Bài giảng Chính trị trung cấp nghề

Bài giảng chính trị trung cấp nghề trình bày đối tượng, chức năng, nhiệm vụ môn học chính trị; khái quát về sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa Mác - Lênin. Mời các bạn tham khảo!

BÀI MỞ ĐẦU: ĐỐI TƯỢNG, CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ

MÔN HỌC CHÍNH TRỊ

1 Đối tượng nghiêm cứu, học tập

- Nghiên cứu những quy luật chung nhất của hoạt động chính trị, cơ chế tác động và những cách thức cụ thể hiện thực hóa những quy luât đó

- Nghiên cứu hoạt động của các đảng phái và chính quyền, các tổ chức chính trị, các giai cấp và mối quan hệ về chính trị giữa các tổ chức đó

2 Chức năng, nhiệm vụ

a Chức năng:

- Chức năng nhận thức: Giúp người học hiểu được hệ thống tri thức về nền tảng tư tưởng của Đảng và của cách mạng, nội dung hoạt động lãnh đạo, quản lý và xây dựng của Đảng và Nhà nước ta

3 Phương pháp và ý nghĩa học tập

a Phương pháp:

- Kết hợp phương pháp dạy truyền thống với phương pháp hiện đại, kết hợp giữa lý luận và liên hệ thực tiến, kết hợp học ở trên lớp và tự nghiên cứu, thảo luận tích cực để phát huy tính chủ động và sáng tạo của giáo viên và học sinh

b Ý nghĩa:

- Nghiên cứu và học tập môn Chính trị có ý nghĩa to lớn trong việc giáo dục phẩm chất chính trị, lòng trung thành với lợi ích giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam, tính kiên định cách mạng trước tình hình chính trị phức tạp ở trong nước

và quốc tế

- Giáo dục đạo đức cách mạng

- Giáo dục truyền thống cách mạng về chủ nghĩa yêu nước và lòng tự hào đối với Đảng và đối với dân tộc Việt Nam

- Bồi dưỡng ý chí chiến đấu cách mạng, biết noi gương những người đã đi trước, học tập và lao động thông minh, sáng tạo, có kỹ thuật, có kỷ luật, kế thừa và phát huy những thành quả cách mạng của Đảng và nhân dân ta, xây dựng thành công CNXH và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN

I C Mác và Ph Ăngghen sáng lập học thuyết

1 Các tiền đề hình thành

a Tiền đề kinh tế - xã hội

- Tiền đề kinh tế: Từ nửa sau TK XVIII đến giữa TK XIX, nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa hình thành và phát triển mạnh mẽ ở châu Âu

- Tiền đề xã hội:

+ Giai cấp công nhân hiện đại ra đời và phát triển nhưng tình cảnh khốn khổ

b Những tiền đề lý luận và khoa học

- Tiền đề lý luận:

+ Trào lưu triết học cổ điển Đức với 2 nhà triết học tiêu biểu là Hêghen và Phơbách + Học thuyết kinh tế tiến bộ ở Anh, đại biểu xuất sắc là A.Xmít và Đ.Ricácđô + CNXH không tưởng phê phán ở Pháp với những đại biểu nổi tiếng như H.Xanh ximông, C.Phu-ri-e, R.Ooen

- Tiền đề khoa học:

Từ thế ky XIX đã xuất hiện nhiều học thuyết khoa học mới trên nhiều lĩnh vực: + Học thuyết về sự tiến hoá các loài của Đácuyn

+ Định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng cua Lômôlôxốp

+ Học thuyết về sự phát triển của tế bào của Svác và Slayđen

+ Cùng với nhiều thành tựu khoa học khác về hoá học, cơ học

c Vai trò nhân tố chủ quan của C.Mác và Ph Ăngghen

- C Mác (5-5-1818_14-3-1883) và Ph Ăngghen (28-11-1820_5-8-1895) kiến thức thiên tài trên nhiều lĩnh vực khoa học như triết học, kinh tế chính trị học, toán học và quân sự Đặc biệt họ là những người có gắn bó và hiểu biết sâu sắc phong trào công nhân

và nhân dân lao động

- Đưa CNXH không tưởng trở thành học thuyết khoa học

- Triết học, kinh tế chính trị học và CNXH khoa học là ba bộ phận cấu thành chủ nghĩa Mác

2 Sự ra đời và phát triển của học thuyết Mác (1848-1895)

- Tháng 12-1847 Đại hội II của Đồng minh những người công sản được tổ chức yêu cầu Mác và Ăngghen dự thảo một văn kiện dưới hình thức một văn bản tuyên ngôn

- Cuối tháng 2 - 1848 tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng cộng sản được thông qua và tuyên bố ở Luân Đôn, đặt dấu mốc ra đời chủ nghĩa Mác

* Đóng góp về lý luận của Mác và Ănghen

+ Học thuyết hình thái kinh tế xã hội là một thành tựu vĩ đại của chủ nghĩa Mác

- Kinh tế chính trị: học thuyết giá trị thặng dư đã vạch ra quy luật vận động kinh tế

cơ bản của xã hội tư bản để thấy rõ bản chất của giai cấp tư bản và xã hội tư bản

- CNXH: Khẳng định vai trò và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

+ Chỉ rõ giai cấp công nhân là người lãnh đạo cuộc đấu tranh để xoá bỏ chế độ bóc lột và xây dựng thành công xã hội mới

+ Giai cấp vô sản là giai cấp tiến bộ nhất, có tinh thần cách mạng nhất, có tính kỷ luật chặt chẽ và có tinh thần quốc tế

+ Họ có Đảng cộng sản, có tổ chức, có liên minh công nông, có tinh thần quốc tế nên có khả năng lãnh đạo cách mạng vô sản thắng lợi

II V.I Lênin phát triển học thuyết Mác

1 Sự phát triển của V.I Lênin về lý luận cách mạng

- Lênin đã tổng kết và nêu ra 5 đặc trưng của chủ nghĩa đế quốc:

+ Sự tập trung sản xuất và tập trung tư bản ở mức độ cao

+ Tạo ra các tổ chức độc quyền

+ Sự thống nhất tư bản công nghiệp với tư bản ngân hàng thành các tập đoàn tài chính

+ Xuất khẩu tư bản ra nước ngoài

+ Sự phân chia thị trường thế giới và tiếp tục đấu tranh để chia lại

- Lý luận mới của Lênin:

+ Cách mạng vô sản có thể nổ ra và thắng lợi ở một số nước thậm chí một nước, nơi yếu nhất trong hệ thống đế quốc chủ nghĩa

+ Phong trào công nhân sẽ từ tự phát phát triển thành tự giác khi có lý luận cách mạng tiên tiến và khoa học là chủ nghĩa Mác

+ Đảng công sản phải được xây dựng trên những nguyên tắc của một Đảng kiểu mới, lấy lý luận của chủ nghĩa Mác làm nền tảng tư tưởng

+ Lênin đã đưa ra lý luận mới về chiến tranh và hoà bình, nhà nước và cách mạng

2 CNXH từ lý luận trở thành hiện thực

- Cách mạng tháng Mười Nga đã mở ra một thời kỳ mới của lịch sử nhân loại Lý luận về CNXH đã trở thành hiện thực trên đất nước Nga

- Tháng 3-1919 Quốc tế III ra đời

- Lênin đã tiếp tục phát triển lý luận của mình trên nhiều vấn đề:

+ Nhiệm vụ của chính quyền xôviết;

+ Về dân chủ và chuyên chính vô sản;

+ Thực hành chính sách kinh tế mới;

+ Tổ chức thi đua xã hội chủ nghĩa;

+ Những nhiệm vụ kinh tế chính trị trong thời đại chuyên chính vô sản;

+ Tiến hành công nghiệp hoá, tập thể hoá, thực hành cách mạng tư tưởng văn hoá; + Chống quan liêu trong bộ máy nhà nước;

+ Về xây dựng Đảng

* Ý nghĩa của chủ nghĩa Mác- Lênin:

- Có mục tiêu cao đẹp, có nội dung khoa học, có phương pháp thực hiện đúng đắn

và được thực tiễn kiểm nghiệm

- Nêu lên được mục tiêu, con đường, lực lượng, phương pháp để đạt được mục tiêu

là giải phóng xã hội, giải phóng giai cấp và giải phóng con người

- Mang bản chất khoa học và cách mạng

- Cung cấp cho chúng ta thế giới quan và phương pháp luận khoa học

III Vận dụng và phát triển của nghĩa Mác-Lênin

1 Vận dụng và phát triển lý luận xây dựng CNXH (1924 - 1991)

a Ảnh hưởng của học thuyết Mác đến phong trào cách mạng thế giới (1924 - 1975)

- Sự ra đời của các ĐCS và sự phát triển của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa

- Qua 20 năm xây dựng CNXH (1921 - 1941) Liên Xô đã đạt được những thành tựu hết sức to lớn, là chỗ dựa cho phong trào CM thế giới

- Sau chiến tranh thế giới thứ II hệ thống xã hội chủ nghĩa phát triển lớn mạnh trên thế giới

b Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu (1970 - 1991)

Cuối 1989 các nước Xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu lần lượt sụp đổ, 12 - 1991 thì Liên

Xô sụp đổ hoàn toàn

+Là sự tổn thất lớn cho phong trào cách mạng thế giới và Việt Nam

+ Làm thay đổi trật tự thế giới

+ CNXH lâm vào thoái trào, hòa bình thế giới mất trụ cột

+ Chủ nghĩa đế quốc lợi dụng để chống phá

- Bài học rút ra:

+ Đảng phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, nắm vững bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác- Lê nin

+ Đảng lãnh đạo đổi mới phải giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa

+ Đảng phải có mô hình CNXH và phương hướng đúng

+ Phải mở rộng dân chủ trong Đảng

+ Phải chống những khuynh hướng cực đoan, bảo thủ, kiên quyết chống đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập

2 Đổi mới lý luận xây dựng CNXH từ năm 1991

a Bối cảnh thế giới:

- Sự chống phá chủ nghĩa Mác –Lênin của các thế lực thù địch trên thế giới

- CNXH không còn là hệ thống trên thế giới

b Đổi mới lý luận:

Từ khi áp dụng chủ nghĩa Mác vào Việt Nam, Đảng cộng sản đã lãnh đạo CMVN thành công, bảo vệ TQ và đã tiến hành tổng kết công cuộc 20 năm đổi mới và đề ra mô hình về CNXH

* Yêu cầu:

- Vận dụng sáng tạo CN Mác – Lênin vào thực tiễn VN

- Cán bộ Đảng viên cần ra sức học tập, nâng cao trình độ lý luận chính trị, có ý thức học tập, suy nghĩ độc lập sáng tạo…

BÀI 2: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

I CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

1 Tính tất yếu và bản chất của CNXH

a Tính tất yếu của CNXH

- Tiến lên CNXH và chủ nghĩa cộng sản là quy luật phát triển của xã hội loài người

- CM XHCN do Đảng Cộng sản lãnh đạo, là điều kiện để giải phóng LLSX, giải phóng giai cấp công nhân và nhân dân lao động

- CM Tháng Mười Nga thắng lợi năm 1917 đánh dấu một giai đoạn mới – quá độ từ CNTB lên CNXH trên phạm vi toàn thế giới

- Xã hội XHCN tạo ra cách tổ chức lao động và kỷ luật mới

- Thực hiện theo nguyên tắc phân phối theo lao động

- Có nền văn hóa và tư tưởng tiến bộ với lối sống dựa trên cơ sở bình đẳng, dân chủ

và chủ nghĩa tập thể, con người phát triển tự do, toàn diện

- Các dân tộc trên thế giới đoàn kết hữu nghị và bình đẳng, cùng đi lên CNXH

2 Các giai đoạn phát triển của CNXH

a Tính tất yếu của thời kỳ quá độ lên CNXH

- Thời kỳ quá độ lên CNXH bắt đầu từ khi giai cấp công nhân giành được chính quyền và kết thúc khi xây dựng xong các cơ sở của CNXH; là thời kỳ cải biến cách mạng sâu sắc, triệt để, toàn diện, từ xã hội cũ sang XH mới

- Con đường quá độ lên CNXH: quá độ trực tiếp hoặc gián tiếp qua nhiều bước trung gian

- Đặc trưng của thời kỳ quá độ lên CNXH:

+ Nhà nước là nhà nước của giai cấp vô sản

+ Diễn ra cuộc đấu tranh giữa một bên là gc CN và nhân dân lao động với gc bóc lột

và thế lực phản động

+ Trong XH, cái cũ chưa bị xóa bỏ hoàn toàn, cái mới xây dựng chưa vững chắc

- Điều kiện quá độ lên CNXH:

+ Điều kiện chủ quan: ĐCS lãnh đạo, có chính quyền, có liên minh giai cấp công nhân, nông dân và trí thức, có nhà nước xã hội chủ nghĩa

+ Khách quan: phải có một nước giành thắng lợi trong CMVS, tiến lên xây dựng CNXH

b Hai giai đoạn của CNXH và CNCS

- Giai đoạn thứ nhất là CNXH: đây là giai đoạn thấp, còn tồn tại những tàn dư của

xã hội cũ

- Giai đoạn thứ hai: CNCS- tàn dư của XH cũ bị xóa bó, LLSX phát triển cao độ, của cải XH dồi dào, làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu

II Quá độ lên CNXH ở Việt Nam

1 Cơ sở khách quan của thời kỳ quá độ ở VN

- Quá trình tiến lên xây dựng CNXH ở VN:

+ Con đường tiến lên CNXH đã được Đảng lựa chọn từ khi mới thành lập

+ Sau năm 1954, miền Bắc tiến lên xây dựng CNXH

+ Sau năm 1975, cả nước quá độ tiến lên CNXH, bỏ qua giai đoạn phát triển chế độ

tư bản chủ nghĩa

+ Từ năm 1986 đến nay, chúng ta kiên định con đường đi lên xây dựng CNXH

- Đặc điểm của thời kỳ quá độ ở VN:

+ Từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến lên CNXH không phải kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa

+ Quá độ lên CNXH ở Việt Nam là một quá trình dần dần, khó khăn, phức tạp và lâu dài

- Cơ sở

+ Có ĐCS cầm quyền và lãnh đạo toàn xã hội

+ Nhà nước XHCN của dân, do dân, vì dân không ngừng củng cố và hoàn thiện + Nhân dân có nhiều truyền thống và phẩm chất tốt đẹp, tin vào sự lãnh đạo của Đảng

+ Thời kỳ đổi mới (1986 đến nay) đạt được nhiều thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch

sử, chứng tỏ đường lối đổi mới của Đảng là đúng đắn, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn

VN

+ Một số hạn chế: kinh tế lạc hậu, VH – XH còn nhiều yếu kém, lý luận chưa gắn với thực tiễn…

2 Nội dung của thời kỳ quá độ lên CNXH ở VN

a Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (Cương lĩnh năm 1991)

- Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VII (6/1991) của Đảng đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH

* Nội dung:

- Xác định 6 đặc trưng cơ bản của CNXH

+ Do nhân dân lao động làm chủ;

+ Có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu;

+ Có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc;

+ Con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân;

+ Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ; + Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới

- Phương hướng cơ bản xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ:

+ Một là, xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhà nước của nhân dân, do nhân dân,

vì nhân dân, lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức làm nền tảng, do Đảng cộng sản lãnh đạo

+ Hai là, phát triển lực lượng sản xuất, công nghiệp hóa đất nước theo hướng hiện đại gắn liền với phát triển một nền nông nghiệp toàn diện

+ Ba là, phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất, thiết lập từng bước quan

hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa từ thấp đến cao với sự đa dạng về hình thức sở hữu

+ Bốn là, tiến hành chính sách xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa làm cho thế giới quan Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh giữ vị trí chỉ đạo trong đời sống tinh thần xã hội

+ Năm là, thực hiện chính sách đại đoàn kết dân tộc

+ Sáu là, xây dựng CNXH và Bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ chiến lược của CMVN

+ Bảy là, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

b Nội dung con đường xã hội chủ nghĩa ở nước ta

Đại hội X của Đảng năm 2006 xác định:

- Đặc trưng cơ bản của CNXH:

+ Xã hội xã hội chủ nghĩa mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta xây dựng là một xã hội dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh;

+ Do nhân dân làm chủ;

+ Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại về quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất;

+ Có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc;

+ Con người được giải phóng khỏi áp bức, bất công, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, phát triển toàn diện;

+ Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tương trợ, giúp nhau cùng tiến bộ;

+ Có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản;

+ Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới

- Phương hướng cơ bản:

+ Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN

+ Đẩy mạng CNH, HĐH

+ Xây dựng nền VH tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

+ Xây dựng nền dân chủ XHCN, thực hiện đại đoàn kết dân tộc

+ Xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân + Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

+ Đảm bảo vững chắc quốc phòng và an ninh quốc gia

+ Chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế

- Phương hướng cụ thể:

+ Tiếp tục hoàn thiện và nắm vững định hướng XHCN trong nền KTTT

+ Đẩy mạnh CNH-HĐH gắn với phát triển kinh tế tri thức

+ Nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, phát triển nguồn nhân lực

+Kết hợp các mục tiêu kinh tế với các mục tiêu XH

+ Phát triển nền VH tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

+ Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững mạnh

+Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển

+ Đại đoàn kết dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân

+ Dân chủ XHCN vừa là mục tiêu vừa là động lực của công cuộc đổi mới

+ Xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

+ Xây dựng Đảng

BÀI 3: TƯ TƯỞNG VÀ TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

I Tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Nguồn gốc và quá trình hình thành

1.1 Nguồn gốc hình thành

a Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí

Minh” là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của Cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại”

Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta”

b Bối cảnh thời đại:

- Quốc tế:

+ Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX chủ nghĩa đế quốc xâm tăng cường xâm lược thuộc địa => khát vọng lớn nhất của nhân dân là đấu tranh giải phóng dân tộc

+ Sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa Mác

+ Cách mạng tháng Mười Nga 1917 thắng lợi

+ Năm 1919 quốc tế III ra đời => các ĐCS ra đời, phong trào cách mạng thế giới phát triển mạnh

- Trong nước:

+ Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX sau khi thực dân Pháp xâm lược, Việt Nam từ một quốc gia phong kiến độc lập đã trở thành một nước thuộc địa nửa phong kiến

- XH VN có sự phân hóa sâu sắc, nổi lên nhiều mâu thuẫn nhưng mâu thuẫn cơ bản nhất là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp

+ Các phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và khuynh hướng tư sản nhưng đều thất bại

+ Cách mạng Việt Nam đang khủng hoảng trầm trọng về đường lối cứu nước và giai cấp lãnh đạo

c Nguồn gốc hình thành

* Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kế thừa và phát triển truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

- Gia đình: Nguyễn Ái Quốc sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước

- Quê hương: Nghệ An là mảnh đất giàu truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm, nơi đã sản sinh ra nhiều anh hùng dân tộc cho đất nước như Mai Thúc Loan, Phan Đình Phùng, Phan Bội Châu

- Dân tộc : là một dân tộc có nhiều truyền thống tiêu biểu:

+ Truyền thống yêu nước và ý chí bất khuất đấu tranh dựng nước và giữ nước + Truyền thống đoàn kết nhân nghĩa, tương thân tương ái giúp đỡ nhau trong hoạn nạn khó khăn

+ Truyền thống lao động cần cù, thông minh, sáng tạo

* Kế thừa và tiếp thu tinh hoa văn hóa phương Đông và phương Tây

- Tư tưởng văn hóa phương Đông:

+ Nho giáo: Hồ Chí Minh kế thừa học thuyết Khổng Tử về sự tu dưỡng đạo đức cá nhân, khuyên con người sống chung hiếu lễ nghĩa, sống có tình có nghĩa Tư tưởng về một xã hội bình trị bác ái, một thế giới văn minh đại đồng

+ Phật giáo: là tư tưởng gần gũi với người lao động, tư tưởng từ bi bác ái, cứu khổ cứu nạn, nếp sống có đạo đức, trong sạch, giản dị mang hạnh phúc ấm no cho mọi người + Tư tưởng Lão – Trang: lòng yêu thiên nhiên, lối sống giản dị, hòa mình với thiên nhiên của Người

- Tư tưởng văn hóa phương Tây:

+ Giá trị nhân văn của Thiên chúa giáo

+ Tư tưởng dân chủ tự do bình đẳng bác ái

* Chủ nghĩa Mác - Lênin là nguồn lý luận chủ yếu

- Năm 1920 Người đọc “Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về những vấn đề dân tộc

và thuộc địa” của Lênin và Người đã tìm ra cho mình con đứờng cứu nước cho dân tộc,

từ người yêu nước ngừời trở thành một người cộng sản

* Phẩm chất và năng lực cá nhân Hồ Chí Minh

- Tư tưởng độc lập tự chủ sáng tạo cộng với đầu óc phê phán tinh tường trong việc nghiên cứu tìm hiểu các cuộc cách mạng tư sản hiện đại

- Sự khổ công học tập nhằm chiếm lĩnh vốn tri thức phong phú của thời đại

- Tâm hồn của một nhà yêu nước, một chiến sĩ cộng sản nhiệt thành cách mạng, một trái tim yêu nước thương dân, sẵn sàng chịu đựng hi sinh vì độc lập của Tổ quốc vì tự do của đồng bào

1.2 Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

1.2.1 Thời kỳ (1890-1911) giai đoạn hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cách mạng

- Năm 5 tuổi Người theo cha vào Huế - Năm 1906 Người trở lại học ở Quốc học Huế

- Năm 1910 Người dạy học ở trương Dục Thanh- Phan Thiết

- 5/6/1911 trên bến nhà Rồng với tên Văn Ba, Người ra đi tìm đường cứu nước

1.2.2 Thời kỳ tìm tòi khảo sát đến với chủ nghĩa Mác –Lênin (1911-1920)

- Năm 1911 Người sang Pháp và qua nhiều nước châu Phi và Mỹ la tinh

- Năm 1913 Người đến Mỹ

- Năm 1914 Người về Anh

- Năm 1917 Người về Pháp

- Năm 1919 Người tham gia Đảng xã hội Pháp

- Tháng 6/1919 Người thay mặt những người Việt Nam yêu nước tại Pháp gửi tới hội nghị bản yêu sách của nhân dân An Nam

- Tháng 7/1920 Người đọc luận cương của Lênin

- Tháng 12/1920 người tham gia Đại hội đại biểu lần 18 của Đảng xã hội Pháp tại Tua

1.2.3 Thời kỳ hoạt động chuẩn bị chu đáo cho sự thành lập Đảng cộng sản Việt Nam (1921-1930)

- Năm 1923: dự hội nghị Quốc tế nông dân và trực tiếp tham gia đại hội QTCS lần thứ 5

- Cuối 1924: về Quảng Châu - Trung Quốc tổ chức ra hội Việt Nam cách mạng thanh niên, ra báo Thanh niên (1925)

- Năm 1927 xuất bản tác phẩm Đường cách mệnh

- Năm 1928 Người hoạt động ở Xiêm

- Tháng 10-1929 Người bị tòa án Vinh xử vắng mặt và khép vào tội tử hình

- Năm 1930 Người chủ trì hội nghị hợp nhất thành lập Đảng cộng sản Việt Nam

1.2.4 Thời kỳ 1930-1941: Giai đoạn vượt qua thử thách, kiên trì con đường đã xác định cho dân tộc Việt Nam

- Tháng 6/1931 Người bị nhà cầm quyền Anh bắt trái phép và giam giữ ở Hồng Kông

- Năm 1932 Người được trả tự do

- Năm 1934 Người sang Liên Xô dự Đại hội VII QTCS

- Năm 1938 Người về Trung Quốc hoạt động

1.2.5 Thời kỳ Người về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng (1941 - 1969)

- Tháng 2 /1941 Người về nước hoạt động, chủ trì hội nghị TW 8 đặt ra nhiệm vụ giải phóng dân tộc cao hơn hết, lập ra Mặt trận Việt minh, thực hiện khối đại đoàn kết dân tộc trên cơ sở liên minh công nông

- Ngày 13/8/1942 Người lấy tên Hồ Chí Minh và sang Trung Quốc thì bị Quốc dân Đảng bắt giam

- Tháng 8/1944 Người về nước chuẩn bị mọi mặt cho khởi nghĩa giành chính quyền

- Ngày 22/12/1944 đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân được thành lập

- Lãnh đạo cách mạng tháng 8/1945 đã hoàn toàn thắng lợi

- Ngày 2/9/1945 Người đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

- 1945 – 1969: Lãnh đạo nhân dân VN kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ

- Ngày 2/9/2969 Hồ Chí Minh qua đời Khi ra đi Người để lại bản di chúc vô giá cho dân tộc Việt Nam

2 Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩa

- Tư tưởng Hồ Chí Minh là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta