Nhờ có 3 tuyến tiêu hóa: gan, tụy và tuyến ruột nên ở ruột non có đủ các loại enzim phân giải các chất phức tạp trong thức ăn thành các chất dinh dưỡng cơ thể hấp thụ được... Vai trò[r]
Trang 1Ki m tra b i c : ể à ũ
Ki m tra b i c : ể à ũ
Em hãy trình bày cấu tạo của
dạ dày? Các hoạt động tiêu hoá diễn ra ở đây như thế nào?
Theo em, sau khi tiêu hóa ở dạ dày còn những chất nào trong thức ăn cần được tiêu hóa tiếp?
Trang 2Và còn những loại chất trong thức ăn cần
được tiêu hóa tiếp là:
Như vậy sau khi tiêu hoá ở khoang miệng và dạ
dày, các chất trong thức ăn đã được tiêu hoá là:
Một phần Gluxit (dạng tinh bột) biến đổi thành
đường mantôzơ và 1 phần Protein chuỗi dài biến đổi thành protein chuỗi ngắn hơn dưới tác dụng của các enzim Các chất này cơ thể vẫn chưa hấp thụ được.
Phần lớn Gluxit, Protein còn lại - Lipít và axit nuclêic còn nguyên Cùng các thành phần được biến đổi ở trên sẽ
tiếp tục được biến đổi hoàn toàn thành các chất đơn giản
để cơ thể có thể hấp thụ được Vậy quá trình tiêu hoá đó xãy ra ở đâu?
Thức ăn sau khi được tiêu hoá ở dạ dày tiếp tục xuống
RUỘT NON để được tiêu hoá tiếp Để biết thức ăn được tiêu hoá ở ruột non như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu qua tiết 30: “TIÊU HOÁ Ở RUỘT NON”
Trang 3Thành ruột non gồm
4 lớp giống dạ dày
nhưng mỏng hơn:
+ Lớp màng bọc bên
ngoài.
+ Lớp cơ: chỉ có cơ
dọc và cơ vòng.
+ Lớp dưới niêm
mạc.
+ Lớp niêm mạc
Thành ruột non có cấu tạo giống
dạ dày, vậy thành của nó gồm những lớp nào?
+ Lớp màng bên ngoài.
+ Lớp cơ.
+ Lớp dưới niêm mạc.
+ Lớp niêm mạc.
Tá tràng là đoạn đầu của ruột non là nơi có dịch tuỵ
và dịch mật do tuyến tuỵ và tuyến gan tiết ra đổ vào.
Dạ dày
Tá tràng
Tuỵ
Gan
Mật
Dịch tuỵ
Dịch mật
Ở đoạn ruột non có mấy dịch tiêu hóa tham gia?
Trả lời: Gồm 3 dịch tiêu hóa là: dịch mật, dịch tụy và dịch ruột.
Trang 4I CẤU TẠO CỦA RUỘT NON:
• Thành ruột non gồm
4 lớp giống dạ dày
nhưng mỏng hơn:
+Lớp màng bọc bên
ngoài.+ Lớp cơ: chỉ có
cơ dọc và cơ vòng.
+Lớp dưới niêm mạc.
+Lớp niêm mạc:
Các tế bào tiết chất nhày
Tuyến ruột
Có các tế bào tiết chất nhày và
tuyến ruột
Lớp niêm mạc có các tế bào
tiết chất nhày và tuyến ruột
(đoạn sau tá tràng)
Dựa vào cấu tạo, em hãy dự đoán ruột non
có những hoạt động
tiêu hoá nào?
Quan sát hình vẽ và thông tin bạn vừa đọc hãy nêu cấu tạo của lớp niêm mạc ruột?
Tá tràng là đoạn đầu của
ruột non là nơi có dịch tuỵ
và dịch mật do tuyến tuỵ,
tuyến gan tiết ra đổ vào.
Trang 5Theo nhóm, các em trả lời các câu hỏi 1,2 trong SGK tr 91, tham khảo hình 28.1 – 28
2 – 28.3 (4 phút):
C1 Thức ăn xuống tới ruột non còn chịu sự
biến đổi lý học nữa không? Nếu có thì biểu
hiện như thế nào? (Nhóm 1, 2)
C2 Sự biến đổi hóa học ở ruột non được thực hiện đối với những loại chất nào trong thức
ăn? Biểu hiện như thế nào? (Nhóm 3, 4)
II TIÊU HOÁ Ở RUỘT NON:
Trang 6I CẤU TẠO CỦA RUỘT NON:
II TIÊU HOÁ Ở RUỘT NON: C1 Thức ăn xuống tới ruột non còn chịu
sự biến đổi lý học nữa không? Nếu có thì biểu hiện như thế nào? (Nhóm 1, 2)
Trả lời : Còn Cụ thể biểu hiện:
+ Thức ăn được hòa loãng trộn đều với dịch mật, dịch tụy và dịch ruột.
+ Lipit được muối mật nhũ tương hóa tách chúng thành những giọt lipit nhỏ.
Dịch mật
a Biến đổi lý học:
+ Thức ăn được hòa
loãng và trộn đều với
các dịch tiêu hóa (dịch
mật, dịch tụy và dịch
ruột).
+ Lipit được muối mật
nhũ tương hóa tách
chúng thành những
giọt lipit nhỏ.
Trang 7II TIÊU HOÁ Ở RUỘT NON: C2 Sự biến đổi hóa học ở ruột non được
thực hiện đối với những loại chất nào trong thức ăn? Biểu hiện như thế nào? (Nhóm 3, 4)
a Biến đổi lý học:
Trả lời:
Với các chất: Tinh bột, protein, lipit, axit nucleic Cụ thể biểu hiện:
-Tinh bột và đường đôi - đường đơn
-Prôtêin, peptit Axit amin
-Lipit (giọt nhỏ) Axit béo và Glyxêrin
- Axit Nuclêic - thành phần Nuclêôtit
enzim
enzim enzim
enzim
Trang 8Tinh bột và đường đôi
Prôtêin
Axit béo
Glixêrin Axit Nuclêic Enzim Các thành phần của Nuclêôtit
Glixêrin và Axit béo
Trang 9II TIÊU HOÁ Ở RUỘT NON: C2 Sự biến đổi hóa học ở ruột
non được thực hiện đối với những loại chất nào trong thức ăn? Biểu hiện như thế nào? (Nhóm 3, 4)
a Biến đổi lý học:
+Tinh bột đường đơn
+Protein Axit amin
+Lipit (giọt nhỏ) Glyxêrin,axit
béo
+ Axit nucleic các nucleotit
enzim enzim
enzim enzim
a Biến đổi hóa học (chủ yếu):
Nhờ có 3 tuyến tiêu hóa: gan, tụy và
tuyến ruột nên ở ruột non có đủ các
loại enzim phân giải các chất phức
tạp trong thức ăn thành các chất
dinh dưỡng cơ thể hấp thụ được.
Trang 10C3 Vai trò của lớp cơ ở thành ruột non là gì?
I CẤU TẠO CỦA RUỘT NON:
II TIÊU HOÁ Ở RUỘT NON:
a Biến đổi lý học:
a Biến đổi hóa học (chủ yếu):
Trả lời :
- Nhào trộn thức ăn thấm dần đều dịch tiêu
hóa.
- Tạo lực đẩy thức ăn xuống các phần tiếp
theo của ruột.
Trang 11Kết luận cuối bài
Thức ăn xuống đến ruột non đ ợc biến đổi tiếp theo về mặt hóa học là chủ yếu, Nhờ
có nhiều tuyến tiêu hóa hỗ trợ nh gan, tụy, các tuyến ruột, nên ở ruột có đủ loại enzim phân giải các phân tử phức tạp của thức
ăn (gluxít, lipít, prôtêin) thành các chất
ờng đơn, glyxêrin, axít amin và axít béo).
Trang 12Quá trình tiêu hóa thức ăn ở người
-Tinh bột, đường đôi Đường đơn
- Prôtêin Axit amin
- Lipit (giọt nhỏ) Axit béo và Glyxêrin
- Axit Nuclêic Các Nuclêôtít
- Tiết dịch
- Muối mật tách Lipit thành những giọt nhỏ tạo nhũ tương Sự co bóp của ruột non
Ruột non
Prôtêin (chuỗi dài) Prôtêin (chuỗi ngắn)
- Tiết dịch vị
- Co bóp dạ dày
Dạ dày
Tinh bột chín Đường đôi
- Tiết nước bọt
- Nhai
- Đảo trộn thức ăn
- Tạo viên thức ăn
Khoang
miệng
Biến đổi hóa học Biến đổi lý học
Nơi tiêu
hóa
Trang 13Ố
P
L
P
Á
C6: Ở ruột non, protein được biến đổi thành axit béo và glyxerin, đúng hay sai?
C4: Ở ruột non hoạt động tiêu hóa diễn ra được
nhờ sự tham gia của các dịch tiêu hóa nào? C1: Hoạt động tiêu hóa chủ yếu ở ruột non là gì? C2: Ở ruột non, tinh bột và đường đôi được biến đổi thành chất gì?
hóa ở ruột non thí các chất dinh dưỡng được tạo
thành là: đường đơn, các axit amin, axit béo,
glyxerin, vitamin, các muối khoáng, đúng hay sai?
C3: Lớp cơ ở thành ruột non có vai trò: nhào trộn thức ăn cho thấm đều dịch vị và tiếp tục đẩy thức ăn xuống phần tiếp theo của ruột
Đúng hay sai?
6
1 2
3 4
5
dưới tác dụng của 3 dịch: mật, ruột và tụy.
2 Trả lời: Tinh bột và đường đôi biến đổi thành
đường đơn 3 Trả lời: Đúng.
4 Trả lời: Dưới tác dụng của 3 dịch: ruột, tụy và
mật 5 Trả lời: Đúng.
6 Trả lời: Sai Protein biến đổi thành axit amin, còn lipit mới biến đổi thành axit béo và glyxêrin.
LUẬT CHƠI
- Mỗi đội lần lượt lựa chọn 1 bông hoa được đánh số để trả lời 1 câu hỏi
- Mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm, trả lời sai đội bạn được quyền
trả lời, nếu đúng được 5 điểm.
- Sau mỗi câu trả lời đúng ta được 1 chữ cái Từ chìa khóa là từ gồm
các chữ cái đã tìm được Tìm đúng từ chìa khóa được 20 điểm.
ĐÁP ÁN CHÌA KHÓA
Trang 14H ướ ng d n v nh : ẫ ề à
- Học bài tiết 30.
- Trả lời các câu hỏi trong SGK trang 92.
- Đọc bài “Em có biết” tr 92.
- Xem trước bài tiết 31: HẤP THỤ CHẤT DINH DƯỠNG VÀ THẢI PHÂN Làm bài tập bảng 29
tr 95.