- Khi cường độ ánh sáng đến điểm bù thì cường độ quang hợp bằng cường độ hô hấp /→ chất hữu cơ trong tế bào không thay đổi?. 0,50 - Khi cường độ ánh sáng vượt qua điểm bù thì cường độ qu[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI VÒNG TỈNH LỚP 11 THPT
NGÀY THI: 18 - 3 - 2012
THỜI GIAN LÀM BÀI: 180 phút (không kể thời gian giao đề) (Đề thi gồm 1 trang, có 10 câu hỏi)
Câu 1 (1,5 điểm)
Xét 3 loại phân tử axit nuclêic của tế bào nhân thực: (A) Là loại axit nuclêic được tổng hợp trong nhân, nhưng thực hiện chức năng ở tế bào chất và kém bền nhất; (B) Là loại axit nuclêic được tổng hợp trong nhân, nhưng thực hiện chức năng ở tế bào chất và có khoảng 70% số nuclêôtit có liên kết
bổ sung ; (C) Là loại axit nuclêic được tổng hợp trong tế bào chất, thực hiện chức năng ở tế bào chất
và có 100% số nuclêôtit có liên kết bổ sung
(A) , (B) , (C) thuộc loại axit nuclêic nào? Trong đó, 2 loại nào có cấu tạo từ 4 loại đơn phân giống nhau? Nêu các đặc điểm giống nhau khác của 2 loại đó.
Câu 2 (2,5 điểm)
a Hãy cho biết điểm giống nhau và điểm khác nhau giữa hóa tổng hợp và quang tổng hợp
b Trình bày cơ chế hoạt động của nhóm vi khuẩn có vai trò đảm bảo chu trình tuần hoàn nitơ
trong tự nhiên.
Câu 3 (2,0 điểm)
Một học sinh quan sát tế bào của một loài sinh vật có bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 24 đã cho rằng tế bào này đã bị mất một nhiễm sắc thể và đang ở kì sau của giảm phân I
a Học sinh này đã nhìn thấy các nhiễm sắc thể bố trí như thế nào trong tế bào này.
b Sau khi quá trình giảm phân hoàn thành đã tạo ra 4 tinh trùng Hãy cho biết số lượng nhiễm
sắc thể trong 4 tinh trùng này.
Câu 4 (2,0 điểm)
Nêu đặc điểm để phân biệt các vi sinh vật theo nhu cầu ôxi cần cho sinh trưởng
Câu 5 (2,0 điểm)
Trình bày cơ chế đóng, mở khí khổng trong điều kiện cây đủ nước, ở ngoài sáng và cây bị hạn ở ngoài sáng
Câu 6 (2,0 điểm)
a Hô hấp sáng là gì? Cho ví dụ một số loài có hô hấp sáng.
b Hãy cho biết: nguồn nguyên liệu của hô hấp sáng, vai trò của các bào quan liên quan đến hô
hấp sáng, nhóm thực vật có hô hấp sáng và hệ quả của hô hấp sáng.
Câu 7 (2,0 điểm)
a Sản phẩm của quang hợp và sản phẩm của hô hấp là những chất nao?
b Hãy phân tích sự tương quan giữa cường độ quang hợp và cường độ hô hấp khi cây được
chiếu sáng.
Câu 8 (2,0 điểm)
a Động vật có xương sống hô hấp bằng phổi phải có hệ tuần hoàn thuộc loại nào? Vì sao?
b Hãy cho biết con đường vận chuyển O2 từ không khí bên ngoài đến tế bào và CO2 từ tế bào đến không khí bên ngoài ở động vật có phổi.
Câu 9 (2,0 điểm)
a Trong một cung phản xạ, xung thần kinh sẽ dẫn truyền theo chiều nào? Vì sao?
b Nếu kích thích ở giữa sợi thần kinh thì xung thần kinh sẽ truyền theo chiều nào trong sợi thần
kinh? Vì sao?
Câu 10 (2,0 điểm)
a Tập tính của người có gì khác với tập tính ở động vật?
b Các tập tính sau đây chủ yếu được hình thành bằng hình thức học tập nào? (1) Các màn biểu
diễn của các con vật trong rạp xiếc, (2) Động vật hoang dã biết cách tìm thức ăn.
- HẾT –
(Cán bộ coi thi không được giải thích gì thêm)
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM
NĂM HỌC 2011 – 2012
MÔN : SINH HỌC
1
1,5 đ
(3) Các đặc điểm giống nhau khác:
- Đều được cấu tạo từ 1 chuỗi pôlinuclêôtit.
- Đều tham gia vào quá trình dịch mã tổng hợp prôtêin.
0,25 0,25
2
2,5 đ a - Giống nhau: Đồng hóa CO - Khác nhau: 2 để tổng hợp thành chất hữu cơ. 0,25
+ Nguồn năng lượng trong hóa tổng hợp là từ các phản ứng ôxi hóa, còn trong
quang tổng hợp là ánh sáng.
+ Nguồn nguyên liệu chủ yếu trong hóa tổng hợp là chất vô cơ, O2 và CO2, còn
trong quang tổng hợp là CO2 và H2O.
+ Hóa tổng hợp chỉ xảy ra ở một số loài vi khuẩn, còn quang tổng hợp xảy ra ở
một số loài vi khuẩn và tất cả các thực vật có diệp lục.
0,25 0,25 0,25
b - Nhóm vi khuẩn có vai trò đảm bảo chu trình tuần hoàn vật chất trong tự nhiên
- Hoạt động:
+ Các vi khuẩn nitrit hóa: ôxi hóa NH3 thành axit nitrơđể lấy năng lượng:
2NH3 + 3O2 → 2 HNO2 + 2 H2O + Q.
CO2 + 4H + Q → 1/6 C6H12O6 + H2O.
+ Các vi khuẩn nitrat hóa: ôxi hóa HNO2 thành HNO3.
2 HNO2 + O2 → 2 HNO3 + Q.
CO2 + 4H + Q → 1/6 C6H12O6 + H2O.
0,25 0,25 0,25 0,25
3
2,0 đ
- Số lượng NST ở 2 cực khác nhau:
- Kết luận mất một NST vì tế bào có 2n = 24 nên bình thường mỗi cực phải có
b Trong 4 tinh trùng được tạo ra sẽ có 2 tinh trùng chứa 11 NST /
và 2 tinh trùng có 12 NST.
0,25 0,25
4
2,0 đ (1) - Vi sinh vật chỉ có thể sinh trưởng khi có mặt ôxi → hiếu khí bắt buộc - Ví dụ: tảo, nấm, động vật nguyên sinh, vi khuẩn hóa tổng hợp 0,25 0,25 Học sinh chỉ cần cho
1 ví dụ trong từng nhóm
(2) - Vi sinh vật chỉ có thể sinh trưởng khi không có mặt ôxi → kị khí bắt buộc
- Ví dụ: vi khuẩn uốn ván, vi khuẩn sinh mêtan.
0,25 0,25
(3) - Vi sinh vật chỉ có thể sinh trưởng khi nồng độ ôxi thấp hơn nồng độ ôxi khí
quyển → vi hiếu khí
- Ví dụ: vi khuẩn giang mai.
0,25 0,25
(4) - Vi sinh vật có thể sử dụng ôxi để hô hấp hiếu khí, nhưng khi không có mặt ôxi
có thể tiến hành lên men hoặc hô hấp kị khí.
- Ví dụ: nấm men rượu (lên men), Bacillus (hô hấp kị khí)
0,25 0,25
5
2,0 đ (1) Trong điều kiện cây đủ nước, ở ngoài sáng: Lục lạp trong tế bào khí khổng quang hợp → thay đổi nồng độ CO2 và tiếp theo là pH /
→ hàm lượng đường tăng → áp suất thẩm thấu trong tế bào tăng /
→ 2 tế bào khí khổng hút nước, trương nước /
→ khí khổng mở
0,25 0,25 0,25 0,25
(2) Trong điều kiện cây bị hạn, ở ngoài sáng: Hàm lượng AAB trong tế bào khí
khổng tăng /→ kích thích các bơm ion hoạt động, đồng thời các kênh ion mở
→ các ion rút ra khỏi tế bào /→ giảm áp suất thẩm thấu, giảm sức trương nước/
→ khí khổng đóng.
1,00
Trang 32,0 đ a - Hô hấp sáng là quá trình hô hấp xảy ra ngoài sáng. - Ví dụ: Lúa, khoai, sắn, các loại rau, đậu … 0,25 0,25
- Vai trò của các bào quan:
+ Lục lạp: dưới tác dụng của ánh sáng RiDP (C5) phân giải thành APG (C3) và
axít Glicôlic.
+ Perôxixôm: axít Glicôlic kết hợp với O2 → axít Glicôxilic
+ Ti thể: Glixin bị tách CO2 thành sêrin
0,25 0,25 0,25
- Hô hấp sáng không tạo năng lượng ATP, nhưng lại tiêu tốn 30 - 50% sản
7
2,0 đ (1) - Sản phẩm của quang hợp là chất hữu cơ và O - Sản phẩm của hô hấp là CO2, H2O và ATP. 2. 0,25 0,25
(2) - Khi cường độ ánh sáng dưới điểm bù thì cường độ quang hợp cao hơn cường
- Khi cường độ ánh sáng đến điểm bù thì cường độ quang hợp bằng cường độ hô
- Khi cường độ ánh sáng vượt qua điểm bù thì cường độ quang hợp thấp hơn
8
2,0 đ a - Động vật có xương sống hô hấp bằng phổi phải có hệ tuần hoàn kín với 2 vòng tuần hoàn 0,25
- Vì:
+ Phổi là nơi trao đổi khí trực tiếp với môi trường ngoài → máu phải vận
chuyển các chất khí trong các mạch qua lại giữa tim và phổi tạo vòng tuần hoàn
nhỏ
+ Ở tất cả các tế bào đều phải trao đổi khí nên máu từ tim phải vận chuyển
các chất khí trong các mạch đến các tế bào và ngược lại tạo vòng tuần hoàn lớn.
0,25 0,25
- CO2 từ tế bào → dịch mô →
+ Một phần → mao mạch → tĩnh mạch → tâm nhĩ phải → tâm thất phải.
+ Phần lớn → mạch bạch huyết → tâm nhĩ phải → tâm thất phải.
- CO2 từ tâm thất phải động mạch phổi → mao mạch phổi → môi trường ngoài.
0,25 0,25 0,25
9
2,0 đ
a - Trong một cung phản xạ, xung thần kinh sẽ dẫn truyền theo 1 chiều:/ từ cơ quan thụ cảm bị kích thích→theo nơron cảm giác truyền về trung ương thần kinh
- Vì khi xung thần kinh hình thành sẽ lan truyền qua các tế bào thần kinh hoặc
các loại tế bào khác thông qua các xináp /Sự lan truyền xung thần kinh qua các
b - Nếu kích thích ở giữa sợi thần kinh thì xung thần kinh hình thành sẽ truyền
- Vì khi xung thần kinh hình thành ở vùng màng bị kích thích sẽ gây nên sự
10
2,0 đ
a Con người qua giáo dục, học tập và rèn luyện:
- đã xây dựng được những tập tính mới, thói quen tốt.
- có khả năng kiềm chế, không để thể hiện những tập tính bẩm sinh không phù
hợp với hoàn cảnh, với xã hội văn minh.
0,50 0,25 0,25
b (1) Các màn biểu diễn của các con vật trong rạp xiếc hình thành chủ yếu bằng
(2) Động vật hoang dã biết cách tìm thức ăn hình thành chủ yếu bằng hình thức
HẾT