TiÕn tr×nh bµi d¹y: A/KiÓm tra bµi cò 4’ Lồng kiểm tra trong quá trình dạy học bài mớiCó đánh giá và cho điểm B/Bµi míi 36’ 1.Vào bài 1’ Các em đã được tìm hiểu về danh từ, phân loại dan[r]
Trang 1Ngày soạn: 5 tháng 11 năm 2008
Ngày dạy: tháng 11 năm 2008
Tuần 11
Tiết : 44 Cụm danh từ
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh nắm được: Đặc điểm của cụm danh từ.Cấu tạo
của phần trung tâm, phần trước và sau danh từ
*Kĩ năng cần rèn: nhận biết và phân tích cấu tạo của cụm danh từ trong câu Đặt
câu với các cụm danh từ
*Giáo dục tư tưởng : Sử dụng danh từ, cụm danh từ đùng trong nói và viết.
II.Trọng tâm của bài: Mục I, II
III.Chuẩn bị
*Giáo viên: Giáo án, Tài liệu tham khảo
*Học sinh: Soạn bài trước ở nhà
IV Tiến trình bài dạy:
A/Kiểm tra bài cũ (4’)
Lồng kiểm tra trong quá trình dạy học bài mới(Có đánh giá và cho điểm)
B/Bài mới (36’)
1.Vào bài (1’) Các em đã được tìm hiểu về danh từ, phân loại danh từ.Vậy những
thành phần kết hợp với danh từ, người ta gọi là “cụm danh từ”, các em mở vở chúng
ta cùng bước vào bài học hôm nay
2.Nội dung bài dạy (35’)
Tg
10’
Hoạt động của Thầy và trò
GV treo bảng phụ ví dụ SGK
? Học sinh tìm những từ mà các từ in
đậm bổ nghĩa trong câu :
? Muốn xác định đúng các từ phụ
trước hết tìm đúng các từ trung tâm
? Vậy trong câu đầu tiên, các từ trung
tâm là : Ngày, vợ, chồng, túp lều
? Các từ ngữ phụ là những từ nào ?
? So sánh các cách nói sau :
a Túp lều - Một túp lều (cụm danh
từ)
b Một túp lều (cụm danh từ)
Một túp lều nát (cụm danh từ phức
tạp)
c Một túp lều nát (cụm danh từ phức
tạp)
Một túp lều nát trên bờ biển(cụm
danh từ phức tạp hơn nữa)
Nội dung kiến thức
I Cụm danh từ
1.Ví dụ
- Xưa : Ngày, Hai : có, vợ chồng
- Một : Túp lều, ông lão đánh cá, vợ chồng
- Nát trên bờ biển : Túp lều
- Từ trung tâm : Ngày, vợ chồng, túp lều
- Từ, ngữ phụ : xưa, hai, Ông lão
đánh cá, một, nát, trên bờ biển
2.Nhận xét
- Nghĩa của cụm danh từ phức tạp,
cụ thể hơn nghĩa của danh từ
- Cụm danh từ càng phức tạp (càng thêm các từ ngữ phụ) thì nghĩa của
nó càng phức tạp hơn
- VD : Sông Dòng sông Cửu
Trang 2Giáo viên hướng dẫn học sinh rút ra
nhận xét
* Học sinh tìm danh từ , phát triển
danh từ đó thành cụm danh từ Đặt
câu với cụm danh từ đó Nhận xét về
hoạt động trong câu của cụm danh từ
đó so với một từ
Học sinh dựa vào ghi nhớ trả lời :
? Cụm danh từ là gì ?
? Cấu tạo của cụm danh từ như thế
nào ?
Giáo viên khái quát lại bằng cách vẽ
mô hình cấu tạo cụm danh từ bật
máy chiếu ( Hoặc treo bảng cấu tạo
cụm danh từ )
Học sinh phát hiện cụm danh từ trong
câu văn
? Liệt kê những từ ngữ phụ thuộc
đứng trước, đứng sau danh từ trong
các danh từ trên, sắp xếp chúng thành
loại
Học sinh điền các cụm danh từ trong
câu trên vào đúng các mô hình của
danh từ
? Cấu tạo của cụm danh từ như thế
nào ?
Long
Đặt câu : Dòng sông Cửu Long đổ
ra biển Đông bằng chín cửa
Cụm danh từ hoạt động như 1 danh từ, nhưng cụ thể hơn, đầy đủ hơn, làm chủ ngữ trong câu
3.Kết luận: Ghi nhớ 1 sgk
II Cấu tạo của cụm danh từ
1.Ví dụ
- Cụm danh từ : Lăng ấy, ba tháng, gạo nếp, ba con trâu đục, ba con trâu ấy, chín con, năm sau, cả làng 2.Nhận xét
- Các phu ngữ trước có hai loại : Cả (chỉ số lượng ước khoảng) ; ba (chỉ
số lượng chính xác)
- Các phụ ngữ đứng sau có hai loại : + ấy, sau : Chỉ vị trí để phân biệt + Đực, nếp : Chỉ đặc điểm
a.Mô hình tổng quát cụm danh từ
Pt Ptt Ps
Tất cả Những Em Hs Chăm ngoan ấy
b Trong cụm danh từ
- Các phụ ngữ ở phần trước bổ sung cho danh từ các ý nghĩa về số và lượng
- Các phụ ngữ ở phần sau nêu lên
đặc điểm của sự vật mà danh từ biểu thị hoặc xác định vị trí của vật ấy trong không gian hay thời gian 3.Kết luận: Ghi nhớ 2 sgk
C.Luyện tập(13’)
Học sinh suy nghĩ làm bài tập III- Luyện tập
Bài tập 1 : Các cụm danh từ
a Vua cha, một người chồng thật xứng
đáng
Trang 3Gv hướng dẫn, nhận xét kết quả, bổ sung
đánh giá
b Một lưỡi búa của cha
c Một con yêu tinh ở trên núi
Bài tập 3 : Các phụ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống :
- Rỉ, cũ, mềm, nặng, kì lạ
- ấy, đó, hôm trước
Học sinh làm bài tập 4, 5, 6 ở sách bài tập (ở nhà)
Bài 3:
Lần lượt thêm: rỉ ấy, đó hoặc: ấy, lúc nãy, ấy
Bài 4: Triển khai thành cụm DT và đặt câu:
toàn thể ND VN phấn khởi đi bầu cử Quốc hội khoá XI
D.Củng cố(1’)
- Nắm vững khái niệm và cấu tạo của cụm danh từ
E.Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học bài và làm bài tập
- Chuẩn bị bài ôn tập kiểm tra Tiếng Việt