- Qua bài học sinh nắm được những nét chính về phong trào công nhân quốc tế: Cuộc đấu tranh của công nhân SICAGÔ ( Mĩ ), sự phục hồi và phát triển phong trào đấu tranh của công nhân cá[r]
Trang 1lịch sử thế giới cận đại ( Từ giữa thế kỷ XVI đến năm 1917 )
ch ơng I : thời kỳ xác lập của chủ nghĩa t bản
(Từ giữa thế kỷ XVI đến nửa sau thế kỷ XIX)tiết 1 : những cuộc cách mạng t sản đầu tiên
I.Mục tiêu bài học :
1.Kiến thức
- Những chuyển biến mới về kinh tế, chính trị, xã hội ở Châu Âu trong các thế kỉ XVI -XVII
- Mâu thuẫn ngày càng sâu sắc giữa lực lợng sản xuất mới – T bản chủ nghĩa với chế độ phong kiến Từ đó thấy đợc cuộc đấu tranh giữa quí tộc t sản và quí tộc phong kiến tất yếu nổra
- Cách mạng Hà Lan - cuộc cách mạng t sản đầu tiên
- Cách mạng Anh thế kỉ XVII í nghĩa lịch sử và những hạn chế của cách mạng t sản Anh 2.Kĩ năng
Sử dụng bản đồ và tìm hiểu, khám phá các bức tranh in trong sách giáo khoa cũng nh su tầm tranh ảnh ,giải thích
Biết phân tích,so sánh giữa các sự kiện, nắm chắc nội dung các khái niệm
II.Chuẩn bị :
Giáo viên: Bản đồ thế giới
Bản đồ trong SGK ( Nếu có )
III Tiến trình tổ chức dạy học :
1 Kiểm tra : Kiểm tra trong giờ học
ổn định tổ chức 8A: 8B
2.Bài mới
Từ thời hậu kỳ trung đại trong lòng chế độ phong kiến suy yếu đã nảy sinh và bớc đầuphát triển nền sản xuất mới ra đời, nền sản xuất đó đã làm mâu thuẫn ngày càng tăng giữaphong kiến với t sản và các tầng lớp nhân dân lao động và chính nó đã dẫn đến những cuộccách mạng sẽ nổ ra Cách mạng t sản, là một hiện tợng xã hội hợp quy luật, là kết quả của sựxung đột giữa lực lợng sản xuất mới (t bản chủ nghĩa) với quan hệ sản xuất lạc hậu (phongkiến) Đó chính là nội dung tiết học hôm nay chúng ta tìm hiểu
Hoạt động 1:
HS : quan sát phần I SGK trang 3
GV: Treo bản đồ thế giới:Giới thiệu vị trí các nớc
nằm trong khu vực đợc gọi là Tây Âu( Anh, Pháp,
Đức , Mĩ )
I.Sự biến đổi trong kinh tế, xã hội Tây Âu trong các thế kỷ XV- XVII Cách mạng Hà Lan thế kỷ XVI 1.Một nền sản xuất mới ra đời
Trang 2?Nền sản xuất mới đợc ra đời trong điều kiện nào?
(Trong lòng xã hội phong kiến đã bị suy yếu, bị
chính quyền phong kiến kìm hãm xong không
ngăn đợc sự phát triển của nó )
?Những sự kiện nào chứng tỏ nền sản xuất mới,
TBCN phát triển?
GV: Vào thế kỷ XV, ở Tây Âu xuất hiện các xởng,
các trung tâm sản xuất, buôn bán, ngân hàng đã
xoá bỏ quan hệ thợ cả, thợ học nghề và chuyển
sang thuê mớn nhân công, quan hệ chủ- thợ ( ngời
làm thuê)
? Cùng với nền sản xuất mới phát triển thì xã hội
có sự chuyển biến nào ?(giai cấp mới?)
GV: Ngoài các giai cấp tầng lớp cũ của xã hội
phong kiến, cùng với nền sản xuất mới giai cấp t
sản và vô sản (những ngời làm thuê) ra đời
HS đọc phần chữ nhỏ ( SGK trang 4 )
?Đoạn chữ nhỏ giới thiệu điều gì?
( Giai cấp t sản có thế lực về kinh tế nhng không
có quyền lực về chính trị Nhân dân lao động bị áp
bức bóc lột )
?Vì vậy đã nảy sinh mâu thuẫn nào?
-Mâu thuẫn mới giữa chế độ phong kiến với giai
cấp t sản và các tầng lớp nhân dân ngày càng gay
gắt =>Đây chính là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến
các cuộc đấu tranh sẽ nổ ra
HS đọc bài
GV: Trớc cách mạng, vùng đất Nê-đec-lan(nghĩa
là “vùng đất thấp”), vì phần lớn đất đai ở đây thấp
hơn mặt biển,lãnh thổ thuộc hai nớc Hà Lan và Bỉ
ngày nay Đầu thế kỷ XVI, Nê-đec-lan là vùng đất
có nền kinh tế phát triển, tiên tiến nhất Tây Âu
thời bấy giờ, có những trung tâm thơng mại nổi
tiếng nh Am-xtéc-đam và An-vec-pen song về
chính trị lại phụ thuộc Tây Ban Nha(một nớc
phong kiến lạc hậu về kinh tếvà chính trị), thêm
vào đó là chính sách ngăn cấm về tôn giáo(Triều
đình Tay Ban Nha ban lệnh hễ ai là tín đồ tôn
giáo,đàn ông phải chặt đầu, đàn bà bị chôn sống
hoặc thiêu )trong khi làn sóng cải cách tôn giáo
đang lan rộng khắp châu Âu Điều đó đã cản trở sự
phát triển của Nê-đec-lan, làm cho mâu thuẫn dân
tộc giữa các tần lớp xã hội Nê-đec-lan với Tây Ban
- 2 giai cấp mới hình thành :
*Giai cấp t sản
*Giai cấp vô sản
- Mâu thuẫn mới giữa chế độ phongkiến với giai cấp t sản và các tầng lớpnhân dân ngày càng gay gắt
2.Cách mạng Hà Lan thế kỷ XVI
-Tháng 8-1566, nhân dân nhiều nơi ởmiền Bắc Nê-đéc-lan khởi nghĩa
-Đến năm 1581,các tỉnh miền Bắc
Nê-Đéc-Lan thành lập nớc cộng hoà với têngọi chính thức là các tỉnh liên hiệp(về
Trang 3GV:1648 nền độc lập của Hà Lan mới chính thức
đợc công nhận.Tạo điều kiện cho chủ nghĩa t bản
phát triển Là cuộc cách mạng t sản đầu tiên trên
thế giới đợc diễn ra dới hình thức một cuộc chiến
tranh giải phóng dân tộc, mở đầu thời kỳ lịch sử
?Sự thay đổi về kinh tế, những mâu thuẫn gay gắt
giữa t sản quý tộc mới với chế độ quân chủ chuyên
chế đã dẫn tới cuộc cách mạng gì ?
-Lật đổ CĐPK, xác lập quan hệ sản xuất TBCN
HS đọc bài
Dùng lợc đồ hình 1 (SGK tr 5) để nêu cuộc nội
chiến xảy ra giữa nhà vua và Quốc hội?
?Thái độ của nhân dân ntn?
GV:Nhân dân ủng hộ Quốc hội Giai đoạn 1 của
cuộc nội chiến kết thúc vào năm 1648
HS : Quan sát phần b ảnh 2 – SGK trang 6
GV: Năm 1649 có sự kiện gì sảy ra và có ý nghĩa
nh thế nào ( vua bị sử tử => Nớc Anh trở thành
n-ớc cộng hoà )
?Thái độ của quần chúng nhân dân ? (O-ran-giơ
lên làm vua thiết lập chế độ quân chủ lập hiến )
?Giải thích thế nào là “quân chủ lập hiến” ?
HS :Chế độ chính trị của một nớc trong đó quyền
lực của vua bị hạn chế bằng một hiến pháp do
Quốc hội (t sản) định ra =>Thực chất vẫn là chế độ
t bản
?Vì sao phải lập chế độ quân chủ lập hiến?
-Chống lại cuộc đấu tranh của nhân dân nhằm đẩy
mạnh đi xa hơn bảo vệ quyền lợi của quý tộc
II.Cách mạng Anh giữa thế kỷ XVII
1 Sự phát triển củachủ nghĩa t bản ở Anh
-Sự phát triển của các công trờng thủcông
-Trung tâm lớn về công nghiệp thơngmại, tài chính đợc hình thành
-Phát minh mới về kĩ thuật => Năngsuất lao động tăng
-Xuất hiện tầng lớp quý tộc mới
2.Tiến trình cách mạng
* Giai đoạn 1 (1642 – 1648)
-1640 Quốc hội gồm phần lớn là quýtộc mới đợc triệu tập
-8-1642, cuộc nội chiến bùng nổ
- Quân đội Quốc hội đánh bại quân độinhà Vua
* Giai đoạn 2 (1649 – 1688)
-30-1-1649 Sác lơ bị xử tử -12-1688 Quốc hội tiến hành một cuộc
đảo chính phế truất vua Giêm II -Đa vin-hem O-ran-giơ lên làm vua
Trang 4?Em hiểu nh thế nào về câu nói trên của Mác?
-Giai cấp t sản và quý tộc mới thắng lợi đã xác lập
chế độ TBCN (hình thức là quân chủ lập hiến), sản
xuất TBCN phát triển và thoát khỏi sự thống trị
của chế độ phong kiến
- Sự phát triển của CNTB ở Anh?
- ý nghĩa lịch sử của CMTS Anh?
4.Hớng dẫn học ở nhà
- Về nhà học bài theo câu hỏi trong SGK
- Đọc trớc phần III – SGK Chú ý trả lời các câu hỏi phần cuối bài
Các em nhận thức đợc vai trò của quần chúng nhân dân trong các cuộc cách mạng t sản
Đồng thời giúp các em nhận thức rõ nét cách mạng t sản đã làm
thay đổi bộ mặt xã hội và có những mặt tiến, xong nó chỉ là một
hình thức bóc lột với ngời dân lao động Chứ không thủ tiêu chế độ áp bức bóc lột
Trang 5-Có thuê mớn nhân công các trung tâm sản xuất, buôn bán, ngân hàng đợc thành lập và có vai trò to lớn.
+Xã hội ra đời 2 giai cấp mới: +Giai cấp t sản
+Giai cấp vô sản2.Bài mới
?Ngoài ra thực dân Anh còn tìm mọi cách để
làm gì? Vì sao ( Lo sợ hàng hoá của thuộc địa
phát triển cạnh tranh với chính quốc )
? Thái độ của các tầng lớp nhân dân ra sao?
?Vì sao nhân dân các thuộc địa Bắc Mĩ đấu
tranh chống lại thực dân Anh?
?Trình bày hiểu biết của em về Oa-sinh-tơn
-Là một chủ nô giàu, có tài quân sự và tổ chức,
đợc cử làm tổng chỉ huy nghĩa quân
HS đọc điều khoản của tuyên ngôn trích trong
SGK
?Theo em tính chất tiến bộ của “Tuyên ngôn
độc lập”của Mĩ thể hiện ở những điểm nào?
HS trả lời theo nội dung
?Vậy trên thực tế, những quyền này có đợc
thực hiện không?
-Tuy còn hạn chế nh(vẫn duy trì chế độ nô lệ,
khẳng định quyền lực của ngời da trắng và của
giai cấp t sản )Song đây là một văn kiện có
tính chất tiến bộ trong lịch sử lúc đó (Tuyên bố
chủ quyền của nhân dân và những quyền tự do
t sản ) “Tất cả mọi ngời sinh ra đều có
nhân của chiến tranh
-Bắc Mĩ là vùng đất phì nhiêu, giàu có
-Ngời Anh Tiêu diệt ngời
In-đi-an -Đa nô lệ da đen sang để khai khẩn đất hoang
-Ngăn cản công thơng nghiệp ->Đấu tranh chống ách thống trị của thực dân Anh
2.Diễn biến cuộc đấu tranh
*Nguyên nhân
- Phản đối chế độ thuế
*Diễn biến
- 4/1775 chiến tranh bùng nổ-Nghĩa quân do Oa-sinh-tơn chỉ huy
-5/7/1776 tuyên ngôn độc lập đợc công bố
-17/10/1777 nghĩa quân thắng lớn
ở Xa-ra-tô-ga và nhiều trận khác, buộc Anh phải kí hiệp ớc Véc-xai1783
Trang 6?Chiến tranh kết thúc đã đem lại kết quả gì?
?Những điểm nào thể hiện tính chất t sản và sự
hạn chế của Hiến pháp 1787 của Mĩ?
HS trả lời phần chữ nhỏ
?Cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc
Anh ở Bắc Mĩ có ý nghĩa lịch sử?
GV: Cuộc chiến tranh giành độc lập của các
thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ về thực chất là một
ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân-Nền kinh tế t bản Mĩ phát triển
Đọc và trả lời câu hỏi bài 2 Cách mạng t sản Pháp
Ngày soạn: 8A
8B
Tiết 3cách mạng t sản pháp (1789 – 1794)I
*Kết quả, ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ?
-Chiến tranh kết thúc thắng lợi với sự ra đời một quốc gia mới quốc gia t sản
Trang 7-Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa ở Bắc Mĩ đã giải phóng nhân dân Bắc Mĩ khỏi
ách đô hộ của chủ nghĩa thức dân,làm cho nền kinh tế t bản Mĩ phát triển
2.Bài mới
Tiếp theo sự thắng lợicủa cách mạng t sản ở Hà Lan, Mỹ, cách mạng t sản pháp cuối thế kỷ XVIII là một cuộc cách mạng xã hội sâu rộng đạt đến đỉnh cao Nó đã tiêu diệt chế độ phong kiến , mở đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển ở pháp , góp phần đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống phong kiến ở châu Âu , mà trong đó quần chúng nhân dân là động lực chính thúc
đẩy cách mạng tiến lên
Hoạt động 1
HS đọc bài – Tìm hiểu nội dung các hình trong
SGK
?Tính chất lạc hậu của nền nông nghiệp Pháp
thể hiện ở những điểm nào?
?Nguyên nhân của sự lạc hậu này là gì?
?Chế độ phong kiến còn kìm hãm, sự phát triển
của công, thơng nghiệp ra sao?
*Nông nghiệp-Công cụ,canh tác thô sơ
-Ruộng đất bị bỏ hoang nhiều -Mất mùa, đói kém xảy ra
=>Sự bóc lột của phong kiến địa chủ
*Công, thơng nghiệp-Thuế má nặng -Không có đơn vị tiền tệ-Nông dân nghèo, không có sức mua
2.Tình hình chính trị – xã hội
-Ba đẳng cấp:
+Tăng lữ
+ Quý tộc +Đẳng cấp thứ 3
HS vẽ sơ đồ vào vở
-Tăng lữ và quý tộc nắm giữ các chức vụ
Trang 8nộp mọi thứ thuế và làm nghĩa vụ với phong
kiến
GV: Phân định “Đẳng cấp” với “Giai cấp”
-Đẳng cấp là tầng lớp của xã hội, đợc hình
thành dới các chế độ chiếm hữu nô lệ, phong
kiến, do luật pháp hoặc tục lệ quy định về vị trí
xã hội, quyền lực và nghĩa vụ mang tính cha
truyền con nối Giữa các đẳng cấp có sự phận
biệt đối xử bất bình đẳng
-Giai cấp:theo sơ đồ trên cho ta thấy giai cấp
phong kiến gồm hai đẳng cấp Quý tộc và Tăng
lữ, Đẳng cấp thứ 3 bao gồm các giai cấp:Nông
dân, t sản và những tầng lớp khác
HS quan sát H5 – SGK, miêu tả mối quan hệ
giữa các đẳng cấp trong xã hội Pháp lúc bấy giờ
?Dựa vào những đoạn trích ngắn trên, em hãy
nêu một vài điểm chủ yếu trong t tởng của
Mông-te-xki-ơ,Vôn-te,Rút- xô?
Hoạt động 2
HS đọc bài
?Sự suy yếu của chế độ quân chủ chuyên chế
biểu hiện ở những điểm nào?
?Vai trò của các nhà t tởng tiến bộ Pháp trong
việc chuẩn bị cho cuộc cách mạng?
-Vôn-te: Nói về quyết tâm đánh đổ chế độ phong kiến
II.Cách mạng bùng nổ1.sự khủng hoảng của chế độ quân
chủ chuyên chế
-Do số nợ của nhà nớc phong kiến vay t sản
-Chế độ tăng thuế-Công thơng nghiệp bị đình đốn
2.Mở đầu thắng lợi của
cách mạng
*Nguyên nhân-Quý tộc và tăng lữ ủng hộ nhà vua tăng thuế
*Diễn biến-14-7, quần chúng vũ trang tấn công chiếm pháo đài nhà tù Ba-xti-Làm chủ các cơ quan và vị trí quantrọng
-Mở đầu cho thắng lợi của cách
Trang 9- Qua bài học sinh nắm đợc diễn biến chính của cách mạng, những nhiệm vụ mà cách mạng
đã giải quyết: chống thù trong giặc ngoài, giải quyết các nhiệm vụ dân tộc, dân chủ í nghĩa lịch sử của cách mạng t sản Pháp
2.T tởng
Nhận thức tính chất hạn chế của cách mạng t sản
Bài học kinh nghiệm rút ra từ cách mạng Pháp 1789
3.Kĩ năng
Về sử dụng bản đồ, lập niên biểu,bảng thống kê
Biết so sánh, phân tích các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống
II.chuẩn bị
- Tài liệu tham khảo
III.tiến trình tổ chức dạy học
1.ổn định tổ chức 8A:……… … 8B:……… ……… Kiểm tra bài cũ
*Nêu ngắn gọn tình hình kinh tế, chính trị, xã hội nớc Pháp trớc cách mạng?
- Khác với Anh, nền nông nghiệp Pháp trớc cách mạng rất lạc hậu, ruộng đất bị bỏ hoang, công cụ và kỹ thuật canh tác thô sơ,mất mùa đói kém liên tiếp xảy ra
Về công thơng nghiệp phát triển nhng bị chế độ phong kiến kìm hãm:thuế má nặng,không có
đơn vị tiền tệ, nông dân nghèo không có sức mua
Về tình hình chính trị là nớc quân chủ chuyên chế Xã hội chia ba đẳng cấp:Tăng lữ, quý tộc,
đẳng cấp thứ 3
2.Bài mới
Thắng lợi cuộc khởi nghĩa ngày 14/7/1789 phá ngục BA XTI đã mở đầu cho những thắng lợi tiếp theo của cách mạng Pháp cách mạng tiếp tục phát triển nh thế nào ý nghĩa của cuộc cách mạng và những tác động của nó đối với thế giới nh thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu trong bài hôm nay
GV: Nhắc cho HS nhớ lại thế nào là quân chủ lập
hiến.(thực chất vẫn là chế độ t bản song vì phải chống
lại cuộc đấu tranh của nhân dân nhằm đẩy CM đi xa
hơn, bảo vệ quyền lợi của quí tộc mới và t sản nên
phải lập CĐQCLH.) ( CĐQCLH ở Anh)
? Cách mạng thắng lợi ở pari có ý nghĩa nh thế nào
(nhanh tróng lan rộng ra khắp nớc)
?sau cách mạng tầng lớp nào đã lên nắm chính quyền
III/ Sự phát triển của cách mạng
1 Chế độ quân chủ lập hiến (Từ ngày 14-7-1789 đến ngày
10/08/1792)
- Cách mạng thắng lợi ở pari
- Giai cấp t sản lợi dụng sức mạnh của quần chúng nắm chính quyền
Trang 10? sau khi nắm chính quyền đại t sản đã làm gì.( hạn
chế quyền của vua, thông qua tuyên ngôn nhân quyền
và dân quyền với khẩu hiệu nổi tiếng “ tự do, bình
đẳng, bác ái” Ban hành hiến pháp 9/1791)
? Nêu những mặt tích cực và tiêu cực của Tuyên ngôn
và hiến pháp 1791(Tích cực:đề cao quyền tự do, bình
đẳng của con ngời Tiêu cực: phục vụ, bảo vệ quyền
lợi của giai cấp t sản, nhân dân hầu nh không đợc
h-ởng)
? Trớc tình hình đó nhà vua Pháp đã làm gì( vua Pháp
liên kết với bọn phản động trong nớc và cầu cứu các
nớc PK Châu Âu nhằm chống phá CM)
? Em có suy nghĩ gì về hành động của vua Pháp.( hèn
nhát , phản động Giống vua Lê Chiêu Thống của nớc
ta đẫ cầu cứu quân Thanh)
? Nhân dân Pháp đẫ làm gì khi tổ quốc lâm nguy Kết
quả
Hoạt động 2
? Cuộc khởi nghĩa 10-8-1792 của quần chúng đa ra
kết quả gì?( lật đổ nền thống trị của đại t sản, chế độ
phong kiến bị xoá bỏ hoàn toàn nền cộng hoà đợc xác
lập)
? Tình hình nớc Phapsn sau khởi nghĩa
GV: nền cộng hoà đầu tiên của pháp đợc thiết lập vào
thời gian nào
GV: Nền CH pháp đợc thành lập nhng pháp lại dơi
vào tình thế nào.(bên ngoài liên minh các nớc PK tấn
công Pháp trong nớc phản động chống phá
? nhân dân đã làm gì trớc tình hình đó.( bài trừ nội
phản và kiên quyết chống ngoại xâm.)
GV: yêu cầu HS lên bảng điền trên lợc dồ các nớc tấn
? nớc Pháp thiết lập chế độ cộng hoà trong tình hình
hết sức khó khăn( nội phản và ngoại xâm đe doạ
Phái ghi rông đanh chỉ lo củng cố quyền lực => ND
PaRi khởi nghĩa
Hoạt động 3
?sau khi phái Ghi Rông Đanh bị lật đổ Tình hình
n-ớc Pháp nh thế nào.Ai đứng đầu.( Kết quả cuộc khởi
nghĩa 2/6/1793 đa t sản vừa và nhỏ lên cầm quyền do
Rô-be-spie đứng đầu thiết lập nền chuyên chính dân
chủ cách mạng Gia -cô-banh.)
? Rô- be-spie là ngời nh thế nào?
- Hạn chế quyền vua và xoa dịu sự căm phẫn của nhân dân
- Thông qua tuyên ngôn nhân quyền
và dân quyền
- Tháng 9/1792 Ban hành hiến pháp
- 10/8/1792 Nhân dân phải khởi nghĩa=> lật đổ Đại T Sản, và chế
- 21/9/1792 nền CH pháp đợc thành lập
- Trong nớc phản động nổi loạn
- Phái Gi-Rông-Đanh chỉ lo củng cốquyền lực
- 2-6-1793 nhân dân pari phải lật đổphái Gi-Rông-Đanh
3 Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-Cô-Banh(từ ngày 2-6-
1793 đến ngay 27-7-1794.)
- Quốc hội do phái Gia-cô-Banh chiếm đa số cử ra uỷ ban cứu nớc,
đứng đầu là Rô- be-spie
Trang 11(GV: có tài, kiên quyết CM, tích cực bảo vệ nhân dân
và không chịu khuất phục trớc kẻ thù.ông nổi tiếng
là con ngời không thể bị mua chuộc)
? Những biện pháp của chính quyền Gia- Cô - Banh?
Thái độ của nhân dân
(lấy lại ruộng đất chia và bán cho nông dân Qui định
giá bán hàng cho dân nghèo và mức lơng tối đa cho
thể tiếp tục phát triển?
Rô- be-spie và các bạn chiến đấu lại bị bắt và bị sử
- Quần chúng phấn khởi
- Liên minh chống pháp bị đánh bại
và tan rã ngày 26-6-1794
- Nội bộ phái Gia-cô-banh chia rẽ
- 27-7-1794, T sản pháp cách mạng tiến hành đảo chính
4 ý nghĩa lịch sử
-Lật đổ giai cấp phong kiến đa giai cấp t sản lên nắm quyền mở đờng cho CNTB phát triển
- Hạn chế: Cha đáp ứng đợc quyền lợi của nhân dân
1.Kiến thức : Qua bài học sinh nắm đợc một số phát minh chủ yếu về kĩ thuật và quá trình công nghiệp hoá ở các nớc Châu Âu- Mĩ từ thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX
- Đánh giá đợc hệ quả kinh tế xã hội của cách mạng công nghiệp
Sự áp bức bóc lột của CNTB gây ra sự đau khổ cho nhân dân lao động thế giới
Nhân dân thực sự là ngời sáng tạo,chủ nhân của các thành tựu kĩ thuật, sản xuất
Trang 12?Vậy sau khi cách mạng thành công,để bảo
đảm chủ nghĩa t bản có điều kiện phát triển,
giai cấp t sản phải làm gì?
-Muốn phát triển sản xuất cần phải sử dụng
máy móc(Lấy VD sức máy móc lớn hơn nhiều
so với cơ bắp con ngời).Chính vì vậy từ những
năm 60 của thế kỷ XVIII, máy móc đợc phát
minh và sử dụng trong sản xuất đầu tiên ở Anh
GV:(TL2-30)
?Vì sao cách mạng công nghiệp nổ ra đầu tiên
ở Anh?
-Vì cuộc cách mạng t sản đầu tiên đã giành
thắng lợi diễn ra ở Anh; Do ngành len dạ phát
triển nên việc phát minh máy móc đầu tiên ở
Anh cũng xuất phát từ kéo sợi -> Dệt
HS quan sát H12-13 và rút ra nhận xét(năng
suất tăng)
?Có phải máy móc chỉ sử dụng trong ngành dệt
không? Vậy còn ngành nào nữa ?
-Máy móc đợc sử dụng trong nhiều ngành,nhất
là trong giao thông vận tải
GV: Tổ chức cho HS thảo luận nhóm theo câu
GV tờng thuật( Giêm Oát đã phát minh ra máy
hơi nớc và sử dụng trong các ngành kinh tế : xe
I.Cách mạng công nghiệp1.Cách mạng công nghiệp ở Anh
- Từ những năm 60 của thế kỷ XVIII,máy móc đợc phát minh và sử dụngtrong sản xuất đầu tiên ở Anh
-Nhu cầu vận chuyển nguyên liệu đếnnhà máy sản xuất và đa hàng hoá đitiêu thụ->máy móc đợc sử dụng nhiềutrong giao thông vận tải
+Máy kéo sợi Gien-ni+Năm 1769, Ac-crai-tơ chế ra máy kéo
Trang 13lửa Xti-phen-xơn)
?Vì sao vào giữa TK XIX,Anh lại đẩy mạnh
sản xuất gang,thép và than đá?
?Tìm trong SGK những phát minh, cải tiến kĩ
-Nhờ tiếp thu những thành tựu kỹ thuật và rút
kinh nghiệm từ những phát minh của Anh đồng
thời quá trình cải tiến kỹ thuật của Pháp,Đức
?Quan sát lợc đồ H17-18, so sánh biến đổi ở
n-ớc Anh sau khi hoàn thành cách mạng công
nghiệp?
-Cách mạng công nghiệp đã làm thay đổi bộ
mặt của các nớc t bản: Nhờ phát minh máy
móc,nhiều khu công nghiệp lớn, nhiều thành
?Hai giai cấp này ntn?
-Mâu thuẫn gay gắt
?Mâu thuẫn giữa t sản với vô sản đã dẫn đến
kết quả gì?
-Giai cấp vô sản đứng lên đấu tranh
sợi chạy bằng sức nớc +Năm 1785, Et-mơn Các-rai chế tạo ramáy dệt
+Năm 1784,Giêm Oát hoàn thành phátminh ra máy hơi nớc
=>Đã đa nớc Anh từ một nớc nôngnghiệp phát triển nhất thế giới lúc bấygiờ và đợc gọi là “công xởng của thếgiới”
2.cách mạng công nghiệp ở Pháp Đức
*Pháp:
+Các mặt sản xuất tăng+Đứng thứ 2 sau Anh
*Đức:
+Sản lợng than, sắt và đờng sắt tăng 2-3lần
+Công nghiệp hoá chất+Công nghiệp luyện kim tăng nhanh cóvai trò chủ yếu
3.Hệ quả của cách mạng công nghiệp
Trang 14- Trình bày quá trình xâm lợc thuộc địa và sự hình thành hệ thống thuộc địa Đôi nét về quátrình đấu tranh giữa chủ nghĩa t bản và chế độ phong kiến trên phạm vi toàn thế giới.
2.Kĩ năng
Khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong SGK
Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế
3.Thái độ:
- Sự áp bức bóc lột của CNTB gây ra sự đau khổ cho nhân dân lao động thế giới
- Nhân dân thực sự là ngời sáng tạo,chủ nhân của các thành tựu kĩ thuật,sản xuất
* Kiểm tra bài cũ :
? Những phát minh chủ yếu trong giai đoạn này?
? Kết quả của cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh?
2.Bài mới
Hoạt động 1
HS đọc bài
?Nguyên nhân nào dẫn tới phong trào đấu tranh
giành độc lập ở châu Âu và châu Mĩ?
?ảnh hởng của các cuộc cách mạng t sản dẫn đến
điều gì?
GV: đặc biệt là cách mạng Pháp => phong trào của
chủ nghĩa t bản châu Âu cùng sự
suy yếu của thực dân Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha đa
đến cuộc đấu tranh giành độc lập ở châu Mĩ
LaTinh
HS quan sát H19 lợc đồ thống kê hàng loạt quốc
gia t sản mới ở Mĩ La Tinh ra đời
?Các quốc gia t sản ở châu Mĩ la Tinh ra đời có tác
dụng gì tới châu Âu?
?Đối với châu Âu phong trào cách mạng đã diễn ra
II.Chủ nghĩa t bản xác lập trên phạm vi thế giới
1.Các cuộc cách mạng t sản thế
kỷ XIX
*Nguyên nhân-Do sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế t bản chủ nghĩa
-Do tác động của cuộc cách mạng t sản Pháp và cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ -Do Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha
đang suy yếu
=>Các quốc gia t sản ra đời
-Thúc đẩy cách mạng ở châu Âu tiếp tục phát triển
Trang 15?Quan sát kênh H21 : Đó là cuộc đàn áp đẫm máu
của quân đội chống quần chúng cách mạng 2-1848
ở Pa-ri
?Kết quả của các cuộc đấu tranh ntn?
?Mặc dù bị đàn áp dã man giai cấp vô sản châu Âu
thể hiện điều gì?
-Không khuất phục, tiếp tục cuộc cách mạng
*GV tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm:3nhóm
HS thảo luận theo câu hỏi:
?Cuộc cách mạng ở I-ta-li-a, Đức, Nga đã diễn ra
Nêu điểm chung của các cuộc cách mạng trên?
=>Qua các cuộc cách mạng t sản từ Hà Lan đến cải
cách ở Nga tuy diễn ra dới nhiều hình thức khác
nhau song nguyên nhân sâu xa và mục đích đều là
mở đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển
Hoạt động2
HS đọc bài
?Vì sao chủ nghĩa t bản phơng Tây lại đi xâm
chiếm thuộc địa?(Trong thời kì cách mạng công
nghiệp, kinh tế t bản chủ nghĩa phát triển nhanh
chóng làm tăng nhu cầu về thị trờng, nguyên vật
liệu, nên các nớc t bản phơng Tây đã đẩy mạnh quá
trình đi xâm lợc các nớc châu á và châu Phi)
HS đọc đoạn trích lời của Mác, Ăng Ghen(SGK-27)
để hiểu rõ hơn về nguyên nhân
?Tại sao T bản phơng Tây lại đẩy mạnh xâm lợc ở
- 1848-1849, cách mạng t sản diễn ra quyết liệt tấn công vào chế độ phong kiến->đàn áp dã man
-I-ta-li-a(1859-1870): Đấu tranh quần chúng
-Đức(1864-1871): Qua con đờng chiến tranh của quí tộc phổ
-Nga(1861): Cải cách chế độ nông nô
=>Đều là các cuộc t sản mở đờngcho CNTB phát triển
2.Sự xâm l ợc của t bản ph ơng Tây đối với các n ớc á , Phi
-Các nớc T bản phơng Tây tăng cờng xâm lợc các nớc châu á,Phi biến các nớc này trở thành thuộc
địa
3.Củng cố
Nguyên nhân nào dẫn tới các cuộc cách mạng t sản thế kỷ XIX?
Vì sao TB phơng Tây đẩy mạnh việc xâm lợc châu á, phi?
4.Hớng dẫn học ở nhà
Học bài- trả lời câu hỏi SGK
Đọc trớc bài 4
Trang 16- Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học.
- Giáo dục tinh thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân
3 Kĩ năng :
- Biết phân tích, nhận định về quá trình phát triển của phong trào công nhân vào thế kỉ XIX
II Chuẩn bị
- Tranh ảnh SGK, tài liệu tham khảo
III Tiến trình dạy học
-GV: Sự phát triển của xã hội loài ngời đã
chứng minh quy luật: có áp bức thì có đấu
tranh Vì sao ngay khi mới ra đời giai cấp
công nhân đã đấu tranh chống chủ nghĩa t
bản?
GV: Em biết gì về đời sống của công nhân
( HS nêu theo SGKtrang 28)
HS: quan sát hình 24 nhận xét
GV: bổ xung
GV: Tại sao giới chủ lại thích sử dụng lao
động trẻ em và phụ nữ.( tiền lơng trả thấp, lao
động nhiều giờ,cha có ý thức đấu tranh,)
GV: Điều kiện sống và làm việc nh vậy khiến
họ đã có hành động gì
GV:Vì sao công nhânlại đập phá máy móc
( Nhận thức kém,họ cho rằng máy móc làm
khổ họ )
GV: Tổ chức đầu tiên của công nhân Tổ
chức này hoạt động nh thế nào.(Công
đoàn.Tổ chức họ đấu tranh, bảo vệ quyền lợi
cho CN)
Họat động 2 GV: Cho HS đọc phần 2 SGK
GV: Phong trào công nhân đã phát triển nh
I.Phong trào công nhân nửa đầu
Trang 17thế nào.
GV: Khẩu hiệu ‘ Sống trong lao động, Chết
trong chiến đấu có ý nghĩa nh thế nào.( quyền
GV: Đây là phong trào gì.( Hiến chơng )
GV: phong trào đấu tranh dới hình thức nào
( Mít tinh, biểu tình, đa kiến nghị(hàng triệu
- 1844 Công nhân vùng Sơ Lê Din ( Đức ) khởi nghĩa
- Năm 1836 phong trào hiến chơng đã dieenx
ra ở Anh
* Kết quả : Các cuộc khởi nghĩa đều thất bại
* Nguyên nhân thất bại : Cha có đờng lối chính trị đúng đắn, thiếu tổ chức lãnh đạo vững vàng
* ý nghĩa: Đánh dấu sự trởng thành của phongtrào công nhân quốc tế,là tiền dề cho sự ra đờicủa lí luận cách mạng
3 Củng cố:
- Nêu các sự kiện chủ yếu về phong trào công nhân trong những năm 1830 – 1840
4 H ớng dẫn học ở nhà:
- Đọc SGK, quan sát kênh hình , đoạn chữ nhỏ nhận xét và học bài theo câu hỏi SGK
- Đọc phần II và trả lời câu hỏi SGK
Ngày giảng 8A
8B
Tiết 8 phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa mác
- Nội dung tiêu biểu cuả tuyên ngôn của ĐCS
- Phong trào công nhân quốc tế sau khi chủ nghĩa xã hội khoa học ra đời
* Kiểm tra bài cũ
- Nguyên nhân, Kết quả của các phong trào công nhân trong những năm 1930 –1940? ( Bị áp bức bóc lột nặng nề, tiền lơng thấp, phải lao động trong nhiều giờ, điều kiện
ăn ở kém )
-Kết quả:Phong trào công nhân thất bại vì bị đàn áp, cha có lí luận cách mạng đúng đắn Song đã đánh dấu đợc sự trởng thành của giai cấp công nhân quốc tế->Tạo điều kiện cho lí luận cách mạnh ra đời
Trang 182 Bài mới
II.sự ra đời của chủ nghĩa Mác
-1843 Mác sang Pa- ri tiếp tục nghiên cứu và tham gia phong trào cách mạng Pháp
- Ăng Ghen sinh 1820 trong một gia đình chủ xởng giàu có ở Bác-Men(Đức),ông thông cảm với nỗi khổ của công nhân
?Nêu điểm giống nhau trong t tởng của Mác và Ăng
Ghen?
=>Đều muốn giúp đỡ giai cấp vô sản đấu tranh để thoát khỏi áp bức bóc lột
GV giới thiệu với học sinh chân dung của Mác và
Ăng Ghen
Hoạt động 2 2 “Đồng minh những ng ời công
sản” và “Tuyên ngôn của Đảng cộng sản”
?Tổ chức này tuy đợc kế thừa nhng có điểm gì khác?
-Tuy kế thừa song đợc cải tổ thành chính Đảng độc
lập đầu tiên của vô sản quốc tế
?Hai ông đợc giao nhiệm vụ gì?
-Đợc uỷ nhiệm soạn thảo cơng lĩnh của Đồng minh
-2.1848 Tuyên ngôn của Đảng côngsản đợc tuyên bố
?Hãy trình bày nội dung chủ yếu của tuyên ngôn?
+Quy luật phát triển của xã hội loài ngời là sự phát triển của chủ nghĩa xã hội
+Vai trò của giai cấp vô sản là lực ợng lật đổ chế độ t bản, xây dựng XHCN
l-? ý nghĩa của câu kết thúc đẩy tuyên ngôn là gìl-? + “Vô sản tất cả các nớc đoàn kết
lại”
- Nêu cao tinh thần điều kiện quốc tế vô sản
?Trình bày ý nghĩa của bản tuyên ngôn (SGK)
Trang 19Hoạt động 3 3.Phong trào công nhân từ năm
1848 đến năm 1870- Quốc tế thứ nhất
HS đọc bài
?Em hãy nhắc lại kết quả của các phong trào công
nhân đầu TK XIX?
-Phong trào công nhân thất bại vì bị đàn áp
?Nguyên nhân thất bại của các phong trào đó?
-Thiếu sự lãnh đạo đúng đắn và cha có đờng lối
chính trị rõ ràng
-Trong những năm 1848- 1849 giai cấp công nhân nhiều nớc ở châu Âu
đã đấu tranh quyết liệt chống áp bức bóc lột
?Phong trào công nhân từ sau cách mạng1848-1870
có nét gì nổi bật? -Từ sau CM 1848-1870 giai cấp công nhân trởng thành, nhận thức rõ
hơn về vai trò giai cấp mình và tinh thần đoàn kết quốc tế của công nhân
?Vì sao giai cấp công nhân ngày càng nhận thức rõ
tầm quan trọng của sự đoàn kết quốc tế ( Có cùng
một kẻ thù chung )
GV:trớc tình hình đó đòi hỏi phải thành lập một tổ
chức cách mạng quốc tế của giai cấp vô sản để thống
nhất chỉ đạo đấu tranh
GV: tờng thuật buổi lễ thành lập quốc tế thứ nhất
(SGK)
-Ngày 28-9-1864 Hội đồng liên hiệp quốc tế đợc thành lập(Quốc tế thứ nhất)
?Nhiệm vụ của quốc tế thứ nhất từ khi thành lập đến
1870.( Tiến hành truyền bá học thuyết Mác Thúc
đẩy phong trào công nhân quốc tế)
?Vai trò của Mác trong việc thành lập quốc tế thứ
nhất?
-Mác là đại biểu công nhân Đức, đợc cử vào ban
lãnh đạo và trở thành ngời đứng đầu của Quốc tế thứ
nhất
3.Củng cố
-Trình bày đôi nét về tiểu sử Mác và Ăng ghen
- Vai trò của quốc tế thứ nhất đối với phong trào công nhân quốc tế
1.Kiến thức : Qua bài học sinh biết và hiểu
- Mâu thuẫn giai cấp ở Pháp trở nên gay gắt và sự xung đột giữa t sản và công nhân
- Công xã Pa Ri: Cuộc khởi nghĩa ngày 18 – 3 – 1871 thắng lợi
- Một số chính sách quan trọng của công xã ý nghĩa lịch sử của công xã Pa Ri
2.Kĩ năng
Trang 20Nâng cao khả năng trình bày, phân tích một sự kiện lịch sử
Liên hệ kiến thức đã học với cuộc sống hiện nay
3.Thái độ
Năng lực lãnh đạo, quản lí nhà nớc của giai cấp vô sản
Chủ nghĩa anh hùng cách mạng Lòng căm thù đối với giai cấp bóc lột tàn ác
II.Chuẩn bị :
Bảng phụ vẽ sơ đồ bộ máy Hội đồng công xã
III.Tiến trình dạy học :
1.ổn định tổ chức
* Kiểm tra : 8A: 8B
*Kiểm tra bài cũ ;
“Tuyên ngôn của Đảng cộng sản” ra đời trong hoàn cảnh nào?Nội dung chủ yếu của nó? 2.Bài mới
Gv : bị đàn áp đẫm máu trong cuộc cách mạng năm
1848 Song giai cấp vô sản Pháp đã trởng thành
nhanh chóng
Hoạt động 1 GV: Nền thống trị của chế dộ II (1852 – 1870)
thực chất là nền chuyên chế t sản,trong thì đàn áp
nhân dân, ngoài tiến hành chiến tranh xâm lợc
GV: Chính sách đó dẫn đến kết quả gì
GV: Nhằm giảm nhẹ mâu thuẫn trong nớc, Pháp đã
làm gì ( Ngăn cản quá trình thống nhất đất nớc
GV: Thành quả của cách mạng 4-9 rơi vào tay t sản
Tổ quốc lâm nguy Chính phủ vệ quốc đã làm gì
GV:Nguyên nhân trực tiếp của cuộc khởi nghĩa của
công nhân PaRi là gì.( chống lại sự đầu hàng của t
GV: Khởi nghĩa ngày 18 -3 là cuộc cách mạng vô
sản đầu tiên trên thế giới lật đổ chính quyền của
GCTS
GV: 26-3-1871 có sự kiện gì
GV: Đây thực sự là một ngày hội của quần chúng,
mọi ngời hân hoan trong buổi ra mắt hội đồng công
I.Sự thành lập công xã
1 Hoàn cảnh ra đời của công xã
- Mâu thuẫn gay gắt giữa t sản và vôsản không thể điều hoà
- Chiến tranh Pháp – Phổ nổ ratrong điều kiện không có lợi choPháp
* Kết quả : Pháp thua trận tại thànhXơ Đăng
- 4 -9 -1870 Nhân dân PaRi đứnglên khởi nghĩa => Chính phủ vệ quốc
* Kết quả :
- Nhân dân làm chủ Pa Ri, lập quốcdân quân làm chính phủ lâm thời
- Ngày 26-3-1871 bầu hội đồngcông xã
Trang 21GV giai cấp t sản Pháp quyết tâm tiêu diệt cuộc
CMVS Chúng không ngần ngại bán rẻ tổ quốc cho
quân xâm lợc.T sản phản quốc ở Pháp và quân xâm
lợc Đức cấu kết với nhau để đàn áp cách mạng
Chúng đã phạm tội ác ghê tởm, dã man
?Tại sao Đức lại ủng hộ chính phủ Véc sai trong
việc chống lại công xã?
-Chính phủ Chi-e đã kí hoà ớc với Đức cắt cho Đức
tỉnh Anđát và một phần tỉnh Lo-ren giàu có
-Bồi thờng 5tỉ phơ-răng vàng
GV trình bày cuộc nội chiến “Ngày20-5"SGK
GV giới thiệu H31-SGK
Chúng ta thấy tất cả nhân dân lao động Pa-ri đều
tham gia chiến đấu Trận chiến đấu diễn ra rất ác
liệt.Lịch sử gọi là “Tuần lễ đẫm máu”
?Vì sao công xã Pa-ri bị thất bại
-Giai cấp vô sản Pa-ri còn yếu, thiếu chính Đảng
Mác-Xít lãnh đạo, phạm một số sai lầm, cha thực
hiện đợc liên minh công nông=>Cần có một chính
Đảng Mác xít vững mạnh, phải kiên quyết tấn
công,có sự đoàn kết các tầng lớp nhân dân.Đây
cũng là một bài học quan trọng của công xã pa-ri
mà giai cấp vô sản quốc tế và nhân dân ta rút kinh
nghiệm
Hồ Chí Minh đã đa ra nhận định: “Pa-ri công xã vì
tổ chức không khéo và vì không liên lạc với dân
cày, đến nỗi thất bại Cách mạng thì phải có tổ
chức rất vững bền mới thành công Muốn làm cách
uỷ ban thi hành pháp luật
- Nhân dân nắm mọi quyền quahội đồng công xã
=> Công xã Pa Ri là nhà nớc kiểumới Do dân, vì dân
III.Nội chiến ở Pháp- ý nghĩa lịch sử
của công xã Pa-ri
-Giai cấp t sản Pháp quyết tâm tiêudiệt cuộc CMVS, chúng câu kết với
Đức để đàn áp CM-Cuộc nội chiến diễn ra ác liệt
=>Công xã Pa-ri bị thất bại
*ý Nghĩa :-Lật đổ chính quyền t sản, xây dựngnhà nớc của giai cấp vô sản
-Để lại nhiều bài học quý báu:cáchmạng vô sản muốn thắng lợi phải có
Đảng, thực hiện liên minh côngnông ( SGK )
Trang 22Duyệt của tổ chuyên môn.
*********************************************
Ngày giảng 8A
- Nâng cao nhận thức về bản chất của chủ nghĩa t bản
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hoà bình
II Chuẩn bị
- Lợc đồ các nớc đế quốc và thuộc địa đầu thế kỷ XX trong SGK
III.Tiến trình dạy và học
1 ổn định tổ chức
*Kiểm tra : 8A: 8B
* Kiểm tra bài cũ
*Vì sao nói nhà nớc công xã là nhà nớc kiểu mới ?
2 Bài mới ;
Hoạt động 1
HS đọc bài
GV: CMCN diễn ra trớc tiên ở đâu? ở thế kỷ XVIII
Anh đứng vị trí thứ mấy về sản xuất công nghiệp?
(CMCN diễn ra sớm nhất ở Anh, đứng đầu thế giới
về SXCN.)
GV : Nền kinh tế Anh cuối thế kỷ XIX phát triển nh
thế nào? Nguyên nhân của tình trạng đó? (Cuối thế
kỷ XIX công nghiệp Anh phát triển chậm, mất dần vị
trí độc quyền, xuống hàng thứ 3 thế giới Nguyên
nhân: là do máy móc, trang thiết bị lạc hậu Giai cấp
t sản Anh chú trọng đầu t vào các nớc thuộc địa,
không chú ý đến đầu t phát triển kinh tế trong nớc.)
GV: Vì sao Anh chú trọng đầu t vào hệ thống thuộc
địa.( Xâm chiếm và bóc lột )
?Tuy mất vị trí dẫn đầu về công nghiệp, nhng Anh lại
phát triển mạnh về lĩnh vực nào?
GV cho học sinh thảo luận nhóm theo câu hỏi :
?Hãy cho biết quá trình ra đời của các công ty độc
quyền ở Anh và vai trò của nó?
- Lần lợt các nhóm đại diện trả lời câu hỏi Lớp nhận
xét->bổ sung
I.Tình hình các n ớc Anh, Pháp,
Đức, Mĩ 1.Anh
-Cuối thế kỷ XIX công nghiệpAnh xuống hàng thứ 3 thế giới
- Nguyên nhân : Chú trọng đầu tsang hệ thống thuộc địa
-Dẫn đầu thế giới về xuất khẩu tbản, thơng mại và thuộc địa
Trang 23GV nhận xét->bổ sung->chốt lại ý chính
( Đầu thế kỷ XX nhiều công ty độc quyền về công
nghiệp và tài chính ra đời, những nhà băng lớn tập
trung ở khu Xi-ti- trung tâm Luân Đôn cho vay tiền
khắp thế giới Các công ty độc quyền từng bớc chi
phối toàn bộ đời sống kinh tế, chính trị của nớc
Anh.)
? Tình hình chính trị và chính sách đối ngoại của nớc
Anh ra sao?
GV :Hai Đảng này phục vụ cho quyền lợi của giai
cấp nào.(Tuy hai Đảng khác nhau, thậm chí có chính
sách mâu thuẫn nhau, song đều là các Đảng phục vụ
quyền lợi của giai cấp t sản, chống lại nhân dân)
GV:Vì sao hai Đảng thay nhau cầm quyền qua bầu
cử ( Một thủ đoạn của giai cấp t sản nhằm lừa gạt,
xoa dịu nhân dân.)
GV : Anh còn thực hiện chính sách gì (Anh đẩy
mạnh xâm lợc thuộc địa, năm 1914 thuộc địa Anh
rộng 33 triệu Km2 với 400 triệu dân, bằng 1/4diện
tích và dân số thế giới Lê nin gọi chủ nghĩa đế quốc
Anh là “Chủ nghĩa đế quốc thực dân” )
HS : Nhận xét và cho biết Tại sao gọi Anh là đế
quốc mà mặt trời không bao giờ lặn ( GV : chỉ trên
lợc đồ Vì S của Anh rộng, lãnh thổ trải dài từ Niu
Di Lân , Ô Xtrâylia.)
GV : Vậy đặc điểm của CNĐQ Anh là gì (Đặc điểm
của chủ nghĩa t bản Anh là chủ nghĩa đế quốc thực
dân, vì Anh có hệ thống thuộc địa rộng lớn nhất thế
giới và lợi nhuận thu đợc nhờ chủ yếu vào bóc lột
GV: Do nghèo tài nguyên hơn các t bản khác nên
Pháp chú ý nhiều đến xuất cảng t bản hơn là đầu t
xây dựng, phát triển công nghiệp trong nớc
GV: Nớc Anh đầu t t bản vào những ớc nào ( các
thuộc địa ) còn Pháp ( đầu t cho các nớc chậm tiến
nh Nga.Thổ Nhĩ Kì vay ( SGK 40 )
?Cuối thế kỷ XIX, để giải quyết khó khăn trên giai
cấp t sản Pháp đã làm gì?
GV: Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Pháp?
GV:Tại sao chủ nghĩa đế quốc Pháp đợc mệnh danh
là “CNĐQ cho vay lãi”(CNĐQ Pháp tồn tại trên cơ
sở lợi nhuận thu đợc từ chính sách đầu t, t bản ra nớc
ngoài bằng cho vay lãi.Thống trị bóc lột thuộc địa
=>CNĐQ cho vay lãi)
*Chính trị: Là nớc quân chủ lậphiến.Hai đảng,Đảng tự do - bảothủ, thay nhau cầm quyền
*Đối ngoại: Đẩy mạnh xâm lợcthuộc địa
2.Pháp
- Công nghiệp Pháp phát triểnchậm, tụt xuống hàng thứ t thếgiới Tuy nhiên một số nghành vẫnphát triển nhanh nh: Điện khí, hoáchất, chế tạo ô-tô
* Chính trị :+ Đối nội: Tăng cờng đàn áp nhân
Trang 24GV: Hãy thống kê trong SGK các con số chứng tỏ sự
phát triển nhanh chóng của CN Đức?
HS dựa vào SGK
GV:Công nghiệp phát triển nhanh chóng đa đến sự
phát triển của CNĐQ Đức có gì khác Anh, Pháp?
GV:Vì sao công nghiệp Đức phát triển nhảy vọt nh
vậy.(Nớc Đức hoàn thành CMTS, thống nhất thị
tr-ờng dân tộc.Đợc Pháp bồi thtr-ờng chiến tranh, tài
nguyên dồi dào áp dụng thành tựu KHKT.)
? Nét nổi bật về tình hình chính trị của Đức?
-Về chính trị: Đức theo thể chế liên bang, thi hành
chính sách đối nội, đối ngoại phản động đàn áp
phong trào công nhân, truyền bá bạo lực, tăng cờng
chạy đua vũ trang
-Về chính sách đối ngoại: Giới cầm quyền Đức hung
hãn đòi dùng vũ lực để chia lại thị trờng thế giới
?Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc?
dân->Tình hình căng thẳng
+ Đối ngoại: Đẩy mạnh xâm lợc thuộc địa
3.Đức
-Kinh tế : (đặc biệt là CN) Pháttriển nhanh chóng
- Cuối TK XIX đầu TK XX chủnghĩa Đức phát triển nhảy vọt
=>Hình thành các tổ chức độcquyền, tạo điều kiện cho nớc Đứcchuyển sang giai đoạn đế quốcchủ nghĩa
* Chính trị nhà nớc liên bang doquí tộc liên minh với t bản độcquyền lãnh đạo thi hành chínhsách đối nội, đối ngoại phản động,hiếu chiến
=>Chủ nghĩa đế quốc Đức là chủnghĩa quân phiệt, hiếu chiến
3.Củng cố:
-Nguyên nhan chính dẫn tới tình trạng tụt hậu về công nghiệp ở Anh?
-Những đặc điểm nổi bật của CNĐQ Anh, Pháp, Đức?
4.Hớng dẫn học ở nhà :
-Học bài theo câu hỏi trong sách giáo khoa
-Đọc và trả lời trớc phần tiếp theo
1.kiến thức : Qua bài học sinh hiểu đợc
- Những nét chính về nớc Mĩ Sự phát triển về kinh tế, chính trị , xã hội
- Những chuyển biến quan trọng của các nớc đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
Trang 25- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hoà bình
II Chuẩn bị
- Lợc đồ các nớc dế quốc và thuộc địa đầu thế kỷ XX trong SGK
III.Tiến trình tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức
* Kiểm tra : 8A: 8B:
* Kiểm tra bài cũ
? Hãy cho biết quá trình Anh chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa? Nêu đặc điểm nổibật của đế quốc Anh?
GV: Vậy sự phát của các nớc t bản có giống nhau
không (Không giống nhau vì phát triển không
(tăng cờng xâm lợc thuộc địa.)
GV: treo lợc đồ thế giới chỉ các khu vực ảnh
h-ởng và thuộc địa của Mĩ ở TBD, trung, nam mĩ.)
GV: Tại sao nói Mĩ là sứ sở của các ông vua công
nghiệp.( Nền công nghiệp phát triển mạnh.)
Hoạt động 2:
HS đọc bài
GV: Nêu chuyển biến quan trọng trong đời sống
kinh tế ở các nớc đế quốc (SGV 50)
GV: yêu cầu HS quan sát bức tranh H32 trong
SGK Kết hợp với những kiến thức đã học ở tiết
trớc để thảo luận nhóm theo câu hỏi:
GV: Các công ty độc quyền có vai trò nh thế nào
trong đời sống kinh tế các nớc đế quốc?
4.Mĩ
-Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XXkinh tế Mĩ phát triển nhanh chóngvơn lên đứng đầu thế giới
- Tài nguyên phong phú, thị trờngrộng lớn, kĩ thuật phát triển lợidụng vốn, đất nớc hoà bình
- Sản xuất công nghiệp phát triển
v-ợt bậc =>Sự hình thành các tổ chức
độc quyền lớn: Xác định Mĩ chuyểnsang giai đoạn đế quốc
* Nông nghiệp : Đạt nhiều thànhtựu lớn
*Chính trị: tồn tại thể chế cộng hoà,quyền lực tập trung trong tay TổngThống, do hai đảng:Đảng cộng hoà
và Đảng dân chủ thay nhau cầmquyền
II.Chuyển biến quan trọng ở các n -
ớc đế quốc1.Sự hình thành các tổ chức độc
quyền
- Sản xuất CN phát triển mạnh
- Các công ti độc quyền lớn hìnhthành
Trang 26-Trớc khi HS trả lời GV giải thích nội dung bức
tranh:Con rắn khổng lồ, có cái đuôi quấn chặt
vào trụ sở chính quyền(Nhà trắng của Mĩ), há to
mồm đe doạ, nuốt sống ngời dân(đối với những
nhà t tởng t sản Châu Âu và Mĩ, ngời phụ nữ tợng
trng cho tự do)
- Các nhóm thảo luận
- Đại diện các nhóm trả lời->nhân xét->bổ sung
- GV nhận xét->bổ sung->kết luận
(Bớc sang đầu thế kỷ XX, các công ty độc quyền
chiếm u thế và chi phối toàn bộ đời sống kinh tế
ở các nớc đế quốc Các công ty độc quyền đã gắn
chặt câu kết, chi phối Nhà nớc t sản để thống trị
và khống chế cuộc sống của nhân dân.)
GV nhấn mạnh để HS nắm rõ:
+Công ty độc quyền là đặc điểm quan trọng đầu
tiên của chủ nghĩa đế quốc, cho nên giai đoạn
này gọi là giai đoạn chủ nghĩa t bản độc quyền
+Chủ nghĩa đế quốc là giai đoạn phát triển cao
nhất và cuối cùng chủ nghĩa t bản
GV:Vì sao các nớc đế quốc tăng cờng xâm lợc
thuộc địa (Nền kinh tế các nớc đế quốc phát
triển mạnh, nhu cầu về nguyên liệu và thị truờng
cao buộc các nớc đế quốc phải tăng cờng xâm lợc
để mở rộng thị trờng Sự phát triển không đều của
các nớc đế quốc càng thúc đẩy quá trình xâm lợc
thuộc địa và thị trờng diễn ra ráo riết mạnh mẽ
hơn.)
GV sơ kết bài(SGV-52)
- Chủ nghĩa đế quốc là giai đoạnphát triển cao nhất và cuối cùng chủnghĩa t bản
2.Tăng c ờng xâm l ợc thuộc địa,chuẩn bị chiến tranh chia lại
thế giới
-Cuối TK XIX đầu TKXX các nớc
đế quốc tăng cờng xâm lợc thuộc
địa và cơ bản phân chia xong thị ờng thế giới
tr Nhu cầu về nguyên liệu, xuất khẩu
t bản,thị trờng => chiến tranh thế giới
3.Củng cố
-Đặc điểm nổi bật của nền kinh tế Mĩ?
-Nguyên nhân nào khiến các nớc TBCN tăng cờng xâm lợc thuộc địa?
Trang 27- Qua bài học sinh nắm được những nét chính về phong trào công nhân quốc tế: Cuộc đấu tranh của công nhân SICAGÔ ( Mĩ ), sự phục hồi và phát triển phong trào đấu tranh của công nhân các nước, sự thành lập quốc tế thứ hai
* Kiểm tra bài cũ
* Các công ty độc quyền ở Mĩ hình thành trong tình hình như thế nào?
2.Bài mới
Hoạt động của thầy và trò Nội dung
Hoạt động
HS đọc bài
GV: Nguyên nhân dẫn đến các phong trào đấu
tranh của công nhân cuối thế kỷ XIX ( Mâu
thuẫn giữa gai cấp tư sản và vô sản ngày càng trở
nên sâu sắc )
GV: Hãy thống kê các phong trào công nhân tiêu
biểu cuối thế kỷ XIX (Phong trào đấu tranh của
công nhân khuân vác Luân-Đôn(Anh) đòi tăng
lương 1899
Mĩ: 1.5.1886 hơn 350 000 công nhân đình công
xuống đường biểu tình đòi ngày làm 8h
Pháp: 1893 công nhân thắng lợi lớn trong cuộc
bầu cử quốc hội )
HS quan sát H34 đó là cuộc biểu tình của công
nhân Niu Oóc1882
GV: Em có nhận xét gì về cuộc đấu tranh của giai
cấp công nhân cuối thế kỷ XIX (Nhiều cuộc đấu
tranh đã lôi cuốn hàng chục nghìn công nhân
tham gia
-Qui mô và phạm vi đấu tranh ở hầu hết các nước
tư bản, đặc biệt là ở ba nước Anh, Pháp và Mĩ
-Là những cuộc đấu tranh quyết liệt giữa giai cấp
công nhân và tư sản, rất quyết liệt đặc biệt là
phong trào công nhân Si-ca-gô(Mĩ) )
I.Phong trào công nhân quốc tế cuốithế kỷ XIX Quốc tế thứ hai1.Phong trào công nhân quốc tế cuối
thế kỷ XIX
-Phong trào công nhân cuối thế kỷ
Trang 28
GV:Vì sao phong trào công nhân sau thất bại của
công xã Pa-ri vẫn phát triển mạnh ( Vì số lượng
và chất lượng của công nhân tăng nhanh cùng với
sự phát triển của công nghiệp tư bản chủ nghĩa:
Mác, Ăng-ghen với uy tín lớn lao vẫn tiếp tục
lãnh đạo phong trào, học thuyết Mác đã thâm
nhập vào phong trào công nhân, ý thức giác ngộ
của công nhân lên cao.Học thuyết Mác đã giành
thắng lợi trong phong trào công nhân )
GV: Kết quả lớn nhất mà phong trào công nhân
cuối thế kỷ XIX đạt được là gì
GV tổ chức cho HS thảo luận theo câu hỏi:
GV: Vì sao ngày 1-5 trở thành ngày quốc tế lao
đông
HS trao đổi thống nhất ý kiến Báo cáo kết quả
của nhóm trước lớp Theo dõi và cho ý kiến nhận
xét đánh giá
GV nhận xét->bổ sung->chốt lại ý chính
GV giải thích phần chữ nhỏ
=>Chứng tỏ sự đoàn kết của công nhân tạo nên
sức mạnh giành thắng lợi và thể hiện sự đoàn kết
biểu dương lực lượng sức mạnh của giai cấp vô
sản quốc tế
Hoạt động 2
HS đọc bài
GV : Quốc tế thứ nhất được thành lập vào thời
gian nào? ở đâu? vai trò của quốc tế thứ nhất?
( Ngày 28/9/1864, quốc tế thứ nhất thành lập ở
Luân -Đôn(Anh) Quốc tế thứ nhất vừa tiến hành
truyền bá chủ nghĩa Mác, vừa đóng vai trò trung
tâm thúc đẩy phong trào công nhân quốc tế phát
triển.)
GV: Nguyên nhân nào dẫn tới sự thành lập quốc
tế thứ hai? (TL–74)
HS đọc phần chữ nhỏ
GV : Những hoạt động của quốc tế thứ 2?
( -Trải qua hai giai đoạn
+Từ 1889 đến 1895: Dưới sự lãnh đạo của
Ăng-ghen, đã có nhiều đóng góp vào việc phát triển
phong trào công nhân quốc tế
XIX phát triển rộng rãi ở nhiều nướcAnh,Pháp,Mĩ đấu tranh quyết liệtchống giai cấp
* Kêt quả
-Sự thành lập các tổ chức chính trịđộc lập ở các nước:
-1875, Đảng xã hôi dân chủ Đức rađời
-1879,Đảng công nhân Pháp đượcthành lập
-1883, nhóm giải phóng lao độngNga hình thành
2.Quốc tế thứ hai(1889-1914)
-14/7/1889, Quốc tế thứ 2 đượcthành lập ở Pa-ri
Trang 29+Từ khi Ăng-ghen mất(1895), Quốc tế thứ hai
phân hoá và tan rã khi chiến tranh thế giới lần thứ
nhất bùng nổ(1914) )
GV: Công lao và vai trò của Ăng-ghen trong sự
thành lập quốc tế thứ 2
( Quốc tế thứ hai thành lập nhờ một phần đóng
góp quan trọng của Ăng-ghen.Mặc dù tuổi đã gần
70, nhưng ông vẫn “Hăng hái như một thanh
niên” (Lê-nin),dốc sức vào việc chuẩn bị chu đáo
cho đại hội pa-ri của những người xã hội chủ
nghĩa năm 1889 và lãnh đạo quốc tế thứ hai
-Đấu tranh kiên quyết với các tư tưởng cơ hội,
thoả hiệp, ủng hộ giai cấp trong nội bộ quốc tế
Thúc đẩy phong trào công nhân quốc tế phát
triển )
GV: Sự thành lập quốc tế thứ hai có ý nghĩa gì
GV: Vì sao quốc tế thứ hai tan rã
-1895, Ăng-ghen mất Đây là một tổn thất to lớn
đối với phong trào công nhân Bọn cơ hội, xét lại
dần dần chiếm ưu thế trong quốc tế thứ hai Chủ
nghĩa đế quốc đã tạo những tiền đề xã hội cho
chủ nghĩa cơ hội đã bỏ phiếu tán thành ngân sách
chiến tranh đế quốc, gây nên một thảm hoạ cho
toàn thể nhân loại, trong đó giai cấp vô sản chịu
nhiều đau khổ nhất
*ý nghĩa-Khôi phục tổ chức quốc tế củaphong trào công nhân, tiếp tục sựnghiệp đấu tranh cho thắng lợi củachủ nghĩa Mác
-Thúc đẩy phong trào công nhânquốc tế phát triển
3.Củng cố:
Hoàn cảnh ra đời của quốc tế thứ hai?
Vì sao quốc tế thứ hai tan rã?
Trang 30Bồi dưỡng tinh thần cách mạng, tinh thần quốc tế vô sản, lòng biết ơn đối với các lãnh
tụ cách mạng thế giới, niềm tin vào thắng lợi của cách mạng vô sản
Hoạt động
HS đọc bài
GV :Trình bày hiểu biết của mình về cuộc
đời và hoạt động cách mạng của Lê-nin?
GV : Lê-nin có vai trò như thế nào đối với
sự ra đời của Đảng XH đân chủ Nga?
(Lê-nin có vai trò quyết định:
+Hợp nhất các tổ chức Mác Xít thành hội
liên hiệp đấu tranh giải phóng công nhân,
mầm mống của chính Đảng vô sản Nga
+7/1903 tại đại hội lần 2 của Đảng
CNXHDC Nga ở Luân Đôn, đã kiên quyết
chống lại phái cơ hội Men-sê-vích=>Đảng
CNXHDC Nga thành lập
GV:Tại sao nói Đảng công nhân XH dân
chủ Nga là Đảng kiểu mới?
-Ngày chủ nhật 9/1/1905: 14 vạn công nhân
Pê-téc-bua đến cung điện của Nga Hoàng
II.Phong trào công nhân Nga và cuộc cách
mạng 1905-19071.Lê-Nin và việc thành lập Đảng vô sản
kiểu mới ở Nga
-Lê-nin sinh năm1870 trong một gia đình nhà giáo tiến bộ
-Năm 1893, ông đến Pê-téc-bua và trở thành người lãnh đạo nhóm công nhân Mácxít ở đây
-Năm 1903 thành lập Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga
-Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga là Đảng kiểu mới của giai cấp vô sản
2.Cách mạng nga 1905-1907
- Nước Nga đầu thế kỷ XX lâm vào khủng hoảng nghiêm trọng:kinh tế-chính trị –xã hội->các mâu thuẫn gay gắt->CM Nga bùng nổ
Trang 31để biểu tình->Nga Hoàng Ni-cô-laiII ra
lệnh nổ súng vào đoàn biểu tình(gần1000
người chết, 2000 người bị thương)->Làn
sóng căm phẫn của nhân dân lan ra khắp
nơi Hưởng ứng lời kêu gọi của những
người Bôn-sê-vích: công nhân nổi dậy cầm
vũ khí, dựng chiến luỹ khởi nghĩa->Xung
đột đổ máu giữa công nhân và cảnh sát Nga
Hoàng diễn ra trên khắp các đường phố
-Tháng 5/1905 nông dân nhiều vùng nổi
dậy lấy của người giàu chia cho người
nghèo
-Tháng 6/1905 thuỷ thủ trên chiến hạm
Pô-tem-kin khởi nghĩa.Nhiều đơn vị hải
quân,lục quân cũng nổi dậy
-Đỉnh cao là khởi nghĩa vũ trang bùng nổ ở
Mát-xcơ-va(12/1905)
?Kết quả cuộc khởi nghiã?(Thất bại)
GV phát phiếu học tập- HS thảo luận nhóm
Nhóm 1+2
GV : Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc cách
mạng Nga 1905-1907 thất bại?
-Sự đàn áp của kẻ thù, đặc biệt là giai cấp
vô sản Nga còn thiếu kinh nghiệm đấu
tranh vũ trang, thiếu vũ khí không được
chuẩn bị kĩ càng, thiếu sự thống nhất phối
hợp trong toàn quốc
Nhóm 3GV: Tuy thất bại nhưng có ý nghĩa lịch sử
quan trọng như thế nào?
-Tuy thất bại nhưng CM Nga đã giáng một
đòn chí tử vào nền thống trị của địa chủ tư
sản
-CM Nga 1905-1907 đã làm suy yếu chế độ
Nga Hoàng và là bước chuẩn bị cho cách
mạng XH chủ nghĩa sẽ diến ra vào năm
1917
-CM Nga 1905-1907 đã có ảnh hưởng đến
phong trào giải phóng dân tộc ở các nước
thuộc địa và phụ thuộc
Nhóm 4
?Bài học rút ra từ sau CM 1905-1907?
-1905-1907 cách mạng Nga bùng nổ quyết liệt: Công nhân, nông dân, thuỷ thủ khởi nghĩa chống Nga Hoàng
*ý nghĩa-Giáng một đòn chí tử vào nền thống trị củađịa chủ tư sản
-Làm suy yếu chế độ Nga Hoàng-Chuẩn bị cho CM 1917
*Bài học-Tổ chức đoàn kết, tập dượt quần chúng đấu tranh
-Kiên quyết chống tư bản phong kiến
Trang 323 Củng cố.
GV dựng bảng phụ: HS lờn bảng thực hiện
? Hóy nối năm với cỏc hoạt động của Lờ-nin
1887 Lónh đạo nhúm chủ nghĩa Mỏc Xớt ở Pờ-tec-bua
1893 Lập hội liờn hiệp đấu tranh giải phúng giai cấp cụng nhõn
1895 Được bầu vào ban chấp hành Đảng Bụn-sờ-vich
GV : ý nghĩa lịch sử và bài học rỳt ra từ cỏch mạng Nga 1905-1907?
4.Hướng dẫn học ở nhà
Học bài
Đọc- Tỡm hiểu thờm về cuộc đời hoạt động của Lờ-nin
Đọc và nghiờn cứu trước bài 8
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KỸ THUẬT, KHOA HỌC, VĂN HỌC VÀ
NGHỆ THUẬT THẾ KỶ XVIII –XIX
I Mục tiêu
1 Kiến thức: Qua bài học sinh hiểu được
- Một vài thành tựu tiờu biểu về kĩ thuật khoa học, văn học và nghệ thuật : cỏc nhà văn nhà thơ, nhạc sĩ thiờn tài, họa sĩ nổi tiếng và một số tỏc phẩm tiờu biểu cuả họ
2 T tởng
- Nhận thức đợc chủ nghĩa t bản và cách mạng khoa học kỹ thuật đã chứng tỏ bớc tiến lớn so với chế độ phong kiến, có những đóng góp tích cực trong sự phát triển của lịch sử xã hội
3 Kỹ năng
- Biết phân tích ý nghĩa, vai trò của kỹ thuật, khoa học văn học và nghệ thuật trong sự phát triển của lịch sử
II Chuẩn bị :
- Tranh ảnh về thành tựu khoa học kỹ thuật thế kỷ XVIII – XIX ( Nếu có )
III Tiến trình dạy học
Trang 331 KiÓm tra
* Tæ chøc : 8A 8B
* KiÓm tra bài cũ
? Nªu nh÷ng biÓu hiÖn chÝnh c¸ch m¹ng Nga 1905-1907? V× sao c¸ch m¹ng thÊt b¹i
2 Bµi míi
Hoạt động 1
Giáo viên dẫn dắt: Để hoàn toàn chiến thắng chế
độ phong kiến về kinh tế, giai cấp tư sản cần tiếp
tục cuộc cách mạng thứ hai sau cách mạng tư sản
đó là cách mạng công nghiệp bắt đầu ở Anh sau
đó là Pháp, Đức, Mĩ đã tạo nên một cuộc cách
mạng trong sản xuất, chuyển từ lao động thủ công
sang lao động bằng máy móc, đưa nền kinh tế tư
bản các nước phát triển nhanh chóng
? Nêu những thành tựu chủ yếu về kinh tế ở thế
kỷ XVIII?
- Những thành tựu to lớn về kỹ thuật: ( Dựa vào
đoạn chữ nhỏ SGK)
? Nêu những thành tựu trong giao thông liên lạc?
=> Thúc đẩy hoạt động thương nghiệp đường
biển…
GV: Cho HS quan sát hình 37 sgk
? Trong lĩnh vực nông nghiệp, đã đạt được những
thành tựu như thế nào?
Nông nghiệp:( Có nhiều tiến bộ về kỹ thuật và
phương pháp canh tác, sang thế kỷ XIX… XIX
phân hoá học được sử dụng Máy kéo chạy bằng
hơi nước Máy cáy nhiều lưỡi, máy gặt đập )
? Trong lĩnh vực quân sự đạt được những thành
tựu gì?
Hoạt động 2
- Yêu cầu học sinh đọc mục 1 SGK
? Kể tên các nhà bác học và các phát minh vĩ đại
+ Công nông nghiệp:
- Kỹ thuật luyện kim, sản xuất gang, sắt thép…
- Động cơ hơi nước được ứng dụng rộng rãi
+ Giao thông vận tải
- 1807: Phơn tơn( Người Mỹ)đóng tầu thuỷ chạy bằng máy hơi nướcđầu tiên
( SGK trang 52 ) + Nông nghiệp
- Sang thế kỷ XIX phân hoá học được
- Các nhà bác học lớn như : Niu Tơn,
Lô Mô Nô Xốp
( SGK 52 )
+ Tác dụng: Các phát minh khoa học
co tác dụng to lớn thúc đẩy xã hội phát triển
Trang 34- Yêu cầu học sinh đọc mục 2
? Nêu những học thuyết khoa học xã hội tiêu biểu
? Những học thuyết khoa học xã hội có tác dụng
như thế nào đối với sự phát triển của xã hội?
? Tóm tắt các thành tựu văn học Thế kỷ
XVIII-XIX
( Dựa vào đoạn chữ nhỏ SGK tóm tắt)
? Nội dung tư tưởng của các trào lưu văn học là
gì?
? Những thành tựu nổi bật về nghệ thuật, âm
nhạc, hội hoạ?
Bổ xung giới thiệu kỹ về MôDa, các danh họa
Đavít và Giôi A…
2 Khoa học xã hội ( SGK trang 53 )
- Tác dụng: Thúc đẩy xã hội phát triển, đấu tranh chống chế độ phong kiến, xây dựng xã hội tiến bộ
3 Sự phát triển của văn học và nghệ
thuật
- Nhiều trào lưu văn học xã hội: lãng mạn, trào phúng, hiện thực phê phán tiêu biểu(Pháp và Nga)
- Dùng tác phẩm văn học đấu tranh chống chế độ phong kiến, giải phóng nhân dân bị áp bức
- Âm nhạc, hội hoạ đạt nhiều thành tựu
- Tiêu biểu: MôDa, BétThôven, Sôpanh, Đavít…
- Giáo viên nhận xét và kết luận: Thành tựu kỹ thuật, khoa học, văn học nghệ thuật thế
kỷ XVIII-XIX phong phú, tác dụng thúc đẩy xã hội phát triển
- Học sinh học bài theo câu hỏi SGK Đọc và chuẩn bị bài tiếp theo
CHƯƠNG III: CHÂU Á THẾ KỶ XVIII ĐẦU THẾ KỶ XX
BÀI 9: ẤN ĐỘ THẾ KỶ XVIII - ĐẦU THẾ KỶ XX
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Quá trình xâm lược và ách thống trị tàn bạo của thực dân Anh đối với Ấn Độ
- Học sinh nắm được phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở ấn Độ cuối thế kỷ XVIII - đầu XX phát triển mạnh mẽ
- Vai trò của giai cấp tư sản ấn Độ( Đảng quốc Đại) trong phong trào giải phóng dân tộc Đồng thời tinh thần đấu tranh anh dũng của nông dân, công nhân, binh lính( Khởi nghĩa Xi- Pay, khởi nghĩa Bom Bay) buộc thực dân Anh phải nhượng bộ…nới lỏng ách cai trị
- Góp phần nhận thức đúng về thời kỳ Châu Á thức tỉnh và phong trào giải phóng dân tộc thời kỳ đế quốc chủ nghĩa
2 Tư tưởng
Trang 35- Bồi dưỡng giáo dục lòng căm thù đối với sự thống trị dã man, tàn bạo của thực dân Anh đã gây ra cho nhân dân ấn Độ
- Biểu lộ sự cảm thông và lòng khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân ấn Độ chống chủ nghĩa đế quốc
GV: Sử dụng bản đồ Ấn Độ để giới thiệu sơ lược
vài nét về điều kiện tự nhiên và lịch sử Ấn độ…
GV: gọi HS đọc đoạn chữ đầu sgk trang 56
GV: Cho biết qúa trình xâm lược của thực dân Anh
ở ấn độ diễn ra như thế nào
HS: Đầu thế kỉ XVIII Anh và Pháp tranh giành Ấn
Độ => Anh gạt Pháp và đặt ách thống trị trên đất
nước Ấn Độ
GV: yêu cầu học sinh quan sát bảng thống kê sgk
trang 56 nhận xét về ách thống trị của thực dân Anh
thảo luận nhóm:
HS: trình bày kết quả các nhóm khác bổ xung GV
chuẩn kiến thức.
GV: Quan sát bảng thống kê ta thấy : Xuất khẩu
lương thực tăng nhanh, số người chết đói khủng
khiếp từ 1875 đến 1900 có 15 triệu người chết đói
Bên cạnh chính sách khai thác ,bóc lột nặng nề đó
TDA còn áp dụng chính sách chia để trị, ngu dân,
khuyến khích tập quán lạc hậu, phản động
GV: Kết luận : Sau hơn hai thế kỉ TDA đã hoàn
thành giai đoạn xâm lược ấn Độ và biến nơi này
thành thuộc địa để vơ vét, bóc lột và tiêu thụ hàng
Nội dung
I Sự xâm lược và chính sách thống
trị của thực dân Anh
- Đầu thế kỉ XVIII Anh hoàn thànhcông cuộc chinh phục và đặt áchthống trị Ấn Độ
Chính sách thống trị và áp bức bóclột nặng nề
+ Chính trị: Chia để trị, chia rẽ tôngiáo, dân tộc
Trang 36hoá ,sự thống trị của thực dân Anh đã chà đạp lên
quyền dân tộc thiêng liêng của rnhân dân Ấn Độ
GV: Đứng trước những khó khăn đó nhân dân Ấn
Độ đã làm gì
HS: Phong trào đấu tranh để giải phóng dân tộc tất
yếu phải nổ ra một cách quyết liệt
Hoạt động 2
GV: Chính sách của TDA ở Ấn Độ làm cho tình
hình ở đây như thế nào ( Đời sống nhân dân cực
khổ => nguyên nhân chính dẫn đến các phong trào
giải phóng dân tộc )
GV: Tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa nào
GV: Nguyên nhân , diễn biến, kết quả , ý nghĩa của
cuộc khỏi nghĩa Xi – PAY
GV: Cho HS quan sát hình 41 kết hợp chữ nghiêng
SGK trang 57 Để thấy rõ sự đàn áp nghĩa quân tàn
bạo của TDA
GV: Nguyên nhân thất bại : Do sự đàn áp chia rẽ
của TDA , các phong trào chưa có sự lãnh đạo thống
nhất , chưa có đường lối đấu tranh đúng đắn
GV: Các phong trào đấu tranh có tác dụng như thế
nào đối với tư sản Ấn Độ ( Thúc đẩy tư sản Ấn
Độ phát triển )
GV: Đây là giai cấp tư sản dân tộc có mặt sớm nhất
ở Châu á trên vũ đài chính trị TDA lo sợ phong trào
công nhân ở Ấn Độ phát triển , chúng đã lôi kéo giai
cấp tư sản và cho phép thành lập 1 chính đảng đó là
đảng nào
GV: Đảng Quốc Đại bị phân hoá như thế nào
GV: Hai phái hoạt động như thế nào ( Ôn hoà :
chống đấu tranh , dựa vào Anh để phát triển đất
nước Cấp tiến : đòi lật đổ Anh ) Tiêu biểu cho
phái cấp tiến là Ti Lắc chủ trương của ông được
nhân dân ủng hộ
GV: Thái độ của TDA đối với Ti Lắc ( Bắt giam
ông và nhiều chiến sĩ cách mạng khác )
GV: Ngoài ra còn có cuộc khởi nghĩa nào tiêu biểu
GV; Bổ xung sgv trang 71 :
II/ Phong trào đấu tranh giải phóng
dân tộc của nhân dân
Ấn Độ
*Khởi nghĩa Xi pay 1857 - 1859
- Nguyên nhân : Chỉ huy của Anhbắt những người có tư tưởng chốngđối
- Diễn biến : SGK trang 57
- Kết quả : Khởi nghĩa thất bại
- ý nghĩa : Tiêu biểu cho tinh thầnbất khuất của nhân dân Ấn Độ
* 1885 Đảng Quốc Đại được thànhlập
- Phân hoá thành 2 phái : Ôn hoà
Cấp tiến
* Khởi nghĩa Bom Bay 7- 1908
- Diễn biến : SGK trang 58
- Kết quả : Thất bại
* : ý nghĩa: Đặt cơ sở cho thắng lợi
Trang 37GV: Cuộc đấu tranh của nhõn dõn Bom Bay là đỉnh
cao nhất cảu phong trào giải phúng dõn tộc ở Ấn Độ
trong những năm đầu thế kỉ XX
sau này
3 Củng cố
? Nờu những hậu quả sự thống trị của Anh ở ấn Độ?
? Trỡnh bầy những nột lớn trong phong trào GPDT ở Ấn Độ
- Tình hình Trung Quốc trớc âm mu xâm lực của các nớc t bản
- Một số phong trào tiêu biểu từ giữa thế kỉ XIX đến cuộc cách mạng Tân Hợi ( 1911)Cuộc vận động Duy Tân ( 1898) phong trào Nghĩa Hòa Đoàn, Tôn Tủng Sơn và cách mạng Tân Hợi ( 1911 )
2 T tởng
- Tỏ rõ thái độ phê phán triều đình phong kiến Mãn Thanh
- Khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống đế quốc phong kiến
3 Kỹ năng:
- Biết nhận xét, đánh giá trách nhiệm của triều đình phong kiến Mãn Thanh
- Biết sử dụng bản đồ Trung Quốc để trình bày các cuộc khởi nghĩa hoà đoàn, cách mạng Tân Hợi
II Chuẩn bị :
- Bản đồ “ Trung Quốc trớc sự xâm lợc của các nớc đế quốc” “ cách mạng tân hợi 1911”Bản
đồ “ Phong trào nghĩa hoà đoàn” ( SGK )
Cuối thế kỷ XIX, Trung Quốc đã bị các nớc t bản Phơng tây xâu xé, xâm lợc Tại sao
nh vậy? Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Trung Quốc đã diễn ra nh thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1 GV: Sử dụng bản đồ Trung Quốc giới thiệu
khái quát về Trung Quốc ( Rộng lớn, đông
dân, chế độ phong kiến tồn tại đã lâu đời, suy
yếu , khủng hoảng => tạo điều kiện thuận lợi
Trang 38GV: Trong hoàn cảnh đó đã tạo điều kiện nào
cho các nớc t bản phơng Tây
GV: Vì sao Trung Quốc bị nhiều nớc nhòm
ngó nh vậy.( Rộng lớn, đông dân, giàu tài
nguyên , có nền văn hoá rực rỡ
GV : T bản Anh, Đức, Pháp, Nhật, Nga đã
xâu xé Trung Quốc nh thế nào?
- Cho học sinh thảo luận
GV: Vì sao không một mà nhiều nớc đế quốc
cùng xâu xé Trung Quốc?
- Hớng dẫn học sinh thảo luận Các nhóm
trình bầy
GV: chuẩn kiến thức : (Trung Quốc là đất nớc
rộng lớn, đông dân có lịch sử lâu đời, một đế
quốc khó xâm lợc Các nớc đế quốc thoả
hiệp với nhau cùng xâu xé, xâm lợc )
GV: Tình hình Trung Quốc sau cuộc chiến
tranh Trung – Nhật
HS: Nêu theo phần chữ nhỏ SGK trang 59
GV: Cho HS quan sát hình 42 sgk
GV: Giải thích : Trung Quốc lúc này là chế
độ nửa thuộc địa, nửa phong kiến Chế độ xã
hội còn tồn tại chế độ phong kiến, đợc độc
lập về chính trị nhng thực tế còn chịu ảnh
h-ởng chi phối về kinh tế, chính trị của một hay
nhiều nớc đế quốc
Trung Quốc sau chiến tranh thuốc phiện
(1840) bị đế quốc Anh, Pháp, Đức, Nhật, Nga
xâu xé => biến thành nớc nửa thuộc địa liên
hệ:
- Việt Nam về cơ bản vẫn là nớc Phong kiến (
Giống Trung quốc) nhng thực tế chịu sự chi
phối về kinh tế, chính trị của đế quốc Pháp
=> bị biến thành nớc thuộc địa ( nớc phụ
thuộc nửa phong kiến)
Hoạt động 2
- Học sinh quan sát, đọc thầm SGK
GV: Nguyên nhân nào đã dẫn đến phong trào
đấu tranh của nhân dân Trung Quốc cuối Thế
kỷ XIX - đầu thế kỷ XX?
GV: Phân tích: Mâu thuẫn xã hội Trung Quốc
trở nên sâu sắc.Dân tộc mâu thuẫn Đế quốc
Nông dân mâu thuẫn với triều đình phong
kiến Mãn Thanh
GV: Nhân dân có thái độ nh thế nào trớc sự
hèn nhát của triều đình Mãn Thanh
HS: Không khuất phục trớc kẻ thù => Đấu
tranh mạnh mẽ
GV: Tiêu biểu là những cuộc đấu tranh nào
GV: Tình hình Trung Quốc cuối thế kỉ XIX
=> Các nớc đế quốc Anh, Pháp, Đức,Nhật, Nga đã xâu xé chiếm nhữngvùng đất của Trung Quốc làm thuộc
địa
- 1894 – 1895 Chiến tranh Trung –Nhật
- Kết quả : Nhà Thanh thất bại
II/ Phong trào đấu tranh của nhân dân
Trung Quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX
+ Nguyên nhân:
- Sự xâu xé xâm lợc của các nớc đếquốc
- Sự hèn nhát, khuất phục của triều
đình Mãn Thanh…
* Tiêu biểu : + Kháng chiến 1840 – 1842 + Thái bình thiên quốc 1851- 1864Cuối thế kỉ XIX tiến hành cải cáchchính trị
- Cuộc vận động Duy Tân
Trang 39GV: Trình bày vài nét về cuộc vận động Duy
Tân 1898?
HS: Ngời khởi xớng: Sĩ phu tiến bộ: Khang
Hữu Vi, Lơng Khải Siêu đợc vua Quang Tự
ủng hộ
- Mục đích: Cải cách chính trị => đổi mới
canh Tân đất nớc
Giáo viên: Cải cách Duy Tân có ý nghĩa lớn
cổ vũ tinh thần đấu tranh của nhân dân Trung
Quốc
GV: Sử dụng bản đồ: Phong trào Nghĩa Hoà
Đoàn, giới thiệu phong trào, nơi xuất phát từ
Sơn Đông=> Trực Lệ=> Bắc Kinh …Liên
quân 8 nớc đã đàn áp phong trào
- GV: Kết quả : thất bại
GV: Vì sao phong trào Nghĩa Hoà Đoàn thất
bại? ( Thiếu sự lãnh đạo thống nhất, vũ khí ,
sự cấu kết của triều đình Mãn Thanh với các
nớc đế quốc )
GV: 14- 8 -1900 Bắc Kinh thất thủ, Từ Hi
thái hậu, vua Quang Tự cùng quần thần bỏ
chạy, quân đội các nớc đế quốc tàn sát, đốt
pha, cớp bóc cực kì tàn bạo tại Thiên Tân và
Bắc Kinh triều đình phải quay sang thoả
hiệp với chúng chống lại nghĩa hoà đoàn
Hoạt động 3 Giáo viên giới thiệu : Sự ra đời và lớn mạnh
của giai cấp t sản Trung Quốc cuối thế kỷ
XIX = XX=> đòi hỏi phải có một chính Đảng
bảo vệ quyền lợi cho giai cấp t sản
GV:Sau khi các phong trào đấu tranh của
triệt để: Lật đổ chế độ phong kiến thiết lập
nhiều nớc t sản nhng không giải quyết đợc
mâu thuẫn sâu sắc của xã hội Trung Quốc là
chống đế quốc và không tích cực chống
phong kiến Không giải quyết đợc vấn đề
- Kết quả: Thất bại
+ Phong trào nông dân nghĩa Hoà
Đoàn bùng nổ ở Sơn Đông => lan rộngnhiều nơi trong toàn quốc
- Kết quả : Thất bại
- 2-1912 Cách mạng Tân Hợi thất bại.+ Tính chất: ( SGK 62 )
+ ý nghĩa: Tạo điều kiện cho chủ
nghĩa t sản phát triển ở Trung Quốc:
ảnh hởng đối với phong trào giảiphóng dân tộc ở Châu á ( tiêu biểu làviệt nam)
Trang 40ruộng đất cho nông dân
? Nhận xét về quy mô của các phong trào đấu
tranh của nhân dân Trung Quốc
( Quy mô: Rộng khắp, liên tục từ cuối thế kỷ
- Đọc và chuẩn bị trớc bài 11 các nớc Đông Nam á cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
Duyệt của tổ chuyờn mụn
Ngày giảng 8A
- Quỏ trỡnh xõm lược của chủ nghĩa thực dõn ở Đụng Nam ỏ
- Phong trào đấu tranh giải phúng dõn tộc ngày càng phỏt triển nhanh chúng ở ĐNA là kết quả tất yếu của sự thống trị, búc lột của CNTB đối với nhõn dõn ĐNA
? Trỡnh bày những nột chớnh về cuộc cỏch mạng Tõn Hợi
2 Bài mới