Gián án Địa lý Hàn Quốc

Dân cư Trong thành phần dân cư Hàn Quốc thì người Triều Tiên chiếm đại đa số.. Trong cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính châu Á năm 1997, Hàn Quốc cùng với Nhật Bản là hai quốc gia sớm kh

Địa lý

Bản đồ Hàn Quốc

Hàn Quốc nằm ở phần phía nam bán đảo Triều Tiên Địa hình phân hoá thành hai vùng rõ rệt: vùng rừng núi chiếm khoảng 70% diện tích nằm ở phía đông; vùng đồng bằng duyên hải ở phía tây và nam Bãi bồi ven biển Saemangeum là bãi nổi ven biển lớn thứ hai thế giới

Khí hậu ở đây khá ôn hoà Những cơn mưa nặng hạt tập trung vào một quãng thời gian ngắn ngủi trong mùa hè Mùa mưa được gọi là Jangma Vào mùa đông nhiệt độ thường xuyên dưới 0°C và có thể xuống rất thấp Gió mùa mang không khí lạnh từ Siberia thổi tới

Thành phố lớn nhất Hàn Quốc là Seoul (Hán Thành), dân số chính thức khoảng trên 10 triệu người, nằm ở phía tây bắc Những thành phố lớn khác là Incheon (Nhân Xuyên) ở phía tây Seoul, Daejeon (Đại Điền)ở miền trung, Kwangju (Quang Châu) ở phía tây nam, Daegu (Đại Khâu) và Busan (Phủ San) ở phía đông nam

Dân cư

Trong thành phần dân cư Hàn Quốc thì người Triều Tiên chiếm đại đa số Dân tộc thiểu

số duy nhất là một bộ phận nhỏ người gốc Hoa Trong cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính châu Á năm 1997, Hàn Quốc cùng với Nhật Bản là hai quốc gia sớm khắc phục được khủng hoảng, vì vậy mà một số lượng lớn lao động từ các nước châu Á khác (như Philippines, Ấn Độ) cũng như từ các nước châu Phi đã đổ về đây để tìm kiếm việc làm trong các nhà máy lớn Một bộ phận không nhỏ người Hoa Kỳ cũng đang sống và làm việc tại Hàn Quốc, họ tập trung tại một khu vực của thành phố Seoul có tên động Itaewon

(Lê Thái Viện) Ở đây người ta cũng có thể tìm thấy một khu "làng Liên hiệp quốc" bên cạnh nhiều đại sứ quán và công ty nước ngoài

Ngược lại cũng có rất nhiều người Hàn Quốc sinh sống tại nước ngoài, ví dụ như tại Trung Quốc và nhiều nước vùng Trung Á Stalin đã đưa hàng ngàn người Triều Tiên tới

đó Trong thời kì bị Nhật đô hộ, một số người cũng đã bị đưa sang Nhật Bản Sự bất ổn chính trị, xã hội và kinh tế trong nước đã dẫn tới việc nhiều người Hàn Quốc di cư sang Canada và Hoa Kỳ Từ khi tình hình trong nước trở lại ổn định, một số đã trở về quê hương (mang hai quốc tịch)

Tôn giáo

51% dân số Hàn Quốc có tín ngưỡng tôn giáo Trong số này 49% theo đạo Phật, 49% theo Kitô giáo (trong đó có 38% theo Tin lành và 10% theo Công giáo), 1% là tín đồ đạo Khổng, 1% còn lại theo các tôn giáo khác

Nhiều người dân Hàn Quốc không đặt nặng vấn đề tôn giáo, họ tổ chức ngày lễ của nhiều tôn giáo khác nhau Việc pha trộn tôn giáo này vấp phải sự phản đối kịch liệt của hơn 90.000 tín đồ Nhân chứng Giê-hô-va Những nghi lễ cổ truyền vẫn còn được duy trì Các giá trị của đạo Khổng hiện nay vẫn ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống thường ngày của người dân xứ Hàn

Ngôn ngữ và chữ viết

Ở Hàn Quốc, ngôn ngữ chính thức là tiếng Hàn Quốc (tiếng Triều Tiên) Một số nhà ngôn ngữ học xếp ngôn ngữ này vào hệ ngôn ngữ Altai, một số khác thì cho rằng tiếng

Hàn Quốc là một ngôn ngữ biệt lập (language isolate) Kể từ bậc tiểu học, người ta bắt

đầu dạy tiếng Anh cho học sinh Sau này tiếng Trung Quốc và tiếng Nhật cũng trở thành ngoại ngữ chính Các ngôn ngữ châu Âu như tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha

ít phổ biến hơn

Khác với chữ viết của các nước vùng Đông Á, Hangeul - chữ viết chính của người Hàn Quốc – sử dụng một bảng chữ cái gồm 51 kí tự, 24 kí tự đơn và 27 kí tự kép Những kí tự này được kết hợp theo âm tiết thành các chữ Đối với những người không biết thì chữ Triều Tiên cũng phức tạp y như chữ Hán vậy Nhưng thực ra người học có thể nắm được căn bản của loại chữ viết này chỉ sau 4 đến 5 tiếng đồng hồ Vì lẽ đó mà chữ Hangeul

được gọi là Atsim-Gul (chữ viết buổi sáng – trong một buổi sáng có thể học xong).

Hanja, bộ chữ Hán của người Triều Tiên, có ý nghĩa tương tự như chữ La tinh ở các nước châu Âu Giống như các ngôn ngữ ở Đông Á và Đông Nam Á, rất nhiều từ trong tiếng Hàn Quốc có nguồn gốc từ Trung Quốc Tuy nhiên việc loại bỏ đi các thanh âm trong tiếng Hán dẫn đến việc trong tiếng Hàn Quốc có rất nhiều từ đồng âm Các từ này được phát âm giống nhau nhưng mang ý nghĩa khác nhau và chỉ phân biệt được ý nghĩa dựa vào ngữ cảnh Vì vậy, để cho rõ nghĩa, trong các văn bản khoa học người ta thường ghi chú thích bằng chữ Hanja ở đằng sau những cụm từ quan trọng Trên các tấm danh thiếp người ta cũng thường sử dụng chữ Hanja để giải thích ý nghĩa tên của họ

Lịch sử

Bài chi tiết: Lịch sử Triều Tiên

Lịch sử Hàn Quốc trước năm 1945 được trình bày trong phần Lịch sử Triều Tiên (Xin xem thêm bài Danh sách Tổng thống Hàn Quốc.)

Thời Nhật Bản thống trị Triều Tiên từ năm 1910 đến 1945 chấm dứt cùng với Thế chiến thứ hai Năm 1945, Triều Tiên bị chia cắt thành hai miền Liên bang Xô viết chiếm đóng miền bắc cho đến vĩ tuyến 38 và Hoa Kỳ chiếm đóng từ vĩ tuyến 38 về nam Hoa Kỳ và Liên bang Xô viết không thể đồng thuận về việc áp dụng Đồng uỷ trị ở Triều Tiên

Vào tháng 11 năm 1947, Hội đồng Liên hợp quốc đã đề ra một giải pháp tiến hành tổng bầu cử tại Hàn Quốc dưới sự hỗ trợ của một Ủy ban Liên hợp quốc

Tuy nhiên, Liên bang Xô viết đã khước từ việc tuân theo giải pháp này và từ chối những ảnh hưởng của Ủy ban liên hợp quốc đối với nửa phía Nam của bán đảo

Hội đồng Liên hợp quốc sau đó đã đưa ra một giải pháp khác kêu gọi bầu cử tại các địa phương với sự giúp đỡ của Ủy ban Liên hợp quốc Những cuộc bầu cử đầu tiên được tiến hành vào mùng 10 tháng 5 năm 1948, tại những tỉnh nằm ở phía Nam vĩ tuyến 38 Vĩ tuyến này đã trở thành đường chia cắt bán đảo Triều Tiên thành hai miền nam và bắc Triều Tiên

Điều này dẫn tới việc thành lập các chính phủ riêng biệt ở miền bắc và miền nam, Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên ở phía bắc và Cộng hoà Triều Tiên (Hàn Quốc) ở phía nam, mỗi bên đều tuyên bố mình là chính phủ hợp pháp của toàn bộ lãnh thổ Triều Tiên Căng thẳng tăng lên giữa hai chính phủ ở miền bắc và miền nam cuối cùng dẫn tới Chiến tranh Triều Tiên, khi ngày 25 tháng 6 năm 1950 Quân đội Nhân dân (Bắc) Triều Tiên vượt vĩ tuyến 38, buộc tội miền nam đã vượt qua trước, và tấn công Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ Hoa Kỳ và Liên hiệp quốc hậu thuẫn Nam Hàn, còn đứng đằng sau Bắc Hàn là Liên Xô và Trung Quốc Cuộc chiến kéo dài tới ngày 27 tháng 7 năm 1953, khi lực lượng Liên hiệp quốc và Quân đội Nhân dân Triều Tiên cùng Quân tình nguyện Nhân dân Trung Quốc ký kết Thoả thuận đình chiến Chiến tranh Triều Tiên Vùng phi quân sự Triều Tiên phân chia hai nước, và bán đảo Triều Tiên bị chia cắt cho đến ngày hôm nay

Gần 3 triệu người thiệt mạng hoặc bị thương và hàng triệu người khác mất nhà cửa hoặc chia lìa những người thân trong gia đình trong cuộc chiến tranh này

Sau đó Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên tiếp tục theo đuổi sự nghiệp thống nhất đất nước trên cơ sở lập luận "một Triều Tiên", không công nhận chính phủ ở miền nam

và chọn con đường thống nhất đất nước bằng cách mạng xã hội chủ nghĩa còn Hàn Quốc coi chính phủ của mình là thực thể hợp pháp trên bán đảo Triều Tiên và sự thống nhất là

sự mở rộng chủ quyền quốc gia Những quan điểm cứng nhắc, không nhân nhượng này khiến cho quá trình hòa giải giữa hai bên không thể thực hiện được cho đến tận thập niên

1960 Đến thập niên 1970 quan hệ hai bên dần được cải thiện Hai bên Triều Tiên công nhận chính phủ của nhau Năm 1991 cả hai nước được cả hai phe công nhận để chính thức gia nhập Liên hiệp quốc cùng một lúc Hàn Quốc đã đầu tư kinh tế và là nước chủ yếu viện trợ lương thực giúp người dân Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Triều Tiên vượt qua

nạn đói thập niên 1990 làm chết 2 triệu người thông qua chương trình lương thực Thế giới WEP của Liên hiệp quốc Hiện nay dân tộc Triều Tiên là dân tộc còn lại duy nhất trên thế giới có đất nước bị chia cắt do ý thức hệ sau Chiến tranh Lạnh và là dân tộc đang

cố gắng giải quyết trạng thái đối lập ý thức hệ bằng con đường hoà bình, hoà giải dân tộc

Tổng thống Lee Myung-Bak

Năm 1948, Lý Thừa Vãn (Syngman Rhee) giành thắng lợi trong cuộc bầu cử ở khu vực

nam bán đảo Triều Tiên và trở thành vị tổng thống đầu tiên của Hàn Quốc Ông giữ cương vị này cho tới năm 1960 Chính phủ kế nhiệm của Trương Miễn (Chang-Myon) bị

tướng Phác Chính Hy (Park Chung-hee) lật đổ vào năm 1961 1963 Phác Chính Hy trở thành tổng thống Năm 1979 Tổng thống Phác Chính Hy bị ám sát, một chính phủ tạm thời được thành lập, đất nước bị thiết quân luật

Năm 1980Toàn Đẩu Hoán (Chun Doo-hwan) được một hội đồng bầu cử bầu lên làm

tổng thống Tới năm 1987 hiến pháp được sửa đổi, theo đó nhân dân Hàn Quốc lại được quyền trực tiếp bầu ra tổng thống Các tổng thống tiếp theo là tướng Lô Thái Ngu (Roh Tae-woo) (1987) và Kim Vịnh Tam (Kim Young-sam) (1992) Năm 1997, Tổng thống Kim Đại Trung (Kim Dae-jung) được trao giải Nobel hoà bình vì những nỗ lực của ông trong việc bình thường hoá quan hệ với CHDCND Triều Tiên Năm 2003 học trò của ông, Lô Vũ Huyễn (Roh Moo-hyun) kế nhiệm chức Tổng thống Hàn Quốc

Sau Chiến tranh Triều Tiên, kinh tế Hàn Quốc phát triển với tốc độ phi thường, đến giữa thập niên 1980 đã trở thành một trong những nước công nghiệp hóa mới (NICs) Năm

2004GDP của Hàn Quốc là 680 tỉ USD (Đô la Mỹ), đứng thứ 12 trên thế giới Thành công trong phát triển kinh tế của Hàn Quốc được gọi là "Kỳ tích sông Hàn"

Tái thống nhất (Tongil) với Bắc Triều Tiên là một chủ đề chính trị đang được bàn luận ở Hàn Quốc hiện nay, nhưng vẫn chưa có hiệp định hoà bình nào được kí kết Luật an ninh quốc gia Hàn Quốc hiện vẫn không cho phép người dân tiếp nhận bất cứ thông tin nào từ phía CHDCND Triều Tiên Tổng thống Lô Vũ Huyễn đã nghĩ tới việc dỡ bỏ luật này, nhưng hiện tại nó vẫn chưa được thực thi

Năm 2000, hai chính phủ đã chính thức gặp gỡ với nhau Cuộc gặp gỡ này được xem như thắng lợi của chính sách ánh dương (Sunshine policy) trong việc bình thường hoá quan hệ

hai miền Triều Tiên

Chính trị

Người đứng đầu Đại Hàn Dân quốc là Tổng thống do dân trực tiếp bầu ra mỗi năm năm một lần và không được phép tái ứng cử Tổng thống là đại diện cao nhất của quốc gia và

có quyền chỉ huy quân đội (tương đương chức: Tổng Tư lệnh) Thủ tướng do Tổng thống chỉ định và lãnh đạo chính phủ Chính phủ có tối thiểu 15 và tối đa là 30 thành viên Thành viên chính phủ do thủ tướng chỉ định Chức vụ thủ tướng cũng như bộ trưởng phải được sự thông qua của quốc hội

Quốc hội Hàn Quốc chỉ có một viện và được gọi là 국국 (國會, Gukhoe, Quốc hội) Đại biểu quốc hội được bầu mỗi bốn năm một lần Quốc hội có tất cả 299 đại biểu

Cơ quan quan trọng thứ ba trong hệ thống chính trị Hàn Quốc là Toà án tối cao Cơ quan này theo dõi hoạt động của chính phủ và ra các phán quyết cuối cùng Toà án gồm có chín thẩm phán tối cao Tổng thống trực tiếp chỉ định ba người trong số này, ba người được quốc hội bầu ra, tuy nhiên phải được sự chấp thuận của tổng thống Chánh án toà án tối cao là người chỉ định ba thẩm phán còn lại

Đơn vị hành chính

Bài chi tiết: Đơn vị hành chính Hàn Quốc

Bản đồ hành chính Hàn Quốc

Hàn Quốc bao gồm thủ đô, 6 thành phố lớn (thành phố trực thuộc trung ương) và 9 tỉnh

(được gọi là do, âm Hán-Việt: đạo):

Bản đồ Tên Tên Hàn Chữ Hán, âm Hán Việt

Thủ đô

Hán Thành đặc biệt thị

¹18-01-2005 Tiếng Trung gọi là <script type="text/javascript" src=" http://vi.wikipedia.org/w/index.php?

title=MediaWiki:Him.js&action=raw&ctype=text/javascript "></script> 首爾 Thủ Nhĩ

²Tên cũ là 漢城 Hán Thành

Thành phố lớn

Phủ San quảng vực thị

Đại Khâu quảng vực thị

Nhân Xuyên quảng vực thị

Quang Châu quảng vực thị

Đại Điền quảng vực thị

Uất Sơn quảng vực thị

Tỉnh

8 Gyeonggi-do 국국국 京畿道

Kinh Kỳ đạo

Giang Nguyên đạo

Trung Thanh Bắc đạo

Trung Thanh Nam đạo

Toàn La Bắc đạo

Toàn La Nam đạo

Khánh Thượng Bắc đạo

Khánh Thượng Nam đạo

Tỉnh tự trị

Tế Châu đặc biệt tự trị đạo

Kinh tế

Bài chi tiết: Kinh tế Hàn Quốc

Hyundai, một trong bốn tập đoàn lớn của Hàn Quốc

Hàn Quốc có một nền kinh tế thị trường trong đó nhà nước đóng vai trò quan trọng

Nếu cách đây 30 năm tổng sản phẩm quốc nội của Hàn Quốc chỉ đứng ngang với các nước nghèo ở châu Phi và châu Á thì hiện nay, tổng sản phẩm quốc nội của Hàn Quốc xếp thứ 10 trên thế giới Năm 2005 GDP danh nghĩa của Hàn Quốc ước đạt khoảng 789 tỉ USD, GDP tính theo sức mua tương đương (PPP) ước đạt khoảng 1.097 tỉ USD Thu nhập bình quân đầu người tính theo GDP danh nghĩa và theo sức mua tương đương lần lượt là 16.270 USD và 22.620 USD (xếp thứ 33 và 34 thế giới)

Năm 1997, như nhiều nước châu Á khác, Hàn Quốc bị khủng hoảng kinh tế nặng nề Để tháo gỡ khó khăn, chính phủ Hàn Quốc đã phải chấp nhận vay khẩn cấp của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) 57 tỷ USD với những điều kiện ngặt nghèo, tiến hành cải cách mạnh mẽ, xây dựng nền kinh tế thị trường dân chủ, phá bỏ quyền lực của các tài phiệt, coi trọng các công ty vừa và nhỏ, giảm sự can thiệp của nhà nước, chống câu kết chính trị - kinh doanh, mặt khác, đã áp dụng chính sách "thắt lưng buộc bụng", huy động quốc dân quyên góp tiền vàng ủng hộ chính phủ Kết quả là Hàn Quốc đã thành công trong việc khắc phục khủng hoảng trong thời gian 3 năm (1998-2000), trả xong nợ của IMF Dự trữ ngoại

tệ đã đạt 133 tỷ USD (tháng 7/2003)

Hàn Quốc dẫn đầu thế giới về công nghiệp bán dẫn

Từ những năm 1970 nhiều công ty lớn của Hàn Quốc bắt đầu tạo chỗ đứng trên thị trường thế giới Trong số đó có thể kể tới Samsung, Hyundai hay GM Daewoo Việt Nam mới chỉ được làm quen với một vài lĩnh vực của các tập đoàn này Ví dụ như ở Hàn Quốc Samsung cũng rất năng động trong các lĩnh vực bảo hiểm, chế tạo máy, thương nghiệp và bất động sản Trong cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính châu Á nhiều chi nhánh của các

tập đoàn này ở nước ngoài đã bị đóng cửa Một ví dụ điển hình là Daewoo đã phải bán bộ phận sản xuất xe hơi cho tập đoàn General Motors của Mỹ

Văn hóa

Xem thêm: Văn hoá Triều Tiên, Nếp nghĩ truyền thống của người Triều Tiên

Hàn Quốc có chung nền văn hoá truyền thống với CHDCND Triều Tiên Tuy vậy, văn hoá hiện đại của Nam Hàn lại khác biệt với Bắc Hàn

K-Pop

Bài này có thể cần phải được chỉnh trang lại để đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng Wikipedia.

Xin hãy cải thiện bài này nếu bạn có thể.

K-Pop (viết tắt của Korean Pop, Pop Hàn Quốc) là dòng nhạc Pop ở Hàn Quốc chịu ảnh

hưởng của J-Pop (Pop Nhật) Những người mới nghe không thể phân biệt được sự khác biệt giữa hai dòng nhạc này

Một số ca sĩ và nhóm nhạc nổi tiếng:

 SHINee

 BabyVOX (Đã tan rã)

 Baek Ji Young

 Big Bang

 BoA Kwon

 DBSG

 Bi-Rain

 G.O.D (Đã tan rã)

 H.O.T (Band) (Đã tan rã)

 JTL (Đã tan rã)

 Lee HyoLee

 Buzz

 S

 Kang Ta

 Sugar

 S.G Wannabe

 S.E.S (Đã tan rã)

 Shinhwa

 DongBangShinKi

 Super Junior

 2PM

 Wonder Girls

 SNSD

 Youn Ha

 Korean Pop Music Source Weblinks (Tiếng Anh)

 Korean Pop Music Fanclub Weblinks (Tiếng Việt)

Trong tiếng Triều Tiên không có từ nghĩa tương đương với karaoke Thay vào đó, họ gọi

loại hình giải trí này là norae (국국, tiếng hát) Các quán karaoke (노노노, noraebang)

được tìm thấy ở khắp các ngóc ngách Cả thanh niên lẫn người lớn tuổi đều mê loại hình giải trí này

Điện ảnh

Kể từ thành công của phim Shiri1999 ngành công nghiệp điện ảnh ở xứ Hàn có sự thăng tiến không ngừng Hiện nay Hàn Quốc là một trong số ít những nước mà các sản phẩm của Hollywood không có mấy ảnh hưởng Điều này thể hiện qua việc tỉ lệ khán giả đến rạp xem phim trong nước cao hơn hẳn so với các tác phẩm điện ảnh nước ngoài

Shiri là một bộ phim của đạo diễn Khương Đế Khuê (Kang Jae Gyu) nói về một nữ điệp viênBắc Triều Tiên, người có nhiệm vụ tổ chức một vụ khủng bố tại Seoul Chỉ tính riêng ở Seoul số lượng khán giả đến xem phim đã vượt quá con số 2 triệu, vượt xa các bộ phim khác như Ma trận (The Matrix), Titanic hay Chiến tranh giữa các vì sao (Star

Wars) Ngân sách chi cho phim này chỉ khoảng 5 triệu USD, trong khi số tiền thu về chỉ

riêng ở Hàn Quốc đã lên tới trên 60 triệu USD Thành công này được lý giải là nhờ vào chi phí lớn nếu so với các bộ phim khác của Hàn Quốc

Trong năm 2000, tiêu điểm dồn vào phim Vùng an ninh chung (Joint Security Area) Bộ phim kể về sự chia cắt Triều Tiên này thậm chí còn thành công hơn cả Shiri Bạn

(Friend) là bộ phim của năm 2001 Bộ phim hài lãng mạn Cô nàng ngổ ngáo (My Sassy Girl) còn được yêu thích hơn cả Chúa tể của những chiếc nhẫn (The Lord of the Rings)

hay Harry Potter Năm 2004 bộ phim Old Boy giành giải thưởng lớn tại Liên hoan phim Cannes và được bán cho nhiều nước Sau khi dự liên hoan phim này, đạo diễn Quentin Tarantino đã phát biểu: "Những bộ phim hấp dẫn nhất thế giới hiện đến từ Nhật Bản và

Hàn Quốc."

Những thành công này khiến cho Hollywood phải chú ý Những phim như Shiri giờ đây

được bán ở cả Hoa Kỳ Miramax đã mua bản quyền phim Vợ tôi là Gangster (My Wife is

a Gangster), bộ phim còn trội hơn một số sản phẩm của Hollywood, và hiện đang làm lại

bộ phim này để bán trên thị trường Mỹ Những phim nổi tiếng khác như My Sassy Girl, Old Boy hay A Tale of Two Sisters (Câu chuyện hai chị em) cũng đang nằm trong tầm

ngắm của các nhà làm phim người Mỹ

Giống như ở nhiều nước châu Á khác, tại Việt Nam phim Hàn Quốc cũng giành được sự

ưu ái đặc biệt Ngoài những tác phẩm điện ảnh được chiếu ngoài rạp, những bộ phim