Tiết 17 Tuần 5 Văn bản: Sông núi nước Nam và Phò giá về kinh

Hoàn cảnh lịch sử ra đời của bài thơ Hãy trình bày về hoàn cảnh ra đời của tác phẩm?. Hoàn cảnh lịch sử ra đời của bài thơ Từ trước, bài thơ được cho là sáng tác của Lý Thường Kiệt t

Trang 1

Chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o cïng c¸c em häc sinh vÒ tham

dù giê d¹y

Trang 2

Ng÷ V¨n 7 tiÕt 17 V¨n b¶n:

S«ng Nói n

íc Nam

Lý Th êng KiÖt

Vµ

Phß gi¸

vÒ kinh

Trang 3

SÔNG NÚI

NƯỚC NAM

Nam Quèc S¬n Hµ

Lý Th êng KiÖt

PHÒ GIÁ

VỀ KINH

Tông gi¸

hoµn kinh s

TrÇn Quang Kh¶i

Trang 4

Tiết 17.Văn bản: Sông Núi N ớc Nam

Phò Giá Về Kinh

* Giới thiệu chung về thơ

trung đại

- Nước ta thời trung đại

(phong kiến), đó cú một

nền thơ rất phong phỳ

và hấp dẫn, được viết

bằng chữ Hỏn hoặc chữ

Nụm và cú nhiều thể thơ

Trang 5

TiÕt 17.V¨n b¶n: S«ng Nói N íc Nam

1 Hoàn cảnh lịch sử ra đời

của bài thơ

Hãy trình bày về

hoàn cảnh ra đời

của tác phẩm?

Di tích phòng tuyến sông Cầu

(Như Nguyệt)

Bài thơ bằng chữ Hán Năm 1077, 30 vạn quân Tống do

Quách Quỳ chỉ huy tràn sang Việt Nam ta Lý Thường Kiệt cho lập phòng tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn giặc rồi cho thủy quân đánh bại giặc ở vùng biển Quảng Ninh.

Quân bộ của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt bị chặn đứng Nhiều trận chiến đấu quyết liệt xảy ra Giặc Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh.

Đang đêm, Lý Thường Kiệt cho người vào đền thờ

Trương Hống, Trương Hát ở phía nam bờ sông Như

Nguyệt, giả làm thần đọc vang bài thơ.

A Sông núi nước Nam

Trang 6

1 Hoàn cảnh lịch sử ra đời của bài thơ

Từ trước, bài thơ được cho là

sáng tác của Lý Thường Kiệt

trong lần chống quân xâm lược

Tống tại Sông Cầu (Như Nguyệt)

năm 1077 Nhưng mới đây, nhiều

nhà nghiên cứu khẳng định bài thơ

này ra đời từ thời Tiền Lê và cũng

được sử dụng trong trận đánh

chống quân Tống, nhưng là lần

đầu vào năm 981.Tuy nhiên bài

thơ vẫn tạm coi là của Lý Thường

Kiệt

Trang 7

Hãy trình bày những

hiểu biết của em về

tác giả?

Ông tên thật là Ngô Tuấn

(1019-1105) , là con của Sùng

Tiết tướng quân Ngô An Ngữ ,

người phường Thái Hòa, thành

Thăng Long (Hà Nội ngày nay)

Có tài liệu lại nói quê ông là

làng An Xá, huyện Quảng Đức

(Cơ Xá, huyện Gia Lâm ngày

nay)

Gia đình ông nối đời làm quan

cho nhà Lý, ông có nhiều mưu

lược, có tài làm tướng

2 Giới thiệu về tác giả Lý Thường Kiệt

Đền thờ

Lý Thường Kiệt tại Thanh Hoá

Trang 8

3/ Đọc bản phiờm õm, bản

dịch nghĩa, bản dịch thơ.

4/ Giải thớch từ khú

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế c , Tiệt nhiên định phận tại thiên th

Nh hà nghịch lỗ lai xâm phạm, Nhữ đẳng hành khan thủ bại h

Sông núi n ớc Nam

Sông núi n ớc Nam vua Nam ở, Rành rành định phận tại sách trời

Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm, Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời

5/ Nờu đặc điểm thể thơ

(số cõu, số chữ trong

cõu, hiệp vần)

Trang 9

6/ Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật văn bản

“Nam quốc sơn hà”

được coi là bản Tuyên

ngôn độc lập đầu tiên

của dân tộc Vậy Tuyên

ngôn độc lập là gì ?

Tuyên ngôn độc lập là lời tuyên

bố về chủ quyền của đất nước

và khẳng định không một thế lực nào được xâm phạm

Nội dung và bố

cục của bản

Tuyên ngôn độc

lập này ?

Ý 1 : Hai câu đầu

Nước Nam là của người Nam

Điều đó đã được sách của trời khẳng định sẵn và rõ ràng

Ý 2 : Hai câu sau

Kẻ thù không được xâm phạm Nếu xâm phạm thì chắc chắn thất bại nặng nề

Trang 10

6/ Tỡm hiểu nội dung và nghệ thuật văn bản

Theo em hiểu thỡ “

Nam đế” , “ thiờn

thư” là gỡ ?

- Theo luật lệ của phong kiến x a :

“Đế” là vua của các vua, vua Trung

Hoa mới đ ợc gọi là “đế”, còn vua

của các n ớc khác chỉ đ ợc gọi là “v

ơng” Việc gọi vua n ớc ta là “đế”

đã thể hiện ý thức độc lập, xem n

ớc ta ngang hàng với Trung Hoa

- Thiên th : sách của khẳng định chủ

quyền ĐN, quyền bình đẳng, quyền

độc lập của dân tộc.

=>niềm tự hào, kiêu hãnh, thái độ

hiên ngang, t thế ngẩng cao đầu

của tác giả bài thơ, của cả

ý nghĩa của hai câu thơ đầu

này ? Thái độ của tác giả

Trang 11

Hai câu thơ sau tác giả muốn nói

điều gì?

- Hai câu sau : Lời kể và âm

điệu rắn đanh lại, vừa nêu

một phán đoán, vừa cảnh

cáo bọn ngoại xâm Lời thơ

nh một lời kêu gọi, truyền

hịch, truyền niềm tin, niềm

phấn khởi cho quân ta,

đồng thời là lời cảnh cáo,

lời báo hiệu, gieo sự hoang

mang, hoảng hốt tới quân

thù.

Trang 12

TiÕt 17.V¨n b¶n: Phß Gi¸ VÒ Kinh

1 Hoàn cảnh lịch sử ra đời

của bài thơ

Hãy trình bày về

hoàn cảnh ra đời

của tác phẩm?

B Phò giá về kinh

Tụng giá hoàn kinh sư là

một bài thơ do Trần Quang

Khải viết sau khi quân dân

nhà Trần chiến thắng trận

Chương Dương và Hàm Tử

trong cuộc kháng chiến

chống quan Nguyên – Mông

lần thứ hai Trần Quang

Khải đi đón xa giá của Thái

thượng hoàng Trần Thánh

Tôn về lại Thăng Long sau

Trang 13

Tiết 17.Văn bản: Phò Giá Về Kinh

Hóy trỡnh bày những

hiểu biết của em về

tỏc giả?

2 Giới thiệu về tỏc giả Trần Quang Khải

- Trần Quang Khải (1241- 1294), con

thứ ba của Trần Thái Tông, là đại t ớng

đời nhà Trần, làm đến chức T ớng quốc

coi cả mọi việc trong n ớc Sang đời

Trần Nhân Tông, năm Thiệu Bảo thứ t ,

khi quân Nguyên xâm lăng bờ cõi n ớc

Nam, ông đ ợc phong chức Th ợng t ớng

Thái s , lãnh binh trấn giữ mặt Nam đất

Nghệ An, lập công lớn tại Ch ơng D ơng

Khi dẹp tan quân Nguyên, triều đình xét

công, ông đứng vào bậc nhất

- ông đ ợc ng ời dân Việt Nam lập đền

thờ ở một số nơi; nh tại đình làng Ph ơng

Bộng, ngoại thành thành phố Nam

Định

Trang 14

3/ Đọc bản phiờm õm, bản

dịch nghĩa, bản dịch thơ.

4/ Giải thớch từ khú

5/ Nờu đặc điểm thể thơ

(số cõu, số chữ trong

cõu, hiệp vần)

Tụng Giá Hoàn Kinh S

Đoạt sáo Ch ơng D ơng độ Cầm Hồ Hàm Tử quan Thái bình tu trí lực, Vạn cổ thử giang san

PHề GIÁ VỀ KINH

Chương Dương cướp giỏo giặc Hàm Tử bắt quõn thự

Thỏi bỡnh nờn gắng sức Non nước ấy ngàn thu

Trang 15

Ý 1: Sự chiến thắng hào hùng

của dân tộc trong cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông xâm lược

Ý 2: Lời động viên mọi người

xây dựng, phát triển đất nước trong hoà bình và niềm tin sắt

đá vào sự bền vững muôn thuở của đất nước

Thảo luận: Bài thơ có

những ý cơ bản nào ?

TiÕt 17.V¨n b¶n: Phß Gi¸ VÒ Kinh

6/ Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật văn bản

Trang 16

Tụng Giá Hoàn Kinh S

Đoạt sáo Ch ơng D ơng độ Cầm Hồ Hàm Tử quan Thái bình tu trí lực, Vạn cổ thử giang san

PHề GIÁ VỀ KINH

Chương Dương cướp giỏo giặc Hàm Tử bắt quõn thự

Thỏi bỡnh nờn gắng sức

Thảo luận: Nhận xột gỡ về

giọng điệu cổ vũ, động

viờn của bài thơ ?

Khơi gợi lịch sử hào hựng

“nờn”

vạch ra tương lai xỏn lạn

của đất nước để mọi người

tin tưởng

Trang 17

Phß Gi¸ VÒ

C Tổng kết

Hãy nêu nghệ thuật đặc sắc và nội dung chính của hai văn bản ?

1/ Hai bài thơ đã thể hiện bản lĩnh,

khí phách của dân tộc ta Một

bài nêu cao chân lí vĩnh viễn,

lớn lao nhất, thiêng liêng nhất :

Nước Việt Nam là của người

Việt Nam, không ai được xâm

phạm, xâm phạm sẽ nhận thảm

bại Một bài thể hiện khí thế

chiến thắng ngoại xâm hào hùng

của dân tộc và bày tỏ khát vọng

xây dựng, phát triến cuộc sống

trong hoà bình, với niềm tin đất

nước bền vững muôn đời.

2/ Hai bài thơ, một bài thuộc thể thất ngôn, một bài thuộc thể ngũ ngôn tứ tuyệt (Đường luật) nhưng đều dùng để diễn đạt ý tưởng và giống nhau ở cách nói

chắc chắn, cô đúc, trong đó cảm xúc nằm trong ý tưởng, cảm xúc và ý tưởng hoà làm một.

Trang 18

Phß Gi¸ VÒ

D Luyện tập

Thảo luận BT

ở sách giáo

khoa trang 68

• Ngôn ngữ gần gũi với đại đa số nhân dân Đại Việt bấy giờ, họ đã góp phần quan trọng vào chiến thắng quân Tống, quân Nguyên

• Lời thơ ngắn gọn cô đọng như một lời thề quyết tâm giữ gìn cõi bờ đất nước trước kẻ thù

Trang 19

Phß Gi¸ VÒ

E Hướng dẫn hoạt động nối tiếp

• 1/ Đọc thuộc hai bài

thơ (bản dịch thơ).

• 2/ Đọc bài đọc thêm

SGK trang 68.

• 3/ Soạn “Thiên

Trường vãn vọng” :

- Tập đọc, tìm hiểu tiểu

sử tác giả.

- Vẽ tranh.

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	1,02 MB