Bài giảng BENH LY THU Y

Phần thứ hai Các quá trình bệnh lý cơ bản Chương 5 Rối loạn tuần hoàn cục bộ 1.Xung huyết cục bộ Hypereamia localis 1.Xung huyết động mạchHypereamia arterialis Khái niệm về xung huy

Chương 1

Khái ni m v b nh ệ ề ệ

1.Thời kỳ Phục Hưng

Công trình nghiên cứu của Paracelcius

Công trình nghiên cứu của Andre Vesala

- Công trình nghiên cứu của William Harvay

2.Thời kỳ cận hiện đại

Sự ra đời và phát triển của khoa học tự nhiên

Các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học

3 Thời kỳ hiện đại

- Sự ra đời và phát triển của nhiều ngành khoa học trong

Chương 2 Bệnh nguyên học

1.Quan niệm sai lệch về bệnh nguyên học

2.Quan niệm khoa học về bệnh nguyên học

Nêu lên mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và điều kiện trong yếu tố bệnh nguyên

Nêu lên quy luật nhân quả trong yếu tố bệnh nguyên

3.Phân loại yếu tố bệnh nguyên

Yếu tố bên ngoài: cơ học, vật lý, hoá học và sinh vật học vv…

Yếu tố bên trong: các yếu tố thông qua di truyền, đột biến gen vv

Chương 3

Sinh bệnh học

1 Mối quan hệ tác động qua lại giữa toàn thân và cục bộ trong quá trình sinh bệnh:

-Mối liên quan của toàn thân với cục bộ trong sinh bệnh

-Sự ảnh hưởng của cục bộ tới toàn thân trong sinh bệnh

4.Các giai đoạn phát triển của một bệnh truyền nhiễm

- Giai đoạn ủ bệnh

- Giai đoạn tiền phát

- Giai đoạn toàn phát

- Giai đoạn kết thúc5.Cơ chế phục hồi sức khoẻ của cơ thể động vật

Chương 4

Tính phản ứng của cơ thể và bệnh lý

của quá trình miễn dịch

I Tính phản ứng của cơ thể động vật

1.Khái niệm về tính phản ứng của cơ thể động vật

2 Các yếu tố ảnh hưởng tới tính phản ứng của cơ thể động vật

II.Sự hình thành kháng thể và các yếu tố ảnh hưởng tới

sự hình thành kháng thể của cơ thể

Nội dung: kháng thể được hình thành như thế nào?

Sức đề kháng của cơ thể

đối với bệnh

?????

2.2.Các yếu tố ảnh hưởng tới sự hình thành kháng thể của cơ thể động vật

+ Các yếu tố nào ảnh hưởng tới sự hình thành kháng thể của cơ thể

+ Các yếu tố nào làm tăng sự hình thành kháng thể của cơ thể

+Các yếu tố nào làm giảm tới sự hình thành kháng thể của cơ thể

+ Các yếu tố nào ức chế tới sự hình thành kháng thể của cơ thể

III.Bệnh lý của quá trình miễn dịch:

3.1 Miễn dịch bệnh lý học

Các hệ thống đáp ứng miễn dịch của cơ thể động vật

Tổ chức sinh kháng thể Các tế bào khác của tuỷ xương

3.2 Biểu hiện bệnh lý của sự kết hợp giữa kháng nguyên và kháng thể

Quá mẫn tức khắcQuá mẫn chậm trễ

3.3.Suy giảm miễn dịch:

- Suy giảm miễn dịch bẩm sinh

- Suy giảm miễn dịch do tác động từ bên ngoài

- Dung nạp miễn dịch

Phần thứ hai

Các quá trình bệnh lý cơ bản

Chương 5

Rối loạn tuần hoàn cục bộ

1.Xung huyết cục bộ( Hypereamia localis)

1.Xung huyết động mạch(Hypereamia arterialis )

Khái niệm về xung huyết động mạchNguyên nhân xung huyết động mạchCơ chế xung huyết động mạch

Hậu quả xung huyết động mạch

2.Xung huyết tĩnh mạch (Hypereamia venous)

- Khái niệm về xung huyết tĩnh mạch

- Nguyên nhân gây ra xung huyết tĩnh mạch

3.ứ huyết, thiếu máu cục bộ, nhồi huyết:

Nguyên nhân, biểu hiện, cơ chế hình thành Hậu quả của các hiện tượng bệnh lý trên

4.Chảy máu, huyết khối, lấp quản:

Nguyên nhân, biểu hiện, cơ chế hình thành Hậu quả của các hiện tượng bệnh lý trên

Phần thứ hai

Các quá trình bệnh lý cơ bản Chương 5

Rối loạn tuần hoàn cục bộ

1.Xung huyết động mạch( Hypereamia localis)

Khái niệm về xung huyết động mạch

Nguyên nhân xung huyết động mạch

Cơ chế xung huyết động mạch

Hậu quả xung huyết động mạch

2.Xung huyết tĩnh mạch

- Khái niệm về xung huyết tĩnh mạch

Nguyên nhân gây ra xung huyết tĩnh mạch

Biểu hiện của xung huyết tĩnh mạch

Hậu quả của xung huyết tĩnh mạch

3.ứ huyết, thiếu máu cục bộ, nhồi huyết

Nguyên nhân, biểu hiện, cơ chế hình thành Hậu quả của các hiện tượng bệnh lý trên4.Chảy máu, huyết khối, lấp quản

Nguyên nhân, biểu hiện, cơ chế hình thành Hậu quả của các hiện tượng bệnh lý trên

Chương 6

Rối loạn chuyển hoá các chất

1 Rối loạn chuyển hoá Gluxit

Giảm đường huyết

* Nguyên nhân:

- Tiêu hoá hấp thu, bệnh gan

-Rối loạn điều hòa thần kinh, nội tiết…

2.Rối loạn chuyển hoá Lipit

Rối loạn cân bằng Lipit

* Béo: tích lũy quá nhiều mỡ so với bình thường

* Gày:Do rl thần kinh và nội tiết

- Nhiễm trùng nặng hoặc quá trình bệnh lý ác tính: Lao, ti.chảy, ung thư, ký sinh trùng…

c Tăng lipit huyết:

Hiện tượng mỡ trung tính trong máu tăng cao hơn so bt

- Do ăn uống: sau ăn 2 h, lp huyết tăng, đạt tối đa sau 4- 5 h, trở lại b.thường sau 6-9 h

- Do huy động mỡ từ nơi dự trữ

- Do rl trao đổi Gluxit

- Giảm khả năng sử dụng, trao dổi L, do men lipaza bị ức

chế

- Do viêm gan, tắc mật, ngộ độc rượu, thuốc mê

Rối loạn chuyển hoá Cholesterol

3 Rèi lo¹n chuyÓn ho¸ Protit

3.2.Rối loạn Protit huyết tương

+ Giảm lượng Pr huyết tương:

+ Tăng Pr huyết tương

+Thay đổi thành phần Pr huyết tương

* Tăng Globulin:

- Gama Glo khi mắc bệnh truyền nhiễm

- Alpha Glo khi viêm cấp, mãn, hoại tử t.chức, hoặc r.loạn chuyển hóa…

* Giảm Albumin: khi bị giảm Pr huyết tương và giảm Pr toàn

bộ cơ thể…

3.3.Rối loạn chuyển hoá trung gian Protit

+ Rối loạn khử amin

+ Rối loạn chuyển hoá amin

+ Rối loạn khử cacboxyl:

+ Rối loạn chuyển hoá NH3 : nhiễm độc tk

3.4.Sự thay đổi của đạm Phiprotit

- Tb từ 10-60mg%gồm ure, axit uric và đạm cặn, khi gs bị bệnh lý đạm cặn tăng, đặc biệt khi viêm thận làm qt siêu …lọc của thận giảm đạm này tăng cao tới 8-10 lần

3.5.Rối loạn trao đổi Pr nhân

- Gây lắng đọng tinh thể muối urat natri đọng ở các sụn …bao khớp gây viêm khớp, goot…

-Tăng a.uric trong máu, bài tiết của thận kém hoặc do tổ chức bị nhiễm độc

6.3.Rối loạn cân bằng và chuyển hoá nước- điện giải

4.Rối loạn chuyển hoá nước

Mất nước trong cơ thể Tích nước phù

5.Rối loạn cân bằng điện giải

Cân bằng NatriRối loạn cân bằng NatriRối loạn cân bằng Kali6.Rối loạn cân bằng axit- bazơ

Nhiễm độc axitNhiễm độc kiềm

Chương 7

Viêm

1.Khái niệm viêm

2.Nguyên nhân gây ra viêm

- Nguyên nhân bên ngoài

- Nguyên nhân bên trong

3.Những biến đổi chủ yếu trong ổ viêm

- Bất kỳ ổ viêm nào đều phát sinh ra: R.l chuyển hóa, tổn thương t chức và tăng sinh tb

* Rl tuần hoàn: Rl vận mạch, DRV, BCX mạch và hiện tượng thực bào

3.1.Rối loạn chuyển hoá và tổn thương tổ chức

* Rối loạn chuyển hóa:Qt c.hóa tăng mạnh, xong do thiếu oxy làm c.hóa Pr, L, G ở giai đoạn trung gian…

*Tổn thương tổ chức: Nguyên phát và thứ phát…

* Nh÷ng s¶n phÈm cã ho¹t tÝnh sinh lý: Histamin,

Tăng a.xit nhân: Gây tăng b.cầu xuyên mạch Tăng thu hút

bc tới ổ viêm, tăng hđ bc…

* Hậu quả của RLCH và TTTC: gây nhiễm độc ax, tăng áp lực tt và áp lực keo, cảm giác đau, phù nề

3.2.Tăng sinh tế bào

Chương 8

Rối loạn điều hoà nhiệt

1.Rối loạn thân nhiệt

Giảm thân nhiệtTăng thân nhiệt

Rối loạn chuyển hoá trong sốt

Rối loạn hoạt động chức năng các cơ quan trong sốt

Chương 9

Rối loạn hệ thống máu

1.Rối loạn của máu

1.1 Sự thay đổi khối lượng máu

* Khối lượng máu tăng

- Khi tiếp máu hoặc lao động nặng máu từ nơi dự trữ vào …vòng tuần hoàn

- Do tăng h/cầu: Bệnh tim, phổi, g/s vùng núi cao

- Thiếu oxy t.chức kháng thể sản sinh h/cầu…

* Khối lượng máu giảm

- Do mất máu, mất nhiều, nhanh 30- 40% sốc

1.2.Rối loạn thành phần hữu hình của máu

* Tăng hồng cầu: Do thiếu oxy t.chức, tủy xương K.t tăng

ss h.cầu Hoặc bị bệnh lý ở tim,phổi

, ngộ độc

- Do k.t cao độ vào t.kinh, HM s.dục đực tăng ss h.cầu, HM

sd cái giảm ss h.cầu Hm của thận khi thiếu máu tăng tiết …Erythropectin

* Thiếu máu: Do chảy máu, xuất huyết, do dung huyết, do rl chức năng tạo máu: Do thiếu sắt, pro tít, VTM C, B…

- Do tủy xương kém hoạt động: cốt hóa, nhiễm độc hóa chất, p.xạ, hoặc thận viêm…

* Những hoạt động thích nghi của c.thể khi thiếu máu…

4.1.Khái niệm tổ chức bạch cầu

Bạch cầu có hạtLympho bào và PlasmocyteBạch cầu đơn nhân

4.2.Rối loạn tạo bạch cầu

Rối loạn về số lượng bạch cầu Rối loạn về chất lượng bạch cầu4.3.Tiểu cầu

4.4.Rối loạn của quá trình đông máu

Chương 10

Rối loạn hệ tuần hoàn

1.Rối loạn hoạt động của tim

2.Khả năng thích nghi của tim

Tim đập nhanh

Dãn tim

Tim phì đại

3.Suy tim

Nguyên nhân gây suy tim: Bệnh hệ tim mạch:do nhiễm

khuẩn, độc tố tác động lên tim gây rl chuyển hóa, tổn thương cơ tim gây suy tim

- Do các bệnh ở tim:Suy t.hoàn mạch vành, bệnh van tim, rl nhịp tim, tim bẩm sinh…

- Bệnh hệ mạch: do h.áp cao tim phải co bóp mạnh

* N,nhân ngoài tim:

- Nhiễm khuẩn: gây rl c.hóa, tim h.động nhiều gây s.tim

- Bệnh ở phổi:hen suyễn, phế nang, viêm và xơ phổi…

- Do thiếu máu: tim phải tăng cường hoạt động

- Do rl chuyển hóa: ưu năng tuyến giáp hoặc do thiếu oxy,

* Cơ chế của suy tim

- Do tổn thương nguyên phát: Blý tim, thiếu máu cơ tim, độc

tố hoại tim

- Thứ phát: Do tim làm việc quá sức, thiếu oxy

* Rối loạn chuyển hóa tại cơ tim: Suy tim do rl E: Do h.quả của RL c hóa các chất, men và điện giải

- S.tim do RL sử dụng E: Co cơ tim xảy ra khi hóa năng

chuyển thành cơ năng, khi rl sử dụng E cơ tim giảm h.động

- Khi cơ tim hoại tử không có kn sử dụng E, hoặc do giảm hoạt tính của men ATPaza

* RL chỉ tiêu h.động của tim

- Giảm lưu lương máu

- Máu ứ lại trong tm

- Tốc độ dòng chảy chậm

- H.áp đm giảm, tm tăng

- Giảm công và hiệu suất của tim

4 Rối loạn hoạt động của mạch máu

* Rối loạn điều hoà huyết áp

Bệnh lý của huyết áp

* Tăng h.áp:

- Do kích thích trung khu vận mạch, ngộ độc pb, stricnin…

- RL nội tiết:

ưu năng tuyến thượng thận, tuyến giáp

Tăng tiết Catecolamin, Aldosterol, ACTH, Vazopressin, Thyroxin , bệnh ở thận, …

RL t.đổi Cholesterol, hoặc do di truyền

Giảm huyết áp: …

Sốc

5 C¬ chÕ cña nh÷ng biÓu hiÖn suy tim

* Suy tim tr¸i:Khã thë, c¶m gi¸c ng¹t, g©y phï phæi

- Gi¶m t® khÝ ë phæi…

* Suy tim ph¶i : ø m¸u t¹i gan Rl g©y suy, x¬ gan

- G©y rl tiÕt niÖu, gi¶m n.tiÓu

* Phï trong suy tim:Do h.¸p tm t¨ng, gi¶m ¸p lùc keo, gi¶m läc ë cÇu thËn

Chương 11 Rối loạn hệ hô hấp

1.Đại cương về hệ hô hấp

1.1 Rối loạn hô hấp

1.2.Rối loạn quá trình thông khí

Rối loạn quá trình thông khí do thay đổi thành phần không khí Rối loạn thông khí do các bệnh của bộ máy hô hấp

1.3.Rối loạn quá trình khuyếch tán khí

Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình khuyếch tán khí

Những tình trạng bệnh lý ở phổi ảnh hưởng tới quá trình khuyếch tán khí

1.4.Rèi lo¹n qu¸ tr×nh vËn chuyÓn oxy do m¸u vµ tuÇn hoµn

Do m¸u

Do tuÇn hoµn

2.Rèi lo¹n qu¸ tr×nh h« hÊp tæ chøc

H« hÊp tæ chøcRèi lo¹n h« hÊp tæ chøc

* HËu qu¶ cña rèi lo¹n h« hÊp

ThiÕu oxy genXanh tÝm

Rèi lo¹n nhÞp h« hÊp

3.Hoạt động thích nghi của cơ thể khi thiếu oxy

Sự thích nghi ở phổi

Sự thích nghi của hệ thống tuần hoàn

Sự thích nghi của máuThích nghi của cơ quan tạo máuThích nghi của các tổ chức trong cơ thể

Chương 12

Rối loạn hệ tiêu hoá

1 Đại cương hệ TH

2 Rối loạn cảm giác ăn:

- Giảm cho đến bỏ ăn hoàn toàn

- Tăng cảm giác ăn:sau tg đói hoặc sau hồi phục bệnh lý

- Tăng cảm giác khát: Do khẩu phần ăn thiếu nước, sốt cao, hoặc tiêu chảy,nôn, đái tháo đườmg, bỏng …

- Bỏ ănvà uống lâu: g/s bị bệnh t.kinh, viêm não, phù não…

3.Rối loạn tiêu hoá ở xoang miệng

- RL chức năng nghiền TA

- RL chức năng nuốt TA: Khi viêm, phù họng, dị vật, u vòm

4 Rối loạn chức năng của thực quản

- Khi viêm, phù tq dị vật, đọng thức ăn lên men vỡ tq

- T/ă quá lạnh, cứng…

-Thần kinh TƯ và tk thực vật nhiễm độc chì, độc thịt gây liệt tq

5 Rối loạn tiêu hóa ở dạ dày

5.1.Rối loạn tiêu hoá ở dạ dày trước loài nhai lại

* Rối loạn cân bằng sinh hoá trong dạ cỏ

- KP ăn k cân đối nhiều bột đường, tạo nhiều a.lactic

tăng axit chung gây ức chế tiêu hóa

* Bệnh kê tôn huyết: Tăng nhiều axeton trong máu và sữa-

Đv sẽ kém ăn khả năng sx sữa giảm mạnh, rl tkinh, giảm lượng kiềm dự trữ, giảm Glu tăng a.lactic…

- Gây biến đổi hình thái và chức năng gan

* Tạo nhiều NH3 trong dạ cỏ

Ngộ độc Nitrit

Rối loạn hấp thu của dạ trước

Rối loạn chức năng vận động của dạ trước

5.2.Rối loạn tiêu hoá ở dạ múi khế

Rối loạn chức năng co bóp của dạ dày: Tăng do t/ă chứa nhiều axit lactic chất độc, nhiễm khuẩn hoặc tắc hạ vị

- Giảm co bóp: Trương lực giảm, hoặc do u sẹo, mất cân bằng tk th/vật

6 Rối loạn tiêu hoá ở ruột

6.1.Rối loạn chức năng tiết dịch ở ruột

Rối loạn tiết dịch ruộtRối loạn tiết mật

Rối loạn tiết dịch tuỵ6.2.Rối loạn chức năng co bóp của ruột

Hội chứng ỉa chảyHội chứng tắc ruộtTáo bón

63 Rối loạn hấp thu :

- do gan,mật , tụy

- nhiễm độc, KST,

Chương 13

Rối loạn chức năng gan

1.Những nguyên nhân gây rối loạn chức năng gan

- Nhiễm khuẩn, KST, độc tố nấm mốc, do thiếu dinh dưỡng, thiếu Cystin họăc ăn quá nhiều mỡ ủ gây nhiễm mỡ gan- suy gan

- Do suy tim phải gây ứ huyết phù xơ gan–

- RL t/ hoàn phổi; RL chuyển hóa tại gan, nhiễm sắt tiền

phát, RL chuyển hóa Cu gây xơ gan…

- Tk thực vật chi phối vận mạch gây ứ máu gan- suy gan…

2 Đường xâm nhập của yếu tố gây bệnh

- Qua TM cửa: VK, KST, độc tố t/ăn: E.coli, Phospho, cồn…gây xơ gan

- Theo ống dẫn mật, tuần hoàn, đường bạch huyết, TK …3.Rối loạn chức năng gan

3.1 Rối loạn chuyển hoá ở gan

Rối loạn chuyển hoá ProtitRối loạn chuyển hoá LipitRối loạn chuyển hoá GluxitRối loạn chuyển hoá nước và muối khoáng

3.2.Rối loạn chức năng chống độc và khử độc của gan

3.3.Rối loạn chức năng tạo mật và bài tiết mật

4.Chuyển hoá sắc tố mật( Hoàng đản)

4.1.Rối loạn chuyển hoá sắc tố mật

4.2.1.Rối loạn TH gan

Biểu hịên: Giảm lưu lượng TH, ứ máu gan, tăng h/áp TM cửa…

* Hậu quả: Làm gan thiếu oxy, d/ dưỡng tổ chức xơ pt mạnh

- T/h ngoài gan pt

- Báng nước xoang bụng

- Tăng tính thấm thành mạch, giảm áp lực keo trong máu

- RL chuyển hóa muối, nước…

4.2.2.Rối loạn chức năng tạo máu của gan

Gan là nơi dự trữ: Pr, sắt, VTM khi bị bệnh RL tạo máu

5 Thiểu năng gan:

Dễ gây teo cơ, thiếu máu, giảm đề kháng, dễ tử vong

Chương 14

Rối loạn hệ tiết niệu

1.Một số bệnh ở thận

Bệnh viêm ống thận cấpBệnh viêm cầu thận

Hội chứng hư thậnBệnh viêm kẽ thận2.Những biểu hiện lâm sàng của bệnh thận2.1.Thay đổi về chất lượng nước tiểu

Thay đổi về Protein niệuHuyết niệu

Trụ niệu

2.2.Thay đổi số lượng nước tiểu

Đa niệu Thiểu niệu Vô niệu

3.Những thay đổi trong máu của bệnh thận

Ure huyết caoNhiễm độc toanThiếu máu

Rối loạn chuyển hóa Natri4.Biểu hiện toàn thân của bệnh thận

Chương 15

Rối loạn hệ thống nội tiết

1.Rối loạn cân bằng nội tiết

2.Ưu năng tuyến nội tiết

Nguyên nhân Hậu quả của ưu năng tuyến nội tiết

Ưu năng giả

3.Thiểu năng tuyến nội tiết

Nguyên nhân của thiểu năng tuyến nội tiếtHậu quả của thiểu năng tuyến nội tiết

Thiểu năng giả