Năm 1859 quân Pháp đánh chiếm thành Gia Định , ông đem nghĩa binh lên đóng ở Thuận Kiều chống trả và đã từng thắng nhiều trận ở Cây Mai, Thị Nghè...Đầu năm 1861 , Pháp tấn công Gia Đị[r]
Trang 1THỰC HIỆN : MAI TÂM
Trang 2Trương Định hay Trương Công Định hoặc Trương Đăng Định sinh
1820 tại Quảng Ngãi, là một lãnh tụ nghĩa quân chống Pháp giai đoạn
1859 -1864 thời vua Tự Đức, con
quan Lãnh binh Trương Cầm
Năm 1844, Trương Định theo cha vào Nam và cưới vợ là con gái một hào phú huyện Tân Hòa (Gò Công) Năm 1850, ông đứng ra chiêu mộ dân nghèo khai hoang, lập ấp Năm
1854 , Trương Định xuất tiền của, chiêu mộ dân nghèo lập đồn điền Gia
Thuận Ông được phong chức Quản
TIỂU SỬ
Trang 3HOÀN CẢNH LỊCH SỬ [
Năm 1859 quân Pháp đánh chiếm thành Gia Định , ông đem nghĩa binh lên đóng ở Thuận Kiều chống trả và đã từng thắng nhiều trận ở Cây Mai, Thị Nghè Đầu năm 1861 , Pháp tấn công Gia Định lần thứ hai, Trương Định đem quân đồn điền của mình phối hợp với binh của Nguyễn Tri Phương phòng giữ chiến tuyến Kỳ Hòa Đại đồn thất thủ, ông lui về Gò Công, trấn giữ vùng Gia Định - Định Tường Trương
Định tổ chức lực lượng, triển khai tác chiến trong các vùng Gò
Công , Tân An, Mỹ Tho , Chợ Lớn , Sài Gòn , Đồng Tháp Mười kéo dài đến biên giới campuchia quân số của ông lên tới 10.800 người.
Suốt năm 1862, nghĩa quân Trương Định hoạt động mạnh ở vùng
Chợ Cũ (Mỹ Tho) buộc quân Pháp phải rút khỏi đồn Gia Thạch, Kỳ Hôn, Chợ Cũ (Mỹ Tho), Rạch Gầm, Gò Công, Cái Bè Đêm 6-4-1862, nghĩa quân Trương Định táo bạo đột kích Chợ Lớn, dọc rạch Tàu Hủ tới đồn Cây Mai, đốt cháy đồn Pháp Sau trận đột kích này, quân
Pháp chỉ phản ứng bằng cách tăng cường tuần tiễu vùng Sài Gòn - Chợ Lớn không dám cho quân tiến xuống Gò Công.
Trang 4Tháng 6 năm 1862 , triều đình nhà Nguyễn ký kết hòa
ước với Pháp và truyền dụ Nam Kỳ nghỉ binh và đòi
Trương Định ra Phú Yên Nhưng Trương Định không chịu về cung chức, bị cách chức hàm Trên thực tế,
ông đã từ chối thư dụ hàng của Pháp, bất chấp chiếu vua ra lệnh bãi binh và rút quân về Gò Công, được
nhân dân tôn là Bình Tây Đại Nguyên Soái, lấy nơi này làm bản doanh, xây dựng các căn cứ địa kháng chiến.
Tháng 7 năm 1862, Sau khi nhận chức, Trương Định phát hịch kêu gọi nhân dân ba tỉnh nhất tề đứng lên
chống kẻ thù xâm lược “Quản Định là linh hồn của mọi
phong trào Những bài hịch kêu gọi của ông ta được
trao tay, truyền miệng phổ biến ở khắp mọi nơi…, ông
ta một có ảnh hưởng to lớn”.
Trang 5Nghĩa quân Trương Định nổi lên khắp mọi nơi, chẳng những ở Gò Công mà còn ở Bà Rịa, Cần Giờ, Chợ Lớn, Hóc Môn… Quân số địch giảm sút, bị bao vây bốn phía, bối rối nhiều mặt,
Tướng Pháp phải cầu cứu chính quốc ( nước Pháp ) xin viện binh
CĂN CỨ NGHĨA QUÂN TRƯƠNG ĐỊNH
Trang 6Kh[ được bổ xung lực lượng Quân Pháp tấn công Gò Công và hứa thưởng 10.000 quan cho người giết được Trương Định.
Ngày 16-2-1863, Lực lượng địch chọc thủng hai phòng tuyến Đông Sơn và Vĩnh Lợi (nay đều thuộc Gò Công Tây) Tuy vậy, quân Pháp thương vong rất nhiều, phải ngừng súng, chờ viện binh.
THÀNH GÒ ĐEN CỦA NGHĨA QUÂN
Trang 7Ngày 22-2-1863, viện quân Pháp từ Sài Gòn xuống hơn ba tiểu đoàn và bắt đầu bao vây các căn cứ của nghĩa quân:
- Tàu L’Européen đậu ở cửa Rạch Lá.
- Tàu Alame đậu ở rạch Gò Công, trên bờ có một pháo đài.
- Tàu Circé đậu ở Vàm Láng, sông Xoài Rạp.
- Lực lượng bộ binh tăng cường hai đồn Chợ Gạo và đồn Mỹ Tho.
- Tàu Forbin phong tỏa sông Vàm Cỏ.
- Tàu Cosmao, pháo thuyền 20, chiến thuyền Saint Joseph và 15 chiếc ghe bao vây phía tây.
Công binh còn chuẩn bị 30 chiến thuyền bọc sắt, sẵn sàng ghép lại thành một chiếc cầu, để quân lính vượt bãi lầy.
TÀU CHIẾN PHÁP
Trang 8Sáng ngày 26-2-1863, quân Pháp bắt đầu tấn công từ nhiều hướng Trương Định ra lệnh cho nghĩa quân
phục kích đánh tỉa, đồng thời lại ra lệnh cho đại quân rút vào rừng lá bảo toàn lực lượng Sáng ngày thứ ba, các mũi quân địch tiến dần đến Gò Công Chúng thấy trong đồn có lửa cháy Nhưng khi đến gần thì hoàn
toàn trống rỗng Nghĩa quân đã rút an toàn.
QUÂN PHÁP CHUẨN BỊ TẤN CÔNG NGHĨA QUÂN
Trang 9Ngày 25-9-1863, hai toán quân Pháp bất ngờ tấn công vào căn cứ Lý Nhơn (Cần Giờ), nơi quân Trương Định rút về Nghĩa quân chống trả anh dũng, rồi rút trở về hướng Gò Công, đóng quân tại "đám lá tối trời", tức khu vực đồn điền Gia Thuận.
Trang 10Ngày 19 tháng 8 năm 1864 , Huỳnh Công Tấn phản bội dẫn đường cho quân Pháp bất ngờ bao vây đánh úp Bản doanh " Đám lá tối trời thất thủ, Trương Định bị trọng thương (gãy xương sống)[ và ông đã rút gươm
tự sát tại Ao Dinh (Gò Công), để bảo toàn khí tiết vào sáng ngày 20 tháng 8 năm 1864.
AO DINH NƠI TRƯƠNG
ĐỊNH TỰ SÁT.
Trang 11õng
Lời
Nói
Từ Trong Tim
Trang 12Tuyên bố của Trương Định trong thư trả lời thư dụ
hàng của Pháp vào cuối năm 1862:
“ … Triều đình Huế không nhìn nhận chúng ta, nhưng chúng ta cứ bảo vệ Tổ quốc chúng ta ….”.
Tuyên bố của Trương Định gửi các quan ở Vĩnh Long,
để tỏ ý ly khai với Nam triều ( vì sau hòa ước Nhâm
Tuất , vua Tự Đức ra lệnh ông phải bãi binh ) vào
tháng 2 năm 1863:
“ … Muốn trở lại y như xưa, dân chúng ba tỉnh yêu cầu chúng tôi đứng đầu khởi nghĩa, chúng tôi không thể làm gì khác được Chúng tôi chuẩn bị chiến đấu vào hướng Đông cũng như hướng Tây, chúng tôi chống đối và chiến đấu Chúng tôi sẽ đánh ngã bọn giặc
Trang 13Nhớ về Một người Anh Hùng.
TƯỢNG ĐÀI TRƯƠNG ĐỊNH TẠI GỊ CƠNG.
Trong Nam, tên họ nổi như cồn
Mấy trận Gị Cơng nức tiếng đồn
Đấu đạn hỡi rêm tàu bạch quỉ
Hơi gươm thêm rạng vẻ huỳnh mơn
Ngọn cờ ứng nghĩa trời chưa bẻ
Qua ấn "Bình Tây" đất vội chơn
Nỡ khiến anh hùng rơi giọt luỵ
Lâm dâm ba chữ "điếu linh hồn" 2
Linh hồn nay đã thác theo thần
Sáu tỉnh cịn noi dấu Tướng quân
Mực sở lãnh binh mờ mắt giặc,
Son bằng ứng nghĩa thấm lịng dân
Giúp đời dốc trọn ơn nam tử,
Ngay chúa nào lo tiếng nghịch thần
Ốc ngỡ tướng tinh rày tỏ mặt
Giúp xong nhà nước buổi gian truân
Nguyễn Đình Chiểu
Trang 15ĐỀN THỜ TRƯƠNG ĐỊNH TẠI QUẢNG NGÃI.
Trang 16CÁC NGÔI MỘ CỦA NGHĨA QUÂN