của loài Người, mĩ thuật cổ đại Việt Nam cũng để lại những dấu ấn đậm nét
Hoạt động 1:
Tìm hiểu s¬ lîc vÒ bèi c¶nh lÞch sö
- Mục tiêu:
+ Hs hiểu được sơ lược về bối cảnh lịch sử thời kì đồ đá và thời kì đồ đồng ở Việt
Nam
- Phương pháp: Trực quan, vấn đáp, gợi mở.
- Thời gian: (7p)
- Cách thức thực hiện:
? Em biết gì về thời kì đồ
đá trong lịch sử Việt Nam?
? Em biết gì về thời kì đồ
đồng trong lịch sử Việt
Nam?
- Thời kì đồ đá được chia
thành : thời kì đồ đá cũ và
thời kì đồ đá mới Các hiện
vật thuộc thời kì đồ đá cũ
được các nhà khảo cổ học
phát hiện ở di chỉ núi Đọ
(Thanh Hoá), còn các hiện
vật thuộc thời kì đồ đá mới
được phát hiện với nền văn
hoá Bắc Sơn ( miền núi
phía Bắc) và Quỳnh Văn
( đồng bằng miền Trung)
nước ta
- Thời kì đồ đá còn được gọi là thời Nguyên thuỷ cách nay hàng vạn năm
- Thời kì đồ đồng cách nay khoảng 4000-5000 năm Tiêu biểu của thời
kì này là trống đồng thuộc nền văn hoá Đông Sơn
- HS nghe giới thiệu, lĩnh hội kiến thức
I/ S¬ l îc vÒ bèi c¶nh lÞch sö
- Các hiện vật do các nhà khảo cổ học phát hiện được cho thấy Việt Nam là một trong những cái nôi phát triển của loài người
- Nghệ thuật cổ đại Việt Nam có sự phát triển liên tục, trải dàn qua nhiều thế kỷ và đã đạt được những đỉnh cao trong sáng tạo
Trang 3- Thời kỡ đồ đồng gồm 4
giai đoạn kế tiếp, liờn tục
phỏt triển từ thấp tới cao là
Phựng Nguyờn, Đồng Đậu,
Gũ Mun và Đụng Sơn
- Trống đồng của văn hoỏ
Đụng Sơn đạt đỉnh cao về
chế tỏc và nghệ thuật trang
trớ của người Việt cổ
=> GVKL: Cỏc hiện vật do
cỏc nhà khảo cổ học phỏt
hiện được cho thấy Việt
Nam là một trong những
cỏi nụi phỏt triển của loài
người Nghệ thuật cổ đại
Việt Nam cú sự phỏt triển
liờn tục, trải dàn qua nhiều
thế kỉ và đó đạt được
những đỉnh cao trong sỏng
tạo
- HS nghe giới thiệu và ghi chộp vào vở
Hoạt động 2:
Tỡm hiểu sơ lợc về mĩ thuật thời kỡ đồ đỏ
- Mục tiờu:
+ Hs biết cỏc đặc điểm hỡnh vẽ trờn đỏ và trờn vỏch hang của người nguyờn thủy
thời kỳ cổ đại
- Phương phỏp: Trực quan, vấn đỏp.
- Thời gian: (6p)
- Cỏch thức thực hiện:
- Gv hướng dẫn HS quan
sỏt cỏc hỡnh vẽ trong
SGK
- Cỏc hỡnh vẽ được vẽ
cỏch đõy khoảng một vạn
năm, là đấu ấn đầu tiờn
của nghệ thuật thời kỡ đồ
đỏ được phỏt hiện ở Việt
Nam
- Học sinh quan sỏt hỡnh
vẽ trong sỏch
- Học sinh lắng nghe
II/ Sơ l ợc về mĩ thuật Việt Nam thời kì cổ đại 1/ Thời kì đồ đá
- Tỡm thấy hỡnh mặt người
và cỏc con thỳ trờn vỏch hang Đồng Nội – Hoà
Trang 4- Vị trí hình vẽ: Hình vẽ
được khắc vào đá ngay
cửa hang, trên vách nhũ ở
độ cao từ 1,5m đến
1,75m, vừa với tầm mắt
và tầm tay của con người
? Phân tích hình dáng
mặt người trên vách đá?
- Các hình vẽ được khắc
trên vách đá sâu tới 2cm,
công cụ chạm khắc là đá
hoặc gốm thô
- Hình mặt người được
diễn tả với góc nhìn
chính diện, đường nét dứt
khoát, rõ ràng
Cách sắp xếp bố cục cân
xứng, tỉ lệ hợp lí tạo cảm
giác hài hoà
- Còn tìm thấy những
viên đá cuội khắc hình
mặt người ở Na-Ca và
các công cụ sản xuất ở
Phú Thọ, Hoà Bình
- Trong nhóm hình mặt người có thể phân biệt được nam, nữ qua nét mặt, kích thước
- Hình mặt người bên ngoài khuôn mặt thanh
tú đậm chất nữ giới
- Hình mặt người ở giữa mặt vuông chữ điền, lông mày rậm, miệng rộng mang đậm chất nữ giới
- Các mặt người đều có sừng cong ra như những nhân vật được hoá trang
1 vật tổ mà người nguyên thuỷ thờ cúng
Bình
- Hình mặt người còn tìm thấy ở NaCa, Thái Nguyên
vẽ trên đá cuội
Hoạt động 3:
Tìm hiểu s¬ lîc vÒ mĩ thuật thời kì đồ đồng
Trang 5- Mục tiờu:
+ Hs biết được một số hỡnh chạm khắc trang trớ trờn cỏc cụng cụ sản xuất, đặc biệt
là vẻ đẹp trong nghệ thuật tạo dỏng và chạm khắc trờn trống đồng Đụng Sơn của cỏc nghệ nhõn thời kỳ đồ đồng
- Phương phỏp: Trực quan, vấn đỏp, thực hành.
- Thời gian: (23p)
- Cỏch thức thực hiện:
Sự xuất hiện của kim loại
đầu tiờn là đồng, sau đú là
sắt, đó thay đổi cơ bản xó
hội Việt Nam
- Đú là sự chuyển dịch từ
hỡnh thỏi xó hội Nguyờn
thuỷ sang hỡnh thỏi xó hội
Văn minh
? Nờu cỏc hiện vật của thời
kỡ đồ đồng, và cỏch trang trớ
chỳng
Gv giới thiệu vẻ đẹp của
trống đồng Đụng Sơn:
- Tạo dỏng và nghệ thuật
chạm khắc : bố cục mặt
trống là những vũng trong
đồng tõm bao lấy ngụi sao
nhiều cỏnh ở giữa
- Nghệ thuật trang trớ : mặt
trống và tang trống là sự kết
hợp giữa hoa văn hỡnh học
và chữ S với hoạt động của
con người và chim thỳ rất
nhuần nhuyễn, hợp lý
- Những hoạt động của con
người đều thống nhất
chuyển động ngược chiều
kim đồng hồ gợi nờn vũng
quay tự nhiờn
- HS lắng nghe
- Cỏc cụng cụ sản xuất dựng sinh hoạt và vũ khớ như rỡu, thạp, dao găm được làm bằng đồng
- Trang trớ : vẽ nhiều hỡnh chữ S, và những băng hỡnh kỉ hà nằm ngang rất tinh tế
- HS lắng nghe lĩnh hội kiến thức
2/ Thời kì đồ đồng
- Cỏc cụng cụ sản xuất : rỡu, dao găm, giỏo được làm bằng đồng, vẽ nhiều hỡnh chữ S, hỡnh
kỉ hà nằm ngang
- Thời kỡ đồ đồng tiờu biểu Đụng Sơn (Thanh Hoỏ) nằm bờn bờ sụng
Mó, là nơi đầu tiờn cỏc nhà khảo cổ học phỏt hiện được một số đồ đồng năm 1924
- Đặc điểm quan trọng
Trang 6- Hoa văn diễn tả theo lối
hình học hoá, nhất quán
trong toàn thể các hình
trang trí ở trống đồng
của nghệ thuật Đông Sơn là hình ảnh con người chiếm vị trí quan trọng trong thế giới muôn thú
- Các nhà khảo cổ đã chứng minh Việt Nam
có 1 nền nghệ thuật đặc sắc, liên tục phát triển
mà đỉnh cao là nghệ thuật Đông Sơn
4.4 Đánh giá kết quả học tập:
- Mục tiêu: Hs được củng cố lại kiến thức bài học về đặc điểm mĩ thuật Việt
Nam thời kỳ cổ đại
- Phương pháp: vấn đáp, thảo luận.
- Thời gian: 5 phút
- Cách thức thực hiện:
- Gv đưa ra các câu hỏi củng cố kiến thức:
? Thời kì đồ đá để lại những thành tựu gì ?
- Hs trả lời: Hình mặt người ở hang Đồng Nội, những viên đá cuội có khắc hình mặt người
? Vì sao nói trống đồng Đông Sơn không chỉ là nhạc cụ tiêu biểu mà còn là tác
phẩm nghệ thuật đẹp củaViệt Nam thời kì cổ đại
- Hs trả lời: Trống đồng Đông Sơn đẹp ở tạo dáng với nghệ thuật chạm khắc trên mặt trốngvà tang trống rất sống động bằng lối vẽ hỗn hợp hoá
- Gv nhận xột và kết luận chung : MTVN thời kì cổ đại có sự phát triển nối tiếp, liên tục suốt hàng chục nghìn năm Đó là nền mĩ thuật hoàn toàn do người Việt cổ sáng tạo nên
- Là thời kì mĩ thuật không ngừng giao lưu với nền mĩ thuật khác ở khu vực Hoa Nam Đông Nam Á, lục địa và hải đảo
- Hs lắng nghe và ghi chộp
.4.5 Hướng dẫn về nhà: (2 phút)
- Bài tập về nhà:
về mĩ thuật cổ đại thế giới học bài theo nội dung cõu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài mới:Tìm hiểu bài 29 Sưu tầm tranh ảnh, các bài viết trên sách báo
5 RÚT KINH NGHIỆM GIỜ DẠY:
- Nội dung:
- Phương pháp:
Trang 7- Thời gian: