SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.SKKN Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường Mầm non Sao Mai.
Trang 1I Phần mở đầu.
1 Lý do chọn đề tài.
Như chúng ta đã biết, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: “Nghề dạy học
là nghề sáng tạo bậc nhất vì nó sáng tạo ra những con người sáng tạo” Chính vìvậy, xã hội ngày một phát triển thì sự nghiệp giáo dục cũng phải chuyển mình đápứng nhu cầu cần thiết của xã hội
Song hành với sự phát triển của xã hội thì vấn đề đổi mới phương pháp dạy
học là vấn đề được đề cập nhiều nhất trong những năm học gần đây Dạy học pháthuy tính tích cực lấy trẻ làm trung tâm đã là một trong các phương hướng cải cách,nhằm đào tạo những người giáo viên luôn sáng tạo, làm chủ đất nước Có rất nhiềuphương pháp dạy học, kỹ thuật dạy học hay, mới, sáng tạo được triển khai, tậphuấn đến người dạy, yêu cầu một phương pháp dạy học hiệu quả được đặt ra vớingười giáo viên Người dạy lúc này có nhiều cơ hội nhưng cũng gặp không ít khókhăn Làm thế nào để có một cách dạy hay nhất, nhẹ nhàng nhất, hiệu quả nhất.Làm sao để phát huy tính tích cực học tập của trẻ đã được đặt ra trong tất cả cácnhà trường Từ đó, trong nhà trường xuất hiện ngày càng nhiều tiết dạy tốt của cácgiáo viên giỏi, theo hướng tổ chức cho trẻ hoạt động, tự lực chiếm lĩnh tri thứcmới Theo bản chất nhất định thì phương pháp dạy học tích cực luôn hướng tớiviệc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, tức là tậptrung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải là tập trung vàophát huy tính tích cực của người dạy, tuy nhiên để dạy học theo phương pháp tíchcực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều so với dạy theo phương pháp thụ động cũ kỹ
Ở các trường, việc đổi mới phương pháp dạy học tích cực được trang bị đếntừng người dạy, tác động tích cực đến nhận thức và hoạt động dạy của từng giáoviên, đến hoạt động học của mỗi trẻ Với quyết tâm đổi mới của mỗi giáo viêncùng với sự hỗ trợ tích cực của công nghệ thông tin, đã có rất nhiều phương phápdạy học mới hay, sáng tạo mau chóng được phổ biến rộng rãi, được đông đảo giáoviên vận dụng trong dạy học Thế nhưng, không phải tất cả giáo viên đều có thểcập nhật, học hỏi mau chóng và vận dụng có hiệu quả các phương pháp dạy họcmới Trong thực tế, việc vận dụng phương pháp dạy học và kỹ năng sư phạm củađội ngũ giáo viên dù đã có nhiều đổi mới so với những năm học trước song nhìnchung việc tổ chức dạy học vẫn còn nặng thói quen thuyết giảng, giáo viên vẫn cònlàm việc nhiều, nói nhiều, Đặc biệt, đa số giáo viên vẫn chưa quan tâm đúng mứcđến đối tượng trẻ tại lớp mình dạy nên lựa chọn phương pháp, hình thức chưa phùhợp đối tượng trẻ, nghĩa là hình thức và phương pháp dạy học vẫn chưa phát huyđược tính năng động, sáng tạo, chưa phát huy được tính tích cực chủ động của trẻ
Trong nhiều năm trực tiếp phụ trách chuyên môn, tôi cũng đã có nhiều lầnthực hiện đề tài về phương pháp dạy học tích cực này “đề tài dạy học phát huy tính
Trang 2tích cực của trẻ và lấy trẻ làm trung tâm” Đây là các vấn đề mà bản thân tôi rấttâm huyết, trăn trở Nhưng, thực tế không phải tất cả giáo viên đều có thể nắm bắt
và thực hiện được như mình mong muốn, vấn đề dạy học thế nào để hiệu quả nhấtvẫn luôn là vấn đề hàng đầu Xuất phát từ thực tế đội ngũ giáo viên trong trường,tôi luôn đặt ra cho đơn vị mình tiêu chí dạy học hiệu quả nhất, chất lượng nhất vàphát huy tốt nhất khả năng tự học, tự khám phá của trẻ Các phương pháp dạy họctích cực là các đề tài sinh hoạt chuyên môn, là các nội dung thảo luận trong cáccuộc họp, là các chuyên đề để mọi người tự học tập, bồi dưỡng thường xuyên vànghiên cứu Trên cả, các phương pháp dạy học tích cực đã, đang được tất cả giáoviên trong trường áp dụng hằng ngày để có những tiết học hay, hiệu quả đến vớitrẻ Chính vì thế, lần này tôi tiếp tục chọn đề tài về phương pháp dạy học đó là
“Một số biện pháp chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học tích cực cho trẻ”.
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Khi thực hiện đề tài Tôi đưa ra các mục tiêu sau:
Nhiệm vụ để thực hiện tốt các mục tiêu là:
Nghiên cứu kỹ những văn bản quy định chương trình mầm non, xây dựng kếhoạch phù hợp dựa trên điều kiện thực tế tại trường
Tham mưu cấp trên và đưa ra những định hướng mang tính chiến lược nhằmthúc đẩy sự phát triển của nhà trường trong cả năm học
Động viên khuyến khích tất cả giáo viên tham gia một cách phấn khởi, tự dosáng tạo, nêu cao tinh thần đoàn kết, trách nhiệm với công việc
Trang 3Kiểm tra, rà soát việc thực hiện các phương pháp dạy học tích cực hàngngày của giáo viên, kiểm tra trên trẻ thông qua các chủ đề và kỹ năng sống của trẻ.
3 Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài xác định đối tượng nghiên cứu là: Một số biện pháp chỉ đạo thực hiệncác phương pháp dạy học tích cực cho trẻ tại trường mầm non Sao Mai
4 Giới hạn nghiên cứu.
Do đặc thù bản thân đang phụ trách quản lý chuyên môn nên đã xác địnhgiới hạn phạm vi nghiên cứu sau:
- Giáo viên trường Mầm non Sao Mai;
- Học sinh trường Mầm non Sao Mai;
- Nghiên cứu từ năm học 2014 - 2015 đến năm học 2015 - 2016
5 Phương pháp nghiên cứu.
Khi nghiên cứu đề tài Tôi đã lựa chọn một số phương pháp làm phương tiệnnhằm giải quyết các vấn đề và mục tiêu đề ra đó là:
a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;
Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập
Nhóm phương pháp này giúp Tôi có kiến thức sâu rộng và linh hoạt hơn khitrình bày quan điểm lý luận và đây cũng là những cơ sở khoa học đầy uy tín để Tôiđưa vào đề tài
b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
Phương pháp điều tra: Với phương pháp này đã giúp Tôi xác định được đốitượng và giới hạn phạm vi nghiên cứu, qua đó đánh giá được vấn đề bức thiết cầnđược ưu tiên trong nhà trường
Phương pháp trải nghiệm thực tế: giúp Tôi đưa ra những mục tiêu cần đạtkhi thực hiện đề tài sát thực hơn, phù hợp với trình độ từng giáo viên cũng như khảnăng của trẻ tại trường
Phương pháp thực hành: Là một trong những phương pháp quan trọng nhấtkhi thực hiện đề tài, nhờ có phương pháp này mà Tôi kiểm tra được mức độ cũngnhư năng lực của từng giáo viên cũng như khả năng của trẻ khi thực hiện cácphương pháp dạy học tích cực
II Phần nội dung:
1 Cơ sở lí luận:
Trang 4A.Kômenski đã viết “Giáo dục có mục đích đánh thức năng lực nhạy cảm,
phán đoán đúng đắn, phát triển nhân cách hãy tìm ra phương pháp cho giáo viêndạy ít hơn, học sinh hiểu nhiều hơn” Gần đây nhất là năm học 2016 – 2017 BộGD&ĐT cũng đã triển khai “Dự án tăng cường khả năng sẵn sàng đi học cho trẻMầm non”, ở đây cán bộ quản lý và giáo viên được bồi dưỡng 10 nội dung kiếnthức trực tuyến nói về phương pháp dạy học tích cực lấy trẻ làm trung tâm Điều
đó cho thấy rằng các quan điểm, đường lối và chính sách của nhà nước và toàn xãhội đang đặc biệt quan tâm và chú trọng đến chất lượng giáo dục nhất là chất lượng
mà trẻ có được khi ngồi trên ghế nhà trường Trong xã hội hiện đại, với sự bùng nổthông tin, sự phát triển như vũ bão của khoa học, kĩ thuật, công nghệ, thời gian trênlớp học không đủ để trang bị cho người học mọi tri thức và không thể nhồi nhétvào đầu óc người học quá nhiều kiến thức Vì vậy cần phải dạy phương pháp họcngay từ bậc mầm non và càng lên bậc học cao hơn thì càng phải được chú trọng
Thực tế cho chúng ta thấy rằng các phương pháp dạy học tích cực đã được dùng ở nhiều nước để chỉ những phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học Các phương pháp dạy học tích cực là sự kết hợp linh hoạt nhiều phương pháp dạy học phù hợp với nội dung, trình độ nhận thức của học sinh và điều kiện thực tế để đạt được mục tiêu của bài học Trong đó có những phương pháp dạy học quen thuộc như: dùng lời, trực quan, minh hoạ, vấn đáp, thảo luận nhóm, trò chơi, thí nghiệm,… Định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở nước ta cũng được thể chế
hoá trong luật giáo dục “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác,chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của từng lớp học,môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thứcvào thực tế; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho họcsinh.”
Cốt lõi của việc đổi mới phương pháp hiện nay là làm thế nào để phát huyđược tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học tập, chống lại thóiquen học tập thụ động đang tồn tại phổ biến hiện nay Nói cách khác là phải tíchcực hoá hoạt động học tập của học sinh Cơ sở pháp chế của định hướng trên làdựa vào mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo; yêu cầu về nộidung, phương pháp giáo dục trong Nghị quyết 29-NQ/TW đối với giáo dục mầmnon, giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, hiểu biết, thẩm mỹ, hình thành các yếu
tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị tốt cho trẻ bước vào lớp 1, hoàn thành phổ cậpgiáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi vào năm 2015, nâng cao chất lượng phổ cập trongnhững năm tiếp theo và miễn học phí trước năm 2020 Từng bước chuẩn hóa hệthống các trường mầm non Phát triển giáo dục mầm non dưới 5 tuổi có chất lượngphù hợp với điều kiện của từng địa phương và cơ sở giáo dục Dựa vào những cơ
sở trên một lần nữa khẳng định xu hướng giáo dục phát huy tích tích cực của ngườihọc bằng các phương pháp dạy học tích cực và nội dung dạy học phong phú
Trang 52 Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
Trường có diện tích 1.379m gồm 3 phân hiệu cách nhau từ 3 - 5km đóng tại
xã Bình Hòa Trải qua 29 năm hình thành và phát triển, cho đến nay trường có 6phòng học, hàng năm trường phải mượn xã 2 phòng để làm lớp học
Về học sinh: Độ tuổi học tại trường từ 3 -5 tuổi,
Trường có 8 lớp học: 1 lớp 3 tuổi; 2 lớp 4 tuổi; 5 lớp 5 tuổi (trong đó có 1
Trên chuẩn Quản lý Giáo viên Nhân viên
Thực tế các phương pháp dạy học tích cực đã được tập huấn đến tất cả giáoviên Hầu hết giáo viên đã và đang áp dụng trong dạy học Việc dạy học phát huytính tích cực của học sinh cũng đã được áp dụng từ nhiều năm nay Từ khi cóchương trình giáo dục mầm non mới cùng với việc tập huấn nội dung, phươngpháp dạy học mới, toàn thể giáo viên trường mầm non Sao Mai đã có những kỹnăng cơ bản về việc tổ chức các hoạt động dạy học như thế nào để phát huy đượctính tích cực của trẻ Phương pháp dạy học tích cực đã và đang được giáo viênhưởng ứng và áp dụng thường xuyên trong dạy học Coi đây là chìa khóa thànhcông trong mỗi tiết dạy của mình Các phương pháp dạy học tích cực phù hợp với
xu thế tự nhiên Hiệu quả mang lại nhìn thấy được Với những giáo viên áp dụngthành thạo, thường xuyên, giáo viên sẽ cảm thấy nhẹ nhàng, hứng thú hơn Họcsinh tích cực, chủ động hơn và chất lượng dạy học cao hơn
Đánh giá chất lượng giảng dạy đầu năm:
Các nội dung khảo sát đầu năm
Số giáo viên thực hiện tốt Năm học
2014-2015
Năm học 2015-2016
1 Tạo môi trường học tập thân thiện 5 8
2 Dạy học phân hóa đối tượng và theo khả năng của
trẻ
Trang 6nội dung trong tiết học, chưa kích thích, tạo nên một “xung đột nhận thức” cho đối
tượng học sinh hay tạo được một thử thách vừa sức về mặt trí tuệ cho các đốitượng học sinh khác trong lớp (Nhất là thực hiện tại lớp ghép, lớp có học sinh dântộc)
Một số giáo viên lạm dụng hoạt động dạy học theo nhóm, hoạt động góc,không chú ý đối tượng học sinh yếu, không quan tâm đến việc tìm ra những biệnpháp tác động đến quá trình nhận thức của trẻ Chưa nhận thức đầy đủ về đổi mớiphương pháp dạy học nên việc thực hiện còn rập khuôn, hình thức, đối phó; Giáoviên không chú ý đến việc lựa chọn phương pháp dạy học thế nào để phù hợp vàhiệu quả nhất, không chú ý thiết kế tiết dạy theo đối tượng người học Trình độ củagiáo viên trong việc vận dụng các phương pháp dạy học mới còn hạn chế nên hiệuquả tổ chức hoạt động nhận thức của học sinh còn thấp; Việc ứng dụng các kỹthuật thông tin dạy học chưa thực sự đúng lúc, đúng chỗ, nhiều khi còn rơi vào tìnhtrạng lạm dụng gây hậu quả trái ngược; Việc sử dụng đồ dùng dạy học và tài liệu
bổ trợ chưa thường xuyên, chưa hiệu quả Các phương pháp dạy học tích cực phảiđược lựa chọn phù hợp nội dung, đối tượng học sinh và cơ sở vật chất phục vụ dạyhọc nếu không biết lựa chọn, tích hợp nhuần nhuyễn các phương pháp thì việc dạyhọc sẽ không đạt kết quả như mong muốn
Giáo viên phải nắm bắt, làm chủ các kỹ thuật dạy học tích cực Đây là kỹnăng sư phạm cần được bỗi dưỡng thường xuyên
3 Nội dung và hình thức của giải pháp.
a Mục tiêu của giải pháp.
Muốn có một tiết dạy tích cực, hiệu quả, thành công thì người giáo viên phảithiết kế và tổ chức dạy học tốt dựa trên đặc điểm, nhu cầu của trẻ Vậy, để thiết kếđược một hoạt động, người dạy phải hiểu biết nhiều vấn đề, phải lường trước được
Trang 7các tình huống sẽ xảy ra Phải biết học sinh lớp mình đã có gì, cần cung cấp thêmnội dung nào và lựa chọn cách dạy học nào tốt nhất Giáo viên có thể chỉ cung cấplượng kiến thức cần thiết cho trẻ, yêu cầu trẻ diễn đạt theo sự sáng tạo của trẻ Vớicách mà giáo viên là trung gian tổ chức cho trẻ tự tìm hiểu vấn đề, các em sẽ họcđược nhiều điều, nhiều kỹ năng hơn nữa thì chúng ta không ai có thể phủ nhận
Vậy vấn đề là làm sao để giáo viên có thói quen nghiên cứu, suy nghĩ, cânnhắc trước mỗi tiết dạy về việc sẽ lựa chọn phương pháp dạy học nào, cách thức tổchức ra sao, trong quá trình tổ chức cần phải sử dụng những kỹ thuật gì và cầnnhững phương tiện hỗ trợ nào cho mình Đó là mục tiêu mà đề tài đem lại
b Nội dung và cách thức thực hiện của giải pháp.
Biện pháp 1: Tích cực tổ chức nội dung các chuyên đề về các phương pháp dạy học tích cực.
Hàng năm, Phòng GD&ĐT và nhà trường thường tổ chức các chuyên đề vềcác phương pháp dạy học mới, cách lựa chọn và sử dụng các phương pháp dạy họctích cực phù hợp cho các đối tượng, nội dung Các phương pháp dạy học tích cựccũng được lồng ghép vào các tiết chuyên đề, hội giảng, thao giảng qua các chủ đềcủa cụm chuyên môn để mổ xẻ, thảo luận.Việc tổ chức chuyên đề được thực hiệnnghiêm túc, bài bản
Đầu năm học, Tôi tham mưu với Hiệu trưởng tổ chức các đợt chuyên đềnhằm chỉ đạo thực hiện các phương pháp dạy học theo chương trình mới, lòngghép giáo dục trong các chủ đề Sau khi duyệt nội dung chuyên đề của giáo viên.Tôi đã định hướng và hướng dẫn báo cáo viên tổ chức chuyên đề ví dụ chuyên đềdạy học Phát huy tính tích cực của trẻ, lấy trẻ làm trung tâm; lòng ghép giáo dụcbảo vệ môi trường, biển đảo,… Hoạt động chuyên đề ngoài mục đích thống nhấtcác nội dung chuyên môn còn rèn cho giáo viên kỹ năng giao tiếp, kỹ năng dạy họcphát huy tính tích cực của người học
Không chỉ chuyên đề lý thuyết, tôi còn phân công giáo viên thể hiện nộidung dạy học phát huy tính tích cực của học sinh bằng một số tiết dạy cụ thể Quacác tiết dạy của những giáo viên tiêu biểu, các đồng chí giáo viên khác cũng họchỏi được nhiều Tuy vấn đề này không phải là vấn đề mới mẻ nhưng qua chuyên
đề, giáo viên cũng được nhắc nhở, được hâm nóng lại các nội dung quan trọng,được quán triệt các yêu cầu về dạy học tích cực Điều này ngay từ đầu năm đã thúcđẩy, nhắc nhở và thực hành lại các kỹ năng dạy học mà mọi người cần thực hiện.Vấn đề này hầu như thực hiện hằng năm, năm học này, tôi chỉ đạo tổ chức nhiềuchuyên đề thực hành dạy học Tiết thực hành được góp ý, phân tích đánh giá nhữngmặt mạnh, mặt yếu chủ yếu về cách thức tổ chức, về các phương pháp và kỹ thuậtdạy học kích thích tư duy học sinh Ngoài giáo viên có kỹ năng sư phạm tốt, cókiến thức vững vàng, tôi còn cho những giáo viên mới, giáo viên ít kinh nghiệm và
Trang 8những giáo viên còn hạn chế về kiến thức, kỹ năng sư phạm thực hành để góp ý.Tiết dạy không nhằm đánh giá giáo viên mà chỉ để rút kinh nghiệm và hướng dẫnngười dạy nhìn thấy vấn đề đúng hơn, cụ thể hơn để rút kinh nghiệm.
Biện pháp 2: Kiểm tra, theo dõi việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực.
Vào đầu năm học kết hợp nội dung kiểm tra các hoạt động dạy học như mọinăm, tôi đưa vào tiêu chí đánh giá tiết dạy và giáo án nội dung dạy học tích cực.Tiêu chí cụ thể như sau:
- Thể hiện việc lựa chọn nội dung trong từng hoạt động đảm bảo cho họcsinh lĩnh hội được một số kiến thức cơ bản để tự mình khám phá kiến thức mới
- Thể hiện được các hoạt động dạy học để đáp ứng đúng nhu cầu học tập của
cá nhân hay của nhóm (thể hiện trong các hoạt động như góc, trò chơi,…)
Về tiết dạy: Có thể hiện phương pháp, hình thức dạy học mới, đa dạng vàphù hợp
Thứ nhất: Tạo môi trường học tập thân thiện
Đây là việc quan trọng nhất Để tổ chức được một tiết dạy nhẹ nhàng, kíchthích học sinh hứng thú thì môi trường học tập là môi trường để trẻ phát huy đượctính chủ động, tích cực của mình Học sinh tự tin trong giao tiếp mới bộc lộ hếtnhững suy nghĩ, hiểu biết của mình với cô giáo, bạn bè
Trang 9Tự tin trong giao tiếp giúp trẻ gắn kết hơn với bạn bè, thoải mái trong họctập Thế nên, người giáo viên phải là người tạo được môi trường học tập thân thiệnvới trẻ Giao tiếp thân thiện thể hiện trong các hoạt động sau:
- Thân thiện trong hoạt động trò chuyện (ôn bài cũ):
Trong hoạt động mở đầu hay còn gọi là dẫn dắt vào hạo động, thay vì gọi tên từngtrẻ lên để hỏi thì giáo viên nên tổ chức các hoạt động trò chơi, nêu câu hỏi khuyếnkhích trẻ trả lời, nhận xét nhẹ nhàng Ví dụ thay vì nêu câu hỏi: Các con hãy kể tênnhững con vật sống trong rừng? Để kiểm tra kiến thức về động vật sống trong rừngcho trẻ 5-6 tuổi thì giáo viên có thể thay bằng cách sau: Cho trẻ nghe nhạc về convoi, hươu cao cổ,… sau đó hỏi trẻ trong bài hát nhắc đến con vật nào, cho trẻ trảlời bằng cách giơ tay nhanh rồi hỏi trẻ con vật đó sống ở đâu, Hoạt động bài cũnhư thế không mất nhiều thời gian mà còn tạo được không khí sôi nổi thoải mái cótính ganh đua học tập cho mỗi học sinh
- Thân thiện trong hoạt động dạy bài mới:
Trang 10Xuyên suốt trong một tiết học, hoạt động giao tiếp giữa thầy và trò là hoạtđộng chủ đạo Vì vậy, giáo viên phải là người chủ động tạo môi trường giao tiếpcởi mở, thân thiện Như vậy học sinh mới mạnh dạn trình bày ý kiến cũng như nêunhững điều mình chưa hiểu với cô giáo.
Tính thân thiện trong hoạt động dạy thể hiện ở trong cách đặt câu hỏi, cáchlắng nghe học sinh, cách nhận xét, một nụ cười, một ánh mắt, một cái gật đầu, mộtlời động viên khuyến khích của cô sẽ là động lực giúp các em manh dạn, tự tin, sẽ
là hành trang cho các em trong suốt hành trình cuộc sống sau này
Trong khi hình thành kiến thức mới, giáo viên phải là người tổ chức gợi mở.Mọi hoạt động phân tích, đánh giá, tìm hiểu,… phải để chính các em thực hành.Mọi kết luận phải để chính các em nêu Các kết luận đơn giản nên dành cho họcsinh trung bình và yếu Các kết luận phức tạp hơn, toàn diện và khái quát hơn nêndành cho học sinh khá, giỏi sau đó cho trẻ yếu hơn nhắc lại nhiều lần
Thứ hai: Dạy học phân hóa đối tượng và khả năng của trẻ Dạy học theo nhucầu của trẻ là yêu cầu bắt buộc trước hết Bởi mục tiêu của việc dạy học cuối cùng
là người học học được gì chứ không phải người dạy đã dạy được gì
Thứ ba: Trẻ phải được thực hành, được thao tác, được tìm tòi khám phá đểlĩnh hội kiến thức mới, chủ động khám phá, lĩnh hội kiến thức mới một cách hiệuquả, người dạy phải biết cách tổ chức hoạt động khai thác kiến thức, dẫn dắt trẻ điđến kết luận vấn đề một cách tự nhiên và xuyên suốt
Ví dụ: Khi dạy cho trẻ lớp 5 - 6 tuổi tìm hiểu về con gà và con vịt thì đầutiên giáo viên cho trẻ quan sát, tìm hiểu khám phá về ngoại hình, màu sắc, lợi ích,tiếng kêu, cách chăm sóc, đặc điểm nổi bật và sự khác nhau giữa con gà và convịt…sau đó cho trẻ đọc tên và chỉ được các bộ phận của con gà – con vịt, tiếp tục
Trang 11giáo viên cho trẻ tìm con gà - con vịt có trong rổ giơ lên ( lưu ý: trong rổ có nhiềucon vật khác nhau) Kết thúc bài Lúc này có thể có trên 90% số trẻ nắm được bài
và biết đặc điểm của con gà Nhưng sau một tuần, một tháng sẽ chỉ còn khoảngtrên 50% số học sinh đó hiểu, nhớ con gà khác con vịt ở chỗ nào Còn lại đa số các
em sẽ quên đi Vậy trong trường hợp này, nếu giáo viên biết để trẻ khám phá kiếnthức thì các em sẽ hiểu và nhớ rất lâu Như cho trẻ tự chuẩn bị đồ dùng học tập (tạothói quen chủ động, tích cực trong việc chuẩn bị đồ dùng học tập) mỗi em sẽ quansát trước con gà – con vịt, tự mình tìm hiểu sự giống và khác nhau giữa con gà vàcon vịt Giáo viên phải thiết kế bài học thật phong phú bằng những hình ảnh hoặcvật thật, mô hình, Sau đó, tổ chức cho trẻ khám phá, tìm hiểu Chắc chắn, bằngnhững gợi ý và tổ chức của cô, trẻ sẽ tự tìm hiểu được con gà và con vịt Qua tiếthọc này, trẻ sẽ được rèn luyện nhiều kỹ năng bao gồm cả quan sát, phối hợp (vớibạn để tìm hiểu) kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng đặt câu hỏi, Nếu điều kiện cơ
sở vật chất tốt, giáo viên sẽ tổ chức thêm được nhiều hoạt động mà trẻ sẽ rất thíchnhư trò chơi quan sát, thí nghiệm, Như vậy trẻ sẽ hứng thú vô cùng và ghi nhớ tất
cả các kiến thức một cách tự nhiên và lâu dài
Thứ tư: Giáo viên biết tạo tình huống và khuyến khích trẻ phối hợp nhauGiáo viên phải chú ý tổ chức các hoạt động xem có khai thác được khả nănghọc tập của mỗi cá nhân hay không Hiệu quả tiết dạy đối với từng cá nhân thế nào.Trẻ có được kích thích tư duy, đào sâu kiến thức có được hay không, đối tượng họcsinh yếu kém có được giúp đỡ để có cơ hội vươn lên hay không
Giáo viên có thể hiện được các kỹ năng như: Khuyến khích trẻ tự diễn đạt vàphản ánh quá trình nhận thức của mình qua bài học Khen thưởng nhằm động viênkhuyến khích kịp thời sự cố gắng của trẻ Đặt câu hỏi và trả lời những câu hỏi củatrẻ Kích thích sự tư duy và sự hứng thú của trẻ (với các vật thật, tranh ảnh, hànhđộng, chuyện kể, câu hỏi)
có để trẻ có điều kiện tốt nhất phát triển khả năng của mình
Còn đối với trẻ chậm, giáo viên cần phải quan tâm nhiều hơn, hỗ trợ nhiềuhơn trong các hoạt động học tập để trẻ có được cơ hội học tốt hơn Phải chú ý đểtrẻ được thực hành nhiều, rèn luyện nhiều để tiến bộ trong học tập Không nên vì làhọc sinh khuyết tật, yếu kém, học sinh cá biệt mà bỏ mặc trẻ