Nếu thực hiện tốt các biện pháp “Bồi dưỡng tư duy logic cho HS thông qua dạy học chương II Tam giác Toán 7 tập 1” thì sẽ phát huy được khả năng tư duy độc lập sáng tạo, khả năng suy [r]
Trang 1Giảng viên hướng dẫn:
ThS NGUYỄN THỊ KIỀU
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP
THÁI THỊ KIM TIẾN PHAN THÙY LINH PHAN THỊ DIỄM THÚY
BỒI DƯỠNG TƯ DUY LOGIC CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC CHƯƠNG II TAM GIÁC TOÁN 7 TẬP 1
BÁO CÁO KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Trang 2NỘI DUNG TRÌNH BÀY
1 Cơ sở lí luận và thực tiễn
2 Các biện pháp bồi dưỡng tư duy logic cho HS thông qua dạy học chương II Tam giác Toán 7 tập 1
3 Thực nghiệm sư phạm
Phần I: MỞ ĐẦU
Phần II: NỘI DUNG
Phần III: KẾT LUẬN
1 Lý do chọn đề tài
2 Mục đích nghiên cứu
4 Giả thuyết khoa học
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
5 Phương pháp nghiên cứu
6 Phạm vi nghiên cứu
7 Cấu trúc đề tài
Trang 3MỞ ĐẦU
- Xuất phát từ mục tiêu đào tạo là giúp HS phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản, phát triển năng lực
cá nhân, tính năng động và sáng tạo cho HS
- Xuất phát từ thực trạng dạy học hình học trong chương II chúng tôi nhận thấy rằng việc rèn luyện tư duy logic cho HS chưa được chú trọng,
đa số HS còn lúng túng trong ngôn ngữ diễn đạt, cách trình bày thì thiếu chặt chẽ, chưa chính xác Đó chính là lý do nhóm chúng tôi lựa chọn đề tài này
1 Lý do chọn đề tài
Trang 42 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu các biện pháp bồi dưỡng tư duy logic nhằm rèn luyện
cho HS khả năng suy luận hợp logic, giúp cho HS giải bài toán một
cách rõ ràng, lập luận có căn cứ và chính xác, khi HS có khả năng tư
duy logic tốt thì càng góp phần kích thích sự hứng thú và làm tăng lòng say mê môn toán ở HS từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học bộ môn toán, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của giáo dục nước nhà
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận các khái niệm liên quan đến khả năng tư duy logic, tư duy logic toán học Nghiên cứu nội dung, mục tiêu, chuẩn
chương trình sách giáo khoa và đặc biệt quan tâm đến nội dung dạy học môn Toán mà trong đó ẩn chứa nhiều nhất khả năng phát triển tốt tư duy logic toán học cho HS
Đề xuất các biện pháp “Bồi dưỡng tư duy logic cho HS thông qua dạy học chương II Tam giác Toán 7 tập 1”
Tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm tra tính đúng đắn và hiệu quả của các biện pháp đề ra
Trang 54 Giả thuyết khoa học
Nếu thực hiện tốt các biện pháp “Bồi dưỡng tư duy logic cho HS thông qua dạy học chương II Tam giác Toán 7 tập 1” thì sẽ phát huy được khả năng tư duy độc lập sáng tạo, khả năng suy luận hợp logic, khả năng diễn đạt chính xác ý tưởng của mình Từ đó có thể khơi dậy
và phát triển năng lực tự học, tạo sự hứng thú trong học tập bộ môn toán, khắc phục được tình trạng áp đặt kiến thức đối với HS, phù hợp với mục tiêu đổi mới giáo dục hiện nay, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp điều tra, quan sát
Phương pháp thực nghiệm
6 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chủ yếu nghiên cứu chương trình toán THCS mà cụ thể là
chương II Tam giác Toán 7 tập 1
7 Cấu trúc đề tài [tr 6]
Trang 61.1 Tư duy
1.2 Tư duy logic
1.3 Các hoạt động toán học
1.4 Tổng quan chương II Tam giác Toán 7 tập 1
1.5 Thực trạng bồi dưỡng tư duy logic cho HS thông qua hình học 7 chương II ở một số trường THCS
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Kết luận chương I
Qua những nội dung đã nêu ở chương I, chúng tôi đã đưa ra và phân tích một số vấn đề về tư duy, tư duy logic, các hoạt động toán học, các hoạt động trí tuệ cơ bản và qua đó chúng tôi cũng đã lồng vào những ví dụ
cụ thể, những minh họa để có thể làm chặt chẽ thêm vấn đề
Trang 7CHƯƠNG II CÁC BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG TƯ DUY LOGIC THÔNG QUA DẠY HỌC CHƯƠNG II TAM GIÁC TOÁN 7 TẬP 1.
2.1 Cơ sở xây dựng biện pháp [tr 30]
2.2 Các biện pháp bồi dưỡng tư duy logic thông qua dạy học
chương II Tam giác Toán 7 tập 1.
2.2 1 Biện pháp 1: Tập cho học sinh nhận dạng và thể hiện
định nghĩa, định lý
2.2 3 Biện pháp 3: Rèn luyện cho học sinh các qui tắc suy luận thường gặp
2.2 2 Biện pháp 2: Tập cho học sinh hệ thống hóa kiến thức
Trang 82.2.4 Biện pháp 4: Rèn luyện khả năng chuyển đổi ngôn ngữ của bài toán từ lời sang kí hiệu, hình vẽ và ngược lại
2.2 5 Biện pháp 5: Rèn luyện khả năng hiểu chứng minh, trình bày lại chứng minh, và độc lập tiến hành chứng minh.
Từ các bài tập đơn giản đến các bài tập phức tạp thì khi dạy HS giải bài tập GV nên hướng dẫn HS giải bài tập theo phương pháp tìm tòi lời giải của G.Pôlya như sau [tr 48]
Bước 1: Tìm hiểu nội dung bài toán [tr 49]
Bước 2: Xây dựng chương trình giải [tr 49]
Bước 3: Trình bày lời giải [tr 49]
Bước 4: Kiểm tra và nghiên cứu lời giải [tr 49]
Trang 9
B C
b/
a/
ABC (AB =AC), kẻ tia phân giác Chứng minh rằng:
Hãy điền vào dấu (…) để hoàn thành bài chứng minh sau:
Chứng minh:
a/ Xét
AB = ……(4)(GT)
B
A (GT)
ABD và …(1)
……(3)…=
b/ Do …(7) (câu a)
VD2 [ tr 54, 55] Cho hình vẽ,
chứng minh
BAH CAH
H BC
VD3 [tr 55, 56] Cho ABC cân tại A Kẻ AH
vuông góc với BC Chứng minh rằng:
a) HB = HC
b)
Trang 10VD4 [tr 56, 57] Cho tam giác ABC cân tại A Trên tia đối của tia BC
lấy điểm M, trên tia đối của tia CB lấy điểm N sao cho BM = CN
a) Chứng minh rằng tam giác AMN là tam giác cân
b) Kẻ BH vuông góc với AM kẻ CK vuông góc với AN
c) Chứng minh rằng AH = AK
d) Gọi O là giao điểm của HB và KC Tam giác OBC là tam giác gì? Vì sao?
của tam giác AMN và xác định dạng của tam giác OBC
(H AM),
(K AN) Chứng minh rằng BH = CK
2.2 7 Biện pháp 7: Chú trọng thường xuyên việc sửa chữa sai
lầm trong sử dụng các qui tắc logic, suy luận khi giải toán.
2.2 6 Biện pháp 6: Tập cho học sinh suy đoán để dự đoán kết quả
Trang 11Trong chương đã nêu lên những cơ sở lí luận của việc đề ra các biện pháp “Bồi dưỡng tư duy logic cho HS thông qua dạy học chương II Tam giác Toán 7 tập 1” cho HS THCS
Các biện pháp nêu trong chương đã được trình bày rõ ràng, chi tiết đồng thời ở từng phần đều có nêu ví dụ minh họa cụ thể để làm rõ từng biện pháp
Kết luận chương II
Trang 123.1 Mục đích thực nghiệm
- Kiểm tra tính khả thi của các biện pháp bồi dưỡng tư duy logic đối với HS tại đơn vị công tác
- Kiểm tra xem các biện pháp đề ra có đạt yêu cầu, phù hợp với thực tiễn hay không để có hướng khắc phục và điều chỉnh nhằm mục đích nâng cao chất lượng giảng dạy, để có hướng phát triển đề tài
Chương III THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
3.2 Địa điểm, đối tượng thực nghiệm
- Thực nghiệm được tiến hành tại trường THPT Hòa Lợi, Trường
THCS Hưng Mỹ, Trường THCS Đa Lộc
- Đối tượng thực nghiệm: HS lớp 7/1; 7/2; 7/3
3.3 Nội dung thực nghiệm
- Dạy bài: “Hai tam giác bằng nhau” và “Luyện tập hai tam giác bằng nhau”
- Kiểm tra 15 phút, hình thức trắc nghiệm
3.4 Kết quả thực nghiệm [tr 74]
3.5 Đánh giá kết quả thực nghiệm[tr 74]
Trang 13-Đề tài đã làm rõ cơ sở lí luận về một số vấn đề về tư duy, tư duy logic -Đề xuất được những biện pháp nhằm bồi dưỡng tư duy logic cho HS thông qua dạy học chương II Tam giác Toán 7 tập 1
-Đề tài đã tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm định tính khả thi của các biện pháp
-Tuy nhiên, trong quá trình thực nghiệm do trình độ HS không đồng đều nên ảnh hưởng đến việc đánh giá kết quả của HS, do thời gian nghiên cứu còn hạn chế, khả năng hiểu biết về những kiến thức chuyên sâu có giới hạn nên chúng tôi chỉ dừng lại ở những nội dung
cụ thể cho từng phạm vi nghiên cứu
- Qua đề tài này chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu và đưa ra một số biện
thêm về tư duy sáng tạo cho HS qua dạy học hình học, cũng có thể nghiên cứu sâu hơn về tư duy logic cho HS qua dạy học chứng minh hình học
PHẦN III: KẾT LUẬN
Trang 14Trong quá trình thực hiện, dù nhóm chúng tôi đã rất cố gắng
nhưng chắc chắn đề tài vẫn còn nhiều thiếu sót Nhóm chúng tôi kính mong được sự đóng góp ý kiến nhiệt tình từ quí thầy cô để đề tài hoàn chỉnh hơn, để chúng tôi và những ai có tâm huyết với nghề sẽ có hướng
đi tốt hơn trong “sự nghiệp trồng người”
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!