Tụng giá hoàn kinh sư là một bài thơ do Trần Quang Khải viết sau khi quân dân nhà Trần chiến thắng trận Chương Dương và Hàm Tử trong cuộc kháng chiến chống quan Nguyên – Mông lần t[r]
Trang 1Tiết 17
GV Lê Ngọc Thành
SÔNG NÚI
NƯỚC
(Lý Thường
(Trần Quang Khải)
Ti t 117 ế
Trang 2SƠNG
NÚI
NƯỚC
NAM
NAM QUỐC SƠN HÀ
( Lý Thường Kiệt)
PHỊ GIÁ VỀ KINH
TỤNG GIÁ HOÀN KINH SƯ Trần Quang Khải
Trang 3HĐ 1 : GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THƠ
TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
- Nước ta thời trung đại
(phong kiến), đã có
một nền thơ rất phong
phú và hấp dẫn, được
viết bằng chữ Hán
hoặc chữ Nôm và có
nhiều thể thơ
Trang 4HĐ 2 : HOÀN CẢNH LỊCH SỬ RA ĐỜI BÀI THƠ “SÔNG NÚI NƯỚC NAM” VÀ TÁC
GIẢ LÝ THƯỜNG KIỆT
1/ GIỚI THIỆU HOÀN CẢNH
LỊCH SỬ RA ĐỜI BÀI THƠ
Hãy thuyết trình về
hoàn cảnh ra đời
tác phẩm!
Di tích phòng tuyến sông Cầu
(Như Nguyệt)
Bài thơ bằng
Quách Quỳ chỉ huy tràn sang Việt Nam ta Lý Thường Kiệt cho lập phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn giặc rồi cho thủy quân đánh bại giặc ở vùng biển Quảng Ninh
Quân bộ của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt bị chặn đứng Nhiều trận chiến đấu quyết liệt xảy ra Giặc Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh
Đang đêm, Lý Thường Kiệt cho người vào đền thờ
Trương Hống, Trương Hát ở phía nam bờ sông Như
Nguyệt, giả làm thần đọc vang bài thơ
Trang 52/ GIỚI THIỆU TÁC GIẢ
LÝ THƯỜNG KIỆT :
Hãy thuyết trình
về vấn đề tác giả !
Từ trước, bài thơ
được cho là sáng tác
của Lý Thường Kiệt
trong lần chống quân
xâm lược Tống tại
Sông Cầu (Như
Nguyệt) năm 1077
Tuy nhiên mới đây,
nhiều nhà nghiên cứu
khẳng định bài thơ này
ra đời từ thời Tiền Lê
và cũng được sử dụng
trong trận đánh chống
quân Tống, nhưng là
lần đầu vào năm 981
Ông tên thật là Ngô Tuấn (1019-1105) , là con của Sùng Tiết tướng quân Ngô An Ngữ ,
người phường Thái Hòa, thành Thăng Long (Hà Nội ngày nay) Có tài liệu lại nói quê ông là làng An Xá, huyện Quảng Đức (Cơ Xá, huyện Gia Lâm ngày nay)
Gia đình ông nối đời làm quan cho nhà Lý, ông
có nhiều mưu lược, có tài làm tướng.
Đền thờ
Lý Thường Kiệt tại Thanh Hoá
Trang 6HĐ 3 : ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH, LUẬT THƠ
BÀI THƠ “SÔNG NÚI NƯỚC NAM”
1/ Đọc bản phiêm âm, bản
dịch nghĩa, bản dịch thơ.
2/ Tìm hiểu chú thích.
3/ Nêu đặc điểm thể thơ (số
câu, số chữ trong câu, hiệp
vần) qua bản phiên âm.
Nam quốc sơn hà
Nam quốc sơn hà Nam đế cư, Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm, Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư
Sông núi nước Nam
Sông núi nước Nam vua Nam ở, Rành rành định phận tại sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm, Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời
Trang 7HĐ 4 : TÌM HIỂU NỘI DUNG &
NGHỆ THUẬT
Tuyên ngôn độc lập là lời tuyên bố về chủ quyền của đất nước và khẳng định không một thế lực nào được xâm phạm.
được coi là bản Tuyên
ngôn độc lập đầu tiên
của dân tộc Vậy Tuyên
ngôn độc lập là gì ?
bản Tuyên ngôn độc lập
này ?
Ý 1 : Hai câu đầu Nước Nam là của người Nam Điều đó đã được sách của trời khẳng định sẵn và rõ ràng.
Ý 2 : Hai câu sau
Kẻ thù không được xâm phạm Nếu xâm phạm thì chắc chắn thất bại nặng nề
Trang 8Theo luật lệ của phong kiến xưa :
“Đế” là vua của cac vua, vua
Trung Hoa mới được gọi là “đế”, còn vua của các nước khác chỉ được gọi là “vương” Việc gọi
vua nước ta là “đế” đã thể hiện ý thức độc lập, xem nước ta ngang hàng với Trung Hoa.
Trang 9HĐ 5 : HOÀN CẢNH LỊCH SỬ RA ĐỜI BÀI THƠ “PHÒ GIÁ VỀ KINH ” VÀ TÁC GIẢ
1/ GIỚI THIỆU HOÀN CẢNH
LỊCH SỬ RA ĐỜI BÀI THƠ
Hãy thuyết trình về hoàn cảnh ra đời
tác phẩm!
Tụng giá hoàn kinh sư là một bài thơ
do Trần Quang Khải viết sau khi quân
dân nhà Trần chiến thắng trận Chương
Dương và Hàm Tử trong cuộc kháng
chiến chống quan Nguyên – Mông lần
thứ hai Trần Quang Khải đi đón xa giá
của Thái thượng hoàng Trần Thánh Tôn
về lại Thăng Long sau chiến thắng này
Trang 10• Trần Quang Khải (1241- 1294),
con thứ ba của Trần Thái Tông, là đại tướng đời nhà Trần , làm đến
chức Tướng quốc coi cả mọi việc trong nước Sang đời Trần Nhân
Tông, năm Thiệu Bảo thứ tư, khi
quân Nguyên xâm lăng bờ cõi nước Nam, ông được phong chức Thượng tướng Thái sư, lãnh binh trấn giữ
mặt Nam đất Nghệ An, lập công lớn tại Chương Dương Độ Khi dẹp tan quân Nguyên, triều đình xét công, ông đứng vào bậc nhất
• Trần Quang Khải được người dân Việt Nam lập đền thờ ở một số nơi; như tại đình làng Phương Bông,
ngoại thành thành phố Nam Định
Hãy thuyết trình về tác giả!
2/ Tìm hiểu tác giả Trần Quang Khải:
Trang 11HĐ 6: TÌM HIỂU BÀI THƠ
Ý 1: Sự chiến thắng hào
hùng của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông xâm lược.
Ý 2: Lời động viên mọi người
xây dựng, phát triển đất nước trong hoà bình và niềm tin sắt đá vào sự bền vững muôn thuở của đất nước
Thảo luận: Bài thơ có
những ý cơ bản nào ?
Trang 12Khơi gợi lịch sử hào hùng
“nên”
vạch ra tương lai xán
lạn của đất nước để
mọi người tin tưởng.
Thảo luận: Nhận xét gì
về giọng điệu cổ vũ,
động viên của bài
thơ ?
TỤNG GIÁ HOÀN KINH SƯ
Đoạt sáo Chương Dương độ Cầm Hồ Hàm Tử quan
Thái bình tu trí lực, Vạn cổ thử giang san
PHÒ GIÁ VỀ KINH
Chương Dương cướp giáo giặc Hàm Tử bắt quân thù
Thái bình nên gắng sức Non nước ấy ngàn thu
ĐỌC GHI NHỚ
Trang 13HĐ 7 : TỔNG KẾT HAI BÀI THƠ
1/ Hai bài thơ đã thể hiện bản
lĩnh, khí phách của dân tộc
ta Một bài nêu cao chân lí
vĩnh viễn, lớn lao nhất,
thiêng liêng nhất : Nước
Việt Nam là của người Việt
Nam, không ai được xâm
phạm, xâm phạm sẽ nhận
thảm bại Một bài thể hiện
khí thế chiến thắng ngoại
xâm hào hùng của dân tộc
và bày tỏ khát vọng xây
dựng, phát triến cuộc sống
trong hoà bình, với niềm tin
đất nước bền vững muôn
đời.
2/ Hai bài thơ, một bài thuộc thể thất ngôn, một bài
thuộc thể ngũ ngôn tứ tuyệt (Đường luật) nhưng đều
dùng để diễn đạt ý tưởng
và giống nhau ở cách nói chắc chắn, cô đúc, trong
đó cảm xúc nằm trong ý tưởng, cảm xúc và ý tưởng hoà làm một.
Trang 14HĐ 8 : LUYỆN TẬP
Ngôn ngữ gần gũi với đại đa số nhân dân Đại Việt bấy giờ, họ đã góp phần quan trọng vào chiến thắng quân Tống, quân Nguyên.
Lời thơ ngắn gọn cô đọng như một lời thề quyết tâm giữ gìn cõi bờ đất nước trước
kẻ thù.
Thảo luận BT
ở sách giáo
khoa trang
68
Trang 15HĐ 9 : DẶN DỊ
1/ Đọc thuộc hai bài thơ
(bản dịch thơ).
2/ Đọc bài đọc thêm SGK
trang 68.
3/ Soạn “Thiên Trường
vãn vọng” :
- Tập đọc, tìm hiểu tiểu
sử tác giả.
- Vẽ tranh.
Chào các
em !
GV Lê Ngọc Thành