- Hãy quan sát tranh minh hoạ trên màn hình và dùng phép nói giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau và cho biết ở mỗi tình huống đó, em đã sử dụng cách nói[r]
Trang 1Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Thế nào là nói quá? Đặt một cõu cú
sử dụng núi quỏ?
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức
độ, qui mô, tính chất của sự vật, hiện t ợng đ
ợc miêu tả để nhấn mạnh gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm.
VD: Cô ấy đẹp nh tiên.
Trang 2“Lời nói chẳng mất tiền mua, Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.
Vậy, lựa lời “ ” là phải nói nh thế nào ?
“Vừa lòng nhau” là nh thế nào ?
Để hiểu rõ vấn đề này, chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ trong tiết học ngày hôm nay.
Trang 3M«n Ng÷ V¨n 8
TiÕt 40:
Nãi gi¶m nãi tr¸nh
Trang 4•Ví dụ 1: (mục 1-SGK)
a/ Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng khi tôi sẽ đi gặp
cụ Các Mác, cụ Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh khác , thì đồng bào cả n ớc, đồng chí trong Đảng và bầu bạn
khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột ngột.
( Hồ Chí Minh, Di chúc)
b/ Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!
Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời.
(Tố Hữu, Bác ơi)
c/- L ợng con ông Độ đây mà … Rõ tội nghiệp, về đến nhà
I Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói
giảm nói tránh.
Trang 6nói như vậy là để nhằm mục đích gì?
nói như vậy là để nhằm mục đích gì?
Trang 8*VD4: (môc 3-SGK)
a) Con d¹o nµy l êi l¾m.
b) Con d¹o nµy kh«ng ® îc ch¨m chØ l¾m.
Theo em, cách nói nào nhẹ nhàng, tế
nhị hơn đối với người nghe?
b)
Trang 9Ghi nhớ :
Nói giảm nói tránh là một biện pháp
tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.
Thế nào là nói giảm nói tránh? Tác
dụng của nói giảm nói tránh là gì?
Trang 10*VD1: đi thay thế cho chết đồng nghĩa
chết quy tiên, từ trần Từ Hán Việt
- Dùng từ đồng nghĩa (đặc biệt là từ Hán
Việt)
*VD: Bài thơ của anh dở lắm
Bài thơ của anh ch a đ ợc hay lắm
-Dùng cách nói phủ định từ trái nghĩa
Trang 13Nói giảm nói tránh
Tác dụng của nói
giảm nói tránh
Các cách nói giảm nói tránh
Dùng
từ đồng nghĩa-
Dùng cách nói phủ định
từ trái
Dùng cách nói
Dùng cách nói
Trang 14II LuyÖn tËp:
Bµi tËp 1: §iÒn nh÷ng tõ ng÷ nãi gi¶m nãi tr¸nh sau ®©y vµo chç trèng/ … /: ®i nghØ, khiÕm thÞ, chia tay nhau, cã tuæi, ®i b íc n÷a
a/ Khuya råi, mêi bµ / ……… /
b/Cha mÑ em / ……… / tõ ngµy em cßn rÊt
bÐ, em vÒ ë víi bµ ngo¹i.
®i nghØ chia tay nhau
Trang 16Bài tập 2: Trong các cặp câu sau đây, câu nào
có sử dụng cách nói giảm nói tránh?
a1/ Anh phải hoà nhã với bạn bè!
a2/ Anh nên hoà nhã với bạn bè!
b1/ Anh ra khỏi phòng tôi ngay!
b2/ Anh không nên ở đây nữa!
c1/ Xin đừng hút thuốc trong phòng!
a2/
b2/
c1/
Trang 17Bµi tËp 2: Trong c¸c cÆp c©u sau ®©y, c©u nµo
cã sö dông c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh?
d1/ Nã nãi nh thÕ lµ thiÕu thiÖn chÝ.
d2/ Nã nãi nh thÕ lµ ¸c ý.
e1/ H«m qua em hçn víi anh, em xin anh thø lçi e2/ H«m qua em cã lçi víi anh, em xin anh thø lçi d1/
e2/
Trang 18Bài tập 4:
Khi nào không nên nói giảm nói tránh?
A Khi cần phải nói năng lịch sự , có văn hoá
B Khi muốn làm cho ng ời nghe bị thuyết phục.
C Khi muốn bày tỏ tình cảm của mình.
D Khi cần phải nói thẳng, nói đúng nhất sự thật D.
Trang 19Bµi tËp thªm: Trong c¸c c©u sau biÖn ph¸p tu tõ
nãi gi¶m, nãi tr¸nh ® îc thùc hiÖn b»ng c¸ch nµo?
Trang 20Bài tập 3: (làm ở nhà)
Khi chê trách một điều gì, để ng ời nghe dễ tiếp nhận, ng ời ta th ờng nói giảm nói tránh bằng cách phủ định điều ng ợc lại với nội dung đánh
giá
Chẳng hạn lẽ ra nói ”Bài thơ của anh dở lắm” thì lại bảo ” Bài thơ của anh ch a đ ợc hay lắm” .
Hãy vận dụng cách nói giảm nói tránh nh thế hãy
đặt 5 câu đánh giá trong những tr ờng hợp khác
Trang 21*Bài tập bổ sung: (làm ở nhà)
Hãy viết một đoạn văn ngắn trong đó có
sử dụng biện pháp tu từ nói giảm nói tránh.
Trang 22Về nhà - Hoàn thiện các bài tập.
- Học thuộc ghi nhớ
- Ôn kỹ kiến thức để chuẩn bị kiểm tra Văn
Trang 24Bài tập bổ sung 1
- Hãy quan sát tranh minh hoạ trên màn hình và dùng phép nói giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau và cho biết ở mỗi tình huống đó,
em đã sử dụng cách nói giảm nói tránh nào?
Trang 25Anh cút
ra khỏi nhà tôi ngay!
Anh
không nên ở đây nữa!
TÌNH HuỐNG 1