Giáo án sinh học 8 - Tiêu hoá ở ruột non ppt

Kiến thức: - Trình bày được các đặc điểm cấu tạo của ruột non - Trình bày các hoạt động tiêu hoá ở ruột non 2.. Thành phần nào chưa được tiêu hoá, còn nguyên khi xuống ruột non?. HOẠT Đ

Tiêu hoá ở ruột non

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Trình bày được các đặc điểm cấu tạo của ruột non

- Trình bày các hoạt động tiêu hoá ở ruột non

2 Kỹ năng:

- Quan sát

- Phân tích hình vẽ

- Tư duy dự đoán

II Phương pháp:

- Quan sát - tìm tòi

- Hỏi đáp - tìm tòi

III Chuẩn bị:

- Tranh vẽ phóng to H28.1, 28.2, 28.3

- Phiếu học tập

- Bảng phụ

IV Các hoạt động:

ĐVĐ: Thành phần nào của thức ăn tiêu hoá chưa hoàn toàn ở dạ dày? ( P,G) Thành phần nào chưa được tiêu hoá, còn nguyên khi xuống ruột non? ( L) Tìmhiểu các quá trình tiêu hoá các chất của ruột non

HOẠT ĐỘNG 1: TÌM HIỂU CẤU TẠO CỦA RUỘT NON

Mục tiêu:

- Nêu được thành phần cấu tạo của ruột non

Tiến hành

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

- Treo tranh H28.1

- Hướng dẫn HS nghiên cứu

thông tin:Những từ in nghiêng có

ý nghĩa gì?

- Yêu cầu HS chỉ rõ cấu tạo của

ruột non?

- Quan sát

- Chỉ ruột non, tá tràng trong ống tiêu hoá, các bộ phận liên quan đến hoạt động của ruột non: gan, tuyến mật, tuyến tuỵ

- Nghiên cứu thông tin độc lập

- Trả lời:

? Tìm những đặc điểm cấu tạo

của ruột non giống và khác dạ

dày?

? Đặc điểm nào chứng tỏ ruột non

là giai đoạn tiêu hoá cuối cùng và

quan trọng?

? Liệu ruột non có tiêu hoá lý học

không?/

? Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo

đó, dự đoán xem những hoạt

động gì diễn ra ở ruột non?

+ Đặc điểm giống dạ dày: cấu tạo

4 lớp, lớp niêm mạc tiết chất nhày

+ Khác: Chỉ gồm 2 lớp cơ ( thiếu

cơ chéo ), số lượng tuyến tiết vào nhiều hơn: tuyến tuỵ, tuyến mật, tuyến ruột

- Các tuyến của ruột non chứa hầu hết các loại enzim xúc tác phản ứng phân cắt các phân tử thức ăn

- Có: sự tiết dịch phân cắt chuỗi thức ăn, hoà loãng…

- Dự đoán: tiết dịch, hoạt động của các loại enzim…

Kết luận 1:

- Phần tiếp giáp với dạ dày, hình chữ U gọi là tá tràng

- Đổ và ruột non có nhiều tuyến: tuyến tuỵ, tuyến mật, tuyến ruột

- Các tuyến của ruột non chứa hầu hết các loại enzim xúc tác phản ứng phân cắt các phân tử thức ăn

HOẠT ĐỘNG 2: HOẠT ĐỘNG TIÊU HOÁ Ở RUỘT NON

Mục tiêu:

- Nêu được các hoạt động tiêu há diễn ra ở ruột non

- Nêu được các thành phần tham gia và vai trò các thành phần đó

Tiến hành:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

- Yêu cầu HS đọc 4 dòng thông tin

- GV treo bảng phụ

- Yêu cầu HS thảo luận và điền các

từ thích hợp vào những câu sau:

+ Khi không có kích thích của thức

ăn: tuyến….(1)….không tiết dịch,

tuyến….(2)….tiết ít dịch,

- Đọc thông tin

- Các nhóm thảo luận

- Sử dụng bảng con đểthông báo kết quả các nhóm khi hết thời gian

tuyến….(3)….thường xuyên tiết

dịch… (4)…

+ Khi có kích thích của thức ăn lên

lưỡi hoặc dạ dày, dịch….(5)… và

dịch….(6)… tiết mạnh,

dịch….(7)… không tiết

- GV nhận xét à đưa ra đáp án

? Vậy dịch ruột chỉ tiết ra khi nào?

- Yêu cầu HS đọc nhưng thông tin

tiếp theo

? Tai sao thức ăn từ dạ dầy đưa

xuống ruột non từng đợt?

? Nhân tố nào tác động đến sự

đóng mở của môn vị?

- Treo sơ đồ H28.3 và yêu cầu HS

thảo luận

- Các nhóm nhận xét kết quả của nhau

- Đối chiếu đáp án:

(1),(7): ruột (2), (5) hoặc (6): tuỵ (3): gan

(4), (6) hoặc (5): mật

- Khi thức ăn chạm vào niêm mạc ruột

- Nghiên cứu thông tin

- Trả lời độc lập

- Do sự đóng mở của môn vị + Đóng: khi viên thức ăn mang tính axit

+ Mở: sau khi viên thức ăn đã bị trung hoà

- Độ axit của viên thức ăn:

+ Khi thức ăn ở dạ dày: độ axit cao

giải thích sơ đồ

- Yêu cầu HS thảo luận 3 câu hỏi

SGK

+ Thức ăn tới ruột nôn có chịu sự

biến đổi lý học không? Biểu hiện?

+ Sự biến đổi hoá học thực hiện

với những chất nào? Biểu hiện?

+ Vai trò của lớp cơ trong thành

ruột non?

do thấm HCL của dịch vị + Khi thức ăn xuống ruột: muối mật ( tính kiềm) trung hoà axit

- Quan sát, nghiên cứu sơ đồ

- Phân tích

- Thảo luận nhóm + Biến đổi lý học: thức ăn được hoà loãng, trộn đều với dịch tiêu hoá; muối mật len lỏi vào các khoảng trống trong khối lipit để tách chúng thành giọt nhỏ + Tinh bột, đường đôi, prôtêin, peptit, các giọt lipit nhỏ Biểu hiện (H28.3)

+ Nhào trộn thức ăn để thấm đều dịch; tạo lực đẩy để đưa thức ăn dần xuống các đoạn dưới

Kết luận 2:

Các hoạt động tiêu hoá ở ruột non

Tinh bột chín, đường đôi  đường đôi  Đường đơn

Prôtêin  peptit  axit amin

Lipit  giọt lipit nhỏ  axit béo + glyxerin

IV KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ - CỦNG CỐ

Câu 1: Ruột non có những tuyến nào đổ vào? Vị trí đổ vào của các tuyến đó? Đáp án:

- Tuyến gan: tiết dịch mật đổ vào tá tràng

- Tuyến tuỵ: tiết dịch tuỵ đổ vào tá tràng

- Các tuyến ruột: tiết dịch ruột đổ vào ruột non

Câu2: Điều phát biểu nào dưới đây là không đúng? ( Hãy dùng dấu x…….) Với một khẩu phần thức ăn đầy đủ các chất và sự tiêu hoá diễn ra ở ruột non

có hiệu quả thì thành phần các chất dinh dưỡng sau tiêu hoá là:

 a- axit amin

 b- Gli xêrin

 c- Prôtêin

 d- Đường đơn

 e- Vi ta min

 g- axit béo

Đáp án: c

V Hướng dẫn về nhà:

- Đọc mục em có biết

- Trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4

- Kẻ bảng 29