Hướng dẫn ôn thi kinh tế chính trị 7

Tham khảo tài liệu ''hướng dẫn ôn thi kinh tế chính trị 7'', khoa học xã hội, kinh tế chính trị phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

xaô höơi, thöng qua sûơ biïịn ăöơng cuêa cung - cíìu thïí hiïơn qua giaâ caê trïn thõ trûúđng

- Tûơ phaât ăiïìu tiïịt lûu thöng hađng hoâa Thöng qua sûơ biïịn ăöơng (chïnh lïơch) cuêa giaâ caê, hađng hoâa tûđ núi coâ giaâ caê thíịp seô ặúơc di chuýín vïì núi coâ giaâ caê cao

- Tûơ phaât kñch thñch caêi tiïịn kyô thuíơt, húơp lyâ hoâa saên xuíịt, tùng nùng suíịt lao ăöơng, lađm cho lûơc lûúơng saên xuíịt phaât triïín

- Tûơ phaât lađm phín hoâa ngûúđi saên xuíịt thađnh giađu vađ ngheđo Trong ăiïìu kiïơn chuê nghôa xaô höơi coâ nïìn kinh tïị nhiïìu thađnh phíìn trong ăoâ thađnh phíìn kinh tïị nhađ nûúâc vađ kinh tïị tíơp thïí lađm nïìn taêng, cođn thađnh phíìn kinh tïị nhađ nûúâc giûô vai trođ chuê ăaơo thò vai trođ cuêa quy luíơt giaâ trõ vïì cú baên khöng cođn nhû trûúâc Tuy nhiïn noâ víîn thûơc hiïơn chûâc nùng ăiïìu tiïịt, kñch thñch vađ ăađo thaêi vöịn coâ cuêa noâ

Trong ăiïìu kiïơn quaâ ăöơ lïn chuê nghôa xaô höơi, nïìn kinh tïị cođn nhiïìu thađnh phíìn, cođn nhiïìu loaơi quy luíơt ăùơc thuđ hoaơt ăöơng ăan xen vađo nhau, lađm cho sûơ hoaơt ăöơng cuêa quy luíơt giaâ trõ vûđa coâ tñnh tûơ phaât vûđa coâ tñnh tûơ giaâc, tuy víîn coâ ăíìy ăuê caâc taâc duơng trïn

Víịn ăïì quan troơng lađ phaêi nhíơn thûâc vađ víơn duơng quy luíơt giaâ trõ bùìng caâc chñnh saâch kinh tïị phuđ húơp trïn cú súê khoa hoơc, nhùìm thûơc hiïơn coâ hiïơu quaê nhûông muơc tiïu kinh tïị - xaô höơi

9 Thõ trûúđng lađ gò? Vai trođ cuêa noâ trong nïìn saên xuíịt hađng hoâa Quy luíơt cung - cíìu vađ taâc ăöơng cuêa noâ trïn thõ trûúđng nhû thïị nađo?

1 Thõ trûúđng vađ cú chïị thõ trûúđng

a) Thõ trûúđng lađ núi diïîn ra möịi quan hïơ kinh tïị giûôa nhûông ngûúđi trao ăöíi hađng hoâa theo quy luíơt cuêa saên xuíịt vađ lûu thöng hađng hoâa; lađ töíng húơp caâc möịi quan hïơ lûu thöng hađng hoâa vađ lûu thöng tiïìn tïơ

Thõ trûúđng coâ vai trođ quan troơng:

- Noâ phaên aânh nhanh nhíơy quan hïơ cung cíìu, lađ núi phaât tñn hiïơu thöng tin vïì sûơ biïịn ăöơng cuêa nïìn kinh tïị, giuâp cho viïơc ăiïìu chónh saên xuíịt, hònh thađnh nïn nhûông tyê lïơ cín ăöịi giûôa saên xuíịt vađ tiïu duđng, giûôa cung vađ cíìu, giûôa saên xuíịt vađ lûu thöng

- Thõ trûúđng lađ núi thûđa nhíơn cuöịi cuđng cöng duơng xaô höơi ăöịi vúâi saên phíím vađ lao ăöơng chi phñ ăïí saên xuíịt ra noâ Do ăoâ, noâ kñch thñch nhûông ngûúđi saên xuíịt vađ trao ăöíi hađng hoâa giaêm chi phñ saên xuíịt vađ lûu thöng, caêi tiïịn chíịt lûúơng, quy caâch, míîu maô, hònh thûâc cho phuđ húơp nhu cíìu, thõ hiïịu ngûúđi tiïu duđng

b) Cú chïị thõ trûúđng lađ guöìng maây hoaơt ăöơng cuêa hïơ thöịng caâc thõ trûúđng trong nïìn kinh tïị hađng hoâa, ăiïìu tiïịt quaâ trònh saên xuíịt vađ lûu thöng theo ýu cíìu khaâch quan cuêa caâc quy luíơt cuêa thõ trûúđng (quy luíơt giaâ trõ, quy luíơt cung cíìu, quy luíơt caơnh tranh, quy luíơt lûu thöng tiïìn tïơ ) Vò víơy, cú chïị thõ trûúđng quy ắnh nhûông ngûúđi saên xuíịt vađ trao ăöíi hađng hoâa phaêi saên xuíịt theo cú cíịu húơp lyâ chuêng loaơi hađng hoâa, giaâ caê bao nhiïu, lûu thöng hađng hoâa nhû thïị nađo

Thõ trûúđng vađ cú chïị thõ trûúđng coâ nhûông khuýịt tíơt nhíịt ắnh, nhû:

- Tñnh tûơ phaât díîn túâi sûơ höîn ăöơn trong nïìn kinh tïị

- Kñch thñch lúơi ñch caâ nhín, lúơi ñch cuơc böơ, nhûng laơi xem nheơ lúơi ñch xaô höơi, lúơi ñch toađn thïí

- Chó phaên aânh nhu cíìu trûúâc mùưt, khöng vaơch roô nhu cíìu tûúng lai

- Nhûông chó söị kinh tïị nhû giaâ caê, lúơi nhuíơn, thûúđng xuýn biïịn ăöơng lađm cho ngûúđi saên xuíịt vađ lûu thöng hađng hoâa khoâ ắnh hûúâng, thûúđng bõ ăöơng ăöịi phoâ, nhiïìu luâc gíy ra sûơ laông phñ lao ăöơng xaô höơi

Nhíơn thûâc ặúơc nhûông ăùơc ăiïím ăoâ, Nhađ nûúâc coâ thïí sûê duơng lûơc

lûúơng dûơ trûô vïì kinh tïị vađ nhûông chñnh saâch phuđ húơp nhû kïị hoaơch, thúị, húơp ăöìng kinh tïị ăïí cuđng vúâi thõ trûúđng ăiïìu khiïịn sûơ hoaơt ăöơng cuêa nïìn kinh tïị theo ắnh hûúâng vađ muơc tiïu ăaô xaâc ắnh

2 Quy luíơt cung - cíìu

a) Cú súê khaâch quan cuêa quy luíơt cung cíìu

Cung phaên aânh khöịi lûúơng saên phíím hađng hoâa ặúơc saên xuíịt vađ ặúơc ặa ra thõ trûúđng ăïí thûơc hiïơn (ăïí baân)

Cung do saên xuíịt quy ắnh, nhûng khöng ăöìng nhíịt vúâi saên xuíịt

Cíìu phaên aânh nhu cíìu tiïu duđng coâ khaê nùng thanh toaân cuêa xaô höơi Do ăoâ, cíìu khöng ăöìng nhíịt vúâi tiïu duđng, vò noâ khöng phaêi lađ nhu cíìu tûơ nhiïn, nhu cíìu bíịt kyđ theo nguýơn voơng tiïu duđng chuê quan cuêa con ngûúđi, mađ phuơ thuöơc vađo khaê nùng thanh toaân

Cung - cíìu coâ möịi quan hïơ hûôu cú vúâi nhau, thûúđng xuýn taâc ăöơng líîn nhau trïn thõ trûúđng; úê ăíu coâ thõ trûúđng thò úê ăoâ coâ quy luíơt cung - cíìu töìn taơi vađ hoaơt ăöơng möơt caâch khaâch quan

b) Cung - cíìu taâc ăöơng líîn nhau

Cíìu xaâc ắnh cung vađ ngûúơc laơi cung xaâc ắnh cíìu Cíìu xaâc ắnh khöịi lûúơng, chíịt lûúơng vađ chuêng loaơi cung vïì hađng hoâa Nhûông hađng hoâa nađo tiïu thuơ ặúơc múâi ặúơc taâi saên xuíịt Ngûúơc laơi, cung taơo ra cíìu, kñch thñch tùng cíìu thöng qua phaât triïín söị lûúơng, chíịt lûúơng, chuêng loaơi hađng hoâa, hònh thûâc, quy caâch vađ giaâ caê cuêa noâ Cung - cíìu taâc ăöơng líîn nhau vađ aênh hûúêng trûơc tiïịp ăïịn giaâ caê Ăíy lađ sûơ taâc ăöơng phûâc taơp theo nhiïìu hûúâng vađ nhiïìu mûâc ăöơ khaâc nhau

Quy luíơt cung - cíìu taâc ăöơng khaâch quan vađ ríịt quan troơng Nïịu nhíơn thûâc ặúơc chuâng thò coâ thïí víơn duơng ăïí taâc ăöơng ăïịn hoaơt ăöơng saên xuíịt kinh doanh theo chiïìu hûúâng coâ lúơi cho quaâ trònh taâi saên xuíịt xaô höơi

Nhađ nûúâc coâ thïí víơn duơng quy luíơt cung - cíìu thöng qua caâc chñnh saâch, caâc biïơn phaâp kinh tïị nhû: giaâ caê, lúơi nhuíơn, tñn duơng, húơp ăöìng kinh tïị, thúị, thay ăöíi cú cíịu tiïu duđng ăïí taâc ăöơng vađo caâc hoaơt ăöơng kinh tïị theo quy luíơt cung - cíìu, duy trò nhûông tyê lïơ cín ăöịi cung - cíìu möơt caâch lađnh maơnh vađ húơp lyâ

10 Sûơ chuýín hoâa tiïìn tïơ thađnh tû baên

Chuê nghôa tû baên ra ăúđi khi coâ hai ăiïìu kiïơn: coâ möơt lúâp ngûúđi ặúơc tûơ do vïì thín thïí nhûng laơi khöng coâ tû liïơu saên xuíịt; vađ tiïìn cuêa phaêi ặúơc tíơp trung vađo tay möơt söị ngûúđi, vúâi möơt lûúơng ăuê lúân, ăïí líơp caâc xñ nghiïơp

1 Cöng thûâc chung cuêa tû baên

a) So saânh cöng thûâc lûu thöng hađng hoâa giaên ăún vúâi cöng thûâc chung cuêa tû baên

Lûu thöng hađng hoâa giaên ăún víơn ăöơng theo cöng thûâc:

H-T-H (1) Trong cöng thûâc nađy, tiïìn tïơ khöng phaêi lađ tû baên Tiïìn tïơ chó trúê thađnh tû baên trong nhûông ăiïìu kiïơn nhíịt ắnh

Moơi tû baên ăïìu xuíịt hiïơn tûđ möơt khöịi lûúơng tiïìn nhíịt ắnh vađ víơn ăöơng theo cöng thûâc: T-H-T’ (2) Ăíy lađ cöng thûâc chung cuêa tû baên, vò moơi tû baên ăïìu víơn ăöơng theo cöng thûâc nađy

Giûôa cöng thûâc (1) vađ cöng thûâc (2) coâ nhûông ăiïím khaâc nhau:

- Vïì ăiïím xuíịt phaât vađ kïịt thuâc quaâ trònh víơn ăöơng trong cöng thûâc 1 lađ H (Hađng); trong cöng thûâc 2 lađ T (Tiïìn)

- Vïì trònh tûơ cuêa quaâ trònh víơn ăöơng: Trong cöng thûâc 1 baân trûúâc, mua sau; trong cöng thûâc 2 mua trûúâc, baân sau

- Vïì muơc ăñch cuêa quaâ trònh víơn ăöơng:

Trong cöng thûâc 1 lađ giaâ trõ sûê duơng; trong cöng thûâc 2 lađ giaâ trõ

ÚÊ ăíy, tiïìn thu vïì (T’) phaêi lúân hún tiïìn ûâng trûúâc (T) möơt lûúơng lađ

t Do ăoâ T’ = T + (T’ Söị tiïìn tröơi lïn so vúâi tiïìn ûâng ra ban ăíìu lađ giaâ trõ thùơng dû, kyâ hiïơu lađ (m)

Nhû víơy, söị tiïìn ûâng ra ban ăíìu (T) vúâi muơc ăñch ăem laơi giaâ trõ thùơng dû cho ngûúđi chuê coâ tiïìn ặúơc goơi lađ tû baên Qua ăoâ, ăi ăïịn kïịt luíơn: Tiïìn tïơ chó trúê thađnh tû baên khi ặúơc duđng ăïí mang laơi giaâ trõ thùơng dû cho nhađ tû baên

b) Míu thuíîn cuêa cöng thûâc chung cuêa tû baên

Lyâ luíơn giaâ trõ ăaô chûâng minh rùìng:

Giaâ trõ cuêa hađng hoâa do lao ăöơng cuêa nhûông ngûúđi saên xuíịt hađng hoâa taơo ra trong saên xuíịt Nhûng nhòn vađo cöng thûâc T-H-T’ ngûúđi ta dïî líìm tûúêng rùìng tiïìn tïơ cuông taơo ra giaâ trõ khi víơn ăöơng trong lûu thöng

Thûơc chíịt thò baên thín tiïìn, duđ úê ngoađi hay úê trong lûu thöng, cuông khöng tûơ lúân lïn ặúơc Tiïìn khöng thïí sinh ra tiïìn lađ ăiïìu hiïín nhiïn

Cođn lûu thöng thuíìn tuây, duđ diïîn ra úê bíịt cûâ hònh thûâc nađo, kïí caê viïơc mua reê baân ăùưt, cuông khöng lađm tùng thïm giaâ trõ, khöng taơo ra giaâ trõ thùơng dû; úê ăíy chó coâ sûơ phín phöịi laơi lûúơng giaâ trõ coâ sùĩn trong xaô höơi mađ thöi búêi nïịu mua reê thûâ nađy thò seô laơi phaêi mua ăùưt thûâ kia; baân ăùưt thûâ nađy thò laơi phaêi baân reê thûâ khaâc, vò töíng khöịi lûúơng hađng vađ tiïìn trong toađn xaô höơi úê möơt thúđi gian nhíịt ắnh lađ möơt söị lûúơng khöng ăöíi

Tuy víơy, khöng coâ lûu thöng cuông khöng taơo ra ặúơc giaâ trõ thùơng

dû Do ăoâ, míu thuíîn cuêa cöng thûâc chung cuêa tû baên lađ giaâ trõ thùơng dû khöng do lûu thöng ăeê ra nhûng laơi ặúơc taơo ra thöng qua lûu thöng

Súê dô nhû víơy vò nhađ tû baên tòm ặúơc trïn thõ trûúđng möơt loaơi hađng hoâa ăùơc biïơt coâ khaê nùng taơo ra giaâ trõ thùơng dû cho mònh Ăoâ lađ hađng hoâa sûâc lao ăöơng

2 Hađng hoâa sûâc lao ăöơng

Sûâc lao ăöơng lađ toađn böơ thïí lûơc vađ trñ lûơc cuêa con ngûúđi, lađ khaê nùng lao ăöơng cuêa con ngûúđi Sûâc lao ăöơng lađ ýịu töị cú baên cuêa moơi

quaâ trònh saên xuíịt Noâ chó trúê thađnh hađng hoâa khi coâ hai ăiïìu kiïơn:

- Ngûúđi coâ sûâc lao ăöơng ặúơc tûơ do thín thïí, ặúơc quýìn lađm chuê sûâc lao ăöơng cuêa mònh ăïí coâ thïí ăi lađm thú (baân sûâc lao ăöơng)

- Hoơ khöng coâ tû liïơu saên xuíịt vađ cuêa caêi khaâc ăïí sinh söịng, buöơc phaêi ăi lađm thú, tûâc lađ baân sûâc lao ăöơng cuêa mònh Sûâc lao ăöơng khi trúê thađnh hađng hoâa, noâ vûđa coâ hai thuöơc tñnh nhû hađng hoâa thöng thûúđng vûđa coâ ăùơc ăiïím riïng

- Giaâ trõ hađng hoâa sûâc lao ăöơng cuông bùìng lûúơng lao ăöơng xaô höơi cíìn thiïịt ăïí saên xuíịt vađ taâi saên xuíịt ra noâ Nhûng viïơc saên xuíịt vađ taâi saên xuíịt ra sûâc lao ăöơng phaêi ặúơc thûơc hiïơn bùìng caâch tiïu duđng cho caâ nhín Vò víơy, lûúơng giaâ trõ hađng hoâa sûâc lao ăöơng bùìng lûúơng giaâ trõ nhûông tû liïơu sinh hoaơt cíìn thiïịt vïì víơt chíịt vađ tinh thíìn ăïí nuöi söịng ngûúđi cöng nhín, gia ằnh anh ta vađ chi phñ ăađo taơo cöng nhín theo ýu cíìu cuêa saên xuíịt Vò víơy, giaâ trõ hađng hoâa sûâc lao ăöơng phuơ thuöơc vađo ăiïìu kiïơn lõch sûê cuơ thïí cuêa möîi quöịc gia trong tûđng thúđi kyđ nhíịt ắnh

- Giaâ trõ sûê duơng hađng hoâa sûâc lao ăöơng lađ cöng duơng cuêa noâ ăïí thoêa maôn nhu cíìu ngûúđi mua lađ sûê duơng vađo quaâ trònh lao ăöơng Khaâc vúâi hađng hoâa thöng thûúđng, hađng hoâa sûâc lao ăöơng khi ặúơc sûê duơng, noâ taơo ra möơt lûúơng giaâ trõ múâi lúân hún giaâ trõ baên thín noâ Ăoâ chñnh lađ nguöìn göịc cuêa giaâ trõ thùơng dû

Hađng hoâa sûâc lao ăöơng lađ ăiïìu kiïơn ăïí chuýín hoâa tiïìn tïơ thađnh

tû baên Ăíy cuông chñnh lađ chòa khoâa ăïí giaêi quýịt míu thuíîn trong cöng thûâc chung cuêa tû baên

Nhû víơy, tiïìn tïơ chó trúê thađnh tû baên khi noâ ặúơc sûê duơng lađm phûúng tiïơn ăïí mang laơi giaâ trõ thùơng dû cho ngûúđi coâ tiïìn vađ ngûúđi coâ tiïìn phaêi tòm ặúơc möơt loaơi hađng hoâa ăùơc biïơt - hađng hoâa sûâc lao ăöơng

11 Thïị nađo lađ tû baên bíịt biïịn vađ tû baên khaê biïịn? Viïơc phín chia